ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.51.1
तेषां तु तुमुलं शब्दं वानराणां महौजसाम्।
नर्दतां राक्षसैः सार्धं तदा शुश्राव रावणः ॥ ६.५१.१ ॥
ମହାବଳ ବାନରମାନଙ୍କର ସେହି ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେତେବେଳେ ରାବଣ ଶୁଣିଲା।
6.51.2
स्निग्धगम्भीरनिर्घोषं श्रुत्वा तं निनदं भृशम्।
सचिवानां ततस्तेषां मध्ये वचनमब्रवीत् ॥ ६.५१.२ ॥
ସେହି ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ସେହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.51.3
यथासौ सम्प्रहृष्टानां वानराणामुपस्थितः।
बहूनां सुमहान् नादो मेघानामिव गर्जताम् ॥ ६.५१.३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ବାନରମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଉଠିଥିବା ସେହି ମହାନାଦ ଗର୍ଜନକାରୀ ମେଘ ପରି ଥିଲା।
6.51.4
सुव्यक्तं महती प्रीतिरेतेषां नात्र संशयः।
तथाहि विपुलैर्नादैश्चुक्षुभे लवणार्णवः ॥ ६.५१.४ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ଆନନ୍ଦ ଅଛି ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏହି ବିପୁଳ ନାଦରେ ଲବଣ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା।
6.51.5
तौ तु बद्धौ शरैस्तीक्ष्णैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
अयं च सुमहान् नादः शङ्कां जनयतीव मे ॥ ६.५१.५ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବନ୍ଧା ପଡିଛନ୍ତି; ତଥାପି ଏହି ମହାନାଦ ମୋ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମାଉଛି।
6.51.6
एवं च वचनं चोक्त्वा मन्त्रिणो राक्षसेश्वरः।
उवाच नैर्ऋतांस्तत्र समीपपरिवर्तिनः ॥ ६.५१.६ ॥
ଏହିପରି ବାକ୍ୟ କହି ରାକ୍ଷସରାଜ ସେଠାରେ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
6.51.7
ज्ञायतां तूर्णमेतेषां सर्वेषां च वनौकसाम्।
शोककाले समुत्पन्ने हर्षकारणमुत्थितम् ॥ ६.५१.७ ॥
ଏହି ସମସ୍ତ ବନବାସୀଙ୍କର କାରଣ ଶୀଘ୍ର ଜାଣ; ଶୋକ ସମୟରେ ହର୍ଷର କାରଣ ଉପୁଜିଛି।
6.51.8
तथोक्तास्ते सुसम्भ्रान्ताः प्राकारमधिरुह्य च।
ददृशुः पालितां सेनां सुग्रीवेण महात्मना ॥ ६.५१.८ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ସେମାନେ ଅତି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ପ୍ରାକାରରେ ଚଢ଼ି ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ସେନା ଦେଖିଲେ।
6.51.9
तौ च मुक्तौ सुघोरेण शरबन्धेन राघवौ।
समुत्थितौ महाभागौ विषेदुः सर्वराक्षसाः ॥ ६.५१.९ ॥
ସେହି ଦୁଇ ରାଘବ ଭୟଙ୍କର ଶରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.51.10
संत्रस्तहृदयाः सर्वे प्राकारादवरुह्य ते।
विवर्णा राक्षसा घोरा राक्षसेन्द्रमुपस्थिताः ॥ ६.५१.१० ॥
ଭୟଭୀତ ହୃଦୟ ନେଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାକାରରୁ ଓହ୍ଲାଇ, ବିବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.51.11
तदप्रियं दीनमुखा रावणस्य च राक्षसाः।
कृत्स्नं निवेदयामासुर्यथावद् वाक्यकोविदाः ॥ ६.५१.११ ॥
ବାକ୍ୟ ନିପୁଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୀନ ମୁଖରେ ସେହି ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ରାବଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ।
6.51.12
यौ ताविन्द्रजिता युद्धे भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
निबद्धौ शरबन्धेन निष्प्रकम्पभुजौ कृतौ ॥ ६.५१.१२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଶରବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି, ନିଶ୍ଚଳ ବାହୁ କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
6.51.13
विमुक्तौ शरबन्धेन दृश्येते तौ रणाजिरे।
पाशानिव गजौ छित्त्वा गजेन्द्रसमविक्रमौ ॥ ६.५१.१३ ॥
ବାଣବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦୁଇଜଣ ରଣଭୂମିରେ ଦେଖାଗଲେ; ପାଶ ଛିଣ୍ଡାଇଥିବା ଦୁଇ ହାତୀ ପରି, ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମରେ।
6.51.14
तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां राक्षसेन्द्रो महाबलः।
चिन्ताशोकसमाक्रान्तो विवर्णवदनोऽभवत् ॥ ६.५१.१४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ମହାବଳ ରାକ୍ଷସରାଜ ଚିନ୍ତା ଓ ଶୋକରେ ଘେରି ହୋଇଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁଖ ମଳିନ ହୋଇଗଲା।
6.51.15
घोरैर्दत्तवरैर्बद्धौ शरैराशीविषोपमैः।
अमोघैः सूर्यसंकाशैः प्रमथ्येन्द्रजिता युधि ॥ ६.५१.१५ ॥
ଭୟଙ୍କର, ବରପ୍ରାପ୍ତ, ବିଷଧର ସାପ ପରି, ଅମୋଘ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ବାଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମଥି ବାନ୍ଧିଥିଲା।
6.51.16
तदस्त्रबन्धमासाद्य यदि मुक्तौ रिपू मम।
संशयस्थमिदं सर्वमनुपश्याम्यहं बलम् ॥ ६.५१.१६ ॥
ସେହି ଅସ୍ତ୍ରବନ୍ଧନ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଯଦି ମୋ ଦୁଇ ଶତ୍ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖୁଛି।
6.51.17
निष्फलाः खलु संवृत्ताः शराः पावकतेजसः।
आदत्तं यैस्तु संग्रामे रिपूणां जीवितं मम ॥ ६.५१.१७ ॥
ପ୍ରକୃତରେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଗଲା; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଜୀବନ ନେବାର ଥିଲା।
6.51.18
एवमुक्त्वा तु संक्रुद्धो निःश्वसन्नुरगो यथा।
अब्रवीद् रक्षसां मध्ये धूम्राक्षं नाम राक्षसम् ॥ ६.५१.१८ ॥
ଏହା କହି କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ସାପ ପରି ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲା।
6.51.19
बलेन महता युक्तो रक्षसां भीमविक्रम।
त्वं वधायाशु निर्याहि रामस्य सह वानरैः ॥ ६.५१.१९ ॥
ମହାନ ସେନାରେ ଯୁକ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ରାମ ଓ ବାନରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଯାଅ।
6.51.20
एवमुक्तस्तु धूम्राक्षो राक्षसेन्द्रेण धीमता।
परिक्रम्य ततः शीघ्रं निर्जगाम नृपालयात् ॥ ६.५१.२० ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଏମିତି କହିବାରୁ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଶୀଘ୍ର ରାଜଭବନରୁ ବାହାରିଗଲା।
6.51.21
अभिनिष्क्रम्य तद् द्वारं बलाध्यक्षमुवाच ह।
त्वरयस्व बलं शीघ्रं किं चिरेण युयुत्सतः ॥ ६.५१.२१ ॥
ସେହି ଦ୍ୱାର ଦେଇ ବାହାରି ସେ ସେନାପତିଙ୍କୁ କହିଲା, "ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରିବେ?"
6.51.22
धूम्राक्षवचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो बलानुगः।
बलमुद्योजयामास रावणस्याज्ञया भृशम् ॥ ६.५१.२२ ॥
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେନାପତି, ସେନାର ଅନୁଗାମୀ ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେନାକୁ ଜୋରରେ ଆଗକୁ ଚଳାଇଲା।
6.51.23
ते बद्धघण्टा बलिनो घोररूपा निशाचराः।
विनद्यमानाः संहृष्टा धूम्राक्षं पर्यवारयन् ॥ ६.५१.२३ ॥
ଘଣ୍ଟି ବାନ୍ଧିଥିବା, ବଳବାନ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ସେହି ନିଶାଚରମାନେ ଗର୍ଜନ କରି, ହର୍ଷରେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.51.24
विविधायुधहस्ताश्च शूलमुद्गरपाणयः।
गदाभिः पट्टिशैर्दण्डैरायसैर्मुसलैरपि ॥ ६.५१.२४ ॥
ହାତରେ ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଶୂଳ ଓ ମୁଦ୍ଗର ହାତରେ ନେଇ, ଗଦା, ପଟ୍ଟିଶ, ଦଣ୍ଡ, ଲୌହ ମୁସଳ ସହିତ ମଧ୍ୟ।
6.51.25
परिघैर्भिन्दिपालैश्च भल्लैः पाशैः परश्वधैः।
निर्ययू राक्षसा घोरा नर्दन्तो जलदा यथा ॥ ६.५१.२५ ॥
ପରିଘ, ଭିନ୍ଦିପାଳ, ଭଲ୍ଲ, ପାଶ ଓ ପରଶୁ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ବାହାରିଲେ।
6.51.26
रथैः कवचिनस्त्वन्ये ध्वजैश्च समलंकृतैः।
सुवर्णजालविहितैः खरैश्च विविधाननैः ॥ ६.५१.२६ ॥
କବଚଧାରୀ ଅନ୍ୟମାନେ ଧ୍ୱଜାଶୋଭିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଜାଲଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଓ ବହୁମୁଖୀ ଗଧରେ ଯୋଡ଼ା ରଥରେ ଆସିଲେ।
6.51.27
हयैः परमशीघ्रैश्च गजैश्चैव मदोत्कटैः।
निर्ययुर्नैर्ऋतव्याघ्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ ६.५१.२७ ॥
ଅତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ଓ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ବାଘ ପରି ଦୁର୍ଜୟ ରାକ୍ଷସ-ବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ବାହାରିଲେ।
6.51.28
वृकसिंहमुखैर्युक्तं खरैः कनकभूषितैः।
आरुरोह रथं दिव्यं धूम्राक्षः खरनिःस्वनः ॥ ६.५१.२८ ॥
ବୃକ ଓ ସିଂହମୁଖ ଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଗଧରେ ଯୋଡ଼ା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ଚଢ଼ିଲା; ତାର ସ୍ୱର ଗଧର ଡାକ ପରି ଥିଲା।
6.51.29
स निर्यातो महावीर्यो धूम्राक्षो राक्षसैर्वृतः।
हसन् वै पश्चिमद्वाराद्धनूमान् यत्र तिष्ठति ॥ ६.५१.२९ ॥
ମହାପରାକ୍ରମୀ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ବାହାରିଲା ଏବଂ ହସିହସି ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରୁ ଯେଉଁଠାରେ ହନୁମାନ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
6.51.30
रथप्रवरमास्थाय खरयुक्तं खरस्वनम्।
प्रयान्तं तु महाघोरं राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ ६.५१.३० ॥
ଗଧରେ ଯୋଡ଼ା, ଗଧ ସ୍ୱରଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
6.51.31
अन्तरिक्षगताः क्रूराः शकुनाः प्रत्यषेधयन्।
रथशीर्षे महाभीमो गृध्रश्च निपपात ह ॥ ६.५१.३१ ॥
ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା କ୍ରୂର ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଲେ; ରଥର ଶିଖରରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକୁନି ପଡ଼ିଲା।
6.51.32
ध्वजाग्रे ग्रथिताश्चैव निपेतुः कुणपाशनाः।
रुधिरार्द्रो महान् श्वेतः कबन्धः पतितो भुवि ॥ ६.५१.३२ ॥
ଧ୍ୱଜର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଫସିଥିବା ଶବଭକ୍ଷୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଲେ; ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଏକ ବିରାଟ ଧଳା କବନ୍ଧ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
6.51.33
विस्वरं चोत्सृजन्नादान् धूम्राक्षस्य निपातितः।
ववर्ष रुधिरं देवः संचचाल च मेदिनी ॥ ६.५१.३३ ॥
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ପଡ଼ିଗଲା; ତା'ର ଘୋଡ଼ାମାନେ ବିକଟ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଆକାଶ ରକ୍ତବର୍ଷା କଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା।
6.51.34
प्रतिलोमं ववौ वायुर्निर्घातसमनिःस्वनः।
तिमिरौघावृतास्तत्र दिशश्च न चकाशिरे ॥ ६.५१.३४ ॥
ପବନ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ବହିଲା, ବଜ୍ରପାତ ପରି ଶବ୍ଦ ସହ; ଅନ୍ଧକାର ରାଶିରେ ଆବୃତ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ସେଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା ନାହିଁ।
6.51.35
स तूत्पातांस्ततो दृष्ट्वा राक्षसानां भयावहान्।
प्रादुर्भूतान् सुघोरांश्च धूम्राक्षो व्यथितोऽभवत्।
मुमुहू राक्षसाः सर्वे धूम्राक्षस्य पुरःसराः ॥ ६.५१.३५ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା; ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ମୋହିତ ହେଲେ।
6.51.36
ततः सुभीमो बहुभिर्निशाचरै-
र्वृतोऽभिनिष्क्रम्य रणोत्सुको बली।
ददर्श तां राघवबाहुपालितां
महौघकल्पां बहु वानरीं चमूम् ॥ ६.५१.३६ ॥
ତା'ପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ବଳବାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସୁକ ସେ ଅନେକ ନିଶାଚର ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ବାହାରିଲା, ଏବଂ ରାଘବଙ୍କ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମହାପ୍ରବାହ ପରି ବିରାଟ ବାନରସେନା ଦେଖିଲା।