ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.51.1
तेषां तु तुमुलं शब्दं वानराणां महौजसाम्।
नर्दतां राक्षसैः सार्धं तदा शुश्राव रावणः ॥ ६.५१.१ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ವಾನರರ ಆ ಭೀಕರ ಶಬ್ದವನ್ನು, ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ರಾವಣನು ಕೇಳಿದನು.
6.51.2
स्निग्धगम्भीरनिर्घोषं श्रुत्वा तं निनदं भृशम्।
सचिवानां ततस्तेषां मध्ये वचनमब्रवीत् ॥ ६.५१.२ ॥
ಆ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಡುವೆ ಅವನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.51.3
यथासौ सम्प्रहृष्टानां वानराणामुपस्थितः।
बहूनां सुमहान् नादो मेघानामिव गर्जताम् ॥ ६.५१.३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ವಾನರರಿಂದ ಎದ್ದ ಆ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ, ಗುಡುಗುವ ಮೇಘಗಳ ಶಬ್ದದಂತಿತ್ತು.
6.51.4
सुव्यक्तं महती प्रीतिरेतेषां नात्र संशयः।
तथाहि विपुलैर्नादैश्चुक्षुभे लवणार्णवः ॥ ६.५१.४ ॥
ಇವರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಹರ್ಷವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಈ ವಿಪುಲ ಗರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಲವಣಸಾಗರವೂ ಕಲಕಿತು.
6.51.5
तौ तु बद्धौ शरैस्तीक्ष्णैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
अयं च सुमहान् नादः शङ्कां जनयतीव मे ॥ ६.५१.५ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೂ ಈ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.
6.51.6
एवं च वचनं चोक्त्वा मन्त्रिणो राक्षसेश्वरः।
उवाच नैर्ऋतांस्तत्र समीपपरिवर्तिनः ॥ ६.५१.६ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.51.7
ज्ञायतां तूर्णमेतेषां सर्वेषां च वनौकसाम्।
शोककाले समुत्पन्ने हर्षकारणमुत्थितम् ॥ ६.५१.७ ॥
ಈ ಎಲ್ಲಾ ವನವಾಸಿಗಳ ಕಾರಣವನ್ನು ಬೇಗನೆ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಶೋಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
6.51.8
तथोक्तास्ते सुसम्भ्रान्ताः प्राकारमधिरुह्य च।
ददृशुः पालितां सेनां सुग्रीवेण महात्मना ॥ ६.५१.८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು ಬಹಳ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಏರಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ರಕ್ಷಿತ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
6.51.9
तौ च मुक्तौ सुघोरेण शरबन्धेन राघवौ।
समुत्थितौ महाभागौ विषेदुः सर्वराक्षसाः ॥ ६.५१.९ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಭಯಂಕರ ಬಾಣಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಎದ್ದು ನಿಂತರು; ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು ವಿಷಾದಗೊಂಡರು.
6.51.10
संत्रस्तहृदयाः सर्वे प्राकारादवरुह्य ते।
विवर्णा राक्षसा घोरा राक्षसेन्द्रमुपस्थिताः ॥ ६.५१.१० ॥
ಭಯಭೀತ ಹೃದಯದಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಇಳಿದು, ವಿವರ್ಣ ಮುಖದ ಘೋರ ರಾಕ್ಷಸರು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
6.51.11
तदप्रियं दीनमुखा रावणस्य च राक्षसाः।
कृत्स्नं निवेदयामासुर्यथावद् वाक्यकोविदाः ॥ ६.५१.११ ॥
ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವುಳ್ಳ ರಾಕ್ಷಸರು ದೀನ ಮುಖದಿಂದ ಆ ಅಪ್ರಿಯ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ರಾವಣನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
6.51.12
यौ ताविन्द्रजिता युद्धे भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
निबद्धौ शरबन्धेन निष्प्रकम्पभुजौ कृतौ ॥ ६.५१.१२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತುವಿನಿಂದ ಬಾಣಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಿಶ್ಚಲ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವರಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ.
6.51.13
विमुक्तौ शरबन्धेन दृश्येते तौ रणाजिरे।
पाशानिव गजौ छित्त्वा गजेन्द्रसमविक्रमौ ॥ ६.५१.१३ ॥
ಬಾಣಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; ಪಾಶಗಳನ್ನು ಹರಿದ ಎರಡು ಆನೆಗಳಂತೆ, ಗಜೇಂದ್ರರಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ.
6.51.14
तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां राक्षसेन्द्रो महाबलः।
चिन्ताशोकसमाक्रान्तो विवर्णवदनोऽभवत् ॥ ६.५१.१४ ॥
ಅವರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಬಲನಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಮುಖ ಬಾಡಿಹೋಯಿತು.
6.51.15
घोरैर्दत्तवरैर्बद्धौ शरैराशीविषोपमैः।
अमोघैः सूर्यसंकाशैः प्रमथ्येन्द्रजिता युधि ॥ ६.५१.१५ ॥
ಭಯಂಕರ, ವರದಿಂದ ಪಡೆದ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಹ, ಅಮೋಘ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಮಥಿಸಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದನು.
6.51.16
तदस्त्रबन्धमासाद्य यदि मुक्तौ रिपू मम।
संशयस्थमिदं सर्वमनुपश्याम्यहं बलम् ॥ ६.५१.१६ ॥
ಆ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನವನ್ನು ಪಡೆದೂ ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಿಬ್ಬರೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ, ನನ್ನ ಇಡೀ ಸೇನೆ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
6.51.17
निष्फलाः खलु संवृत्ताः शराः पावकतेजसः।
आदत्तं यैस्तु संग्रामे रिपूणां जीवितं मम ॥ ६.५१.१७ ॥
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಗ್ನಿತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಬಾಣಗಳು ನಿಷ್ಫಲವಾದವು; ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆಯಬೇಕಿತ್ತು.
6.51.18
एवमुक्त्वा तु संक्रुद्धो निःश्वसन्नुरगो यथा।
अब्रवीद् रक्षसां मध्ये धूम्राक्षं नाम राक्षसम् ॥ ६.५१.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು, ಹಾವಿನಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ, ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವೆ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.51.19
बलेन महता युक्तो रक्षसां भीमविक्रम।
त्वं वधायाशु निर्याहि रामस्य सह वानरैः ॥ ६.५१.१९ ॥
ಮಹಾ ಸೇನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ನೀನು ರಾಮನನ್ನು ಮತ್ತು ವಾನರರನ್ನು ವಧಿಸಲು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಡು.
6.51.20
एवमुक्तस्तु धूम्राक्षो राक्षसेन्द्रेण धीमता।
परिक्रम्य ततः शीघ्रं निर्जगाम नृपालयात् ॥ ६.५१.२० ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು.
6.51.21
अभिनिष्क्रम्य तद् द्वारं बलाध्यक्षमुवाच ह।
त्वरयस्व बलं शीघ्रं किं चिरेण युयुत्सतः ॥ ६.५१.२१ ॥
ಆ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಅವನು ಸೇನಾಧ್ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು; ಯುದ್ಧ ಬಯಸುವವರು ಏಕೆ ತಡಮಾಡಬೇಕು?"
6.51.22
धूम्राक्षवचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो बलानुगः।
बलमुद्योजयामास रावणस्याज्ञया भृशम् ॥ ६.५१.२२ ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಸೇನಾಧ್ಯಕ್ಷನು, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನಾಗಿ, ರಾವಣನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದನು.
6.51.23
ते बद्धघण्टा बलिनो घोररूपा निशाचराः।
विनद्यमानाः संहृष्टा धूम्राक्षं पर्यवारयन् ॥ ६.५१.२३ ॥
ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ, ಬಲಿಷ್ಠ, ಭೀಕರ ರೂಪದ ಆ ನಿಶಾಚರರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
6.51.24
विविधायुधहस्ताश्च शूलमुद्गरपाणयः।
गदाभिः पट्टिशैर्दण्डैरायसैर्मुसलैरपि ॥ ६.५१.२४ ॥
ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಗದೆಗಳು, ಪಟ್ಟಿಶಗಳು, ದಂಡಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಒನಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ.
6.51.25
परिघैर्भिन्दिपालैश्च भल्लैः पाशैः परश्वधैः।
निर्ययू राक्षसा घोरा नर्दन्तो जलदा यथा ॥ ६.५१.२५ ॥
ಪರಿಘ, ಭಿಂದಿಪಾಲ, ಭಲ್ಲ, ಪಾಶ, ಕೊಡಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರು ಮೇಘಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ ಹೊರಬಂದರು.
6.51.26
रथैः कवचिनस्त्वन्ये ध्वजैश्च समलंकृतैः।
सुवर्णजालविहितैः खरैश्च विविधाननैः ॥ ६.५१.२६ ॥
ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಇತರರು ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಜಾಲಗಳಿರುವ ರಥಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹುಮುಖದ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದರು.
6.51.27
हयैः परमशीघ्रैश्च गजैश्चैव मदोत्कटैः।
निर्ययुर्नैर्ऋतव्याघ्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ ६.५१.२७ ॥
ಅತಿವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಹುಲಿಗಳಂತೆ ಎದುರಿಸಲಾಗದ ರಾಕ್ಷಸ ವೀರರು ಹೊರಬಂದರು.
6.51.28
वृकसिंहमुखैर्युक्तं खरैः कनकभूषितैः।
आरुरोह रथं दिव्यं धूम्राक्षः खरनिःस्वनः ॥ ६.५१.२८ ॥
ತೋಳ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ಮುಖದ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ ಏರಿದನು; ಅವನ ಧ್ವನಿ ಕತ್ತೆಯ ಕೂಗಿನಂತಿತ್ತು.
6.51.29
स निर्यातो महावीर्यो धूम्राक्षो राक्षसैर्वृतः।
हसन् वै पश्चिमद्वाराद्धनूमान् यत्र तिष्ठति ॥ ६.५१.२९ ॥
ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೊರಬಂದು, ನಗುತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರದಿಂದ ಹನುಮಂತನು ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
6.51.30
रथप्रवरमास्थाय खरयुक्तं खरस्वनम्।
प्रयान्तं तु महाघोरं राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ ६.५१.३० ॥
ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಕತ್ತೆಯ ಕೂಗಿನ ಧ್ವನಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನೋಡಲು ಅತಿ ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು.
6.51.31
अन्तरिक्षगताः क्रूराः शकुनाः प्रत्यषेधयन्।
रथशीर्षे महाभीमो गृध्रश्च निपपात ह ॥ ६.५१.३१ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೂರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು; ರಥದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಭಯಂಕರವಾದ ಹದ್ದು ಬಿದ್ದಿತು.
6.51.32
ध्वजाग्रे ग्रथिताश्चैव निपेतुः कुणपाशनाः।
रुधिरार्द्रो महान् श्वेतः कबन्धः पतितो भुवि ॥ ६.५१.३२ ॥
ಧ್ವಜದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶವಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಬಿದ್ದವು; ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಿಳಿಯ ಕಬಂಧ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು.
6.51.33
विस्वरं चोत्सृजन्नादान् धूम्राक्षस्य निपातितः।
ववर्ष रुधिरं देवः संचचाल च मेदिनी ॥ ६.५१.३३ ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಬಿದ್ದನು; ಅವನ ಕುದುರೆಗಳು ವಿಕಾರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದವು; ಆಕಾಶ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸಿತು, ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು.
6.51.34
प्रतिलोमं ववौ वायुर्निर्घातसमनिःस्वनः।
तिमिरौघावृतास्तत्र दिशश्च न चकाशिरे ॥ ६.५१.३४ ॥
ಗಾಳಿ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೀಸಿತು, ಸಿಡಿಲಿನಂತಹ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ; ಕತ್ತಲ ರಾಶಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಲಿಲ್ಲ.
6.51.35
स तूत्पातांस्ततो दृष्ट्वा राक्षसानां भयावहान्।
प्रादुर्भूतान् सुघोरांश्च धूम्राक्षो व्यथितोऽभवत्।
मुमुहू राक्षसाः सर्वे धूम्राक्षस्य पुरःसराः ॥ ६.५१.३५ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಆ ಅತಿ ಭಯಂಕರ ಉತ್ಪಾತಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡನು; ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲರೂ ಮೂರ್ಛಿತರಾದರು.
6.51.36
ततः सुभीमो बहुभिर्निशाचरै-
र्वृतोऽभिनिष्क्रम्य रणोत्सुको बली।
ददर्श तां राघवबाहुपालितां
महौघकल्पां बहु वानरीं चमूम् ॥ ६.५१.३६ ॥
ಆಗ ಅತಿ ಭಯಂಕರನೂ, ಬಲಶಾಲಿಯೂ, ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹಿಯೂ ಆದವನು ಅನೇಕ ನಿಶಾಚರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರಬಂದು, ರಾಘವನ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ, ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದಂತಿದ್ದ ಬಹು ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.