ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.90.1
स हताश्वो महातेजा भूमौ तिष्ठन् निशाचरः।
इन्द्रजित् परमक्रुद्धः सम्प्रजज्वाल तेजसा ॥ ६.९०.१ ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತುಹೋದ ನಂತರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ನಿಶಾಚರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿದೆದ್ದನು.
6.90.2
तौ धन्विनौ जिघांसन्तावन्योन्यमिषुभिर्भृशम्।
विजयेनाभिनिष्क्रान्तौ वने गजवृषाविव ॥ ६.९०.२ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಜರಾಜರಂತೆ ಮುಂದೆ ನುಗ್ಗಿದರು.
6.90.3
निबर्हयन्तश्चान्योन्यं ते राक्षसवनौकसः।
भर्तारं न जहुर्युद्धे सम्पतन्तस्ततस्ततः ॥ ६.९०.३ ॥
ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಹರಿಸುತ್ತ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಒಡೆಯನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲಿಲ್ಲ.
6.90.4
ततस्तान् राक्षसान् सर्वान् हर्षयन् रावणात्मजः।
स्तुन्वानो हर्षमाणश्च इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.९०.४ ॥
ಆಗ ರಾವಣನ ಪುತ್ರನು ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ತಾನೂ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.90.5
तमसा बहुलेनेमाः संसक्ताः सर्वतो दिशः।
नेह विज्ञायते स्वो वा परो वा राक्षसोत्तमाः ॥ ६.९०.५ ॥
ದಟ್ಟವಾದ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವೃತವಾಗಿವೆ; ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಕೀಯರೋ ಶತ್ರುವೋ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.90.6
धृष्टं भवन्तो युध्यन्तु हरीणां मोहनाय वै।
अहं तु रथमास्थाय आगमिष्यामि संयुगे ॥ ६.९०.६ ॥
ನೀವು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ವಾನರರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಲು; ನಾನಂತೂ ರಥವನ್ನೇರಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತೇನೆ.
6.90.7
तथा भवन्तः कुर्वन्तु यथेमे हि वनौकसः।
न युध्येयुर्महात्मानः प्रविष्टे नगरं मयि ॥ ६.९०.७ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಈ ವನವಾಸಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಹೋರಾಡದಂತೆ ಮಾಡಿ; ನಾನು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ.
6.90.8
इत्युक्त्वा रावणसुतो वञ्चयित्वा वनौकसः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां रथहेतोरमित्रहा ॥ ६.९०.८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾವಣನ ಮಗನು ವನವಾಸಿಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಿ, ರಥಕ್ಕಾಗಿ ಶತ್ರುಘಾತಕನಾಗಿ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.90.9
स रथं भूषयित्वाथ रुचिरं हेमभूषितम्।
प्रासासिशरसंयुक्तं युक्तं परमवाजिभिः ॥ ६.९०.९ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸುಂದರ ರಥವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು; ಅದು ಈಟಿ, ಕತ್ತಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
6.90.10
अधिष्ठितं हयज्ञेन सूतेनाप्तोपदेशिना।
आरुरोह महातेजा रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१० ॥
ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ, ನಂಬಿಕಸ್ತ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಸಾರಥಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಥವನ್ನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಯುದ್ಧ ವಿಜಯಿ ರಾವಣಿ ಏರಿದನು.
6.90.11
स राक्षसगणैर्मुख्यैर्वृतो मन्दोदरीसुतः।
निर्ययौ नगराद् वीरः कृतान्तबलचोदितः ॥ ६.९०.११ ॥
ಮುಖ್ಯ ರಾಕ್ಷಸ ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಂದೋದರಿಯ ಆ ವೀರ ಪುತ್ರನು, ಯಮಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟನು.
6.90.12
सोऽभिनिष्क्रम्य नगरादिन्द्रजित् परमौजसा।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्लक्ष्मणं सविभीषणम् ॥ ६.९०.१२ ॥
ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟ ಇಂದ್ರಜಿತ್, ಅತ್ಯಂತ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಭೀಷಣನ ಸಹಿತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.90.13
ततो रथस्थमालोक्य सौमित्री रावणात्मजम्।
वानराश्च महावीर्या राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.९०.१३ ॥
ಆಗ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾವಣಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ವಿಭೀಷಣ
6.90.14
विस्मयं परमं जग्मुर्लाघवात् तस्य धीमतः।
रावणिश्चापि संक्रुद्धो रणे वानरयूथपान् ॥ ६.९०.१४ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು; ರಾವಣಪುತ್ರನೂ ಕೋಪಗೊಂಡು ರಣದಲ್ಲಿ ವಾನರ ಯೂಥಪರನ್ನು
6.90.15
पातयामास बाणौघैः शतशोऽथ सहस्रशः।
स मण्डलीकृतधनू रावणिः समितिंजयः ॥ ६.९०.१५ ॥
ಅವನು ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದನು; ಬಿಲ್ಲನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಎಳೆದ ಆ ರಾವಣಪುತ್ರ ಯುದ್ಧ ವಿಜಯಿ.
6.90.16
हरीनभ्यहनत् क्रुद्धः परं लाघवमास्थितः।
ते वध्यमाना हरयो नाराचैर्भीमविक्रमाः ॥ ६.९०.१६ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ವಾನರರನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರರು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು
6.90.17
सौमित्रिं शरणं प्राप्ताः प्रजापतिमिव प्रजाः।
ततः समरकोपेन ज्वलितो रघुनन्दनः।
चिच्छेद कार्मुकं तस्य दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ ६.९०.१७ ॥
ಅವರು ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ಶರಣು ಹೊಕ್ಕರು, ಪ್ರಜೆಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗುವಂತೆ. ಆಗ ಯುದ್ಧಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಘುನಂದನನು ಕೈಚಳಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.90.18
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय सज्यं चक्रे त्वरन्निव।
तदप्यस्य त्रिभिर्बाणैर्लक्ष्मणो निरकृन्तत ॥ ६.९०.१८ ॥
ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೆದೆ ಏರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.90.19
अथैनं छिन्नधन्वानमाशीविषविषोपमैः।
विव्याधोरसि सौमित्री रावणिं पञ्चभिः शरैः ॥ ६.९०.१९ ॥
ಆಗ ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದ ಅವನನ್ನು, ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹಾವಿನ ವಿಷದಂತಿರುವ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.90.20
ते तस्य कायं निर्भिद्य महाकार्मुकनिःसृताः।
निपेतुर्धरणीं बाणा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.२० ॥
ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದ ಮಹಾ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.
6.90.21
स च्छिन्नधन्वा रुधिरं वमन् वक्त्रेण रावणिः।
जग्राह कार्मुकश्रेष्ठं दृढज्यं बलवत्तरम् ॥ ६.९०.२१ ॥
ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದಿದ್ದರೂ, ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಾರುತ್ತಾ ರಾವಣಿ ದೃಢವಾದ ಹೆದೆಯುಳ್ಳ, ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.90.22
स लक्ष्मणं समुद्दिश्य परं लाघवमास्थितः।
ववर्ष शरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥ ६.९०.२२ ॥
ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕುತನದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ, ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.90.23
मुक्तमिन्द्रजिता तत्तु शरवर्षमरिंदमः।
आवारयदसम्भ्रान्तो लक्ष्मणः सुदुरासदम् ॥ ६.९०.२३ ॥
ಇಂದ್ರಜಿತು ಬಿಟ್ಟ ಆ ಅತಿ ದುರ್ಭೇದ್ಯ ಬಾಣದ ಮಳೆಯನ್ನು, ಶತ್ರುಮರ್ದನ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಿಚಲಿತನಾಗದೆ ತಡೆದನು.
6.90.24
संदर्शयामास तदा रावणिं रघुनन्दनः।
असम्भ्रान्तो महातेजास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.९०.२४ ॥
ಆಗ ರಘುನಂದನ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ವಿಚಲಿತನಾಗದೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಾವಣಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಅದು ಅದ್ಭುತದಂತಿತ್ತು.
6.90.25
ततस्तान् राक्षसान् सर्वांस्त्रिभिरेकैकमाहवे।
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रास्त्रं सम्प्रदर्शयन्।
राक्षसेन्द्रसुतं चापि बाणौघैः समताडयत् ॥ ६.९०.२५ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ತ್ವರಿತ ಅಸ್ತ್ರ ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ. ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಮಗನನ್ನೂ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
6.90.26
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुघातिना।
असक्तं प्रेषयामास लक्ष्मणाय बहून् शरान् ॥ ६.९०.२६ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅವನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನತ್ತ ಬಹಳ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.90.27
तानप्राप्तान् शितैर्बाणैश्चिच्छेद परवीरहा।
सारथेरस्य च रणे रथिनो रथसत्तमः ॥ ६.९०.२७ ॥
ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು, ಅವು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ.
6.90.28
शिरो जहार धर्मात्मा भल्लेनानतपर्वणा।
असूतास्ते हयास्तत्र रथमूहुरविक्लवाः ॥ ६.९०.२८ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ಭಲ್ಲ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಕುದುರೆಗಳು ಸಾರಥಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕದಲದೆ ರಥವನ್ನು ಎಳೆದವು.
6.90.29
मण्डलान्यभिधावन्ति तदद्भुतमिवाभवत्।
अमर्षवशमापन्नः सौमित्रिर्दृढविक्रमः ॥ ६.९०.२९ ॥
ಆ ಕುದುರೆಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಓಡಿದವು; ಅದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಕೋಪದ ವಶಕ್ಕೊಳಗಾದ, ದೃಢ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)...
6.90.30
प्रत्यविध्यद्धयांस्तस्य शरैर्वित्रासयन् रणे।
अमर्षमाणस्तत्कर्म रावणस्य सुतो रणे ॥ ६.९०.३० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ ಬೆದರಿಸಿದನು. ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸದ ರಾವಣನ ಮಗನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ...
6.90.31
विव्याध दशभिर्बाणैः सौमित्रिं तममर्षणम्।
ते तस्य वज्रप्रतिमाः शराः सर्पविषोपमाः।
विलयं जग्मुरागत्य कवचं काञ्चनप्रभम् ॥ ६.९०.३१ ॥
ಅವನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತ ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು. ವಜ್ರಸಮ, ಸರ್ಪವಿಷ ಸದೃಶ ಅವನ ಬಾಣಗಳು ಬಂದು ಸುವರ್ಣಕಾಂತಿಯ ಕವಚಕ್ಕೆ ಬಡಿದು ನಾಶವಾದವು.
6.90.32
अभेद्यकवचं मत्वा लक्ष्मणं रावणात्मजः।
ललाटे लक्ष्मणं बाणैः सुपुङ्खैस्त्रिभिरिन्द्रजित् ॥ ६.९०.३२ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕವಚ ಭೇದಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ರಾವಣನ ಮಗ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಂದರ ಗರಿಗಳ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಣೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.90.33
अविध्यत् परमक्रुद्धः शीघ्रमस्त्रं प्रदर्शयन्।
तैः पृषत्कैर्ललाटस्थैः शुशुभे रघुनन्दनः ॥ ६.९०.३३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು. ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಿದ ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಘುನಂದನ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.90.34
रणाग्रे समरश्लाघी त्रिशृङ्ग इव पर्वतः।
स तथाप्यर्दितो बाणै राक्षसेन तदा मृधे ॥ ६.९०.३४ ॥
ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯನಾದ ಅವನು ತ್ರಿಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಆದರೂ ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾದನು.
6.90.35
तमाशु प्रतिविव्याध लक्ष्मणः पञ्चभिः शरैः।
विकृष्येन्द्रजितो युद्धे वदने शुभकुण्डले ॥ ६.९०.३५ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್‌ನ ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳಿದ್ದ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟನು.
6.90.36
लक्ष्मणेन्द्रजितौ वीरौ महाबलशरासनौ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ विशिखैर्भीमविक्रमौ ॥ ६.९०.३६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ಮಹಾಬಲದ ಬಿಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದರು.
6.90.37
ततः शोणितदिग्धाङ्गौ लक्ष्मणेन्द्रजितावुभौ।
रणे तौ रेजतुर्वीरौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.९०.३७ ॥
ಆಗ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಅಂಗಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದರು.
6.90.38
तौ परस्परमभ्येत्य सर्वगात्रेषु धन्विनौ।
घोरैर्विव्यधतुर्बाणैः कृतभावावुभौ जये ॥ ६.९०.३८ ॥
ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪಗೊಂಡ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಿಲ್ಲುಗಾರರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎದುರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದರು.
6.90.39
ततः समरकोपेन संयुतो रावणात्मजः।
विभीषणं त्रिभिर्बाणैर्विव्याध वदने शुभे ॥ ६.९०.३९ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾವಣನ ಮಗನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸುಂದರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.90.40
अयोमुखैस्त्रिभिर्विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं विभीषणम्।
एकैकेनाभिविव्याध तान् सर्वान् हरियूथपान् ॥ ६.९०.४० ॥
ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊನೆಯ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ, ಒಂದೊಂದರಿಂದ ಆ ಎಲ್ಲ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳನ್ನೂ ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.90.41
तस्मै दृढतरं क्रुद्धो जघान गदया हयान्।
विभीषणो महातेजा रावणेः स दुरात्मनः ॥ ६.९०.४१ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಭೀಷಣನು ಆ ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣಿಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಗದೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
6.90.42
स हताश्वादवप्लुत्य रथान्निहतसारथेः।
अथ शक्तिं महातेजाः पितृव्याय मुमोच ह ॥ ६.९०.४२ ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತು, ಸಾರಥಿ ಹತನಾದ ರಥದಿಂದ ಅವನು ಜಿಗಿದಿಳಿದನು; ಆಗ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು.
6.90.43
तामापतन्तीं सम्प्रेक्ष्य सुमित्रानन्दवर्धनः।
चिच्छेद निशितैर्बाणैर्दशधापातयद् भुवि ॥ ६.९०.४३ ॥
ಅದು ಧಾವಿಸಿ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನನು (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹತ್ತು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಸಿದನು.
6.90.44
तस्मै दृढधनुः क्रुद्धो हताश्वाय विभीषणः।
वज्रस्पर्शसमान् पञ्च ससर्जोरसि मार्गणान् ॥ ६.९०.४४ ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಕೋಪಿತನಾದ ವಿಭೀಷಣನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶದಂತಹ ಐದು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.90.45
ते तस्य कायं भित्त्वा तु रुक्मपुङ्खा निमित्तगाः।
बभूवुर्लोहितादिग्धा रक्ता इव महोरगाः ॥ ६.९०.४५ ॥
ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಆ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದು ಕೆಂಪಾದ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಆದವು.
6.90.46
स पितृव्यस्य संक्रुद्ध इन्द्रजिच्छरमाददे।
उत्तमं रक्षसां मध्ये यमदत्तं महाबलः ॥ ६.९०.४६ ॥
ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಯಮನು ಕೊಟ್ಟ ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.90.47
तं समीक्ष्य महातेजा महेषुं तेन संहितम्।
लक्ष्मणोऽप्याददे बाणमन्यद् भीमपराक्रमः ॥ ६.९०.४७ ॥
ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅದನ್ನು ಸಂಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.90.48
कुबेरेण स्वयं स्वप्ने यद् दत्तममितात्मना।
दुर्जयं दुर्विषह्यं च सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.९०.४८ ॥
ಅಮಿತಾತ್ಮನಾದ ಕುಬೇರನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಕೊಟ್ಟದ್ದು; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಗೂ ಜಯಿಸಲಾಗದ, ತಡೆಯಲಾಗದ ಬಾಣ.
6.90.49
तयोस्तु धनुषी श्रेष्ठे बाहुभिः परिघोपमैः।
विकृष्यमाणे बलवत् क्रौञ्चाविव चुकूजतुः ॥ ६.९०.४९ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಪರಿಘದಂತಹ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಎರಡು ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಬಲವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು.
6.90.50
ताभ्यां तु धनुषि श्रेष्ठे संहितौ सायकोत्तमौ।
विकृष्यमाणौ वीराभ्यां भृशं जज्वलतुः श्रिया ॥ ६.९०.५० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟು ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳೆದವು.
6.90.51
तौ भासयन्तावाकाशं धनुर्भ्यां विशिखौ च्युतौ।
मुखेन मुखमाहत्य संनिपेततुरोजसा ॥ ६.९०.५१ ॥
ಆಕಾಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಧನುಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಎರಡು ಬಾಣಗಳು ಮೊನೆಯಿಂದ ಮೊನೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಬಲದಿಂದ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವು.
6.90.52
संनिपातस्तयोश्चासीच्छरयोर्घोररूपयोः।
सधूमविस्फुलिङ्गश्च तज्जोऽग्निर्दारुणोऽभवत् ॥ ६.९०.५२ ॥
ಆ ಎರಡು ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಬಾಣಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಕಿಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯಂಕರ ಅಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.
6.90.53
तौ महाग्रहसंकाशावन्योन्यं संनिपत्य च।
संग्रामे शतधा यातौ मेदिन्यां चैव पेततुः ॥ ६.९०.५३ ॥
ಮಹಾ ಗ್ರಹಗಳಂತಿದ್ದ ಆ ಎರಡು ಬಾಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
6.90.54
शरौ प्रतिहतौ दृष्ट्वा तावुभौ रणमूर्धनि।
व्रीडितौ जातरोषौ च लक्ष्मणेन्द्रजितौ तदा ॥ ६.९०.५४ ॥
ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು—ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್—ಆಗ ನಾಚಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು.
6.90.55
सुसंरब्धस्तु सौमित्रिरस्त्रं वारुणमाददे।
रौद्रं महेन्द्रजिद् युद्धेऽप्यसृजद् युधि निष्ठितः ॥ ६.९०.५५ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಸೌಮಿತ್ರಿ ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಭೀಕರ ರೌದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.90.56
तेन तद्विहितं शस्त्रं वारुणं परमाद्भुतम्।
ततः क्रुद्धो महातेजा इन्द्रजित् समितिंजयः।
आग्नेयं संदधे दीप्तं स लोकं संक्षिपन्निव ॥ ६.९०.५६ ॥
ಅವನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಆ ಪರಮಾದ್ಭುತ ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸಮಿತಿಂಜಯ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಲೋಕವನ್ನೇ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವವನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.90.57
सौरेणास्त्रेण तद् वीरो लक्ष्मणः पर्यवारयत्।
अस्त्रं निवारितं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.९०.५७ ॥
ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸೌರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆದನು; ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾವಣಿ ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಂತಾದನು.
6.90.58
आददे निशितं बाणमासुरं शत्रुदारणम्।
तस्माच्चापाद् विनिष्पेतुर्भास्वराः कूटमुद्गराः ॥ ६.९०.५८ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೀಳುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಆಸುರ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಆಗ ಅವನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೂಟ-ಮುದ್ಗರಗಳು ಚಿಮ್ಮಿದವು.
6.90.59
शूलानि च भुशुण्ड्यश्च गदाः खड्गाः परश्वधाः।
तद् दृष्ट्वा लक्ष्मणः संख्ये घोरमस्त्रमथासुरम् ॥ ६.९०.५९ ॥
ಶೂಲಗಳು, ಭುಶುಂಡಿಗಳು, ಗದೆಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಪರಶುಗಳು; ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಆಸುರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.90.60
अवार्यं सर्वभूतानां सर्वशस्त्रविदारणम्।
माहेश्वरेण द्युतिमांस्तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ॥ ६.९०.६० ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗದ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸೀಳುವ ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು, ತೇಜಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮಾಹೇಶ್ವರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ತಡೆದನು.
6.90.61
तयोः समभवद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम्।
गगनस्थानि भूतानि लक्ष्मणं पर्यवारयन् ॥ ६.९०.६१ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅದ್ಭುತವೂ ರೋಮಾಂಚಕವೂ ಆದ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದವು.
6.90.62
भैरवाभिरुते भीमे युद्धे वानररक्षसाम्।
भूतैर्बहुभिराकाशं विस्मितैरावृतं बभौ ॥ ६.९०.६२ ॥
ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಮಾರ್ದನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬೆರಗಾದ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶ ಹೊಳೆಯಿತು.
6.90.63
ऋषयः पितरो देवा गन्धर्वगरुडोरगाः।
शतक्रतुं पुरस्कृत्य ररक्षुर्लक्ष्मणं रणे ॥ ६.९०.६३ ॥
ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಗರುಡರು, ಉರಗರು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು.
6.90.64
अथान्यं मार्गणश्रेष्ठं संदधे राघवानुजः।
हुताशनसमस्पर्शं रावणात्मजदारणम् ॥ ६.९०.६४ ॥
ಆಗ ರಾಘವನ ತಮ್ಮ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಡಿದ. ಅದರ ಸ್ಪರ್ಶ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ; ರಾವಣನ ಮಗನನ್ನು ಸೀಳುವಂಥದು.
6.90.65
सुपत्रमनुवृत्ताङ्गं सुपर्वाणं सुसंस्थितम्।
सुवर्णविकृतं वीरः शरीरान्तकरं शरम् ॥ ६.९०.६५ ॥
ಸುಂದರ ಗರಿಗಳುಳ್ಳ, ನೇರವಾದ ದೇಹದ, ಸುಂದರ ಗಂಟುಗಳ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿತವಾದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಪ್ರಾಣಾಂತಕ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ವೀರ ಹೂಡಿದ.
6.90.66
दुरावारं दुर्विषहं राक्षसानां भयावहम्।
आशीविषविषप्रख्यं देवसंघैः समर्चितम् ॥ ६.९०.६६ ॥
ತಡೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾದ, ಸಹಿಸಲಾಗದ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಭಯ ತರುವ, ಸರ್ಪ ವಿಷದಂತಿರುವ, ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ.
6.90.67
येन शक्रो महातेजा दानवानजयत् प्रभुः।
पुरा देवासुरे युद्धे वीर्यवान् हरिवाहनः ॥ ६.९०.६७ ॥
ಹಿಂದೆ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಭು ಇಂದ್ರನು ಇದರಿಂದ ದಾನವರನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಹರಿವಾಹನನು.
6.90.68
अथैन्द्रमस्त्रं सौमित्रिः संयुगेष्वपराजितम्।
शरश्रेष्ठं धनुश्रेष्ठे विकर्षन्निदमब्रवीत् ॥ ६.९०.६८ ॥
ಆಗ ಸೌಮಿತ್ರಿಯು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯವಾದ ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವಾಗಿ ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.90.69
लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणो वाक्यमर्थसाधकमात्मनः।
धर्मात्मा सत्यसंधश्च रामो दाशरथिर्यदि।
पौरुषे चाप्रतिद्वन्द्वस्तदैनं जहि रावणिम् ॥ ६.९०.६९ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: "ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಸತ್ಯಸಂಧನೂ ದಶರಥ ಪುತ್ರನೂ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನೂ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮನೂ ಆದ ರಾಮನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ; ಆಗ ಈ ರಾವಣಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಿ."
6.90.70
इत्युक्त्वा बाणमाकर्णं विकृष्य तमजिह्मगम्।
लक्ष्मणः समरे वीरः ससर्जेन्द्रजितं प्रति।
ऐन्द्रास्त्रेण समायुज्य लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ६.९०.७० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದ ಆ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಬಾಣವನ್ನು ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿನ ಕಡೆಗೆ ಬಿಟ್ಟನು; ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು (ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು).
6.90.71
तच्छिरः सशिरस्त्राणं श्रीमज्ज्वलितकुण्डलम्।
प्रमथ्येन्द्रजितः कायात् पातयामास भूतले ॥ ६.९०.७१ ॥
ಅವನು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದೊಂದಿಗಿದ್ದ, ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿನ ತಲೆಯನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
6.90.72
तद् राक्षसतनूजस्य भिन्नस्कन्धं शिरो महत्।
तपनीयनिभं भूमौ ददृशे रुधिरोक्षितम् ॥ ६.९०.७२ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಪುತ್ರನ ಭುಜಗಳು ಮುರಿದ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
6.90.73
हतः स निपपाताथ धरण्यां रावणात्मजः।
कवची सशिरस्त्राणो विप्रविद्धशरासनः ॥ ६.९०.७३ ॥
ರಾವಣನ ಆ ಮಗ ಹತನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು; ಕವಚ ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು, ಅವನ ಬಿಲ್ಲು ದೂರ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
6.90.74
चुक्रुशुस्ते ततः सर्वे वानराः सविभीषणाः।
हृष्यन्ते निहते तस्मिन् देवा वृत्रवधे यथा ॥ ६.९०.७४ ॥
ಆಗ ವಿಭೀಷಣನೊಂದಿಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ಕೂಗಿದರು; ಅವನು ಹತನಾದಾಗ ವೃತ್ರವಧೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಿಸಿದಂತೆ ಹರ್ಷಿಸಿದರು.
6.90.75
अथान्तरिक्षे देवानामृषीणां च महात्मनाम्।
जज्ञेऽथ जयसंनादो गन्धर्वाप्सरसामपि ॥ ६.९०.७५ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಿದರು.
6.90.76
पतितं समभिज्ञाय राक्षसी सा महाचमूः।
वध्यमाना दिशो भेजे हरिभिर्जितकाशिभिः ॥ ६.९०.७६ ॥
ಅವನು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಜಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಾನರರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಆ ಮಹಾ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿತು.
6.90.77
वानरैर्वध्यमानास्ते शस्त्राण्युत्सृज्य राक्षसाः।
लङ्कामभिमुखाः सस्रुर्भ्रष्टसंज्ञाः प्रधाविताः ॥ ६.९०.७७ ॥
ವಾನರರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎಸೆದು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವರಾಗಿ, ಲಂಕೆಯ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಓಡಿದರು.
6.90.78
दुद्रुवुर्बहुधा भीता राक्षसाः शतशो दिशः।
त्यक्त्वा प्रहरणान् सर्वे पट्टिशासिपरश्वधान् ॥ ६.९०.७८ ॥
ಭಯಭೀತರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿದರು; ಪಟ್ಟಿಶ, ಖಡ್ಗ, ಗಂಡುಗೊಡಲಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು.
6.90.79
केचिल्लङ्कां परित्रस्ताः प्रविष्टा वानरार्दिताः।
समुद्रे पतिताः केचित् केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.९०.७९ ॥
ಕೆಲವು ರಾಕ್ಷಸರು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ವಾನರರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಕೆಲವರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
6.90.80
हतमिन्द्रजितं दृष्ट्वा शयानं च रणक्षितौ।
राक्षसानां सहस्रेषु न कश्चित् प्रत्यदृश्यत ॥ ६.९०.८० ॥
ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಹತನಾಗಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಾವಿರಾರು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.90.81
यथास्तं गत आदित्ये नावतिष्ठन्ति रश्मयः।
तथा तस्मिन् निपतिते राक्षसास्ते गता दिशः ॥ ६.९०.८१ ॥
ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಕಿರಣಗಳು ಉಳಿಯದಂತೆ, ಅವನು ಬಿದ್ದಾಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
6.90.82
शान्तरश्मिरिवादित्यो निर्वाण इव पावकः।
बभूव स महाबाहुर्व्यपास्तगतजीवितः ॥ ६.९०.८२ ॥
ಕಿರಣಗಳು ಶಾಂತವಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ನಂದಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿದ್ದನು.
6.90.83
प्रशान्तपीडाबहुलो विनष्टारिः प्रहर्षवान्।
बभूव लोकः पतिते राक्षसेन्द्रसुते तदा ॥ ६.९०.८३ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಪುತ್ರನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಲೋಕದ ಬಹುತೇಕ ನೋವು ಶಮನವಾಯಿತು, ಶತ್ರು ನಾಶವಾದನು, ಲೋಕ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿತು.
6.90.84
हर्षं च शक्रो भगवान् सह सर्वैर्महर्षिभिः।
जगाम निहते तस्मिन् राक्षसे पापकर्मणि ॥ ६.९०.८४ ॥
ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಹತನಾದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
6.90.85
आकाशे चापि देवानां शुश्रुवे दुन्दुभिस्वनः।
नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च गन्धर्वैश्च महात्मभिः ॥ ६.९०.८५ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದುಂದುಭಿಯ ನಾದ ಕೇಳಿಸಿತು; ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗಂಧರ್ವರೂ ಇದ್ದರು.
6.90.86
ववर्षुः पुष्पवर्षाणि तदद्भुतमिवाभवत्।
प्रशशाम हते तस्मिन् राक्षसे क्रूरकर्मणि ॥ ६.९०.८६ ॥
ಅವರು ಹೂಮಳೆಗರೆದರು; ಅದು ಅದ್ಭುತದಂತಾಯಿತು. ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಹತನಾದಾಗ (ಯುದ್ಧ) ಶಾಂತವಾಯಿತು.
6.90.87
शुद्धा आपो नभश्चैव जहृषुर्देवदानवाः।
आजग्मुः पतिते तस्मिन् सर्वलोकभयावहे ॥ ६.९०.८७ ॥
ನೀರು ಶುದ್ಧವಾಯಿತು, ಆಕಾಶವೂ ನಿರ್ಮಲವಾಯಿತು; ದೇವದಾನವರು ಹರ್ಷಗೊಂಡರು. ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೂ ಭಯ ತಂದಿದ್ದ ಅವನು ಬಿದ್ದಾಗ (ಎಲ್ಲರೂ) ಬಂದರು.
6.90.88
ऊचुश्च सहितास्तुष्टा देवगन्धर्वदानवाः।
विज्वराः शान्तकलुषा ब्राह्मणा विचरन्त्विति ॥ ६.९०.८८ ॥
ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ದೇವ-ಗಂಧರ್ವ-ದಾನವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿದರು—"ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ."
6.90.89
ततोऽभ्यनन्दन् संहृष्टाः समरे हरियूथपाः।
तमप्रतिबलं दृष्ट्वा हतं नैर्ऋतपुङ्गवम् ॥ ६.९०.८९ ॥
ನಂತರ ಸಂತಸಗೊಂಡ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಬಲವುಳ್ಳ ಆ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.
6.90.90
विभीषणो हनूमांश्च जाम्बवांश्चर्क्षयूथपः।
विजयेनाभिनन्दन्तस्तुष्टुवुश्चापि लक्ष्मणम् ॥ ६.९०.९० ॥
ವಿಭೀಷಣ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಋಕ್ಷ-ಯೂಥಪತಿ ಜಾಂಬವಂತರು ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
6.90.91
क्ष्वेडन्तश्च प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
लब्धलक्षा रघुसुतं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ६.९०.९१ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ, ಜಿಗಿಯುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ವಾನರರು ರಘುಪುತ್ರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.
6.90.92
लाङ्गूलानि प्रविध्यन्तः स्फोटयन्तश्च वानराः।
लक्ष्मणो जयतीत्येव वाक्यं विश्रावयंस्तदा ॥ ६.९०.९२ ॥
ಬಾಲಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತ, ಕೈಗಳಿಂದ ತಟ್ಟುತ್ತ ವಾನರರು ಆಗ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಜಯ!' ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಸಾರಿದರು.
6.90.93
अन्योन्यं च समाश्लिष्य हरयो हृष्टमानसाः।
चक्रुरुच्चावचगुणा राघवाश्रयसत्कथाः ॥ ६.९०.९३ ॥
ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಾನರರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ರಾಘವನನ್ನು ಕುರಿತ ನಾನಾ ಗುಣಗಳ ಉತ್ತಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
6.90.94
तदसुकरमथाभिवीक्ष्य हृष्टाः
प्रियसुहृदो युधि लक्ष्मणस्य कर्म।
परममुपलभन्मनःप्रहर्षं
विनिहतमिन्द्ररिपुं निशम्य देवाः ॥ ६.९०.९४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಆ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರಶತ್ರು ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.