वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.101.1
श्रुत्वा सेनापतिं प्राप्तं भरतं केकयाधिपः ।
युधाजिद्गार्ग्यसहितं परां प्रीतिमुपागमत् ॥ ७.१०१.१ ॥
सेनापती भरत आल्याचे ऐकून केकयाधिपती युधाजित आणि गार्ग्यासह अत्यंत आनंदित झाला.
7.101.2
स निर्ययौ जनौघेन महता केकयाधिपः ।
त्वरमाणो ऽभिचक्राम गन्धर्वान्कामरूपिणः ॥ ७.१०१.२ ॥
केकयाधिपती मोठ्या जनसमुदायासह निघाला आणि त्वरेने इच्छारूपधारी गंधर्वांकडे पुढे सरकला.
7.101.3
भरतश्च युधाजिच्च समेतौ लघुविक्रमैः ।
गन्धर्वनगरं प्राप्तौ सबलौ सपदानुगौ ॥ ७.१०१.३ ॥
चपळ पराक्रमी भरत आणि युधाजित एकत्र होऊन सैन्य व पायदळासह गंधर्वनगरात पोहोचले.
7.101.4
श्रुत्वा तु भरतं प्राप्तं गन्धर्वास्ते समागताः ।
योद्धुकामा महावीर्या व्यनदन् वै समन्ततः ॥ ७.१०१.४ ॥
भरत आल्याचे ऐकून युद्धाची इच्छा असलेले ते महापराक्रमी गंधर्व एकत्र जमले आणि सर्वत्र गर्जना करू लागले.
7.101.5
ततः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सप्तरात्रं महाभीमं न चान्यतरयोर्जयः ॥ ७.१०१.५ ॥
तेव्हा रोमांच उभा करणारे, गोंधळाचे आणि अत्यंत भयंकर युद्ध सात रात्री चालले; दोन्ही बाजूंपैकी कुणालाही विजय मिळाला नाही.
7.101.6
खड्गशक्तिधनुर्ग्राहा नद्यः शोणितसंस्रवाः ।
नृकलेवरवाहिन्यः प्रवृत्ताः सर्वतोदिशम् ॥ ७.१०१.६ ॥
तलवारी, शक्ती आणि धनुष्ये धरलेल्या, रक्ताचे प्रवाह वाहवणाऱ्या, मानवी शव वाहून नेणाऱ्या नद्या सर्व दिशांना वाहू लागल्या.
7.101.7
ततो रामानुजः क्रुद्धः कालस्यास्त्रं सुदारुणम् ।
संवर्तं नाम भरतो गन्धर्वेष्वभ्यचोदयत् ॥ ७.१०१.७ ॥
तेव्हा रामाचा धाकटा भाऊ भरत क्रुद्ध होऊन कालाचे अत्यंत भयंकर अस्त्र, संवर्त नावाचे, गंधर्वांवर सोडता झाला.
7.101.8
ते बद्धाः कालपाशेन संवर्तेन विदारिताः ।
क्षणेनाभिहतास्तेन तिस्रः कोट्यो महात्मनाम् ॥ ७.१०१.८ ॥
कालपाशाने बद्ध होऊन संवर्ताने विदीर्ण झालेले ते, क्षणार्धात त्याच्याने मारले गेले — तीन कोटी महात्मे.
7.101.9
तं घातं घोरसङ्काशं न स्मरन्ति दिवौकसः ।
निमेषान्तरमात्रेण तादृशानां महात्मनाम् ॥ ७.१०१.९ ॥
अशा महात्म्यांचा क्षणार्धात नाश झालेला तो भयंकर संहार स्वर्गवासी देवांनाही आठवत नाही.
7.101.10
हतेषु तेषु सर्वेषु भरतः केकयीसुतः ।
निवेशयामास तदा समृद्धे द्वे पुरोत्तमे ॥ ७.१०१.१० ॥
ते सर्व मारले गेल्यावर कैकेयीपुत्र भरताने समृद्ध अशी दोन उत्तम नगरे वसवली.
7.101.11
तक्षं तक्षशिलायां तु पुष्कलं पुष्कलावते ।
गन्धर्वदेशे रुचिरे गान्धारविषये च सः ॥ ७.१०१.११ ॥
त्याने तक्षशिलेत तक्षाला आणि पुष्कलावतीत पुष्कलाला, सुंदर गंधर्वदेशात आणि गांधार प्रदेशात स्थापित केले.
7.101.12
धनरत्नौघसङ्कीर्णे काननैरुपशोभिते ।
अन्योन्यसङ्घर्षकृते स्पर्धया गुणविस्तरैः ॥ ७.१०१.१२ ॥
धन आणि रत्नांच्या राशींनी भरलेली, वनांनी शोभणारी ती नगरे, परस्परांच्या स्पर्धेमुळे, गुणांच्या विस्ताराने घडवलेली होती.
7.101.13
उभे सुरुचिरप्रख्ये व्यवहारैरकिल्बिषैः ।
उद्यानयानसम्पूर्णे सुविभक्तान्तरापणे ॥ ७.१०१.१३ ॥
दोन्ही नगरे अत्यंत सुंदर होती; निर्दोष व्यापारांनी भरलेली, उद्याने आणि वाहनांनी परिपूर्ण, आतील बाजारपेठा सुव्यवस्थितपणे विभागलेल्या होत्या.
7.101.14
उभे पुरवरे रम्ये विस्तरैरुपशोभिते ।
गृहमुख्यैः सुरुचिरैर्विमानसमवर्णिभिः ॥ ७.१०१.१४ ॥
दोन्ही श्रेष्ठ नगरे रमणीय होती; विस्तृत शोभेने सजलेली; विमानांसारख्या तेजस्वी सुंदर प्रमुख भवनांनी युक्त होती.
7.101.15
शोभिते शोभनीयैश्च देवायतनविस्तरैः ।
तालैस्तमालैस्तिलकैर्वकुलैरुपशोभिते ॥ ७.१०१.१५ ॥
सुंदर देवालयांच्या विस्ताराने ती शोभत होती; ताड, तमाल, तिलक आणि वकुल वृक्षांनीही सुशोभित होती.
7.101.16
निवेश्य पञ्चभिर्वर्षैर्भरतो राघवानुजः ।
पुनरायान्महाबाहुरयोध्यां केकयीसुतः ॥ ७.१०१.१६ ॥
पाच वर्षे त्यांची स्थापना करून राघवाचा धाकटा भाऊ, महाबाहू कैकेयीपुत्र भरत पुन्हा अयोध्येला परतला.
7.101.17
सो ऽभिवाद्य महात्मानं साक्षाद्धर्ममिवापरम् ।
राघवं भरतः श्रीमान्ब्रह्माणमिव वासवः ॥ ७.१०१.१७ ॥
महात्मा राघवाला—साक्षात दुसरा धर्मच जणू—इंद्र ब्रह्मदेवाला वंदन करतो तसे, श्रीमान भरताने वंदन केले.
7.101.18
शशंस च यथावृत्तं गन्धर्ववधमुत्तमम् ।
निवेशनं च देशस्य श्रुत्वा प्रीतो ऽस्य राघवः ॥ ७.१०१.१८ ॥
गंधर्वांच्या उत्तम वधाचे वृत्त जसे घडले तसे त्याने सांगितले, आणि देशाच्या स्थापनेचेही वर्णन केले; ते ऐकून राघव प्रसन्न झाला.