వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.108.1
ते दूता रामवाक्येन चोदिता लघुविक्रमाः ।
प्रजग्मुर्मधुरां शीघ्रं चक्रुर्वासं न चाध्वनि ॥ ७.१०८.१ ॥
రాముని ఆజ్ఞచే ప్రేరితులైన ఆ వేగవంతులైన దూతలు త్వరగా మధురకు వెళ్లారు; దారిలో ఎక్కడా విడిది చేయలేదు.
7.108.2
ते तु त्रिभिरहोरात्रैः सम्प्राप्य मधुरामथ ।
शत्रुघ्नाय यथातत्त्वमाचख्युः सर्वमेव तत् ॥ ७.१०८.२ ॥
వారు మూడు రాత్రింబగళ్లలో మధురను చేరి, శత్రుఘ్నునకు అంతా యథార్థంగా తెలియజేశారు.
7.108.3
लक्ष्मणस्य परित्यागं प्रतिज्ञां राघवस्य च ।
पुत्रयोरभिषेकं च पौरानुगमनं तथा ॥ ७.१०८.३ ॥
లక్ష్మణుని పరిత్యాగం, రాఘవుని ప్రతిజ్ఞ, ఇద్దరు కుమారుల అభిషేకం, అలాగే పౌరుల అనుగమనం—
7.108.4
कुशस्य नगरी रम्या विन्ध्यपर्वतरोधसि ।
कुशावतीति नाम्ना सा कृता रामेण धीमता ।
श्रावस्तीति पुरी रम्या श्राविता च लवस्य ह ॥ ७.१०८.४ ॥
కుశుని రమణీయ నగరం వింధ్య పర్వత ప్రాంతంలో ఉంది; ధీమంతుడైన రాముడు దానికి కుశావతి అని పేరు పెట్టాడు. లవుని రమ్యమైన పురిని శ్రావస్తి అని తెలియజేశారు.
7.108.5
अयोध्यां विजनां कृत्वा राघवो भरतस्तथा ।
स्वर्गस्य गमनोद्योगं कृतवन्तौ महारथौ ॥ ७.१०८.५ ॥
రాఘవుడు, భరతుడు—ఇద్దరు మహారథులు అయోధ్యను జనశూన్యం చేసి, స్వర్గానికి వెళ్లే ప్రయత్నం చేశారు.
7.108.6
एवं सर्वं निवेद्याशु शत्रुघ्नाय महात्मने ।
विरेमुस्ते ततो दूतास्त्वर राजेति चाब्रुवन् ॥ ७.१०८.६ ॥
ఈ విధంగా అంతా మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నునకు వేగంగా విన్నవించి, ఆ దూతలు ఆగి, "రాజా, త్వరపడండి" అని పలికారు.
7.108.7
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं कुलक्षयमुपस्थितम् ।
प्रकृतीस्तु समानीय काञ्चनं च पुरोधसम् ॥ ७.१०८.७ ॥
కులనాశనం సమీపించిందన్న భయంకర సూచన విని, ప్రజలను, పురోహితుడు కాంచనుడిని పిలిపించాడు.
7.108.8
तेषां सर्वं यथावृत्तमब्रवीद्रघनन्दनः ।
आत्मनश्च विपर्यासं भविष्यं भ्रातृभिः सह ॥ ७.१०८.८ ॥
రఘునందనుడు వారికి జరిగినదంతా యథాతథంగా చెప్పాడు; తనకు, సోదరులకు రాబోయే విపర్యయాన్ని కూడా చెప్పాడు.
7.108.9
ततः पुत्रद्वयं वीरः सो ऽभ्यषिञ्चन्नराधिपः ।
सुबाहुर्मधुरां लेभे शत्रुघाती च वैदिशम् ॥ ७.१०८.९ ॥
అప్పుడా వీరుడైన రాజు తన ఇద్దరు కుమారులకు అభిషేకం చేశాడు. సుబాహువు మథురను, శత్రుఘాతి వైదిశను పొందారు.
7.108.10
द्विधा कृत्वा तु तां सेनां माधुरीं पुत्रयोर्द्वयोः ।
धनं च युक्तं कृत्वा वै स्थापयामास पार्थिवः ॥ ७.१०८.१० ॥
ఆ సైన్యాన్ని, మథుర సైన్యమని, రెండు భాగాలుగా విభజించి, ధనాన్నీ యుక్తంగా పంచి, రాజు ఇద్దరు కుమారులను స్థాపించాడు.
7.108.11
सुबाहुं मधुरायां च वैदेशे शत्रुघातिनम् ।
ययौ स्थाप्य तदा ऽयोध्यां रथेनैकेन राघवः ॥ ७.१०८.११ ॥
సుబాహువును మథురలో, శత్రుఘాతిని వైదిశలో స్థాపించి, రాఘవుడు ఒంటరి రథంపై అయోధ్యను విడిచి వెళ్ళాడు.
7.108.12
स ददर्श महात्मानं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
सूक्ष्मक्षौमाम्बरधरं मुनिभिः सार्धमक्षयैः ॥ ७.१०८.१२ ॥
అతడు అగ్నిలా ప్రకాశించే ఒక మహాత్ముని చూశాడు; అతడు సూక్ష్మమైన పట్టువస్త్రం ధరించి, అక్షయులైన మునులతో కలిసి ఉన్నాడు.
7.108.13
सो ऽभिवाद्य ततो रामं प्राञ्जलिः प्रयतेन्द्रियः ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञं धर्ममेवानुचिन्तयन् ॥ ७.१०८.१३ ॥
అప్పుడు అతడు రాముని నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, ఇంద్రియాలను నిగ్రహించి, ధర్మాన్నే ధ్యానిస్తూ, ధర్మజ్ఞుడితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
7.108.14
कृत्वाभिषेकं सुतयोर्द्वयो राघवनन्दन ।
तवानुगमने राजन्विद्धि मां कृतनिश्चयम् ॥ ७.१०८.१४ ॥
రాఘవనందనా! ఇద్దరు కుమారులకు అభిషేకం చేసిన తర్వాత, రాజా, నీ వెంట రావడానికి నేను నిశ్చయించుకున్నానని తెలుసుకో.
7.108.15
न चान्यदपि वक्तव्यमतो वीर न शासनम् ।
विलोक्यमानमिच्छामि मद्विधेन विशेषतः ॥ ७.१०८.१५ ॥
వీరా! కాబట్టి ఇంకేమీ చెప్పవలసినది లేదు, ఎటువంటి ఆజ్ఞా లేదు; నా వంటివారిచే ప్రత్యేకంగా చూడబడాలని కోరుకుంటున్నాను.
7.108.16
तस्य तां बुद्धिमक्लीबां विज्ञाय रघुनन्दनः ।
बाढमित्येव शत्रुघ्नं रामो वाक्यमुवाच ह ॥ ७.१०८.१६ ॥
అతని ఆ స్థిరమైన బుద్ధిని తెలుసుకుని, రఘునందనుడైన రాముడు 'సరే' అని శత్రుఘ్నునితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
7.108.17
तस्य वाक्यस्य वाक्यान्ते वानराः कामरूपिणः ।
ऋक्षराक्षससङ्घाश्च समापेतुरनेकशः ॥ ७.१०८.१७ ॥
అతని మాట ముగిసిన వెంటనే, ఇష్టరూపం ధరించగల వానరులు, ఋక్షులు, రాక్షస సమూహాలు అనేక విధాలుగా చేరాయి.
7.108.18
सुग्रीवं ते पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ।
तं रामं द्रष्टुमनसः स्वर्गायाभिमुखं स्थितम् ॥ ७.१०८.१८ ॥
సుగ్రీవుని ముందుంచుకుని వారందరూ చేరారు; స్వర్గం వైపు ముఖం పెట్టి నిలిచిన ఆ రాముని చూడాలనే మనసుతో.
7.108.19
देवपुत्रा ऋषिसुता गन्धर्वाणां सुतास्तथा ।
रामक्षयं विदित्वा ते सर्व एव समागताः ॥ ७.१०८.१९ ॥
దేవపుత్రులు, ఋషిపుత్రులు, గంధర్వుల పుత్రులు కూడా రాముని నిష్క్రమణను తెలుసుకొని అందరూ అక్కడికి చేరుకున్నారు.
7.108.20
ते राममभिवाद्योचुः सर्वे वानरराक्षसाः ।
तवानुगमने राजन्सम्प्राप्ताः कृतनिश्चयाः ॥ ७.१०८.२० ॥
రాముని నమస్కరించి, వానరులు, రాక్షసులు అందరూ ఇలా అన్నారు: 'రాజా, నీ వెంట వెళ్లాలనే నిశ్చయంతో మేము వచ్చాము.'
7.108.21
यदि राम विनास्माभिर्गच्छेस्त्वं पुरुषोत्तम ।
यमदण्डमिवोद्यम्य त्वया स्म विनिपातिताः ॥ ७.१०८.२१ ॥
'రామా, నీవు మమ్ములను విడిచి వెళ్లితే, ఓ పురుషోత్తమా, యముని దండాన్ని ఎత్తినట్లుగా నీవు మమ్ములను కూల్చినవాడవవుతావు.'
7.108.22
तैरेवमुक्तः काकुत्स्थो बाढमित्यब्रवीत् स्मयन् ॥ ७.१०८.२२ ॥
వారు ఇలా చెప్పగా, కాకుత్స్థుడైన రాముడు చిరునవ్వుతో 'సరే' అన్నాడు.
7.108.23
एतस्मिन्नन्तरे रामं सुग्रीवो ऽपि महाबलः ।
प्रणम्य विधिवद्वीरं विज्ञापयितुमुद्यतः ॥ ७.१०८.२३ ॥
ఈ లోపు మహాబలుడైన సుగ్రీవుడు కూడా వీరుడైన రాముని విధిప్రకారం నమస్కరించి, తన మనవిని తెలియజేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
7.108.24
अभिषिच्याङ्गदं वीरमागतो ऽस्मि नरेश्वर ।
तवानुगमने राजन्विद्धि मां कृतनिश्चयम् ॥ ७.१०८.२४ ॥
'నరేశ్వరా, వీరుడైన అంగదునికి పట్టాభిషేకం చేసి నేను వచ్చాను. రాజా, నీ వెంట వెళ్లాలనే నిశ్చయంతో ఉన్న నన్ను తెలుసుకో.'
7.108.25
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामो रमयतां वरः ।
वानरेन्द्रमथोवाचं मैत्रं तस्यानुचिन्तयन् ॥ ७.१०८.२५ ॥
అతని ఆ మాటను విని, ఆనందింపజేసేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు అతని స్నేహాన్ని స్మరిస్తూ వానరేంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
7.108.26
सखे शृणुष्व सुग्रीव न त्वया ऽहं विनाकृतः ।
गच्छेयं देवलोकं वा परमं वा पदं महत् ॥ ७.१०८.२६ ॥
మిత్రమా సుగ్రీవా, వినుము. నిన్ను విడిచి నేను దేవలోకానికి గాని, లేదా పరమ మహత్తర పదానికి గాని వెళ్ళను.
7.108.27
बिभीषणमथोवाच राक्षसेन्द्रं महायशाः ।
यावत्प्रजा धरिष्यन्ति तावत्त्वं वै बिभीषण ।
राक्षसेन्द्र महावीर्य लङ्कास्थस्त्वं धरिष्यसि ॥ ७.१०८.२७ ॥
అప్పుడు మహాయశస్వి అయిన రాముడు రాక్షసేంద్రుడైన విభీషణునితో ఇలా అన్నాడు: విభీషణా, ప్రజలు ఉన్నంతకాలం నీవే, ఓ మహాపరాక్రమశాలీ రాక్షసేంద్రా, లంకలో ఉండి పరిపాలిస్తావు.
7.108.28
यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
यावच्च मत्कथा लोके तावद्राज्यं तवास्त्विह ॥ ७.१०८.२८ ॥
చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతవరకు, భూమి నిలిచి ఉన్నంతవరకు, లోకంలో నా కథ ఉన్నంతవరకు, ఇక్కడ నీ రాజ్యం ఉండుగాక.
7.108.29
शासितस्त्वं सखित्वेन कार्यं ते मम शासनम् ।
प्रजाः संरक्ष धर्मेण नोत्तरं वक्तुमर्हसि ॥ ७.१०८.२९ ॥
నీవు స్నేహితునిగా నాచేత ఆజ్ఞాపించబడినవాడవు; నా ఆజ్ఞయే నీ కర్తవ్యం. ధర్మంతో ప్రజలను రక్షించు; దీనికి విరుద్ధంగా సమాధానం చెప్పకూడదు.
7.108.30
किञ्चान्यद्वक्तुमिच्छामि राक्षसेन्द्र महामते ॥ ७.१०८.३० ॥
ఓ మహామతీ, రాక్షసేంద్రా, నేను ఇంకొకటి చెప్పదలచుకున్నాను.
7.108.31
आराधय जगन्नाथमिक्ष्वाकुकुलदैवतम् ।
आराधनीयमनिशं सर्वैर्दैवैः सवासवैः ॥ ७.१०८.३१ ॥
లోకనాథుడు, ఇక్ష్వాకు కులదైవమైన ఆయనను ఆరాధించు. ఇంద్రునితో సహా దేవతలందరూ ఎల్లప్పుడూ ఆయనను ఆరాధిస్తారు.
7.108.32
तथेति प्रतिजग्राह रामवाक्यं विभीषणः ।
राजा राक्षसमुख्यानां राघवाज्ञामनुस्मरन् ॥ ७.१०८.३२ ॥
"అలాగే" అని విభీషణుడు రాముని మాటను అంగీకరించాడు. రాక్షస ప్రధానులకు రాజైన అతడు రాఘవుని ఆజ్ఞను స్మరిస్తూ.
7.108.33
तमेवमुक्त्वा काकुत्स्थो हनूमन्तमथाब्रवीत् ।
जीविते कृतबुद्धिस्त्वं मा प्रतिज्ञां विलोपय ॥ ७.१०८.३३ ॥
ఈ విధంగా చెప్పి కాకుత్స్థుడు హనుమంతునితో ఇలా అన్నాడు: "జీవించడం గురించి నువ్వు నిశ్చయించుకున్నావు; నీ ప్రతిజ్ఞను విడిచిపెట్టకు."
7.108.34
मत्कथाः प्रचरिष्यन्ति यावल्लोके हरीश्वर ।
तावद्रमस्व सुप्रीतो मद्वाक्यमनुपालयन् ॥ ७.१०८.३४ ॥
వానరేశ్వరా! లోకంలో నా కథలు వ్యాపించేంత కాలం, నువ్వు ఎంతో సంతోషంతో నా మాటను పాటిస్తూ ఇక్కడ ఆనందించు.
7.108.35
एवमुक्तस्तु हनुमान्राघवेण महात्मना ।
वाक्यं विज्ञापयामास परं हर्षमवाप्य च ॥ ७.१०८.३५ ॥
మహాత్ముడైన రాఘవుడు ఇలా చెప్పగా, హనుమంతుడు మహదానందం పొంది తన మాటను విన్నవించాడు.
7.108.36
यावत्तव कथा लोके विचरिष्यति पावनी ।
तावत्स्थास्यामि मेदिन्यां तवाज्ञामनुपालयन् ॥ ७.१०८.३६ ॥
లోకంలో మీ పవిత్ర కథ వ్యాపించేంత కాలం, నేను భూమిపై మీ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ నిలిచి ఉంటాను.
7.108.37
जाम्बवन्तं तथोक्त्वा तु वृद्धं ब्रह्मसुतं तथा ।
मैन्दं च द्विविदं चैव पञ्च जाम्बवता सह ।
यावत्कलिश्च सम्प्राप्तस्तावज्जीवत सर्वदा ॥ ७.१०८.३७ ॥
అలా వృద్ధుడైన బ్రహ్మపుత్రుడు జాంబవంతునితో, అలాగే మైందుడు, ద్వివిదుడు, జాంబవంతునితో కలిసిన ఐదుగురితో చెప్పి: కలియుగం వచ్చేవరకు మీరు ఎల్లప్పుడూ జీవించి ఉంటారు.
7.108.38
तानेवमुक्त्वा काकुत्स्थः सर्वांस्तानृक्षवानरान् ।
उवाच बाढं गच्छध्वं मया सार्धं यथेप्सितम् ॥ ७.१०८.३८ ॥
ఆ ఋక్షవానరులందరితో ఇలా చెప్పి కాకుత్స్థుడు ఇలా అన్నాడు: సరే, మీరందరూ నాతో కలిసి మీకిష్టమైనట్లు రండి.