Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

6.9.1

ततो निकुम्भो रभसः सूर्यशत्रुर्महाबलः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.९.१ ॥

ત્યારે નિકુંભ, રભસ, સૂર્યશત્રુ, મહાબલી સુપ્તઘ્ન, યજ્ઞકોપ, મહાપાર્શ્વ અને મહોદર આગળ આવ્યા.

6.9.2

अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
इन्द्रजिच्च महातेजा बलवान् रावणात्मजः ॥ ६.९.२ ॥

અગ્નિકેતુ, દુર્ધર્ષ રશ્મિકેતુ, મહાતેજસ્વી અને બળવાન રાવણપુત્ર ઇન્દ્રજિત પણ આગળ આવ્યા.

6.9.3

प्रहस्तोऽथ विरूपाक्षो वज्रदंष्ट्रो महाबलः।
धूम्राक्षश्चातिकायश्च दुर्मुखश्चैव राक्षसः ॥ ६.९.३ ॥

પ્રહસ્ત, વિરૂપાક્ષ, મહાબલી વજ્રદંષ્ટ્ર, ધૂમ્રાક્ષ, અતિકાય અને દુર્મુખ નામના રાક્ષસો પણ આગળ આવ્યા.

6.9.4

परिघान् पट्टिशान् शूलान् प्रासान् शक्तिपरश्वधान्।
चापानि च सुबाणानि खड्गांश्च विपुलाम्बुभान् ॥ ६.९.४ ॥

પરિઘ, પટ્ટિશ, શૂળ, પ્રાસ, શક્તિ અને પરશુ, ધનુષ્યો, સુંદર બાણો અને વિશાળ જળ જેવી ચમકતી તલવારો.

6.9.5

प्रगृह्य परमक्रुद्धाः समुत्पत्य च राक्षसाः।
अब्रुवन् रावणं सर्वे प्रदीप्ता इव तेजसा ॥ ६.९.५ ॥

શસ્ત્રો ઉપાડી, અત્યંત ક્રોધે ઊછળીને બધા રાક્ષસો તેજથી પ્રજ્વલિત જેવા થઈને રાવણને બોલ્યા.

6.9.6

अद्य रामं वधिष्यामः सुग्रीवं च सलक्ष्मणम्।
कृपणं च हनूमन्तं लङ्का येन प्रधर्षिता ॥ ६.९.६ ॥

આજે આપણે રામને, લક્ષ્મણ સહિત સુગ્રીવને અને જેણે લંકાને તોડી પાડી તે દીન હનુમાનને મારી નાખીશું.

6.9.7

तान् गृहीतायुधान् सर्वान् वारयित्वा विभीषणः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं पुनः प्रत्युपवेश्य तान् ॥ ६.९.७ ॥

શસ્ત્રો ધારણ કરેલા સૌને રોકીને, વિભીષણે હાથ જોડીને, તેમને ફરી બેસાડીને આ વચન કહ્યું.

6.9.8

अप्युपायैस्त्रिभिस्तात योऽर्थः प्राप्तुं न शक्यते।
तस्य विक्रमकालांस्तान् युक्तानाहुर्मनीषिणः ॥ ६.९.८ ॥

હે તાત, ત્રણ ઉપાયોથી પણ જે હેતુ સાધી શકાતો નથી, તેને માટે બુદ્ધિમાન લોકો તેમને જ યોગ્ય પરાક્રમકાળ કહે છે.

6.9.9

प्रमत्तेष्वभियुक्तेषु दैवेन प्रहतेषु च।
विक्रमास्तात सिद्ध्यन्ति परीक्ष्य विधिना कृताः ॥ ६.९.९ ॥

હે તાત, અસાવધ, આક્રમણ પામેલા અને દૈવથી ઘાયલ થયેલા પર કરેલા પરાક્રમો વિધિપૂર્વક પરખીને કર્યા હોય તો સિદ્ધ થાય છે.

6.9.10

अप्रमत्तं कथं तं तु विजिगीषुं बले स्थितम्।
जितरोषं दुराधर्षं तं धर्षयितुमिच्छथ ॥ ६.९.१० ॥

જે સાવધ છે, વિજયની ઇચ્છાવાળો છે, બળમાં સ્થિર છે, ક્રોધ જીતેલો છે અને દુર્ધર્ષ છે, તેને જ તમે કેવી રીતે છેડવા ઇચ્છો છો?

6.9.11

समुद्रं लङ्घयित्वा तु घोरं नदनदीपतिम्।
गतिं हनूमतो लोके को विद्यात् तर्कयेत वा ॥ ६.९.११ ॥

નદીઓ અને નાળાંના સ્વામી એવા ભયંકર સમુદ્રને ઓળંગનાર હનુમાનની ગતિ જગતમાં કોણ જાણી શકે કે અનુમાન કરી શકે?

6.9.12

बलान्यपरिमेयानि वीर्याणि च निशाचराः।
परेषां सहसावज्ञा न कर्तव्या कथंचन ॥ ६.९.१२ ॥

હે નિશાચરો, બીજાઓનાં બળ અને પરાક્રમ અપરિમિત છે; તેથી બીજાઓનો કોઈ પણ રીતે ઉતાવળે અનાદર ન કરવો.

6.9.13

किं च राक्षसराजस्य रामेणापकृतं पुरा।
आजहार जनस्थानाद् यस्य भार्यां यशस्विनः ॥ ६.९.१३ ॥

રાક્ષસરાજનું રામે પૂર્વે શું અપકાર કર્યું હતું? જે યશસ્વીની ભાર્યાને જનસ્થાનથી હરી લાવ્યો?

6.9.14

खरो यद्यतिवृत्तस्तु स रामेण हतो रणे।
अवश्यं प्राणिनां प्राणा रक्षितव्या यथाबलम् ॥ ६.९.१४ ॥

ખર મર્યાદા ઓળંગ્યો હોય તોપણ તે યુદ્ધમાં રામ દ્વારા હણાયો. પ્રાણીઓના પ્રાણ અવશ્ય પોતાના બળ પ્રમાણે રક્ષવા જોઈએ.

6.9.15

एतन्निमित्तं वैदेही भयं नः सुमहद् भवेत्।
आहृता सा परित्याज्या कलहार्थे कृते नु किम् ॥ ६.९.१५ ॥

આના કારણે વૈદેહીથી આપણને મોટો ભય થશે. લાવેલી તેને ત્યજી દેવી જોઈએ; કલહ માટે કરેલું શું થયું?

6.9.16

न तु क्षमं वीर्यवता तेन धर्मानुवर्तिना।
वैरं निरर्थकं कर्तुं दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.१६ ॥

પરંતુ વીર અને ધર્મનું અનુસરણ કરનાર તેની સાથે નિરર્થક વૈર કરવું ઉચિત નથી. તેને મૈથિલી સોંપી દેવી જોઈએ.

6.9.17

यावन्न सगजां साश्वां बहुरत्नसमाकुलाम्।
पुरीं दारयते बाणैर्दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.१७ ॥

હાથી અને ઘોડાઓથી ભરેલી, ઘણાં રત્નોથી ભરેલી આ નગરીને તે બાણોથી ફાડે તે પહેલાં મૈથિલી તેને સોંપી દેવી.

6.9.18

यावत् सुघोरा महती दुर्धर्षा हरिवाहिनी।
नावस्कन्दति नो लङ्कां तावत् सीता प्रदीयताम् ॥ ६.९.१८ ॥

અત્યંત ભયંકર, વિશાળ અને દુર્ધર્ષ વાનરસેના લંકા પર હુમલો ન કરે ત્યાં સુધી સીતાને સોંપી દેવી.

6.9.19

विनश्येद्धि पुरी लङ्का शूराः सर्वे च राक्षसाः।
रामस्य दयिता पत्नी न स्वयं यदि दीयते ॥ ६.९.१९ ॥

રામની પ્રિય પત્નીને જો સ્વયં પાછી આપવામાં નહીં આવે, તો આ લંકાનગરી અને સર્વ શૂરવીર રાક્ષસો નાશ પામશે.

6.9.20

प्रसादये त्वां बन्धुत्वात् कुरुष्व वचनं मम।
हितं तथ्यं त्वहं ब्रूमि दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.२० ॥

સંબંધના કારણે હું તને વિનંતી કરું છું, મારી વાત માન. હિતકારી અને સત્ય જ હું કહું છું — મૈથિલીને આમને પાછી આપ.

6.9.21

पुरा शरत्सूर्यमरीचिसंनिभान्
नवाग्रपुङ्खान् सुदृढान् नृपात्मजः।
सृजत्यमोघान् विशिखान् वधाय ते
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.९.२१ ॥

રાજકુમાર તને મારવા માટે શરદના સૂર્યકિરણો જેવા, નવા પીંછાવાળા, અતિ દૃઢ, અચૂક બાણો પહેલેથી છોડી રહ્યા છે. દશરથપુત્રને મૈથિલી પાછી આપવામાં આવે.

6.9.22

त्यजाशु कोपं सुखधर्मनाशनं
भजस्व धर्मं रतिकीर्तिवर्धनम्।
प्रसीद जीवेम सपुत्रबान्धवाः
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.९.२२ ॥

સુખ અને ધર્મનો નાશ કરનાર ક્રોધ ઝડપથી ત્યજી દે. આનંદ અને કીર્તિ વધારનાર ધર્મને અપનાવ. પ્રસન્ન થા, જેથી અમે પુત્રો અને બાંધવો સાથે જીવી શકીએ — દશરથપુત્રને મૈથિલી પાછી આપ.

6.9.23

विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
विसर्जयित्वा तान् सर्वान् प्रविवेश स्वकं गृहम् ॥ ६.९.२३ ॥

વિભીષણના વચનો સાંભળીને રાક્ષસેશ્વર રાવણે સૌને વિદાય આપી અને પોતાના ભવનમાં પ્રવેશ કર્યો.