รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.90.1
स हताश्वो महातेजा भूमौ तिष्ठन् निशाचरः।
इन्द्रजित् परमक्रुद्धः सम्प्रजज्वाल तेजसा ॥ ६.९०.१ ॥
อินทรชิตผู้มีเดชมหาศาลนั้น เมื่อม้าถูกฆ่าแล้ว ยืนอยู่บนพื้นดิน ผู้ท่องราตรี ด้วยความโกรธยิ่ง เขาลุกโพลงด้วยรัศมีของตน
6.90.2
तौ धन्विनौ जिघांसन्तावन्योन्यमिषुभिर्भृशम्।
विजयेनाभिनिष्क्रान्तौ वने गजवृषाविव ॥ ६.९०.२ ॥
ทั้งสองนักธนูต่างปรารถนาจะฆ่ากัน ยิงลูกศรใส่กันอย่างดุเดือด ด้วยความมุ่งหวังชัยชนะ พวกเขาเข้าไปในป่าเหมือนช้างพลายสองตัว
6.90.3
निबर्हयन्तश्चान्योन्यं ते राक्षसवनौकसः।
भर्तारं न जहुर्युद्धे सम्पतन्तस्ततस्ततः ॥ ६.९०.३ ॥
เหล่าราากษสที่อาศัยอยู่ในป่า ต่างทำลายกันเองและพุ่งไปมาในสนามรบ แต่ก็ไม่ละทิ้งนายของตน
6.90.4
ततस्तान् राक्षसान् सर्वान् हर्षयन् रावणात्मजः।
स्तुन्वानो हर्षमाणश्च इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.९०.४ ॥
ครั้งนั้น โอรสของท้าวราวณะ ทำให้ราากษสทั้งปวงชื่นชม ตัวเองก็สรรเสริญและปีติยินดี จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
6.90.5
तमसा बहुलेनेमाः संसक्ताः सर्वतो दिशः।
नेह विज्ञायते स्वो वा परो वा राक्षसोत्तमाः ॥ ६.९०.५ ॥
ความมืดหนาทึบปกคลุมทุกทิศไว้โดยรอบ ที่นี่ไม่อาจแยกออกได้ว่าใครเป็นพวกเดียวกันหรือข้าศึก โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ราากษส
6.90.6
धृष्टं भवन्तो युध्यन्तु हरीणां मोहनाय वै।
अहं तु रथमास्थाय आगमिष्यामि संयुगे ॥ ६.९०.६ ॥
ขอท่านทั้งหลายจงรบอย่างกล้าหาญ เพื่อให้พวกหรินมัวเมาหลงทาง ส่วนข้าพเจ้าจะขึ้นรถศึกแล้วกลับมาสู่การรบ
6.90.7
तथा भवन्तः कुर्वन्तु यथेमे हि वनौकसः।
न युध्येयुर्महात्मानः प्रविष्टे नगरं मयि ॥ ६.९०.७ ॥
ท่านทั้งหลายจงทำเช่นนั้น เพื่อให้เหล่าผู้อาศัยในป่าผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ไม่อาจรบได้ เมื่อข้าพเจ้าเข้าไปในนครแล้ว
6.90.8
इत्युक्त्वा रावणसुतो वञ्चयित्वा वनौकसः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां रथहेतोरमित्रहा ॥ ६.९०.८ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว โอรสของท้าวราวณะผู้ทำลายศัตรู หลอกลวงเหล่าผู้อาศัยในป่า แล้วเข้าไปในนครลงกาเพื่อไปนำรถศึกของตน
6.90.9
स रथं भूषयित्वाथ रुचिरं हेमभूषितम्।
प्रासासिशरसंयुक्तं युक्तं परमवाजिभिः ॥ ६.९०.९ ॥
จากนั้น เขาประดับรถศึกอันงดงาม ที่ประดับด้วยทอง มีหอก ดาบ และลูกศรพร้อม และเทียมด้วยม้าชั้นเลิศ
6.90.10
अधिष्ठितं हयज्ञेन सूतेनाप्तोपदेशिना।
आरुरोह महातेजा रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१० ॥
โอรสของท้าวราวณะผู้มีเดชมหาศาลและชนะการรบ ขึ้นประทับบนรถศึกนั้น ซึ่งมีสารถีผู้เชี่ยวชาญม้า ซื่อสัตย์และรู้คำสั่งสอนดีคอยขับ
6.90.11
स राक्षसगणैर्मुख्यैर्वृतो मन्दोदरीसुतः।
निर्ययौ नगराद् वीरः कृतान्तबलचोदितः ॥ ६.९०.११ ॥
โอรสของนางมนโททรีผู้กล้าหาญ มีเหล่าราากษสชั้นนำล้อมรอบ ถูกพลังแห่งความตายชักนำ จึงขับออกจากนคร
6.90.12
सोऽभिनिष्क्रम्य नगरादिन्द्रजित् परमौजसा।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्लक्ष्मणं सविभीषणम् ॥ ६.९०.१२ ॥
อินทรชิตออกจากนครด้วยพลังอันยิ่งใหญ่ ขับม้าที่วิ่งเร็วเข้าหาพระลักษมณ์พร้อมกับวิภีษณะ
6.90.13
ततो रथस्थमालोक्य सौमित्री रावणात्मजम्।
वानराश्च महावीर्या राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.९०.१३ ॥
ครั้งนั้น เมื่อพระลักษมณ์และเหล่าพานรผู้มีกำลังมหาศาล รวมทั้งราากษสวิภีษณะ เห็นโอรสของท้าวราวณะยืนอยู่บนรถศึก
6.90.14
विस्मयं परमं जग्मुर्लाघवात् तस्य धीमतः।
रावणिश्चापि संक्रुद्धो रणे वानरयूथपान् ॥ ६.९०.१४ ॥
ทุกคนต่างตกตะลึงอย่างยิ่งในความว่องไวของผู้มีปัญญาผู้นั้น ส่วนโอรสของท้าวราวณะโกรธจัด จึงในการรบฟาดฟันเหล่านายพลของฝูงพานร
6.90.15
पातयामास बाणौघैः शतशोऽथ सहस्रशः।
स मण्डलीकृतधनू रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१५ ॥
เขาทำให้พานรล้มลงด้วยฝนลูกศรเป็นร้อยเป็นพัน โอรสของท้าวราวณะ ผู้ชนะในการรบ ดึงคันธนูให้โค้งเป็นวงกลม
6.90.16
हरीनभ्यहनत् क्रुद्धः परं लाघवमास्थितः।
ते वध्यमाना हरयो नाराचैर्भीमविक्रमाः ॥ ६.९०.१६ ॥
ด้วยความโกรธ เขาใช้ความว่องไวอย่างสูงสุดโจมตีพวกพานร พานรเหล่านั้นผู้มีกำลังน่าสะพรึงกลัว ถูกลูกศรปลายเหล็กยิงใส่
6.90.17
सौमित्रिं शरणं प्राप्ताः प्रजापतिमिव प्रजाः।
ततः समरकोपेन ज्वलितो रघुनन्दनः।
चिच्छेद कार्मुकं तस्य दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ ६.९०.१७ ॥
พวกเขาพึ่งพระลักษมณ์เป็นที่หลบภัย เหมือนสัตว์ทั้งหลายพึ่งพระประชาบดี แล้วพระรามผู้เป็นที่ยินดีของวงศ์รฆุ ลุกโพลงด้วยความโกรธในสงคราม แสดงความว่องไวของมือ ตัดคันธนูของเขาขาดสะบั้น
6.90.18
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय सज्यं चक्रे त्वरन्निव।
तदप्यस्य त्रिभिर्बाणैर्लक्ष्मणो निरकृन्तत ॥ ६.९०.१८ ॥
เขาหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง ขึงสายรีบร้อนราวกับเร่งรัด แต่พระลักษมณ์ก็ตัดคันนั้นขาดด้วยลูกศรสามดอกอีกเช่นกัน
6.90.19
अथैनं छिन्नधन्वानमाशीविषविषोपमैः।
विव्याधोरसि सौमित्री रावणिं पञ्चभिः शरैः ॥ ६.९०.१९ ॥
ครั้นแล้ว พระลักษมณ์โอรสของนางสุมิตรา ยิงโอรสของท้าวราวณะผู้คันธนูขาดแล้วที่หน้าอก ด้วยลูกศรห้าดอกที่เหมือนพิษงู
6.90.20
ते तस्य कायं निर्भिद्य महाकार्मुकनिःसृताः।
निपेतुर्धरणीं बाणा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.२० ॥
ลูกศรเหล่านั้นพุ่งออกจากคันธนูอันยิ่งใหญ่ ทะลุร่างของเขาและตกลงสู่พื้นดิน เหมือนงูใหญ่ที่เปื้อนเลือด
6.90.21
स च्छिन्नधन्वा रुधिरं वमन् वक्त्रेण रावणिः।
जग्राह कार्मुकश्रेष्ठं दृढज्यं बलवत्तरम् ॥ ६.९०.२१ ॥
แม้คันธนูของเขาจะหักแล้ว ราวณิบ้วนเลือดออกทางปาก ก็ยังคว้าคันธนูอีกคันหนึ่ง ซึ่งประเสริฐที่สุดในบรรดาคันธนู มีสายแน่นและแข็งแรงยิ่งนัก
6.90.22
स लक्ष्मणं समुद्दिश्य परं लाघवमास्थितः।
ववर्ष शरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥ ६.९०.२२ ॥
ด้วยความคล่องแคล่วอย่างยิ่ง เขาเล็งไปที่พระลักษมณ์และระดมห่าลูกศรลงมา ดุจพระอินทร์ที่ให้ฝนตกลงมา
6.90.23
मुक्तमिन्द्रजिता तत्तु शरवर्षमरिंदमः।
आवारयदसम्भ्रान्तो लक्ष्मणः सुदुरासदम् ॥ ६.९०.२३ ॥
ห่าลูกศรที่อินทรชิตยิงออกมานั้น ยากนักที่จะต้านทาน แต่พระลักษมณ์ผู้ทำลายศัตรู ผู้ไม่หวั่นไหว ได้ทำให้มันหยุดลงได้
6.90.24
संदर्शयामास तदा रावणिं रघुनन्दनः।
असम्भ्रान्तो महातेजास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.९०.२४ ॥
ครั้นแล้ว พระลักษมณ์ ผู้เป็นที่ชื่นชมของตระกูลรฆุ ไม่หวั่นไหว มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ได้แสดงฝีมือของตนต่อราวณิ และการกระทำนั้นดูน่าอัศจรรย์
6.90.25
ततस्तान् राक्षसान् सर्वांस्त्रिभिरेकैकमाहवे।
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रास्त्रं सम्प्रदर्शयन्।
राक्षसेन्द्रसुतं चापि बाणौघैः समताडयत् ॥ ६.९०.२५ ॥
ครั้นแล้ว ด้วยความโกรธอย่างยิ่ง พระลักษมณ์ยิงราากษสทั้งหมดนั้นในการรบ ผู้ละคนละสามลูก พร้อมแสดงความชำนาญอาวุธอันรวดเร็ว และยังได้ตีโอรสของราากษสาธิบดีอย่างหนักด้วยห่าลูกศร
6.90.26
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुघातिना।
असक्तं प्रेषयामास लक्ष्मणाय बहून् शरान् ॥ ६.९०.२६ ॥
ถูกศัตรูผู้ทรงพลังยิงจนบาดเจ็บสาหัส เขาซึ่งเป็นผู้สังหารศัตรู จึงส่งลูกศรจำนวนมากไปยังพระลักษมณ์โดยไม่หยุดยั้ง
6.90.27
तानप्राप्तान् शितैर्बाणैश्चिच्छेद परवीरहा।
सारथेरस्य च रणे रथिनो रथसत्तमः ॥ ६.९०.२७ ॥
พระลักษมณ์ ผู้สังหารวีรบุรุษของฝ่ายศัตรู ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดานักรบบนรถศึก ได้ตัดลูกศรเหล่านั้นด้วยลูกศรคมก่อนที่มันจะถึงตัว และในการรบยังได้ตัดสารถีของเขาด้วย
6.90.28
शिरो जहार धर्मात्मा भल्लेनानतपर्वणा।
असूतास्ते हयास्तत्र रथमूहुरविक्लवाः ॥ ६.९०.२८ ॥
ผู้มีธรรมะ ได้ตัดศีรษะของเขาด้วยลูกศรภัลละที่มีก้านโค้งงอตรงข้อ ม้าทั้งหลายของเขาซึ่งไม่มีสารถี ก็ยังไม่สะทกสะท้าน ลากรถไปข้างหน้าต่อไป
6.90.29
मण्डलान्यभिधावन्ति तदद्भुतमिवाभवत्।
अमर्षवशमापन्नः सौमित्रिर्दृढविक्रमः ॥ ६.९०.२९ ॥
ม้าวิ่งวนเป็นวงกลม ซึ่งดูน่าอัศจรรย์ยิ่งนัก แล้วโอรสของสุมิตรา คือพระลักษมณ์ ผู้มีความกล้าหาญมั่นคง ถูกความโกรธครอบงำ
6.90.30
प्रत्यविध्यद्धयांस्तस्य शरैर्वित्रासयन् रणे।
अमर्षमाणस्तत्कर्म रावणस्य सुतो रणे ॥ ६.९०.३० ॥
ในการรบ เขายิงม้าของอีกฝ่ายด้วยลูกศรจนทำให้มันตื่นกลัว แต่โอรสของราวณะทนความเจ็บแค้นต่อการกระทำนั้นไม่ได้ จึงในสนามรบ
6.90.31
विव्याध दशभिर्बाणैः सौमित्रिं तममर्षणम्।
ते तस्य वज्रप्रतिमाः शराः सर्पविषोपमाः।
विलयं जग्मुरागत्य कवचं काञ्चनप्रभम् ॥ ६.९०.३१ ॥
เขายิงโอรสของสุมิตราผู้เกรี้ยวกราดนั้นด้วยลูกศรสิบดอก ลูกศรของเขาดุจสายฟ้าและดุจพิษงู พุ่งเข้าปะทะเกราะทองคำอันรุ่งเรือง แล้วก็แตกทำลายลงไป
6.90.32
अभेद्यकवचं मत्वा लक्ष्मणं रावणात्मजः।
ललाटे लक्ष्मणं बाणैः सुपुङ्खैस्त्रिभिरिन्द्रजित् ॥ ६.९०.३२ ॥
อินทรชิตโอรสของราวณะ คิดว่าเกราะของพระลักษมณ์ไม่อาจเจาะได้ จึงยิงลูกศรที่มีขนปีกงามสามดอกเข้าที่หน้าผากของพระลักษมณ์
6.90.33
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रमस्त्रं प्रदर्शयन्।
तैः पृषत्कैर्ललाटस्थैः शुशुभे रघुनन्दनः ॥ ६.९०.३३ ॥
ด้วยความโกรธอย่างยิ่ง เขารีบแสดงอาวุธของตนและยิงลูกศร เมื่อลูกศรเหล่านั้นปักอยู่ที่หน้าผาก ผู้เป็นที่ชื่นชมของตระกูลรฆุก็ยิ่งรุ่งโรจน์
6.90.34
रणाग्रे समरश्लाघी त्रिशृङ्ग इव पर्वतः।
स तथाप्यर्दितो बाणै राक्षसेन तदा मृधे ॥ ६.९०.३४ ॥
ที่แนวหน้าของการรบ ผู้โอ้อวดความชำนาญในสงคราม ยืนอยู่ดุจภูเขาสามยอด ทว่าแม้เช่นนั้น ในสนามรบ เขาก็ถูกลูกศรของราากษสทำให้บอบช้ำ
6.90.35
तमाशु प्रतिविव्याध लक्ष्मणः पञ्चभिः शरैः।
विकृष्येन्द्रजितो युद्धे वदने शुभकुण्डले ॥ ६.९०.३५ ॥
พระลักษมณ์รีบโต้ตอบเขาด้วยลูกศรห้าดอก ในการรบ พระองค์ดึงคันธนูยิงไปที่ใบหน้าของอินทรชิต ซึ่งประดับด้วยตุ้มหูอันงดงาม
6.90.36
लक्ष्मणेन्द्रजितौ वीरौ महाबलशरासनौ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ विशिखैर्भीमविक्रमौ ॥ ६.९०.३६ ॥
พระลักษมณ์และอินทรชิต สองวีรบุรุษผู้มีคันธนูอันทรงพลังและมีฝีมือน่าสะพรึงกลัว ต่างยิงลูกศรใส่กันและกัน
6.90.37
ततः शोणितदिग्धाङ्गौ लक्ष्मणेन्द्रजितावुभौ।
रणे तौ रेजतुर्वीरौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.९०.३७ ॥
ครั้นแล้ว วีรบุรุษทั้งสอง คือพระลักษมณ์และอินทรชิต มีร่างกายเปรอะเปื้อนเลือด ก็รุ่งโรจน์ในการรบดุจต้นกิงศุกะสองต้นที่ออกดอกบาน
6.90.38
तौ परस्परमभ्येत्य सर्वगात्रेषु धन्विनौ।
घोरैर्विव्यधतुर्बाणैः कृतभावावुभौ जये ॥ ६.९०.३८ ॥
นักธนูทั้งสองแน่วแน่เพื่อชัยชนะ เข้าประจันหน้ากันและยิงกันและกันที่ทุกส่วนของร่างกายด้วยลูกศรอันน่าสะพรึง
6.90.39
ततः समरकोपेन संयुतो रावणात्मजः।
विभीषणं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध वदने शुभे ॥ ६.९०.३९ ॥
ครั้นแล้ว โอรสของราวณะเต็มไปด้วยความโกรธแห่งการรบ จึงยิงวิภีษณะด้วยลูกศรสามดอกไปที่ใบหน้าอันงดงาม
6.90.40
अयोमुखैस्त्रिभिर्विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं विभीषणम्।
एकैकेनाभिविव्याध तान् सर्वान् हरियूथपान् ॥ ६.९०.४० ॥
เมื่อยิงราชาแห่งราากษส คือวิภีษณะ ด้วยลูกศรปลายเหล็กสามดอกแล้ว เขาก็ยิงผู้นำฝูงลิงทั้งหมดนั้นคนละหนึ่งดอก
6.90.41
तस्मै दृढतरं क्रुद्धो जघान गदया हयान्।
विभीषणो महातेजा रावणेः स दुरात्मनः ॥ ६.९०.४१ ॥
วิภีษณะผู้มีเดชกล้า โกรธแล้ว ได้ใช้คทาตีม้าของบุตรทุราตมาแห่งราวณะอย่างหนักหน่วง
6.90.42
स हताश्वादवप्लुत्य रथान्निहतसारथेः।
अथ शक्तिं महातेजाः पितृव्याय मुमोच ह ॥ ६.९०.४२ ॥
เมื่อม้าถูกฆ่าและนายสารถีตายแล้ว เขาก็กระโดดลงจากรถ แล้วผู้มีเดชกล้านั้นก็ขว้างหอกใส่ลุงของตน
6.90.43
तामापतन्तीं सम्प्रेक्ष्य सुमित्रानन्दवर्धनः।
चिच्छेद निशितैर्बाणैर्दशधापातयद् भुवि ॥ ६.९०.४३ ॥
เมื่อเห็นหอกพุ่งเข้ามา ลักษมณ์ผู้เป็นที่รักของบุตรสุมิตรา ก็ใช้ลูกศรคมตัดมันเป็นสิบท่อนแล้วทำให้ตกลงสู่พื้นดิน
6.90.44
तस्मै दृढधनुः क्रुद्धो हताश्वाय विभीषणः।
वज्रस्पर्शसमान् पञ्च ससर्जोरसि मार्गणान् ॥ ६.९०.४४ ॥
วิภีษณะโกรธเพราะม้าของตนถูกฆ่า จึงหยิบคันธนูที่แข็งแรง แล้วยิงลูกศรห้าดอกเหมือนสายฟ้าฟาดเข้าที่อกของเขา
6.90.45
ते तस्य कायं भित्त्वा तु रुक्मपुङ्खा निमित्तगाः।
बभूवुर्लोहितादिग्धा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.४५ ॥
ลูกศรมีขนสีทองเหล่านั้นแทงทะลุร่างของเขา เปื้อนเลือด กลายเป็นงูใหญ่สีแดงทั้งหลาย
6.90.46
स पितृव्यस्य संक्रुद्ध इन्द्रजिच्छरमाददे।
उत्तमं रक्षसां मध्ये यमदत्तं महाबलः ॥ ६.९०.४६ ॥
อินทรชิตผู้มีกำลังมาก โกรธลุงของตนอย่างยิ่ง จึงหยิบลูกศรอันเลิศในหมู่รากษสซึ่งยมประทานให้
6.90.47
तं समीक्ष्य महातेजा महेषुं तेन संहितम्।
लक्ष्मणोऽप्याददे बाणमन्यद् भीमपराक्रमः ॥ ६.९०.४७ ॥
เมื่อเห็นผู้มีเดชกล้านั้นสอดลูกศรใหญ่นั้นเข้าสายแล้ว ลักษมณ์ผู้มีวีรภาพน่าสะพรึงก็หยิบลูกศรอีกดอกหนึ่งขึ้นมาเช่นกัน
6.90.48
कुबेरेण स्वयं स्वप्ने यद् दत्तममितात्मना।
दुर्जयं दुर्विषह्यं च सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.९०.४८ ॥
เป็นอาวุธที่กุเวรประทานให้ด้วยตนเองในความฝัน ผู้มีจิตไร้ขอบเขต เป็นอาวุธที่ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้และไม่อาจทนได้ แม้แต่เทวดาและอสูร พร้อมทั้งอินทร์
6.90.49
तयोस्तु धनुषी श्रेष्ठे बाहुभिः परिघोपमैः।
विकृष्यमाणे बलवत् क्रौञ्चाविव चुकूजतुः ॥ ६.९०.४९ ॥
คันธนูอันเลิศสองคันนั้น ถูกดึงด้วยแขนที่เหมือนลูกกลมเหล็ก ร้องดังลั่นเหมือนนกกระเรียนสองตัว
6.90.50
ताभ्यां तु धनुषि श्रेष्ठे संहितौ सायकोत्तमौ।
विकृष्यमाणौ वीराभ्यां भृशं जज्वलतुः श्रिया ॥ ६.९०.५० ॥
ลูกศรอันเลิศสองดอก ถูกสอดเข้าสายของคันธนูอันเลิศ ถูกนักรบสองคนดึงอยู่ ก็ลุกโชติช่วงด้วยรัศมีอย่างยิ่ง
6.90.51
तौ भासयन्तावाकाशं धनुर्भ्यां विशिखौ च्युतौ।
मुखेन मुखमाहत्य संनिपेततुरोजसा ॥ ६.९०.५१ ॥
ลูกศรสองดอกนั้นส่องท้องฟ้าให้สว่าง หลุดจากคันธนู ปะทะปลายต่อปลาย แล้วชนกันด้วยพลังอย่างรุนแรง
6.90.52
संनिपातस्तयोश्चासीच्छरयोर्घोररूपयोः।
सधूमविस्फुलिङ्गश्च तज्जोऽग्निर्दारुणोऽभवत् ॥ ६.९०.५२ ॥
จากการปะทะของลูกศรสองดอกที่มีรูปร่างน่ากลัวนั้น ได้เกิดไฟอันน่าสะพรึงกลัวขึ้น มีควันและประกายไฟพวยพุ่ง
6.90.53
तौ महाग्रहसंकाशावन्योन्यं संनिपत्य च।
संग्रामे शतधा यातौ मेदिन्यां चैव पेततुः ॥ ६.९०.५३ ॥
ลูกศรสองดอกนั้นเหมือนดาวเคราะห์ใหญ่ ปะทะกันในสนามรบ แตกเป็นร้อยชิ้นแล้วตกลงสู่พื้นดิน
6.90.54
शरौ प्रतिहतौ दृष्ट्वा तावुभौ रणमूर्धनि।
व्रीडितौ जातरोषौ च लक्ष्मणेन्द्रजितौ तदा ॥ ६.९०.५४ ॥
เมื่อเห็นลูกศรของตนถูกตีกลับและขัดกันที่แนวหน้าของสงคราม ลักษมณ์และอินทรชิตต่างก็รู้สึกอับอายและโกรธขึ้นมา
6.90.55
सुसंरब्धस्तु सौमित्रिरस्त्रं वारुणमाददे।
रौद्रं महेन्द्रजिद् युद्धेऽप्यसृजद् युधि निष्ठितः ॥ ६.९०.५५ ॥
ลักษมณ์โกรธจัด จึงหยิบอัสตรวรุณ ฝ่ายอินทรชิตผู้มั่นคงในการรบ ก็ปล่อยอัสตรรุทระอันน่าสะพรึงกลัวออกไป
6.90.56
तेन तद्विहितं शस्त्रं वारुणं परमाद्भुतम्।
ततः क्रुद्धो महातेजा इन्द्रजित् समितिंजयः।
आग्नेयं संदधे दीप्तं स लोकं संक्षिपन्निव ॥ ६.९०.५६ ॥
เมื่ออัสตรวรุณอันน่าอัศจรรย์ยิ่งที่เขาปล่อยออกไปถูกสกัดไว้ อินทรชิตผู้มีเดชกล้า ผู้ชนะในการรบ โกรธแล้ว ก็สอดอัสตราคเนยะอันลุกโชนเข้าคันธนู ราวกับจะรวบโลกทั้งโลกเข้าไว้
6.90.57
सौरेणास्त्रेण तद् वीरो लक्ष्मणः पर्यवारयत्।
अस्त्रं निवारितं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.९०.५७ ॥
วีรบุรุษลักษมณ์ได้ใช้อัสตรสุริยะกั้นอาวุธนั้นไว้โดยสิ้นเชิง เมื่อเห็นอาวุธของตนถูกสกัด ราวณีผู้ถูกความโกรธครอบงำก็เหมือนมึนงงไป
6.90.58
आददे निशितं बाणमासुरं शत्रुदारणम्।
तस्माच्चापाद् विनिष्पेतुर्भास्वराः कूटमुद्गराः ॥ ६.९०.५८ ॥
เขาหยิบลูกศรคมกล้าแห่งอสูรซึ่งผ่าศัตรูได้ และจากคันธนูของเขาก็พุ่งออกมาทั้งค้อนเหล็กส่องประกายหลายอัน
6.90.59
शूलानि च भुशुण्ड्यश्च गदाः खड्गाः परश्वधाः।
तद् दृष्ट्वा लक्ष्मणः संख्ये घोरमस्त्रमथासुरम् ॥ ६.९०.५९ ॥
หอก ภุศุณฑี คทา ดาบ และขวานรบ เมื่อเห็นดังนั้น ลักษมณ์ในสนามรบจึงหยิบอัสตรอสูรอันน่าสะพรึงกลัว
6.90.60
अवार्यं सर्वभूतानां सर्वशस्त्रविदारणम्।
माहेश्वरेण द्युतिमांस्तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ॥ ६.९०.६० ॥
อาวุธนั้นไม่มีสรรพสัตว์ใดต้านทานได้ และสามารถผ่าอาวุธทุกชนิดได้ ลักษมณ์ผู้รุ่งโรจน์จึงกั้นอาวุธนั้นด้วยอัสตรมเหศวร
6.90.61
तयोः समभवद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम्।
गगनस्थानि भूतानि लक्ष्मणं पर्यवारयन् ॥ ६.९०.६१ ॥
ระหว่างทั้งสองฝ่ายเกิดการต่อสู้อันน่าอัศจรรย์ ทำให้ขนลุกชัน ภูตผีที่ยืนอยู่บนท้องฟ้าล้อมพระลักษมณ์ไว้
6.90.62
भैरवाभिरुते भीमे युद्धे वानररक्षसाम्।
भूतैर्बहुभिराकाशं विस्मितैरावृतं बभौ ॥ ६.९०.६२ ॥
ในการรบอันน่าสะพรึงกลัวระหว่างวานรกับรากษส ที่ดังก้องด้วยเสียงร้องอันน่าหวาดหวั่น ท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยภูตผีจำนวนมากซึ่งตื่นตะลึงปกคลุมอยู่ ก็ปรากฏรุ่งโรจน์ขึ้น
6.90.63
ऋषयः पितरो देवा गन्धर्वगरुडोरगाः।
शतक्रतुं पुरस्कृत्य ररक्षुर्लक्ष्मणं रणे ॥ ६.९०.६३ ॥
บรรดาฤๅษี บรรพบุรุษ เทวดา คนธรรพ์ ครุฑ และอุรค โดยมีพระอินทร์นำหน้า ได้คุ้มครองพระลักษมณ์ในการรบ
6.90.64
अथान्यं मार्गणश्रेष्ठं संदधे राघवानुजः।
हुताशनसमस्पर्शं रावणात्मजदारणम् ॥ ६.९०.६४ ॥
จากนั้นน้องชายของพระราฆวะได้ประทับลูกศรอีกดอกหนึ่งซึ่งประณีตเป็นเลิศ สัมผัสเหมือนไฟ เป็นลูกศรที่จะเจาะทะลวงโอรสของท้าวราวณะ
6.90.65
सुपत्रमनुवृत्ताङ्गं सुपर्वाणं सुसंस्थितम्।
सुवर्णविकृतं वीरः शरीरान्तकरं शरम् ॥ ६.९०.६५ ॥
ลูกศรนั้นมีขนนกที่ดีงาม ลำตัวเรียบโค้งงาม ข้อต่อแน่นหนาและรูปทรงสมส่วน ประดับด้วยทองคำ เป็นลูกศรที่ทำลายชีวิต วีรบุรุษได้ประทับลงบนคันธนู
6.90.66
दुरावारं दुर्विषहं राक्षसानां भयावहम्।
आशीविषविषप्रख्यं देवसंघैः समर्चितम् ॥ ६.९०.६६ ॥
เป็นลูกศรที่ยากจะต้านทาน ทนไม่ไหว นำความหวาดกลัวมาสู่รากษส มีลักษณะคล้ายพิษของงู และได้รับการบูชาจากหมู่เทวดา
6.90.67
येन शक्रो महातेजा दानवानजयत् प्रभुः।
पुरा देवासुरे युद्धे वीर्यवान् हरिवाहनः ॥ ६.९०.६७ ॥
ด้วยลูกศรนี้ เมื่อครั้งก่อนในสงครามระหว่างเทวดากับอสูร พระอินทร์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่และทรงอำนาจได้พิชิตทานพทั้งหลาย พระอินทร์ผู้ทรงพลังและมีม้าเขียวเป็นพาหนะ
6.90.68
अथैन्द्रमस्त्रं सौमित्रिः संयुगेष्वपराजितम्।
शरश्रेष्ठं धनुश्रेष्ठे विकर्षन्निदमब्रवीत् ॥ ६.९०.६८ ॥
ครั้งนั้น พระสาวมิตริ (พระลักษมณ์) ดึงอาวุธไอนทระซึ่งไม่เคยพ่ายแพ้ในการรบ เป็นเลิศกว่าลูกศรทั้งปวง ขึ้นสายบนคันธนูชั้นเลิศ แล้วกล่าววาจานี้
6.90.69
लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणो वाक्यमर्थसाधकमात्मनः।
धर्मात्मा सत्यसंधश्च रामो दाशरथिर्यदि।
पौरुषे चाप्रतिद्वन्द्वस्तदैनं जहि रावणिम् ॥ ६.९०.६९ ॥
พระลักษมณ์ผู้มีศรีกล่าวว่า "หากพระรามผู้มีจิตใจชอบธรรม มีสัตยปฏิญาณมั่นคง เป็นโอรสของท้าวทศรถ ทรงรุ่งเรืองและไม่มีผู้ใดเทียบได้ในความกล้าหาญ ได้ยินถ้อยคำเหล่านี้ซึ่งจะทำให้ความปรารถนาของพระองค์สำเร็จ ขอพระองค์จงปราบโอรสของท้าวราวณะนี้เถิด"
6.90.70
इत्युक्त्वा बाणमाकर्णं विकृष्य तमजिह्मगम्।
लक्ष्मणः समरे वीरः ससर्जेन्द्रजितं प्रति।
ऐन्द्रास्त्रेण समायुज्य लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ६.९०.७० ॥
เมื่อกล่าวดังนั้นแล้ว วีรบุรุษพระลักษมณ์ดึงลูกศรที่พุ่งตรงนั้นมาจรดใบหู แล้วปล่อยไปในสนามรบเพื่อมุ่งสู่อินทรชิต พระลักษมณ์ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ได้ผสานลูกศรนั้นเข้ากับอาวุธไอนทระ แล้วปล่อยออกไป
6.90.71
तच्छिरः सशिरस्त्राणं श्रीमज्ज्वलितकुण्डलम्।
प्रमथ्येन्द्रजितः कायात् पातयामास भूतले ॥ ६.९०.७१ ॥
ลูกศรนั้นตัดศีรษะของอินทรชิตอันงดงามและเปล่งประกายด้วยต่างหู พร้อมทั้งหมวกเกราะ ให้ขาดจากร่างแล้วร่วงลงสู่พื้นดิน
6.90.72
तद् राक्षसतनूजस्य भिन्नस्कन्धं शिरो महत्।
तपनीयनिभं भूमौ ददृशे रुधिरोक्षितम् ॥ ६.९०.७२ ॥
ศีรษะใหญ่ของโอรสรากษสนั้น บ่าแหลกละเอียด เปล่งประกายดุจทองคำ เปื้อนเลือด ปรากฏอยู่บนพื้นดิน
6.90.73
हतः स निपपाताथ धरण्यां रावणात्मजः।
कवची सशिरस्त्राणो विप्रविद्धशरासनः ॥ ६.९०.७३ ॥
เมื่อถูกสังหารแล้ว โอรสของท้าวราวณะก็ล้มลงบนพื้นดิน สวมเกราะและหมวกเกราะ คันธนูของเขาถูกเหวี่ยงไปไกล
6.90.74
चुक्रुशुस्ते ततः सर्वे वानराः सविभीषणाः।
हृष्यन्ते निहते तस्मिन् देवा वृत्रवधे यथा ॥ ६.९०.७४ ॥
จากนั้นวานรทั้งหมดพร้อมด้วยพิภีษณะต่างส่งเสียงโห่ร้อง เมื่ออินทรชิตถูกสังหาร พวกเขาก็ปีติยินดีดุจเทวดาปีติยินดีเมื่อพระอินทร์สังหารพฤตร
6.90.75
अथान्तरिक्षे देवानामृषीणां च महात्मनाम्।
जज्ञेऽथ जयसंनादो गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ६.९०.७५ ॥
จากนั้นบนท้องฟ้า เกิดเสียงโห่ร้องแห่งชัยชนะจากเทวดา จากฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ และจากคนธรรพ์กับอัปสรด้วย
6.90.76
पतितं समभिज्ञाय राक्षसी सा महाचमूः।
वध्यमाना दिशो भेजे हरिभिर्जितकाशिभिः ॥ ६.९०.७६ ॥
เมื่อรู้ว่าอินทรชิตล้มลงแล้ว กองทัพรากษสอันยิ่งใหญ่นั้นถูกวานรที่ภูมิใจในชัยชนะโจมตี จึงหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศ
6.90.77
वानरैर्वध्यमानास्ते शस्त्राण्युत्सृज्य राक्षसाः।
लङ्कामभिमुखाः सस्रुर्भ्रष्टसंज्ञाः प्रधाविताः ॥ ६.९०.७७ ॥
ถูกวานรไล่ตี พวกรากษสทิ้งอาวุธลง และด้วยความสับสนงุนงง พากันวิ่งกรูไปทางลงกา
6.90.78
दुद्रुवुर्बहुधा भीता राक्षसाः शतशो दिशः।
त्यक्त्वा प्रहरणान् सर्वे पट्टिशासिपरश्वधान् ॥ ६.९०.७८ ॥
รากษสนับร้อยด้วยความหวาดกลัว แตกหนีไปหลายทิศทาง ทิ้งอาวุธทั้งหมดไว้ ทั้งหอก ดาบ และขวานรบ
6.90.79
केचिल्लङ्कां परित्रस्ताः प्रविष्टा वानरार्दिताः।
समुद्रे पतिताः केचित् केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.९०.७९ ॥
บางพวกหวาดกลัวจึงเข้าไปในลงกา บางพวกถูกวานรรุกไล่จนตกลงไปในมหาสมุทร และบางพวกก็หนีขึ้นไปพึ่งภูเขา
6.90.80
हतमिन्द्रजितं दृष्ट्वा शयानं च रणक्षितौ।
राक्षसानां सहस्रेषु न कश्चित् प्रत्यदृश्यत ॥ ६.९०.८० ॥
เมื่อเห็นอินทรชิตถูกสังหารและนอนอยู่บนสนามรบ ก็ไม่มีรากษสแม้แต่คนเดียวปรากฏให้เห็นในหมู่รากษสนับพัน
6.90.81
यथास्तं गत आदित्ये नावतिष्ठन्ति रश्मयः।
तथा तस्मिन् निपतिते राक्षसास्ते गता दिशः ॥ ६.९०.८१ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปแล้ว รัศมีทั้งหลายย่อมไม่คงอยู่ ฉันใด เมื่อเขาล้มลง พวกรากษสเหล่านั้นก็หนีไปทุกทิศ ฉันนั้น
6.90.82
शान्तरश्मिरिवादित्यो निर्वाण इव पावकः।
बभूव स महाबाहुर्व्यपास्तगतजीवितः ॥ ६.९०.८२ ॥
เหมือนพระอาทิตย์ที่รัศมีสงบแล้ว เหมือนไฟที่ดับไปแล้ว ผู้มีแขนใหญ่นั้นนอนอยู่โดยชีวิตได้จากไปแล้ว
6.90.83
प्रशान्तपीडाबहुलो विनष्टारिः प्रहर्षवान्।
बभूव लोकः पतिते राक्षसेन्द्रसुते तदा ॥ ६.९०.८३ ॥
เมื่อโอรสของจอมรากษสล้มลงในเวลานั้น ความเจ็บปวดอันใหญ่หลวงของโลกก็สงบลง ศัตรูของโลกถูกทำลาย และโลกก็เปี่ยมด้วยความยินดี
6.90.84
हर्षं च शक्रो भगवान् सह सर्वैर्महर्षिभिः।
जगाम निहते तस्मिन् राक्षसे पापकर्मणि ॥ ६.९०.८४ ॥
เมื่อรากษสผู้กระทำบาปนั้นถูกสังหารแล้ว พระอินทร์ผู้ทรงเกียรติพร้อมด้วยมหาฤๅษีทั้งปวงก็เปี่ยมด้วยความยินดี
6.90.85
आकाशे चापि देवानां शुश्रुवे दुन्दुभिस्वनः।
नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च गन्धर्वैश्च महात्मभिः ॥ ६.९०.८५ ॥
บนท้องฟ้าก็ได้ยินเสียงกลองทิพย์ของเหล่าเทพ พร้อมด้วยนางอัปสรที่กำลังร่ายรำ และคนธรรพ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
6.90.86
ववर्षुः पुष्पवर्षाणि तदद्भुतमिवाभवत्।
प्रशशाम हते तस्मिन् राक्षसे क्रूरकर्मणि ॥ ६.९०.८६ ॥
เทวดาโปรยดอกไม้ลงมาเป็นสายฝน เหตุการณ์นั้นดูน่าอัศจรรย์ เมื่อรากษสผู้กระทำการอันโหดร้ายนั้นถูกสังหาร การรบก็สงบลง
6.90.87
शुद्धा आपो नभश्चैव जहृषुर्देवदानवाः।
आजग्मुः पतिते तस्मिन् सर्वलोकभयावहे ॥ ६.९०.८७ ॥
น้ำและท้องฟ้าก็กลับใสสะอาด เทวดาและทานพต่างพากันยินดี เมื่อผู้ที่ก่อความหวาดกลัวแก่โลกทั้งปวงล้มลง ทุกคนก็มาชุมนุมกัน
6.90.88
ऊचुश्च सहितास्तुष्टा देवगन्धर्वदानवाः।
विज्वराः शान्तकलुषा ब्राह्मणा विचरन्त्विति ॥ ६.९०.८८ ॥
เทวดา คนธรรพ์ และทานพ ต่างพอใจและพร้อมใจกันกล่าวว่า ขอให้พวกพราหมณ์จงเที่ยวไปโดยปราศจากไข้และปราศจากมลทินเถิด
6.90.89
ततोऽभ्यनन्दन् संहृष्टाः समरे हरियूथपाः।
तमप्रतिबलं दृष्ट्वा हतं नैर्ऋतपुङ्गवम् ॥ ६.९०.८९ ॥
จากนั้น เหล่าจอมทัพแห่งฝูงวานรผู้ปีติยินดี เมื่อเห็นจอมรากษสผู้มีกำลังไม่มีใครเทียบได้ถูกสังหารในสนามรบ ต่างก็ร้องแสดงความยินดี
6.90.90
विभीषणो हनूमांश्च जाम्बवांश्चर्क्षयूथपः।
विजयेनाभिनन्दन्तस्तुष्टुवुश्चापि लक्ष्मणम् ॥ ६.९०.९० ॥
พิภีษณะ หนุมาน และชามพวาน จอมทัพแห่งฝูงหมี ต่างแสดงความยินดีในชัยชนะ และยังสรรเสริญพระลักษมณ์ด้วย
6.90.91
क्ष्वेडन्तश्च प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
लब्धलक्षा रघुसुतं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ६.९०.९१ ॥
ฝูงวานรส่งเสียงคำรามและกระโดดโลดเต้น ร้องก้องกึกกัมปนาท เมื่อได้บรรลุเป้าหมายแล้ว ก็พากันล้อมโอรสของพระราฆวะและยืนถวายการรับใช้
6.90.92
लाङ्गूलानि प्रविध्यन्तः स्फोटयन्तश्च वानराः।
लक्ष्मणो जयतीत्येव वाक्यं विश्रावयंस्तदा ॥ ६.९०.९२ ॥
วานรทั้งหลายแกว่งหางและตบมือ พลางประกาศก้องออกมาว่า พระลักษมณ์มีชัยชนะแล้ว
6.90.93
अन्योन्यं च समाश्लिष्य हरयो हृष्टमानसाः।
चक्रुरुच्चावचगुणा राघवाश्रयसत्कथाः ॥ ६.९०.९३ ॥
วานรทั้งหลายโอบกอดกันด้วยจิตใจเบิกบาน เล่าเรื่องราวอันประเสริฐแห่งคุณความดีนานาประการ ทั้งหมดล้วนมีพระราฆวะเป็นศูนย์กลาง
6.90.94
तदसुकरमथाभिवीक्ष्य हृष्टाः
प्रियसुहृदो युधि लक्ष्मणस्य कर्म।
परममुपलभन्मनःप्रहर्षं
विनिहतमिन्द्ररिपुं निशम्य देवाः ॥ ६.९०.९४ ॥
เหล่าเทพผู้เป็นมิตรสนิทของพระลักษมณ์ เมื่อเห็นการกระทำอันยากจะทำได้ของพระลักษมณ์ในสงคราม และได้ยินว่าศัตรูของพระอินทร์ถูกสังหารแล้ว ต่างก็เปี่ยมด้วยความยินดี และได้รับความปีติยินดีอันสูงสุดในใจ