Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.108.1
ते दूता रामवाक्येन चोदिता लघुविक्रमाः ।
प्रजग्मुर्मधुरां शीघ्रं चक्रुर्वासं न चाध्वनि ॥ ७.१०८.१ ॥
Impulsados por la orden de Rāma, aquellos mensajeros de paso veloz partieron rápidamente hacia Madhurā y no hicieron alto en el camino.
7.108.2
ते तु त्रिभिरहोरात्रैः सम्प्राप्य मधुरामथ ।
शत्रुघ्नाय यथातत्त्वमाचख्युः सर्वमेव तत् ॥ ७.१०८.२ ॥
Habiendo llegado a Madhurā en tres días y noches, contaron a Śatrughna todo tal como había sucedido.
7.108.3
लक्ष्मणस्य परित्यागं प्रतिज्ञां राघवस्य च ।
पुत्रयोरभिषेकं च पौरानुगमनं तथा ॥ ७.१०८.३ ॥
El abandono de Lakṣmaṇa, el voto de Rāghava, la consagración de los dos hijos y, asimismo, el seguimiento de los ciudadanos—
7.108.4
कुशस्य नगरी रम्या विन्ध्यपर्वतरोधसि ।
कुशावतीति नाम्ना सा कृता रामेण धीमता ।
श्रावस्तीति पुरी रम्या श्राविता च लवस्य ह ॥ ७.१०८.४ ॥
La hermosa ciudad de Kuśa, en la ladera de la montaña Vindhya, fue llamada Kuśāvatī por el sabio Rāma; y la hermosa ciudad de Lava fue proclamada Śrāvastī.
7.108.5
अयोध्यां विजनां कृत्वा राघवो भरतस्तथा ।
स्वर्गस्य गमनोद्योगं कृतवन्तौ महारथौ ॥ ७.१०८.५ ॥
Rāghava y Bharata, los dos grandes guerreros de carro, dejaron Ayodhyā despoblada y emprendieron los preparativos para ir al cielo.
7.108.6
एवं सर्वं निवेद्याशु शत्रुघ्नाय महात्मने ।
विरेमुस्ते ततो दूतास्त्वर राजेति चाब्रुवन् ॥ ७.१०८.६ ॥
Tras informar rápidamente de todo esto al magnánimo Śatrughna, los mensajeros se detuvieron y dijeron: «¡Oh rey, apresúrate!».
7.108.7
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं कुलक्षयमुपस्थितम् ।
प्रकृतीस्तु समानीय काञ्चनं च पुरोधसम् ॥ ७.१०८.७ ॥
Al oír que el terrible presagio de la destrucción del linaje se acercaba, convocó a los súbditos y al sacerdote Kāñcana.
7.108.8
तेषां सर्वं यथावृत्तमब्रवीद्रघनन्दनः ।
आत्मनश्च विपर्यासं भविष्यं भ्रातृभिः सह ॥ ७.१०८.८ ॥
El deleite de los Raghu les contó todo tal como había sucedido, y también la inversión que se avecinaba para él y sus hermanos.
7.108.9
ततः पुत्रद्वयं वीरः सो ऽभ्यषिञ्चन्नराधिपः ।
सुबाहुर्मधुरां लेभे शत्रुघाती च वैदिशम् ॥ ७.१०८.९ ॥
Entonces aquel héroe, señor de los hombres, ungió a sus dos hijos: Subāhu obtuvo Madhurā y Śatrughātī obtuvo Vaidiśa.
7.108.10
द्विधा कृत्वा तु तां सेनां माधुरीं पुत्रयोर्द्वयोः ।
धनं च युक्तं कृत्वा वै स्थापयामास पार्थिवः ॥ ७.१०८.१० ॥
Dividiendo aquel ejército en dos, como el ejército de Madhurā, y repartiendo convenientemente la riqueza, el rey estableció a sus dos hijos.
7.108.11
सुबाहुं मधुरायां च वैदेशे शत्रुघातिनम् ।
ययौ स्थाप्य तदा ऽयोध्यां रथेनैकेन राघवः ॥ ७.१०८.११ ॥
Habiendo establecido a Subāhu en Madhurā y a Śatrughātī en Vaidiśa, el Rāghava partió entonces de Ayodhyā solo, en un solo carro.
7.108.12
स ददर्श महात्मानं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
सूक्ष्मक्षौमाम्बरधरं मुनिभिः सार्धमक्षयैः ॥ ७.१०८.१२ ॥
Vio a un gran espíritu resplandeciente como el fuego, vestido con finas telas de seda, junto a sabios inmortales.
7.108.13
सो ऽभिवाद्य ततो रामं प्राञ्जलिः प्रयतेन्द्रियः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञं धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ७.१०८.१३ ॥
Entonces, habiendo saludado respetuosamente a Rāma, con las palmas unidas y los sentidos controlados, meditando solo en el dharma, pronunció estas palabras al conocedor del dharma.
7.108.14
कृत्वाभिषेकं सुतयोर्द्वयो राघवनन्दन ।
तवानुगमने राजन्विद्धि मां कृतनिश्चयम् ॥ ७.१०८.१४ ॥
¡Oh deleite de los Raghus! Una vez hecha la consagración de ambos hijos, oh rey, sabe que estoy resuelto a seguirte.
7.108.15
न चान्यदपि वक्तव्यमतो वीर न शासनम् ।
विलोक्यमानमिच्छामि मद्विधेन विशेषतः ॥ ७.१०८.१५ ॥
¡Oh héroe! Por tanto, nada más hay que decir ni orden que dar; deseo ser considerado especialmente por alguien como yo.
7.108.16
तस्य तां बुद्धिमक्लीबां विज्ञाय रघुनन्दनः ।
बाढमित्येव शत्रुघ्नं रामो वाक्यमुवाच ह ॥ ७.१०८.१६ ॥
Conociendo su resolución inquebrantable, Rāma, deleite de los Raghus, dijo a Śatrughna: «Muy bien», y pronunció estas palabras.
7.108.17
तस्य वाक्यस्य वाक्यान्ते वानराः कामरूपिणः ।
ऋक्षराक्षससङ्घाश्च समापेतुरनेकशः ॥ ७.१०८.१७ ॥
Al final de sus palabras, monos que toman cualquier forma a voluntad, y huestes de osos y rākṣasas, se reunieron en gran número.
7.108.18
सुग्रीवं ते पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ।
तं रामं द्रष्टुमनसः स्वर्गायाभिमुखं स्थितम् ॥ ७.१०८.१८ ॥
Poniendo a Sugrīva al frente, todos se reunieron, deseosos de ver a aquel Rāma que estaba de pie frente al cielo.
7.108.19
देवपुत्रा ऋषिसुता गन्धर्वाणां सुतास्तथा ।
रामक्षयं विदित्वा ते सर्व एव समागताः ॥ ७.१०८.१९ ॥
Los hijos de los dioses, los hijos de los sabios y también los hijos de los gandharvas, al saber de la partida de Rāma, acudieron todos juntos.
7.108.20
ते राममभिवाद्योचुः सर्वे वानरराक्षसाः ।
तवानुगमने राजन्सम्प्राप्ताः कृतनिश्चयाः ॥ ७.१०८.२० ॥
Tras saludar respetuosamente a Rāma, todos los vānaras y rākṣasas dijeron: 'Oh rey, hemos venido resueltos a seguirte.'
7.108.21
यदि राम विनास्माभिर्गच्छेस्त्वं पुरुषोत्तम ।
यमदण्डमिवोद्यम्य त्वया स्म विनिपातिताः ॥ ७.१०८.२१ ॥
'Oh Rāma, si partes sin nosotros, oh mejor de los hombres, será como si hubieras alzado el mazo de Yama y nos hubieras derribado.'
7.108.22
तैरेवमुक्तः काकुत्स्थो बाढमित्यब्रवीत् स्मयन् ॥ ७.१०८.२२ ॥
Así interpelado por ellos, Rāma, del linaje de Kakutstha, sonriendo, dijo: 'Muy bien.'
7.108.23
एतस्मिन्नन्तरे रामं सुग्रीवो ऽपि महाबलः ।
प्रणम्य विधिवद्वीरं विज्ञापयितुमुद्यतः ॥ ७.१०८.२३ ॥
Mientras tanto, Sugrīva, el de gran fuerza, habiendo saludado al héroe Rāma según el rito, se dispuso a manifestar su petición.
7.108.24
अभिषिच्याङ्गदं वीरमागतो ऽस्मि नरेश्वर ।
तवानुगमने राजन्विद्धि मां कृतनिश्चयम् ॥ ७.१०८.२४ ॥
'Oh señor de los hombres, habiendo consagrado al héroe Aṅgada, he venido. Oh rey, sabe que estoy resuelto a seguirte.'
7.108.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामो रमयतां वरः ।
वानरेन्द्रमथोवाचं मैत्रं तस्यानुचिन्तयन् ॥ ७.१०८.२५ ॥
Al oír sus palabras, Rāma, el mejor de quienes deleitan, recordando su amistad, habló al señor de los monos.
7.108.26
सखे शृणुष्व सुग्रीव न त्वया ऽहं विनाकृतः ।
गच्छेयं देवलोकं वा परमं वा पदं महत् ॥ ७.१०८.२६ ॥
Amigo Sugrīva, escucha: separado de ti, no iría al mundo de los dioses ni a ningún estado supremo y grande.
7.108.27
बिभीषणमथोवाच राक्षसेन्द्रं महायशाः ।
यावत्प्रजा धरिष्यन्ति तावत्त्वं वै बिभीषण ।
राक्षसेन्द्र महावीर्य लङ्कास्थस्त्वं धरिष्यसि ॥ ७.१०८.२७ ॥
Entonces Rāma, de gran fama, habló a Vibhīṣaṇa, señor de los rākṣasas: Oh Vibhīṣaṇa, mientras perduren los pueblos, tú, oh poderoso señor de los rākṣasas, reinarás residiendo en Laṅkā.
7.108.28
यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
यावच्च मत्कथा लोके तावद्राज्यं तवास्त्विह ॥ ७.१०८.२८ ॥
Mientras duren la luna y el sol, mientras la tierra permanezca y mientras mi historia se cuente en el mundo, que tu reino exista aquí.
7.108.29
शासितस्त्वं सखित्वेन कार्यं ते मम शासनम् ।
प्रजाः संरक्ष धर्मेण नोत्तरं वक्तुमर्हसि ॥ ७.१०८.२९ ॥
Instruido por mí como amigo, tu deber es mi mandato. Protege a los pueblos con dharma; no debes responder en contra de esto.
7.108.30
किञ्चान्यद्वक्तुमिच्छामि राक्षसेन्द्र महामते ॥ ७.१०८.३० ॥
Oh gran señor de los rākṣasas de mente elevada, deseo decir algo más.
7.108.31
आराधय जगन्नाथमिक्ष्वाकुकुलदैवतम् ।
आराधनीयमनिशं सर्वैर्दैवैः सवासवैः ॥ ७.१०८.३१ ॥
Adora al señor del mundo, la deidad del linaje de Ikṣvāku. Debe ser adorado sin cesar por todos los dioses junto con Vāsava (Indra).
7.108.32
तथेति प्रतिजग्राह रामवाक्यं विभीषणः ।
राजा राक्षसमुख्यानां राघवाज्ञामनुस्मरन् ॥ ७.१०८.३२ ॥
"Así sea", dijo Vibhīṣaṇa, y aceptó las palabras de Rāma, el rey de los principales rākṣasas, recordando la orden de Rāghava.
7.108.33
तमेवमुक्त्वा काकुत्स्थो हनूमन्तमथाब्रवीत् ।
जीविते कृतबुद्धिस्त्वं मा प्रतिज्ञां विलोपय ॥ ७.१०८.३३ ॥
Tras hablarle así, el Kākutstha (Rāma) dijo a Hanumān: "Estás decidido sobre la vida; no rompas tu promesa."
7.108.34
मत्कथाः प्रचरिष्यन्ति यावल्लोके हरीश्वर ।
तावद्रमस्व सुप्रीतो मद्वाक्यमनुपालयन् ॥ ७.१०८.३४ ॥
¡Oh señor de los monos! Mientras las historias sobre mí circulen por el mundo, deléitate aquí, muy complacido, cumpliendo mi palabra.
7.108.35
एवमुक्तस्तु हनुमान्राघवेण महात्मना ।
वाक्यं विज्ञापयामास परं हर्षमवाप्य च ॥ ७.१०८.३५ ॥
Así interpelado por el magnánimo Rāghava, Hanumān, alcanzando suprema alegría, dio a conocer su respuesta.
7.108.36
यावत्तव कथा लोके विचरिष्यति पावनी ।
तावत्स्थास्यामि मेदिन्यां तवाज्ञामनुपालयन् ॥ ७.१०८.३६ ॥
Mientras tu pura historia circule por el mundo, permaneceré en la tierra cumpliendo tu mandato.
7.108.37
जाम्बवन्तं तथोक्त्वा तु वृद्धं ब्रह्मसुतं तथा ।
मैन्दं च द्विविदं चैव पञ्च जाम्बवता सह ।
यावत्कलिश्च सम्प्राप्तस्तावज्जीवत सर्वदा ॥ ७.१०८.३७ ॥
Habiéndoles hablado así al anciano Jāmbavān, hijo de Brahmā, y asimismo a Maindа y Dvivida, y a los cinco junto con Jāmbavān, dijo: Viviréis siempre, hasta que llegue la era de Kali.
7.108.38
तानेवमुक्त्वा काकुत्स्थः सर्वांस्तानृक्षवानरान् ।
उवाच बाढं गच्छध्वं मया सार्धं यथेप्सितम् ॥ ७.१०८.३८ ॥
Habiéndoles dicho así a todos aquellos osos y monos, Rāma, descendiente de Kakutstha, dijo: Muy bien, id conmigo como deseéis.