વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.109.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां पृथुवक्षा महायशाः ।
रामः कमलपत्राक्षः पुरोधसमथाब्रवीत् ॥ ७.१०९.१ ॥
રાત્રિ વીતીને પ્રભાત થતાં, વિશાળ છાતીવાળા, મહાયશસ્વી, કમળનયન રામે પોતાના પુરોહિતને કહ્યું.
7.109.2
अग्निहोत्रं व्रजत्वग्रे दीप्यमानं सह द्विजैः ।
वाजपेयातपत्रं च शोभमानं महापथे ॥ ७.१०९.२ ॥
અગ્નિહોત્રનો અગ્નિ દ્વિજો સાથે પ્રજ્વલિત થઈ આગળ ચાલે; વાજપેય યજ્ઞનું શ્વેત છત્ર મહામાર્ગ પર શોભે.
7.109.3
ततो वसिष्ठस्तेजस्वी सर्वं निरवशेषतः ।
चकार विधिवद्धर्मं महाप्रास्थानिकं विधिम् ॥ ७.१०९.३ ॥
પછી તેજસ્વી વસિષ્ઠે મહાપ્રસ્થાનની ધર્મવિધિ સઘળી વિધિપૂર્વક, કશું બાકી રાખ્યા વિના પૂર્ણ કરી.
7.109.4
ततः सूक्ष्माम्बरधरो ब्रह्ममावर्तयन्परम् ।
कुशान्गृहीत्वा पाणिभ्यां प्रसज्य प्रययावथ ॥ ७.१०९.४ ॥
પછી સૂક્ષ્મ વસ્ત્ર ધારણ કરી, પરબ્રહ્મનો વારંવાર જપ કરતાં, બે હાથમાં કુશ લઈને તેઓ આગળ ચાલ્યા.
7.109.5
अव्याहरन्क्वचित्किञ्चिन्निश्चेष्टो निःसुखः पथि ।
निर्जगाम गृहात्तस्माद्दीप्यमान इवांशुमान् ॥ ७.१०९.५ ॥
ક્યાંય કશું બોલ્યા વિના, નિશ્ચલ અને સુખરહિત થઈ માર્ગે ચાલતા, પ્રકાશતા સૂર્યની જેમ તેઓ એ ગૃહમાંથી નીકળ્યા.
7.109.6
रामस्य दक्षिणे पार्श्वे सपद्मा श्रीरपाश्रिता ।
सव्ये तु ह्रीर्महादेवी व्यवसायस्तथाग्रतः ॥ ७.१०९.६ ॥
રામની જમણી બાજુએ કમળ સહિત શ્રી આશ્રિત હતી; ડાબી બાજુએ મહાદેવી હ્રી હતી; અને આગળ વ્યવસાય (સંકલ્પ) હતો.
7.109.7
शरा नानाविधाश्चापि धनुरायतमुत्तमम् ।
तथा ऽ ऽयुधानि ते सर्वे ययुः पुरुषविग्रहाः ॥ ७.१०९.७ ॥
નાના પ્રકારનાં બાણ અને વિશાળ ઉત્તમ ધનુષ્ય, તેમજ તે બધાં આયુધો પણ મનુષ્યરૂપ ધારણ કરીને ચાલ્યાં.
7.109.8
वेदा ब्राह्मणरूपेण गायत्री सर्वरक्षिणी ।
ओङ्कारो ऽथ वषट्कारः सर्वे राममनुव्रताः ॥ ७.१०९.८ ॥
બ્રાહ્મણરૂપે વેદો, સર્વરક્ષક ગાયત્રી, ઓંકાર અને વષટ્કાર — આ સર્વે રામની પાછળ ચાલ્યા.
7.109.9
ऋषयश्च महात्मानः सर्व एव महीसुराः ।
अन्वगच्छन्महात्मानं स्वर्गद्वारमपावृतम् ॥ ७.१०९.९ ॥
મહાત્મા ઋષિઓ અને સર્વ ભૂદેવ બ્રાહ્મણો મહાત્મા (રામ)ની પાછળ ગયા; સ્વર્ગનું દ્વાર ખુલ્લું હતું.
7.109.10
तं यान्तमनुगच्छन्ति ह्यन्तःपुरचराः स्त्रियः ।
सवृद्धबालदासीकाः सवर्षवरकिङ्कराः ॥ ७.१०९.१० ॥
તેઓ જતા હતા ત્યારે અંતઃપુરમાં ફરતી સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો, બાળકો, દાસીઓ અને સેવકો તેમની પાછળ ગયાં.
7.109.11
सान्तःपुरश्च भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ।
रामं गतिमुपागम्य साग्निहोत्रमनुव्रतः ॥ ७.१०९.११ ॥
અંતઃપુર સહિત ભરત શત્રુઘ્ન સાથે ગયા; રામની ગતિ પામીને, અગ્નિહોત્ર સહિત તેમને અનુસર્યા.
7.109.12
ते च सर्वे महात्मानः साग्निहोत्राः समागताः ।
सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुजग्मुर्महामतिम् ॥ ७.१०९.१२ ॥
અગ્નિહોત્રી તે સર્વ મહાત્માઓ પત્ની-પુત્ર સહિત એકત્ર થઈને મહામતિ કાકુત્સ્થ (રામ)ની પાછળ ગયા.
7.109.13
मन्त्रिणो भृत्यवर्गाश्च सपुत्रपशुबान्धवाः ।
सर्वे सहानुगा राममन्वगच्छन्प्रहृष्टवत् ॥ ७.१०९.१३ ॥
મંત્રીઓ અને સેવકવર્ગ, પુત્રો, પશુઓ અને સગાંઓ સહિત, સૌ પોતાના અનુચરો સાથે આનંદપૂર્વક રામની પાછળ ચાલ્યા.
7.109.14
ततः सर्वाः प्रकृतयो हृष्टपुष्टजनावृताः ।
गच्छन्तमन्वगछंस्तं राघवं गुणरञ्जिताः ॥ ७.१०९.१४ ॥
ત્યારે આનંદિત અને સમૃદ્ધ લોકોથી ઘેરાયેલી સર્વ પ્રજા, તેમના ગુણોથી મોહિત થઈને, જતા રાઘવની પાછળ ચાલી.
7.109.15
ततः सस्त्रीपुमांसस्ते सपक्षिपशुवाहनाः ।
राघवस्यानुगाः सर्वे हृष्टा विगतकल्मषाः ॥ ७.१०९.१५ ॥
ત્યારે સ્ત્રી-પુરુષો સહિત તેઓ સૌ, પક્ષીઓ, પશુઓ અને વાહનો સહિત, રાઘવના બધા અનુયાયીઓ આનંદિત અને નિષ્પાપ થયા.
7.109.16
स्नाताः प्रमुदिताः सर्वे हृष्टाः पुष्टाश्च वानराः ।
दृढं किलकिलाशब्दैः सर्वं राममनुव्रतम् ॥ ७.१०९.१६ ॥
સ્નાન કરીને, અત્યંત આનંદિત, હર્ષિત અને પુષ્ટ એવા સર્વ વાનરો કિલકિલા અવાજો સાથે જોરશોરથી રામનું અનુસરણ કરવા લાગ્યા.
7.109.17
न तत्र कश्चिद्दीनो वा व्रीडितो वा ऽपि दुःखितः ।
हृष्टं समुदितं सर्वं बभूव परमाद्भुतम् ॥ ७.१०९.१७ ॥
ત્યાં કોઈ દીન, લજ્જિત કે દુઃખી ન રહ્યું; સર્વ કંઈ હર્ષપૂર્ણ અને એકત્ર થઈને અત્યંત અદ્ભુત બની ગયું.
7.109.18
द्रष्टुकामो ऽथ निर्यान्तं रामं जानपदो जनः ।
यः प्राप्तः सो ऽपि दृष्ट्वैव स्वर्गायानुगतो मुदा ॥ ७.१०९.१८ ॥
જતા રામને જોવાની ઇચ્છાથી આવેલા દેશના લોકો, તેમને જોતાં જ આનંદથી સ્વર્ગ માટે તેમની પાછળ ચાલ્યા.
7.109.19
ऋक्षवानररक्षांसि जनाश्च पुरवासिनः ।
आगच्छन्परया भक्त्या पृष्ठतः सुसमाहिताः ॥ ७.१०९.१९ ॥
ઋક્ષો, વાનરો, રાક્ષસો અને નગરના રહેવાસી લોકો પરમ ભક્તિથી, સારી રીતે એકાગ્ર મનથી પાછળ પાછળ આવ્યા.
7.109.20
यानि भूतानि नगरे ऽप्यन्तर्धानगतानि च ।
राघवं तान्यनुययुः स्वर्गाय समुपस्थितम् ॥ ७.१०९.२० ॥
નગરમાં અદૃશ્ય થઈ ગયેલા જે પ્રાણીઓ હતા, તેઓ પણ સ્વર્ગ તરફ ઊપડેલા રાઘવની પાછળ ગયા.
7.109.21
यानि पश्यन्ति काकुत्स्थं स्थावराणि चराणि च ।
सर्वाणि रामगमने ह्यनुजग्मुर्हि तान्यपि ॥ ७.१०९.२१ ॥
કાકુત્સ્થ રામને જોતાં સ્થાવર અને જંગમ જે બધું હતું, તે સર્વ રામના ગમનમાં તેમની પાછળ ગયું.
7.109.22
नोच्छ्वसत्तदयोध्यायां सुसूक्ष्ममपि दृश्यते ।
तिर्यग्योनिगताश्चापि सर्वे राममनुव्रताः ॥ ७.१०९.२२ ॥
ત્યારે અયોધ્યામાં અતિ સૂક્ષ્મ શ્વાસોચ્છવાસ પણ સંભળાતો નહોતો. તિર્યગ્યોનિમાં ગયેલા સર્વ પ્રાણીઓ પણ રામના અનુવ્રતી ભક્તો હતા.