Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.30.1

ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्काधिपतये चराः।
सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन् ॥ ६.३०.१ ॥

ଏହା ପରେ ଚରମାନେ ଲଙ୍କାଧିପତିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ବଳଶାଳୀ ରାଘବ ସୁବେଳ ପର୍ବତରେ ଛାଉଣୀ ପକାଇଛନ୍ତି।

6.30.2

चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्।
जातोद्वेगोऽभवत् किंचिच्छार्दूलं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.३०.२ ॥

ଚରମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାବଣ ଟିକେ ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ରାକ୍ଷସ-ଶାର୍ଦୂଳ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.30.3

अयथावच्च ते वर्णो दीनश्चासि निशाचर।
नासि कच्चिदमित्राणां क्रुद्धानां वशमागतः ॥ ६.३०.३ ॥

ହେ ନିଶାଚର! ତୁମ ବର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଇଛି, ତୁମେ ଦୀନ ଦେଖାଯାଉଛ। କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଗଲ କି?

6.30.4

तदा राक्षसशार्दूलं शार्दूलो भयविक्लवः ॥ ६.३०.४ ॥

ସେତେବେଳେ ଭୟରେ ବିଚଳିତ ଶାର୍ଦୂଳ (ଶୁକ) ସେହି ରାକ୍ଷସ-ଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.30.5

न ते चारयितुं शक्या राजन् वानरपुङ्गवाः।
विक्रान्ता बलवन्तश्च राघवेण च रक्षिताः ॥ ६.३०.५ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ବାନର-ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଚରବୃତ୍ତି କରି ପାରିବ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବିକ୍ରମୀ, ବଳବାନ ଏବଂ ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।

6.30.6

नापि सम्भाषितुं शक्याः सम्प्रश्नोऽत्र न लभ्यते।
सर्वतो रक्ष्यते पन्था वानरैः पर्वतोपमैः ॥ ६.३०.६ ॥

ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏଠାରେ ପଚରାଉଚରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ; ପର୍ବତସମ ବାନରମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପଥ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।

6.30.7

प्रविष्टमात्रे ज्ञातोऽहं बले तस्मिन् विचारिते।
बलाद् गृहीतो रक्षोभिर्बहुधास्मि विचारितः ॥ ६.३०.७ ॥

ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ସେନାରେ ମୁଁ ଚିହ୍ନିତ ହେଲି। ଅନୁସନ୍ଧାନ ହେବାରୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ଧରି ନାନା ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

6.30.8

जानुभिर्मुष्टिभिर्दन्तैस्तलैश्चाभिहतो भृशम्।
परिणीतोऽस्मि हरिभिर्बलमध्ये अमर्षणैः ॥ ६.३०.८ ॥

ଆଣ୍ଠୁ, ମୁଷ୍ଟି, ଦାନ୍ତ ଓ ତଳହାତ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରହାର କରାଗଲା। କ୍ରୋଧୀ ବାନରମାନେ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ବୁଲାଇ ନେଲେ।

6.30.9

परिणीय च सर्वत्र नीतोऽहं रामसंसदि।
रुधिरस्राविदीनाङ्गो विह्वलश्चलितेन्द्रियः ॥ ६.३०.९ ॥

ସବୁଠି ବୁଲାଇ ସେମାନେ ମୋତେ ରାମଙ୍କ ସଭାକୁ ନେଲେ। ରକ୍ତ ବହୁଥିବା ଅଙ୍ଗରେ ମୁଁ ଦୀନ, ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଚଳିତ ଥିଲି।

6.30.10

हरिभिर्वध्यमानश्च याचमानः कृताञ्जलिः।
राघवेण परित्रातो मा मेति च यदृच्छया ॥ ६.३०.१० ॥

ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାରିତ ହୋଇ, କରଯୋଡ଼ି ଯାଚନା କରୁଥିବା ମୋତେ, 'ମୋତେ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୋତେ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ' ବୋଲି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଦୈବାତ୍ ରାଘବ ରକ୍ଷା କଲେ।

6.30.11

एष शैलशिलाभिस्तु पूरयित्वा महार्णवम्।
द्वारमाश्रित्य लङ्काया रामस्तिष्ठति सायुधः ॥ ६.३०.११ ॥

ଏହି ରାମ — ପର୍ବତ ଶିଳାରେ ମହାସାଗର ପୂରଣ କରି ଲଙ୍କାର ଦ୍ୱାରରେ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

6.30.12

गरुडव्यूहमास्थाय सर्वतो हरिभिर्वृतः।
मां विसृज्य महातेजा लङ्कामेवातिवर्तते ॥ ६.३०.१२ ॥

ଗରୁଡ଼ ବ୍ୟୂହ ରଚି, ସବୁ ଦିଗରେ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଯାଉଛନ୍ତି।

6.30.13

पुरा प्राकारमायाति क्षिप्रमेकतरं कुरु।
सीतां वापि प्रयच्छाशु युद्धं वापि प्रदीयताम् ॥ ६.३०.१३ ॥

ପ୍ରଥମେ ସେ ପ୍ରାକାର ଆଡ଼କୁ ଆସୁଛି। ଶୀଘ୍ର ଦୁଇଟିରୁ ଗୋଟିଏ କରନ୍ତୁ — ସୀତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଫେରାନ୍ତୁ, ଅଥବା ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅନ୍ତୁ।

6.30.14

मनसा तत् तदा प्रेक्ष्य तच्छ्रुत्वा राक्षसाधिपः।
शार्दूलं सुमहद्वाक्यमथोवाच स रावणः ॥ ६.३०.१४ ॥

ମନରେ ତାହା ବିଚାର କରି ଓ ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ସେଇ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣ ଶାର୍ଦୂଳଙ୍କୁ ଏହି ମହା ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.30.15

यदि मां प्रतियुध्यन्ते देवगन्धर्वदानवाः।
नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयादपि ॥ ६.३०.१५ ॥

ଯଦି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ତଥାପି ସର୍ବଲୋକ ଭୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେବି ନାହିଁ।

6.30.16

एवमुक्त्वा महातेजा रावणः पुनरब्रवीत्।
चरिता भवता सेना केऽत्र शूराः प्लवंगमाः ॥ ६.३०.१६ ॥

ଏହା କହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣ ପୁଣି କହିଲେ: 'ତୁମେ ସେନାକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିଛ; ଏଠାରେ କେଉଁ ବୀର ବାନର ଅଛନ୍ତି?'

6.30.17

किंप्रभाः कीदृशाः सौम्य वानरा ये दुरासदाः।
कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च तत्त्वमाख्याहि राक्षस ॥ ६.३०.१७ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ଯେଉଁ ଦୁର୍ଜୟ ବାନରମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ କେଉଁ ତେଜର ଓ କିପରି? କାହାର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ର? ହେ ରାକ୍ଷସ, ସତ୍ୟ କୁହ।

6.30.18

तथात्र प्रतिपत्स्यामि ज्ञात्वा तेषां बलाबलम्।
अवश्यं खलु संख्यानं कर्तव्यं युद्धमिच्छता ॥ ६.३०.१८ ॥

ତେବେ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ବଳାବଳ ଜାଣି ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି; ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ୍।

6.30.19

अथैवमुक्तः शार्दूलो रावणेनोत्तमश्चरः।
इदं वचनमारेभे वक्तुं रावणसंनिधौ ॥ ६.३०.१९ ॥

ରାବଣ ଏପରି କହିବାରୁ ଉତ୍ତମ ଚର ଶାର୍ଦୂଳ ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ବଚନ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

6.30.20

अथर्क्षरजसः पुत्रो युधि राजन् सुदुर्जयः।
गद्गदस्याथ पुत्रोऽत्र जाम्बवानिति विश्रुतः ॥ ६.३०.२० ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଋକ୍ଷରଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଗଦ୍ଗଦଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଏଠାରେ ଜାମ୍ବବାନ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ।

6.30.21

गद्गदस्याथ पुत्रोऽन्यो गुरुपुत्रः शतक्रतोः।
कदनं यस्य पुत्रेण कृतमेकेन रक्षसाम् ॥ ६.३०.२१ ॥

ଗଦ୍ଗଦଙ୍କର ଆଉ ଏକ ପୁତ୍ର, ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଯାହାର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିଲା।

6.30.22

सुषेणश्चात्र धर्मात्मा पुत्रो धर्मस्य वीर्यवान्।
सौम्यः सोमात्मजश्चात्र राजन् दधिमुखः कपिः ॥ ६.३०.२२ ॥

ଏଠାରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁଷେଣ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ଧର୍ମଙ୍କର ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପୁତ୍ର; ହେ ରାଜନ୍! ସୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୌମ୍ୟ ଦଧିମୁଖ ବାନରଟି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।

6.30.23

सुमुखो दुर्मुखश्चात्र वेगदर्शी च वानरः।
मृत्युर्वानररूपेण नूनं सृष्टः स्वयंभुवा ॥ ६.३०.२३ ॥

ଏଠାରେ ସୁମୁଖ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ, ଏବଂ ବେଗଦର୍ଶୀ ନାମକ ବାନରଟି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବାନର ରୂପରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।

6.30.24

पुत्रो हुतवहस्यात्र नीलः सेनापतिः स्वयम्।
अनिलस्य तु पुत्रोऽत्र हनूमानिति विश्रुतः ॥ ६.३०.२४ ॥

ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେନାପତି ନୀଳ ନିଜେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ବାୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ହନୁମାନ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ।

6.30.25

नप्ता शक्रस्य दुर्धर्षो बलवानङ्गदो युवा।
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ बलिनावश्विसम्भवौ ॥ ६.३०.२५ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାତି, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଓ ବଳବାନ ଯୁବକ ଅଙ୍ଗଦ; ଏବଂ ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ଵିବିଦ — ଅଶ୍ୱିନୀଦେବଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ଏହି ଦୁଇ ବଳଶାଳୀ।

6.30.26

पुत्रा वैवस्वतस्याथ पञ्च कालान्तकोपमाः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ६.३०.२६ ॥

ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର, କାଳ ଓ ଅନ୍ତକଙ୍କ ସମାନ — ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ।

6.30.27

दश वानरकोट्यश्च शूराणां युद्धकाङ्क्षिणाम्।
श्रीमतां देवपुत्राणां शेषं नाख्यातुमुत्सहे ॥ ६.३०.२७ ॥

ଯୁଦ୍ଧାଭିଳାଷୀ ଶୂର, ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବପୁତ୍ର ବାନର ଦଶ କୋଟି; ଅବଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ମୁଁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ।

6.30.28

पुत्रो दशरथस्यैष सिंहसंहननो युवा।
दूषणो निहतो येन खरश्च त्रिशिरास्तथा ॥ ६.३०.२८ ॥

ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର, ସିଂହ ସମାନ ଦୃଢ଼ ଶରୀରଧାରୀ ଯୁବକ; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣ, ଖର ଓ ତ୍ରିଶିରା ନିହତ ହେଲେ।

6.30.29

नास्ति रामस्य सदृशे विक्रमे भुवि कश्चन।
विराधो निहतो येन कबन्धश्चान्तकोपमः ॥ ६.३०.२९ ॥

ପୃଥିବୀରେ ରାମଙ୍କ ବିକ୍ରମ ସହିତ ସମକକ୍ଷ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିରାଧ ଓ ଯମ ସମାନ କବନ୍ଧ ନିହତ ହେଲେ।

6.30.30

वक्तुं न शक्तो रामस्य गुणान् कश्चिन्नरः क्षितौ।
जनस्थानगता येन तावन्तो राक्षसा हताः ॥ ६.३०.३० ॥

ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ; ଜନସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସେତେ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ସେ ବଧ କଲେ।

6.30.31

लक्ष्मणश्चात्र धर्मात्मा मातंगानामिवर्षभः।
यस्य बाणपथं प्राप्य न जीवेदपि वासवः ॥ ६.३०.३१ ॥

ଏଠାରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷଣ୍ଢ ପରି। ଯାହାର ବାଣ-ପଥରେ ପଡ଼ି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ।

6.30.32

श्वेतो ज्योतिर्मुखश्चात्र भास्करस्यात्मसम्भवौ।
वरुणस्याथ पुत्रोऽथ हेमकूटः प्लवंगमः ॥ ६.३०.३२ ॥

ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆତ୍ମଜ ଶ୍ଵେତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୁଖ ଅଛନ୍ତି; ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାନର ହେମକୂଟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

6.30.33

विश्वकर्मसुतो वीरो नलः प्लवगसत्तमः।
विक्रान्तो वेगवानत्र वसुपुत्रः स दुर्धरः ॥ ६.३०.३३ ॥

ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀର ନଳ ଅଛନ୍ତି, ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପରାକ୍ରମୀ ଓ ବେଗବାନ। ବସୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।

6.30.34

राक्षसानां वरिष्ठश्च तव भ्राता विभीषणः।
प्रतिगृह्य पुरीं लङ्कां राघवस्य हिते रतः ॥ ६.३०.३४ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ତୁମର ଭାଇ ବିଭୀଷଣ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଲଙ୍କାପୁରୀ ଗ୍ରହଣ କରି ରାଘବଙ୍କ ହିତରେ ନିରତ।

6.30.35

सुवेलेऽधिष्ठितं शैले शेषकार्ये भवान् गतिः ॥ ६.३०.३५ ॥

ସୁବେଳ ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ; ତୁମେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।