Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.9.1

ततो निकुम्भो रभसः सूर्यशत्रुर्महाबलः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.९.१ ॥

ਤਦ ਨਿਕੁੰਭ, ਰਭਸ, ਸੂਰਿਆਸ਼ਤਰੂ, ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਪ੍ਤਘ੍ਨ, ਯਜ੍ਞਕੋਪ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਅਤੇ ਮਹੋਦਰ ਅੱਗੇ ਆਏ।

6.9.2

अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
इन्द्रजिच्च महातेजा बलवान् रावणात्मजः ॥ ६.९.२ ॥

ਅਗਨੀਕੇਤੂ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਰਸ਼੍ਮਿਕੇਤੂ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣਪੁੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆਏ।

6.9.3

प्रहस्तोऽथ विरूपाक्षो वज्रदंष्ट्रो महाबलः।
धूम्राक्षश्चातिकायश्च दुर्मुखश्चैव राक्षसः ॥ ६.९.३ ॥

ਪ੍ਰਹਸਤ, ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਮਹਾਬਲੀ ਵਜ੍ਰਦੰਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼, ਅਤਿਕਾਏ ਅਤੇ ਦੁਰਮੁਖ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆਏ।

6.9.4

परिघान् पट्टिशान् शूलान् प्रासान् शक्तिपरश्वधान्।
चापानि च सुबाणानि खड्गांश्च विपुलाम्बुभान् ॥ ६.९.४ ॥

ਪਰਿਘ, ਪੱਟਿਸ਼, ਸ਼ੂਲ, ਪ੍ਰਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ, ਧਨੁਸ਼, ਸੁੰਦਰ ਬਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ।

6.9.5

प्रगृह्य परमक्रुद्धाः समुत्पत्य च राक्षसाः।
अब्रुवन् रावणं सर्वे प्रदीप्ता इव तेजसा ॥ ६.९.५ ॥

ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਹੋਏ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

6.9.6

अद्य रामं वधिष्यामः सुग्रीवं च सलक्ष्मणम्।
कृपणं च हनूमन्तं लङ्का येन प्रधर्षिता ॥ ६.९.६ ॥

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦੀਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗੇ।

6.9.7

तान् गृहीतायुधान् सर्वान् वारयित्वा विभीषणः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं पुनः प्रत्युपवेश्य तान् ॥ ६.९.७ ॥

ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਿਠਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

6.9.8

अप्युपायैस्त्रिभिस्तात योऽर्थः प्राप्तुं न शक्यते।
तस्य विक्रमकालांस्तान् युक्तानाहुर्मनीषिणः ॥ ६.९.८ ॥

ਹੇ ਤਾਤ, ਤਿੰਨਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋ ਮਕਸਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਢੁਕਵੇਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।

6.9.9

प्रमत्तेष्वभियुक्तेषु दैवेन प्रहतेषु च।
विक्रमास्तात सिद्ध्यन्ति परीक्ष्य विधिना कृताः ॥ ६.९.९ ॥

ਹੇ ਤਾਤ, ਬੇਪਰਵਾਹਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਇਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦੈਵ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪਰਖ ਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

6.9.10

अप्रमत्तं कथं तं तु विजिगीषुं बले स्थितम्।
जितरोषं दुराधर्षं तं धर्षयितुमिच्छथ ॥ ६.९.१० ॥

ਜੋ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਛੇੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

6.9.11

समुद्रं लङ्घयित्वा तु घोरं नदनदीपतिम्।
गतिं हनूमतो लोके को विद्यात् तर्कयेत वा ॥ ६.९.११ ॥

ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

6.9.12

बलान्यपरिमेयानि वीर्याणि च निशाचराः।
परेषां सहसावज्ञा न कर्तव्या कथंचन ॥ ६.९.१२ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੋ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਪਰਿਮਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਚਾਨਕ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

6.9.13

किं च राक्षसराजस्य रामेणापकृतं पुरा।
आजहार जनस्थानाद् यस्य भार्यां यशस्विनः ॥ ६.९.१३ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦਾ ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਜਿਸ ਯਸ਼ਸਵੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆਂਦਾ?

6.9.14

खरो यद्यतिवृत्तस्तु स रामेण हतो रणे।
अवश्यं प्राणिनां प्राणा रक्षितव्या यथाबलम् ॥ ६.९.१४ ॥

ਖਰ ਭਾਵੇਂ ਮਰਿਆਦਾ ਟੱਪ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

6.9.15

एतन्निमित्तं वैदेही भयं नः सुमहद् भवेत्।
आहृता सा परित्याज्या कलहार्थे कृते नु किम् ॥ ६.९.१५ ॥

ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੈਦੇਹੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਿਆਂਦੀ ਉਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਝਗੜੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਇਹ ਕੀ ਬਣਿਆ?

6.9.16

न तु क्षमं वीर्यवता तेन धर्मानुवर्तिना।
वैरं निरर्थकं कर्तुं दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.१६ ॥

ਪਰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

6.9.17

यावन्न सगजां साश्वां बहुरत्नसमाकुलाम्।
पुरीं दारयते बाणैर्दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.१७ ॥

ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਥਿਲੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

6.9.18

यावत् सुघोरा महती दुर्धर्षा हरिवाहिनी।
नावस्कन्दति नो लङ्कां तावत् सीता प्रदीयताम् ॥ ६.९.१८ ॥

ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

6.9.19

विनश्येद्धि पुरी लङ्का शूराः सर्वे च राक्षसाः।
रामस्य दयिता पत्नी न स्वयं यदि दीयते ॥ ६.९.१९ ॥

ਜੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਆਪ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੂਰਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

6.9.20

प्रसादये त्वां बन्धुत्वात् कुरुष्व वचनं मम।
हितं तथ्यं त्वहं ब्रूमि दीयतामस्य मैथिली ॥ ६.९.२० ॥

ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ। ਮੈਂ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ — ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇ।

6.9.21

पुरा शरत्सूर्यमरीचिसंनिभान्
नवाग्रपुङ्खान् सुदृढान् नृपात्मजः।
सृजत्यमोघान् विशिखान् वधाय ते
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.९.२१ ॥

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ, ਨਵੇਂ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਚੂਕ ਬਾਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

6.9.22

त्यजाशु कोपं सुखधर्मनाशनं
भजस्व धर्मं रतिकीर्तिवर्धनम्।
प्रसीद जीवेम सपुत्रबान्धवाः
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.९.२२ ॥

ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰੋਧ ਛੇਤੀ ਤਿਆਗ ਦੇ। ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਜੀ ਸਕੀਏ — ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਸੌਂਪ ਦੇ।

6.9.23

विभीषणवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
विसर्जयित्वा तान् सर्वान् प्रविवेश स्वकं गृहम् ॥ ६.९.२३ ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।