Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.90.1
स हताश्वो महातेजा भूमौ तिष्ठन् निशाचरः।
इन्द्रजित् परमक्रुद्धः सम्प्रजज्वाल तेजसा ॥ ६.९०.१ ॥
Habiendo perdido sus caballos, el poderoso y radiante nocturno Indrajit se mantuvo de pie en el suelo y, en extremo furor, ardió con su resplandor.
6.90.2
तौ धन्विनौ जिघांसन्तावन्योन्यमिषुभिर्भृशम्।
विजयेनाभिनिष्क्रान्तौ वने गजवृषाविव ॥ ६.९०.२ ॥
Los dos arqueros, deseosos de matarse mutuamente, se hirieron ferozmente con flechas, y en busca de la victoria avanzaron por el bosque como dos toros elefantes.
6.90.3
निबर्हयन्तश्चान्योन्यं ते राक्षसवनौकसः।
भर्तारं न जहुर्युद्धे सम्पतन्तस्ततस्ततः ॥ ६.९०.३ ॥
Aquellos rākṣasas que habitaban en el bosque, destruyéndose unos a otros y corriendo de aquí para allá en la batalla, no abandonaron a su señor.
6.90.4
ततस्तान् राक्षसान् सर्वान् हर्षयन् रावणात्मजः।
स्तुन्वानो हर्षमाणश्च इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.९०.४ ॥
Entonces el hijo de Rāvaṇa, alegrando a todos aquellos rākṣasas y alabándose y regocijándose él mismo, pronunció estas palabras.
6.90.5
तमसा बहुलेनेमाः संसक्ताः सर्वतो दिशः।
नेह विज्ञायते स्वो वा परो वा राक्षसोत्तमाः ॥ ६.९०.५ ॥
Por la densa oscuridad estas direcciones están envueltas por todas partes; aquí no se distingue al propio del enemigo, oh mejores de los rākṣasas.
6.90.6
धृष्टं भवन्तो युध्यन्तु हरीणां मोहनाय वै।
अहं तु रथमास्थाय आगमिष्यामि संयुगे ॥ ६.९०.६ ॥
Luchad con audacia, para confundir a los monos; en cuanto a mí, subiré a un carro y volveré a la batalla.
6.90.7
तथा भवन्तः कुर्वन्तु यथेमे हि वनौकसः।
न युध्येयुर्महात्मानः प्रविष्टे नगरं मयि ॥ ६.९०.७ ॥
Hagan todos ustedes que estos magnánimos habitantes del bosque no puedan combatir cuando yo haya entrado en la ciudad.
6.90.8
इत्युक्त्वा रावणसुतो वञ्चयित्वा वनौकसः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां रथहेतोरमित्रहा ॥ ६.९०.८ ॥
Habiendo dicho esto y engañado a los habitantes del bosque, el hijo de Rāvaṇa, matador de enemigos, entró en la ciudad de Laṅkā en busca de su carro.
6.90.9
स रथं भूषयित्वाथ रुचिरं हेमभूषितम्।
प्रासासिशरसंयुक्तं युक्तं परमवाजिभिः ॥ ६.९०.९ ॥
Entonces engalanó su espléndido carro, adornado de oro, provisto de lanzas, espadas y flechas, y uncido a excelentes caballos.
6.90.10
अधिष्ठितं हयज्ञेन सूतेनाप्तोपदेशिना।
आरुरोह महातेजा रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१० ॥
Subió a aquel carro, conducido por un auriga de confianza, experto en caballos y bien instruido, el hijo de Rāvaṇa, de gran resplandor, vencedor en batalla.
6.90.11
स राक्षसगणैर्मुख्यैर्वृतो मन्दोदरीसुतः।
निर्ययौ नगराद् वीरः कृतान्तबलचोदितः ॥ ६.९०.११ ॥
Rodeado de los principales grupos de rākṣasas, el valiente hijo de Mandodarī, impulsado por el poder de la Muerte, salió de la ciudad.
6.90.12
सोऽभिनिष्क्रम्य नगरादिन्द्रजित् परमौजसा।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्लक्ष्मणं सविभीषणम् ॥ ६.९०.१२ ॥
Tras salir de la ciudad, Indrajit, con suprema vigor, avanzó con veloces caballos hacia Lakṣmaṇa, junto con Vibhīṣaṇa.
6.90.13
ततो रथस्थमालोक्य सौमित्री रावणात्मजम्।
वानराश्च महावीर्या राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.९०.१३ ॥
Entonces, al ver al hijo de Rāvaṇa de pie en su carro, Lakṣmaṇa, los monos de gran valor y el rākṣasa Vibhīṣaṇa.
6.90.14
विस्मयं परमं जग्मुर्लाघवात् तस्य धीमतः।
रावणिश्चापि संक्रुद्धो रणे वानरयूथपान् ॥ ६.९०.१४ ॥
Quedaron muy asombrados por la rapidez de aquel sabio; y el hijo de Rāvaṇa, enfurecido, en la batalla, derribó a los jefes de las tropas de monos.
6.90.15
पातयामास बाणौघैः शतशोऽथ सहस्रशः।
स मण्डलीकृतधनू रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१५ ॥
Con torrentes de flechas derribó a cientos y miles; el hijo de Rāvaṇa, tensando su arco en círculo, era vencedor en las batallas.
6.90.16
हरीनभ्यहनत् क्रुद्धः परं लाघवमास्थितः।
ते वध्यमाना हरयो नाराचैर्भीमविक्रमाः ॥ ६.९०.१६ ॥
Enfurecido, recurriendo a la suprema rapidez, golpeó a los monos; aquellos monos de terrible valor, heridos por flechas de punta de hierro,
6.90.17
सौमित्रिं शरणं प्राप्ताः प्रजापतिमिव प्रजाः।
ततः समरकोपेन ज्वलितो रघुनन्दनः।
चिच्छेद कार्मुकं तस्य दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ ६.९०.१७ ॥
Buscaron refugio en Lakṣmaṇa, como las criaturas buscan refugio en el Señor de las criaturas. Entonces el deleite de los Raghus, ardiendo de ira de batalla, mostrando la rapidez de su mano, cortó su arco.
6.90.18
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय सज्यं चक्रे त्वरन्निव।
तदप्यस्य त्रिभिर्बाणैर्लक्ष्मणो निरकृन्तत ॥ ६.९०.१८ ॥
Tomó otro arco y lo tensó con prisa; pero Lakṣmaṇa también lo hizo pedazos con tres flechas.
6.90.19
अथैनं छिन्नधन्वानमाशीविषविषोपमैः।
विव्याधोरसि सौमित्री रावणिं पञ्चभिः शरैः ॥ ६.९०.१९ ॥
Entonces Lakṣmaṇa, hijo de Sumitrā, hirió a Rāvaṇi en el pecho con cinco flechas semejantes al veneno de serpiente, pues su arco estaba roto.
6.90.20
ते तस्य कायं निर्भिद्य महाकार्मुकनिःसृताः।
निपेतुर्धरणीं बाणा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.२० ॥
Aquellas flechas, disparadas desde el gran arco, atravesaron su cuerpo y cayeron a tierra como grandes serpientes teñidas de sangre.
6.90.21
स च्छिन्नधन्वा रुधिरं वमन् वक्त्रेण रावणिः।
जग्राह कार्मुकश्रेष्ठं दृढज्यं बलवत्तरम् ॥ ६.९०.२१ ॥
Aunque su arco estaba roto, Rāvaṇi, vomitando sangre por la boca, tomó el mejor de los arcos, de cuerda firme y muy fuerte.
6.90.22
स लक्ष्मणं समुद्दिश्य परं लाघवमास्थितः।
ववर्ष शरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥ ६.९०.२२ ॥
Con suprema agilidad apuntó a Lakṣmaṇa y derramó una lluvia de flechas, como Indra derrama la lluvia.
6.90.23
मुक्तमिन्द्रजिता तत्तु शरवर्षमरिंदमः।
आवारयदसम्भ्रान्तो लक्ष्मणः सुदुरासदम् ॥ ६.९०.२३ ॥
Aquella lluvia de flechas lanzada por Indrajit, muy difícil de resistir, fue detenida por Lakṣmaṇa, domador de enemigos, que permaneció imperturbable.
6.90.24
संदर्शयामास तदा रावणिं रघुनन्दनः।
असम्भ्रान्तो महातेजास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.९०.२४ ॥
Entonces Lakṣmaṇa, deleite de los Raghu, imperturbable y de gran esplendor, mostró su valor a Rāvaṇi, y pareció algo maravilloso.
6.90.25
ततस्तान् राक्षसान् सर्वांस्त्रिभिरेकैकमाहवे।
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रास्त्रं सम्प्रदर्शयन्।
राक्षसेन्द्रसुतं चापि बाणौघैः समताडयत् ॥ ६.९०.२५ ॥
Entonces, muy enfurecido, atravesó en la batalla a cada uno de aquellos rākṣasas con tres flechas, mostrando su rápida maestría con las armas. Y también golpeó con una lluvia de flechas al hijo del señor de los rākṣasas.
6.90.26
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुघातिना।
असक्तं प्रेषयामास लक्ष्मणाय बहून् शरान् ॥ ६.९०.२६ ॥
Gravemente herido por aquel poderoso enemigo, matador de enemigos, él sin cesar lanzó muchas flechas contra Lakṣmaṇa.
6.90.27
तानप्राप्तान् शितैर्बाणैश्चिच्छेद परवीरहा।
सारथेरस्य च रणे रथिनो रथसत्तमः ॥ ६.९०.२७ ॥
El matador de héroes enemigos, el mejor de los guerreros en carro, cortó aquellas flechas con dardos afilados antes de que llegaran a él, y en la batalla también abatió a su auriga.
6.90.28
शिरो जहार धर्मात्मा भल्लेनानतपर्वणा।
असूतास्ते हयास्तत्र रथमूहुरविक्लवाः ॥ ६.९०.२८ ॥
El de alma justa le cortó la cabeza con una flecha bhalla de astil doblado en las articulaciones. Allí sus caballos, sin auriga, arrastraban el carro sin vacilar.
6.90.29
मण्डलान्यभिधावन्ति तदद्भुतमिवाभवत्।
अमर्षवशमापन्नः सौमित्रिर्दृढविक्रमः ॥ ६.९०.२९ ॥
Los caballos corrían en círculos, y aquello pareció un prodigio. Entonces Saumitri (Lakṣmaṇa), firme en valor, dominado por la ira...
6.90.30
प्रत्यविध्यद्धयांस्तस्य शरैर्वित्रासयन् रणे।
अमर्षमाणस्तत्कर्म रावणस्य सुतो रणे ॥ ६.९०.३० ॥
En la batalla atravesó con flechas a sus caballos, aterrorizándolos. No soportando aquel acto, el hijo de Rāvaṇa, en la batalla...
6.90.31
विव्याध दशभिर्बाणैः सौमित्रिं तममर्षणम्।
ते तस्य वज्रप्रतिमाः शराः सर्पविषोपमाः।
विलयं जग्मुरागत्य कवचं काञ्चनप्रभम् ॥ ६.९०.३१ ॥
Con diez flechas atravesó a aquel Saumitri colérico. Sus flechas, semejantes al rayo y al veneno de serpiente, llegaron y se destruyeron contra la armadura de brillo dorado.
6.90.32
अभेद्यकवचं मत्वा लक्ष्मणं रावणात्मजः।
ललाटे लक्ष्मणं बाणैः सुपुङ्खैस्त्रिभिरिन्द्रजित् ॥ ६.९०.३२ ॥
Creyendo impenetrable la armadura de Lakṣmaṇa, Indrajit, hijo de Rāvaṇa, hirió a Lakṣmaṇa en la frente con tres flechas de bien emplumadas.
6.90.33
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रमस्त्रं प्रदर्शयन्।
तैः पृषत्कैर्ललाटस्थैः शुशुभे रघुनन्दनः ॥ ६.९०.३३ ॥
Muy enfurecido, mostró rápidamente su arma y disparó flechas; con aquellas flechas clavadas en la frente, el deleite de los Raghus resplandeció.
6.90.34
रणाग्रे समरश्लाघी त्रिशृङ्ग इव पर्वतः।
स तथाप्यर्दितो बाणै राक्षसेन तदा मृधे ॥ ६.९०.३४ ॥
En la vanguardia de la batalla, jactándose de su valor en la guerra, se mantenía como la montaña de tres picos. Sin embargo, entonces fue afligido en la batalla por las flechas del rākṣasa.
6.90.35
तमाशु प्रतिविव्याध लक्ष्मणः पञ्चभिः शरैः।
विकृष्येन्द्रजितो युद्धे वदने शुभकुण्डले ॥ ६.९०.३५ ॥
Lakṣmaṇa le respondió de inmediato con cinco flechas; en la batalla, tensando el arco, disparó contra el rostro de Indrajit, adornado con hermosos pendientes.
6.90.36
लक्ष्मणेन्द्रजितौ वीरौ महाबलशरासनौ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ विशिखैर्भीमविक्रमौ ॥ ६.९०.३६ ॥
Lakṣmaṇa e Indrajit, aquellos dos héroes de poderosos arcos y terrible valor, se hirieron mutuamente con flechas.
6.90.37
ततः शोणितदिग्धाङ्गौ लक्ष्मणेन्द्रजितावुभौ।
रणे तौ रेजतुर्वीरौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.९०.३७ ॥
Entonces los dos héroes, Lakṣmaṇa e Indrajit, con los cuerpos teñidos de sangre, resplandecieron en la batalla como dos árboles kiṃśuka en flor.
6.90.38
तौ परस्परमभ्येत्य सर्वगात्रेषु धन्विनौ।
घोरैर्विव्यधतुर्बाणैः कृतभावावुभौ जये ॥ ६.९०.३८ ॥
Los dos arqueros, decididos a la victoria, se acercaron el uno al otro y se hirieron en todos los miembros con flechas terribles.
6.90.39
ततः समरकोपेन संयुतो रावणात्मजः।
विभीषणं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध वदने शुभे ॥ ६.९०.३९ ॥
Entonces el hijo de Rāvaṇa, lleno de ira de batalla, hirió a Vibhīṣaṇa con tres flechas en su hermoso rostro.
6.90.40
अयोमुखैस्त्रिभिर्विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं विभीषणम्।
एकैकेनाभिविव्याध तान् सर्वान् हरियूथपान् ॥ ६.९०.४० ॥
Tras herir al señor de los rākṣasas, Vibhīṣaṇa, con tres flechas de punta de hierro, hirió a cada uno de todos aquellos jefes de las tropas de monos con una flecha.
6.90.41
तस्मै दृढतरं क्रुद्धो जघान गदया हयान्।
विभीषणो महातेजा रावणेः स दुरात्मनः ॥ ६.९०.४१ ॥
Vibhīṣaṇa, de gran esplendor, enfurecido, golpeó con su maza, con gran fuerza, a los caballos de aquel malvado hijo de Rāvaṇa.
6.90.42
स हताश्वादवप्लुत्य रथान्निहतसारथेः।
अथ शक्तिं महातेजाः पितृव्याय मुमोच ह ॥ ६.९०.४२ ॥
Con sus caballos muertos y su auriga abatido, saltó de su carro; entonces el de gran esplendor lanzó una lanza contra su tío paterno.
6.90.43
तामापतन्तीं सम्प्रेक्ष्य सुमित्रानन्दवर्धनः।
चिच्छेद निशितैर्बाणैर्दशधापातयद् भुवि ॥ ६.९०.४३ ॥
Al verla abalanzarse sobre él, Lakṣmaṇa, deleite del hijo de Sumitrā, la cortó en diez pedazos con agudas flechas y la hizo caer a tierra.
6.90.44
तस्मै दृढधनुः क्रुद्धो हताश्वाय विभीषणः।
वज्रस्पर्शसमान् पञ्च ससर्जोरसि मार्गणान् ॥ ६.९०.४४ ॥
Vibhīṣaṇa, enfurecido porque sus caballos habían sido muertos, tomó un arco firme y disparó cinco flechas, semejantes al golpe del rayo, contra su pecho.
6.90.45
ते तस्य कायं भित्त्वा तु रुक्मपुङ्खा निमित्तगाः।
बभूवुर्लोहितादिग्धा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.४५ ॥
Aquellas flechas de plumas doradas, atravesando su cuerpo y manchadas de sangre, se volvieron como grandes serpientes rojas.
6.90.46
स पितृव्यस्य संक्रुद्ध इन्द्रजिच्छरमाददे।
उत्तमं रक्षसां मध्ये यमदत्तं महाबलः ॥ ६.९०.४६ ॥
Indrajit, poderoso y muy enfurecido contra su tío, tomó la flecha suprema entre los rākṣasas, la que dio Yama.
6.90.47
तं समीक्ष्य महातेजा महेषुं तेन संहितम्।
लक्ष्मणोऽप्याददे बाणमन्यद् भीमपराक्रमः ॥ ६.९०.४७ ॥
Al ver que el de gran esplendor había encajado aquella gran flecha, Lakṣmaṇa, de terrible valor, también tomó otra flecha.
6.90.48
कुबेरेण स्वयं स्वप्ने यद् दत्तममितात्मना।
दुर्जयं दुर्विषह्यं च सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.९०.४८ ॥
Dado por el propio Kubera en un sueño, el de alma sin límites; invencible e insoportable incluso para los dioses y asuras, junto con Indra.
6.90.49
तयोस्तु धनुषी श्रेष्ठे बाहुभिः परिघोपमैः।
विकृष्यमाणे बलवत् क्रौञ्चाविव चुकूजतुः ॥ ६.९०.४९ ॥
Los dos excelentes arcos, tensados por brazos como barras de hierro, gritaron con fuerza como dos grullas.
6.90.50
ताभ्यां तु धनुषि श्रेष्ठे संहितौ सायकोत्तमौ।
विकृष्यमाणौ वीराभ्यां भृशं जज्वलतुः श्रिया ॥ ६.९०.५० ॥
Las dos mejores flechas, colocadas en los excelentes arcos y tensadas por los dos héroes, resplandecieron intensamente con su esplendor.
6.90.51
तौ भासयन्तावाकाशं धनुर्भ्यां विशिखौ च्युतौ।
मुखेन मुखमाहत्य संनिपेततुरोजसा ॥ ६.९०.५१ ॥
Aquellas dos flechas, iluminando el cielo, lanzadas desde los arcos, chocaron punta contra punta con fuerza.
6.90.52
संनिपातस्तयोश्चासीच्छरयोर्घोररूपयोः।
सधूमविस्फुलिङ्गश्च तज्जोऽग्निर्दारुणोऽभवत् ॥ ६.९०.५२ ॥
De la colisión de aquellas dos flechas de terrible aspecto surgió un fuego terrible, con humo y chispas.
6.90.53
तौ महाग्रहसंकाशावन्योन्यं संनिपत्य च।
संग्रामे शतधा यातौ मेदिन्यां चैव पेततुः ॥ ६.९०.५३ ॥
Aquellas dos flechas, semejantes a grandes planetas, chocaron entre sí en la batalla, se partieron en cien pedazos y cayeron a la tierra.
6.90.54
शरौ प्रतिहतौ दृष्ट्वा तावुभौ रणमूर्धनि।
व्रीडितौ जातरोषौ च लक्ष्मणेन्द्रजितौ तदा ॥ ६.९०.५४ ॥
Al ver sus flechas rechazadas y detenidas una contra otra en el frente de la batalla, Lakṣmaṇa e Indrajit, avergonzados, se llenaron de ira.
6.90.55
सुसंरब्धस्तु सौमित्रिरस्त्रं वारुणमाददे।
रौद्रं महेन्द्रजिद् युद्धेऽप्यसृजद् युधि निष्ठितः ॥ ६.९०.५५ ॥
Lleno de furia, Saumitri tomó el arma de Varuṇa; y Indrajit, firme en la batalla, lanzó el terrible arma Raudra.
6.90.56
तेन तद्विहितं शस्त्रं वारुणं परमाद्भुतम्।
ततः क्रुद्धो महातेजा इन्द्रजित् समितिंजयः।
आग्नेयं संदधे दीप्तं स लोकं संक्षिपन्निव ॥ ६.९०.५६ ॥
Cuando aquella arma de Varuṇa, sumamente maravillosa, lanzada por él, fue detenida, Indrajit, de gran esplendor y vencedor en la batalla, enfurecido, colocó en su arco el ardiente arma Āgneya, como si quisiera contraer el mundo entero.
6.90.57
सौरेणास्त्रेण तद् वीरो लक्ष्मणः पर्यवारयत्।
अस्त्रं निवारितं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.९०.५७ ॥
El héroe Lakṣmaṇa lo repelió por completo con el arma solar; al ver su arma detenida, Rāvaṇi, dominado por la ira, quedó casi aturdido.
6.90.58
आददे निशितं बाणमासुरं शत्रुदारणम्।
तस्माच्चापाद् विनिष्पेतुर्भास्वराः कूटमुद्गराः ॥ ६.९०.५८ ॥
Tomó una aguda flecha asura que destroza a los enemigos; y de su arco brotaron resplandecientes mazos de hierro (kūṭa-mudgara).
6.90.59
शूलानि च भुशुण्ड्यश्च गदाः खड्गाः परश्वधाः।
तद् दृष्ट्वा लक्ष्मणः संख्ये घोरमस्त्रमथासुरम् ॥ ६.९०.५९ ॥
Lanzas, bhuśuṇḍīs, mazas, espadas y hachas de combate; al verlo, Lakṣmaṇa tomó entonces en la batalla el terrible arma asura.
6.90.60
अवार्यं सर्वभूतानां सर्वशस्त्रविदारणम्।
माहेश्वरेण द्युतिमांस्तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ॥ ६.९०.६० ॥
Aquella arma, irresistible para todos los seres y que destroza todas las armas, el radiante Lakṣmaṇa la repelió con el arma Maheśvara.
6.90.61
तयोः समभवद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम्।
गगनस्थानि भूतानि लक्ष्मणं पर्यवारयन् ॥ ६.९०.६१ ॥
Entre ambos se desató una batalla maravillosa que erizaba el cabello. Los seres que estaban en el cielo rodearon a Lakṣmaṇa.
6.90.62
भैरवाभिरुते भीमे युद्धे वानररक्षसाम्।
भूतैर्बहुभिराकाशं विस्मितैरावृतं बभौ ॥ ६.९०.६२ ॥
En la terrible batalla de los monos y los rākṣasas, resonante de horribles clamores, el cielo, cubierto de muchos seres asombrados, resplandeció.
6.90.63
ऋषयः पितरो देवा गन्धर्वगरुडोरगाः।
शतक्रतुं पुरस्कृत्य ररक्षुर्लक्ष्मणं रणे ॥ ६.९०.६३ ॥
Los sabios, los antepasados, los dioses, los gandharvas, los garuḍas y los uragas, poniendo a Śatakratu (Indra) al frente, protegieron a Lakṣmaṇa en la batalla.
6.90.64
अथान्यं मार्गणश्रेष्ठं संदधे राघवानुजः।
हुताशनसमस्पर्शं रावणात्मजदारणम् ॥ ६.९०.६४ ॥
Entonces el hermano menor de Rāghava colocó otra excelente flecha, cuyo contacto era como el fuego, que desgarraba al hijo de Rāvaṇa.
6.90.65
सुपत्रमनुवृत्ताङ्गं सुपर्वाणं सुसंस्थितम्।
सुवर्णविकृतं वीरः शरीरान्तकरं शरम् ॥ ६.९०.६५ ॥
Aquella flecha, bien emplumada, de fuste suavemente redondeado y bien ensamblada, bien formada, labrada con oro, causante de muerte, el héroe la encajó en el arco.
6.90.66
दुरावारं दुर्विषहं राक्षसानां भयावहम्।
आशीविषविषप्रख्यं देवसंघैः समर्चितम् ॥ ६.९०.६६ ॥
Difícil de contener, insoportable, que trae el miedo a los rākṣasas, semejante al veneno de las serpientes, honrado por las huestes de los dioses.
6.90.67
येन शक्रो महातेजा दानवानजयत् प्रभुः।
पुरा देवासुरे युद्धे वीर्यवान् हरिवाहनः ॥ ६.९०.६७ ॥
Con el cual el gran resplandeciente señor Śakra venció una vez a los Dānavas en la batalla entre dioses y asuras, el poderoso Hari-vāhana (Indra).
6.90.68
अथैन्द्रमस्त्रं सौमित्रिः संयुगेष्वपराजितम्।
शरश्रेष्ठं धनुश्रेष्ठे विकर्षन्निदमब्रवीत् ॥ ६.९०.६८ ॥
Entonces Saumitri (Lakṣmaṇa), tensando sobre el mejor arco la flecha aindra —invencible en las batallas, la mejor de las flechas—, dijo estas palabras.
6.90.69
लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणो वाक्यमर्थसाधकमात्मनः।
धर्मात्मा सत्यसंधश्च रामो दाशरथिर्यदि।
पौरुषे चाप्रतिद्वन्द्वस्तदैनं जहि रावणिम् ॥ ६.९०.६९ ॥
Lakṣmaṇa dijo: «Si Rāma, el de alma justa, hijo de Daśaratha, de vow verdadero, glorioso y sin rival en el valor, escucha estas palabras que cumplen su propósito, que entonces abata a este hijo de Rāvaṇa.»
6.90.70
इत्युक्त्वा बाणमाकर्णं विकृष्य तमजिह्मगम्।
लक्ष्मणः समरे वीरः ससर्जेन्द्रजितं प्रति।
ऐन्द्रास्त्रेण समायुज्य लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ६.९०.७० ॥
Tras decir esto, el héroe Lakṣmaṇa tensó la flecha de vuelo recto hasta la oreja y la lanzó en batalla contra Indrajit; uniéndola con el arma aindra, Lakṣmaṇa, matador de héroes enemigos, lo hizo.
6.90.71
तच्छिरः सशिरस्त्राणं श्रीमज्ज्वलितकुण्डलम्।
प्रमथ्येन्द्रजितः कायात् पातयामास भूतले ॥ ६.९०.७१ ॥
Derribó aquella cabeza de Indrajit, espléndida y resplandeciente con sus pendientes, con su yelmo y todo, y la hizo caer del cuerpo a tierra.
6.90.72
तद् राक्षसतनूजस्य भिन्नस्कन्धं शिरो महत्।
तपनीयनिभं भूमौ ददृशे रुधिरोक्षितम् ॥ ६.९०.७२ ॥
Aquella gran cabeza del hijo del rākṣasa, con los hombros destrozados, reluciente como oro, untada de sangre, se vio sobre el suelo.
6.90.73
हतः स निपपाताथ धरण्यां रावणात्मजः।
कवची सशिरस्त्राणो विप्रविद्धशरासनः ॥ ६.९०.७३ ॥
Muerto, el hijo de Rāvaṇa cayó entonces al suelo, vestido con su coraza y su yelmo, con el arco arrojado lejos.
6.90.74
चुक्रुशुस्ते ततः सर्वे वानराः सविभीषणाः।
हृष्यन्ते निहते तस्मिन् देवा वृत्रवधे यथा ॥ ६.९०.७४ ॥
Entonces todos los monos, junto con Vibhīṣaṇa, lanzaron un grito; al ser él muerto se regocijaron como los dioses en la muerte de Vṛtra.
6.90.75
अथान्तरिक्षे देवानामृषीणां च महात्मनाम्।
जज्ञेऽथ जयसंनादो गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ६.९०.७५ ॥
Entonces en el cielo se alzó un clamor de victoria de los dioses, de los grandes sabios, de los gandharvas y de las apsaras.
6.90.76
पतितं समभिज्ञाय राक्षसी सा महाचमूः।
वध्यमाना दिशो भेजे हरिभिर्जितकाशिभिः ॥ ६.९०.७६ ॥
Al saber que había caído, aquel gran ejército de rākṣasas, golpeado por los monos orgullosos de su victoria, huyó hacia las direcciones.
6.90.77
वानरैर्वध्यमानास्ते शस्त्राण्युत्सृज्य राक्षसाः।
लङ्कामभिमुखाः सस्रुर्भ्रष्टसंज्ञाः प्रधाविताः ॥ ६.९०.७७ ॥
Muertos por los monos, los rākṣasas arrojaron sus armas y, aturdidos, huyeron precipitadamente hacia Laṅkā.
6.90.78
दुद्रुवुर्बहुधा भीता राक्षसाः शतशो दिशः।
त्यक्त्वा प्रहरणान् सर्वे पट्टिशासिपरश्वधान् ॥ ६.९०.७८ ॥
Aterrorizados, los rākṣasas, por cientos, huyeron en muchas direcciones, abandonando todas sus armas: las lanzas, las espadas y las hachas de combate.
6.90.79
केचिल्लङ्कां परित्रस्ताः प्रविष्टा वानरार्दिताः।
समुद्रे पतिताः केचित् केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.९०.७९ ॥
Algunos, aterrorizados, entraron en Laṅkā; otros, acosados por los vānaras, cayeron al océano; y otros se refugiaron en la montaña.
6.90.80
हतमिन्द्रजितं दृष्ट्वा शयानं च रणक्षितौ।
राक्षसानां सहस्रेषु न कश्चित् प्रत्यदृश्यत ॥ ६.९०.८० ॥
Al ver a Indrajit muerto y tendido en el campo de batalla, ninguno de los miles de rākṣasas se dejó ver.
6.90.81
यथास्तं गत आदित्ये नावतिष्ठन्ति रश्मयः।
तथा तस्मिन् निपतिते राक्षसास्ते गता दिशः ॥ ६.९०.८१ ॥
Como los rayos del sol no permanecen cuando el sol se ha puesto, así, al caer él, aquellos rākṣasas huyeron en todas direcciones.
6.90.82
शान्तरश्मिरिवादित्यो निर्वाण इव पावकः।
बभूव स महाबाहुर्व्यपास्तगतजीवितः ॥ ६.९०.८२ ॥
Como el sol con sus rayos apagados, como un fuego extinguido, aquel de grandes brazos quedó sin vida.
6.90.83
प्रशान्तपीडाबहुलो विनष्टारिः प्रहर्षवान्।
बभूव लोकः पतिते राक्षसेन्द्रसुते तदा ॥ ६.९०.८३ ॥
Cuando cayó el hijo del señor de los rākṣasas, entonces el mundo, libre de gran parte de su dolor, perdió a su enemigo y se llenó de alegría.
6.90.84
हर्षं च शक्रो भगवान् सह सर्वैर्महर्षिभिः।
जगाम निहते तस्मिन् राक्षसे पापकर्मणि ॥ ६.९०.८४ ॥
Cuando aquel rākṣasa de obras malvadas fue muerto, el venerable Indra, junto con todos los grandes sabios, se llenó de alegría.
6.90.85
आकाशे चापि देवानां शुश्रुवे दुन्दुभिस्वनः।
नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च गन्धर्वैश्च महात्मभिः ॥ ६.९०.८५ ॥
En el cielo se oyó el sonido de los tambores de los dioses, junto con las apsarás que danzaban y los gandharvas de grandes almas.
6.90.86
ववर्षुः पुष्पवर्षाणि तदद्भुतमिवाभवत्।
प्रशशाम हते तस्मिन् राक्षसे क्रूरकर्मणि ॥ ६.९०.८६ ॥
Llovieron lluvias de flores, y aquello pareció asombroso. Al ser abatido aquel rākṣasa de obras crueles, la batalla se apaciguó.
6.90.87
शुद्धा आपो नभश्चैव जहृषुर्देवदानवाः।
आजग्मुः पतिते तस्मिन् सर्वलोकभयावहे ॥ ६.९०.८७ ॥
Las aguas se volvieron claras, y también el cielo; dioses y dānavas se regocijaron. Cuando cayó aquel que infundía terror a todos los mundos, todos acudieron.
6.90.88
ऊचुश्च सहितास्तुष्टा देवगन्धर्वदानवाः।
विज्वराः शान्तकलुषा ब्राह्मणा विचरन्त्विति ॥ ६.९०.८८ ॥
Los dioses, gandharvas y dānavas, satisfechos, dijeron juntos: "Que los brāhmaṇas anden libres de fiebre y sin impurezas."
6.90.89
ततोऽभ्यनन्दन् संहृष्टाः समरे हरियूथपाः।
तमप्रतिबलं दृष्ट्वा हतं नैर्ऋतपुङ्गवम् ॥ ६.९०.८९ ॥
Entonces los jefes de las tropas de monos, regocijados, al ver muerto en batalla a aquel mejor de los rākṣasas de fuerza incomparable, lo celebraron.
6.90.90
विभीषणो हनूमांश्च जाम्बवांश्चर्क्षयूथपः।
विजयेनाभिनन्दन्तस्तुष्टुवुश्चापि लक्ष्मणम् ॥ ६.९०.९० ॥
Vibhīṣaṇa, Hanumān y Jāmbavān, jefe de las tropas de osos, felicitando por la victoria, también alabaron a Lakṣmaṇa.
6.90.91
क्ष्वेडन्तश्च प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
लब्धलक्षा रघुसुतं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ६.९०.९१ ॥
Rugiendo, saltando y tronando, los monos, habiendo hallado su blanco, rodearon al hijo de Raghu y se pusieron a su lado.
6.90.92
लाङ्गूलानि प्रविध्यन्तः स्फोटयन्तश्च वानराः।
लक्ष्मणो जयतीत्येव वाक्यं विश्रावयंस्तदा ॥ ६.९०.९२ ॥
Haciendo girar sus colas y golpeándose las manos, los monos proclamaban entonces en voz alta: «¡Lakṣmaṇa es victorioso!».
6.90.93
अन्योन्यं च समाश्लिष्य हरयो हृष्टमानसाः।
चक्रुरुच्चावचगुणा राघवाश्रयसत्कथाः ॥ ६.९०.९३ ॥
Abrazándose unos a otros, los monos, con el corazón alegre, contaban buenas historias de muy diversas virtudes, todas centradas en el Rāghava.
6.90.94
तदसुकरमथाभिवीक्ष्य हृष्टाः
प्रियसुहृदो युधि लक्ष्मणस्य कर्म।
परममुपलभन्मनःप्रहर्षं
विनिहतमिन्द्ररिपुं निशम्य देवाः ॥ ६.९०.९४ ॥
Al ver en la batalla aquella hazaña difícil de Lakṣmaṇa, y al oír que el enemigo de Indra había sido muerto, los dioses, sus queridos amigos, se alegraron y hallaron en su corazón una suprema dicha.