વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.33.1
रावणग्रहणं तत्तु वायुग्रहणसन्निभम् ।
ततः पुलस्त्यः शुश्राव कथितं दिवि दैवतैः ॥ ७.३३.१ ॥
રાવણનું બંધન વાયુને પકડવા જેવું હતું. ત્યારે પુલસ્ત્યે સ્વર્ગમાં દેવતાઓએ કહેલું સાંભળ્યું.
7.33.2
ततः पुत्रकृतस्नेहात्कम्प्यमानो महाधृतिः ।
माहिष्मतीपतिं द्रष्टुमाजगाम महानृषिः ॥ ७.३३.२ ॥
ત્યારે પુત્રના સ્નેહથી કંપતા, મહાધૃતિવાળા મહર્ષિ માહિષ્મતીના સ્વામીને જોવા આવ્યા.
7.33.3
स वायुमार्गमास्थाय वायुतुल्यगतिर्द्विजः ।
पुरीं माहिष्मतीं प्राप्तो मनःसम्पातविक्रमः ॥ ७.३३.३ ॥
વાયુમાર્ગે જઈને, વાયુ જેવી ગતિથી, મનના વેગથી તે દ્વિજ માહિષ્મતી નગરીએ પહોંચ્યા.
7.33.4
सो ऽमरावतिसङ्काशां हृष्टपुष्टजनाकुलाम् ।
प्रविवेश पुरीं ब्रह्मा इन्द्रस्येवामरावतीम् ॥ ७.३३.४ ॥
અમરાવતી જેવી, હર્ષિત અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરેલી તે નગરીમાં તેઓ પ્રવેશ્યા, જાણે ઇન્દ્રની અમરાવતીમાં પ્રવેશતા હોય.
7.33.5
पादचारमिवादित्यं निष्पतन्तं सुदुर्दशम् ।
ततस्ते प्रत्यभिज्ञाय अर्जुनाय निवेदयन् ॥ ७.३३.५ ॥
ચાલીને આવતા સૂર્ય જેવા, જોવામાં કઠિન તેજથી તેઓ બહાર આવી રહ્યા હતા. ત્યારે તેમણે તેમને ઓળખીને અર્જુનને જાણ કરી.
7.33.6
पुलस्त्य इति विज्ञाय वचनाद्धैहयाधिपः ।
शिरस्यञ्जलिमाधाय प्रत्युद्गच्छत्तपस्विनम् ॥ ७.३३.६ ॥
"આ પુલસ્ત્ય છે" એવું વચન સાંભળીને હૈહયાધિપતિએ માથે અંજલિ મૂકીને તે તપસ્વીની સામે જઈને સ્વાગત કર્યું.
7.33.7
पुरोहितो ऽस्य गृह्यार्घ्यं मधुपर्कं तथैव च ।
पुरस्तात्प्रययौ राज्ञः शक्रस्येव बृहस्पतिः ॥ ७.३३.७ ॥
રાજાના પુરોહિત અર્ઘ્ય અને મધુપર્ક લઈને, ઇન્દ્રની આગળ બૃહસ્પતિ ચાલે તેમ રાજાની આગળ ચાલ્યા.
7.33.8
ततस्तमृषिमायान्तमुद्यन्तमिव भास्करम् ।
अर्जुनो दृश्य सम्भ्रान्तो ववन्देन्द्र इवेश्वरम् ॥ ७.३३.८ ॥
ત્યારે ઉગતા સૂર્ય જેવા આવતા તે ઋષિને જોઈને અર્જુન ગભરાઈ ગયા અને ઇન્દ્ર ઈશ્વરને વંદે તેમ તેમને વંદન કર્યું.
7.33.9
स तस्य मधुपर्कं गां पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
पुलस्त्यमाह राजेन्द्रो हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.३३.९ ॥
તે રાજશ્રેષ્ઠે તેમને મધુપર્ક, ગાય, પાદ્ય અને અર્ઘ્ય અર્પણ કરી, હર્ષથી ગદ્ગદ વાણીમાં પુલસ્ત્યને કહ્યું.
7.33.10
अद्यैवममरावत्या तुल्या माहिष्मती कृता ।
अद्याहं तु द्विजेन्द्र त्वां यस्मात्पश्यामि दुर्दशम् ॥ ७.३३.१० ॥
આજે જ માહિષ્મતી અમરાવતી સમાન બની ગઈ; કેમ કે આજે હું દુર્લભદર્શન એવા આપને જોઉં છું, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ.
7.33.11
अद्य मे कुशलं देव अद्य मे कुशलं व्रतम् ।
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः ।
यस्माद्देवगणैर्वन्द्यौ वन्दे ऽहं चरणौ तव ॥ ७.३३.११ ॥
હે દેવ! આજે મારું કલ્યાણ છે; આજે મારું વ્રત શુભ થયું. આજે મારો જન્મ સફળ થયો; આજે મારી તપસ્યા સફળ થઈ, કેમ કે દેવગણોથી વંદનીય આપના ચરણોને હું વંદન કરું છું.
7.33.12
इदं राज्यमिमे पुत्रा इमे दारा इमे वयम् ।
ब्रह्मन्किं कुर्मि किं कार्यमाज्ञापयतु नो भवान् ॥ ७.३३.१२ ॥
આ રાજ્ય, આ પુત્રો, આ પત્નીઓ, આ અમે સૌ (આપના જ છીએ). હે બ્રહ્મન્! અમે શું કરીએ, કયું કાર્ય છે? આપ જ અમને આજ્ઞા કરો.
7.33.13
तं धर्मे ऽग्निषु पुत्रेषु शिवं पृष्ट्वा च पार्थिवम् ।
पुलस्त्योवाच राजानं हैहयानां तथा ऽर्जुनम् ॥ ७.३३.१३ ॥
ધર્મ, અગ્નિઓ અને પુત્રો વિશે એ રાજાની કુશળતા પૂછીને પુલસ્ત્યે હૈહયોના રાજા અર્જુનને કહ્યું.
7.33.14
नरेन्द्राम्बुजपत्राक्ष पूर्णचन्द्रनिभानन ।
अतुलं ते बलं येन दशग्रीवस्त्वया जितः ॥ ७.३३.१४ ॥
હે નરેન્દ્ર, કમળની પાંખડી જેવા નેત્રો અને પૂર્ણચંદ્ર જેવા મુખવાળા! તારું બળ અતુલ્ય છે, જેનાથી તેં દશગ્રીવને જીત્યો.
7.33.15
भयाद्यस्योपतिष्ठेतां निष्पन्दौ सागरानिलौ ।
सो ऽयं मृधे त्वया बद्धः पौत्रो मे रणदुर्जयः ॥ ७.३३.१५ ॥
જેના ભયથી સમુદ્રના પવનો પણ સ્થિર થઈને સેવા કરતા હતા, તે મારો પૌત્ર, યુદ્ધમાં અજેય, તેં યુદ્ધમાં બાંધ્યો છે.
7.33.16
पुत्रकस्य यशः पीतं नाम विश्रावितं त्वया ।
मद्वाक्याद्याच्यमानो ऽद्य मुञ्च वत्सं दशाननम् ॥ ७.३३.१६ ॥
તેં મારા પુત્રનું યશ પી લઈને તારું નામ પ્રસિદ્ધ કર્યું. હવે મારા વચનથી વિનંતી પામીને આ વત્સ દશાનનને મુક્ત કર.
7.33.17
पुलस्त्याज्ञां प्रगृह्योचे न किञ्चन वचो ऽर्जुनः ।
मुमोच वै पार्थिवेन्द्रो राक्षसेन्द्रं प्रहृष्टवत् ॥ ७.३३.१७ ॥
પુલસ્ત્યની આજ્ઞા સ્વીકારીને અર્જુને કંઈ ન કહ્યું અને રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ રાજાએ હર્ષપૂર્વક રાક્ષસરાજને મુક્ત કર્યો.
7.33.18
स तं प्रमुच्य त्रिदशारिमर्जुनः प्रपूज्य दिव्याभरणस्रगम्बरैः ।
अहिंसकं सख्यमुपेत्य साग्निकं प्रणम्य तं ब्रह्मसुतं गृहं ययौ ॥ ७.३३.१८ ॥
એ દેવશત્રુને મુક્ત કરીને, અર્જુને દિવ્ય આભૂષણો, માળાઓ અને વસ્ત્રોથી તેનો સત્કાર કર્યો; અગ્નિસાક્ષી અહિંસક મિત્રતા સ્થાપીને, બ્રહ્મપુત્રને પ્રણામ કરી તે ઘરે ગયો.
7.33.19
पुलस्त्येनापि सन्त्यक्तो राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ।
परिष्वक्तः कृतातिथ्यो लज्जमानो विनिर्जितः ॥ ७.३३.१९ ॥
પુલસ્ત્યે પણ એ પ્રતાપી રાક્ષસરાજને મુક્ત કર્યો. આલિંગન પામીને, આતિથ્ય પ્રાપ્ત કરીને, લજ્જિત અને પરાજિત થઈને તે ચાલ્યો ગયો.
7.33.20
पितामहसुतश्चापि पुलस्त्यो मुनिपुङ्गवः ।
मोचयित्वा दशग्रीवं ब्रह्मलोकं जगाम ह ॥ ७.३३.२० ॥
બ્રહ્માના પુત્ર અને મુનિશ્રેષ્ઠ પુલસ્ત્યે દશગ્રીવને મુક્ત કરીને બ્રહ્મલોક તરફ પ્રયાણ કર્યું.
7.33.21
एवं स रावणः प्राप्तः कार्तवीर्यात्प्रधर्षणम् ।
पुलस्त्यवचनाच्चापि पुनर्मुक्तो महाबलः ॥ ७.३३.२१ ॥
એ રીતે રાવણ કાર્તવીર્યથી પરાજય પામ્યો; પુલસ્ત્યના વચનથી એ મહાબલી ફરી મુક્ત થયો.
7.33.22
एवं बलिभ्यो बलिनः सन्ति राघवनन्दन ।
नावज्ञा हि परे कार्या य इच्छेत् प्रियमात्मनः ॥ ७.३३.२२ ॥
એ રીતે બળવાનોથી પણ બળવાન હોય છે, હે રાઘવનંદન. જે પોતાનું હિત ઇચ્છે તેણે બીજાઓનો અનાદર ન કરવો.
7.33.23
ततः स राजा पिशिताशनानां सहस्रबाहोरुपलभ्य मैत्रीम् ।
पुनर्नृपाणां कदनं चकार चचार सर्वां पृथिवीं च दर्पात् ॥ ७.३३.२३ ॥
ત્યારબાદ એ રાજા (રાવણ) સહસ્રબાહુ સાથે મૈત્રી પામીને ફરી રાજાઓનો સંહાર કર્યો; અભિમાનથી આખી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કર્યું.