Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.51.1

तथा सञ्चोदितः सूतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
तद्वाक्यमृषिणा प्रोक्तं व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१ ॥

ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସାରଥି ଋଷିଙ୍କ କଥିତ ସେହି ବାକ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା।

7.51.2

पुरा नाम्ना हि दुर्वासा अत्रेः पुत्रो महामुनिः ।
वसिष्ठस्याश्रमे पुण्ये वार्षिक्यं समुवास ह ॥ ७.५१.२ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ବାସା ନାମକ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଯାପନ କରିଥିଲେ।

7.51.3

तमाश्रमं महातेजाः पिता ते सुमहायशाः ।
पुरोहितं महात्मानं दिदृक्षुरगमस्त्वयम् ॥ ७.५१.३ ॥

ତୁମ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯଶସ୍ୱୀ ପିତା ସେହି ମହାତ୍ମା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେହି ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଥିଲେ।

7.51.4

स दृष्ट्वा सूर्यसङ्काशं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उपविष्टं वसिष्ठस्य सव्यपार्श्वे महामुनिम् ॥ ७.५१.४ ॥

ସେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିଥିବା ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଓ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲେ।

7.51.5

तौ मुनी तापसश्रेष्ठौ विनीतो ह्यभिवादयत् ।
स ताभ्यां पूजितो राजा स्वागतेनासनेन च ॥
पाद्येन फलमूलैश्च उवास मुनिभिः सह ॥ ७.५१.५ ॥

ବିନୀତ ରାଜା ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେମାନେ ସ୍ୱାଗତ ବାକ୍ୟ, ଆସନ, ପାଦ୍ୟ ଜଳ ଓ ଫଳମୂଳ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ରାଜା ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ରହିଲେ।

7.51.6

तेषां तत्रोपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।
बभूवुः परमर्षीणां मध्यादित्यगते ऽहनि ॥ ७.५१.६ ॥

ସେଠାରେ ବସିଥିବା ସେହି ପରମ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିବା ସମୟରେ ଅନେକ ଅତି ମଧୁର କଥା ହେଲା।

7.51.7

ततः कथायां कस्याञ्चित्प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः ।
उवाच तं महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम् ॥ ७.५१.७ ॥

ତା'ପରେ କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜା କରଯୋଡ଼ି ବିନୟରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତପୋଧନ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.51.8

भगवन्किं प्रमाणेन मम वंशो भविष्यति ।
किमायुश्च हि मे रामः पुत्राश्चान्ये किमायुषः ॥ ७.५१.८ ॥

ଭଗବନ୍, ମୋ ବଂଶ କେତେଦିନ ରହିବ? ମୋ ଆୟୁଷ କେତେ, ରାମଙ୍କ କେତେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର କେତେ?

7.51.9

रामस्य च सुता ये स्युस्तेषामायुः कियद्भवेत् ।
काम्यया भगवन्बूहि वंशस्यास्य गतिं मम ॥ ७.५१.९ ॥

ରାମଙ୍କର ଯେଉଁ ପୁତ୍ରମାନେ ହେବେ, ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ କେତେ ହେବ? ଭଗବନ୍, ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ବଂଶର ଗତି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

7.51.10

तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं राज्ञो दशरथस्य च ।
दुर्वासाः सुमहातेजा व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१० ॥

ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦୁର୍ବାସା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

7.51.11

शृणु राजन्पुरावृत्तं तदा देवासुरे युधि ।
दैत्याः सुरैर्भर्त्स्यमाना भृगुपत्नीं समाश्रिताः ॥ ७.५१.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କର ଶରଣ ନେଇଥିଲେ।

7.51.12

तया दत्ताभयास्तत्र न्यवसन्नभयास्तदा ॥ ७.५१.१२ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭୟ ପାଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ନିର୍ଭୟରେ ବାସ କଲେ।

7.51.13

तया परिगृहीतांस्तान्दृष्ट्वा क्रुद्धः सुरेश्वरः ।
चक्रेण शितधारेण भृगुपत्न्याः शिरो ऽहरत् ॥ ७.५१.१३ ॥

ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ସୁରେଶ୍ୱର ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଚକ୍ରରେ ଭୃଗୁପତ୍ନୀଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ।

7.51.14

ततस्तां निहतां दृष्ट्वा पत्नीं भृगुकुलोद्वहः ।
शशाप सहसा क्रुद्धो विष्णुं रिपुकुलार्दनम् ॥ ७.५१.१४ ॥

ତା'ପରେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖି ଭୃଗୁକୁଳଭୂଷଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶତ୍ରୁକୁଳବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।

7.51.15

यस्मादवध्यां मे पत्नीमवधीः क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्मात्त्वं मानुषे लोके जनिष्यसि जनार्दन ॥ ७.५१.१५ ॥

କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ତୁମେ ମୋର ଅବଧ୍ୟା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ବଧ କଲ; ତେଣୁ ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେବ।

7.51.16

तत्र पत्नीवियोगं त्वं प्राप्स्यसे बहुवार्षिकम् ॥ ७.५१.१६ ॥

ସେଠାରେ ତୁମେ ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ବର୍ଷର ବିୟୋଗ ଭୋଗ କରିବ।

7.51.17

शापाभिहतचेतास्स स्वात्मना भावितो ऽभवत् ॥ ७.५१.१७ ॥

ଶାପରେ ଆହତ ଚିତ୍ତ ସେ ନିଜ ଭାବରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ।

7.51.19

अर्चयामास तं देवं भृगुः शापेन पीडितः ।
तपसाराधितो देवो ह्यब्रवीद्भक्तवत्सलः ।
लोकानां संहितार्थं तु तं शापं ग्राह्यमुक्तवान् ॥ ७.५१.१९ ॥

ଶାପରେ ପୀଡିତ ଭୃଗୁ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଦେବତା କହିଲେ ଯେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସେ ଶାପ ଗ୍ରହଣୀୟ।

7.51.20

इहागतो हि पुत्रत्वं तव पार्थिवसत्तम ॥ ७.५१.२० ॥

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଆପଣ ଏଠାରେ ପୁତ୍ରରୂପେ ଆସିଛନ୍ତି।

7.51.21

राम इत्यभिविख्यातस्त्रिषु लोकेषु मानद ।
तत्फलं प्राप्स्यते चापि भृगुशापकृतं महत् ॥ ७.५१.२१ ॥

ହେ ମାନଦାତା, ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ 'ରାମ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ; ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେହି ମହାନ ଫଳ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାଇବ।

7.51.22

अयोध्यायाः पती रामो दीर्घकालं भविष्यति ।
सुखिनश्च समृद्धाश्च भविष्यन्त्यस्य ये ऽनुगाः ॥ ७.५१.२२ ॥

ରାମ ଅଯୋଧ୍ୟାର ପତି ହୋଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ରାଜତ୍ୱ କରିବେ; ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ସୁଖୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ହେବେ।

7.51.23

दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ ७.५१.२३ ॥

ରାମ ଦଶ ହଜାର ଓ ଶହ ବର୍ଷ ରାଜତ୍ୱ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବେ।

7.51.24

समृद्धैश्चाश्वमेधैश्च इष्ट्वा परमदुर्जयः ।
राजवंशांश्च बहुशो बहून्संस्थापयिष्यति ॥ ७.५१.२४ ॥

ପରମ ଦୁର୍ଜୟ ରାମ ସମୃଦ୍ଧ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ଅନେକ ରାଜବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ।

7.51.25

द्वौ पुत्रौ तु भविष्येते सीतायां राघवस्य तु ।
अन्यत्र न त्वयोध्यायां सत्यमेतन्नसंशयः ॥ ७.५१.२५ ॥

ରାଘବଙ୍କର ସୀତାଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ହେବେ; ସେମାନେ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ହିଁ ଜନ୍ମିବେ, ଅନ୍ୟତ୍ର ନୁହେଁ। ଏହା ସତ୍ୟ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.51.26

सीतायाश्च ततः पुत्रावभिषेक्ष्यति राघवः ॥ ७.५१.२६ ॥

ଏହା ପରେ ରାଘବ (ରାମ) ସୀତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବେ।

7.51.27

स सर्वमखिलं राज्ञो वंशस्याह गतागतम् ।
आख्याय सुमहातेजास्तूष्णीमासीन्महामुनिः ॥ ७.५१.२७ ॥

ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାମୁନି ରାଜବଂଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ କହି ନୀରବ ରହିଲେ।

7.51.28

तूष्णीम्भूते तदा तस्मिन्राजा दशरथो मुनौ ।
अभिवाद्य महात्मानौ पुनरायात्पुरोत्तमम् ॥ ७.५१.२८ ॥

ମୁନି ନୀରବ ହେବା ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁଣି ଉତ୍ତମ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ।

7.51.29

एतद्वचो मया तत्र मुनिना व्याहृतं पुरा ।
श्रुतं हृदि च निक्षिप्तं नान्यथा तद्भविष्यति ॥ ७.५१.२९ ॥

ସେହି ମୁନି ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣି ହୃଦୟରେ ରଖିଛି; ତାହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ।

7.51.30

एवं गते न सन्तापं कर्तुमर्हसि राघव ।
सीतार्थे राघवार्थे वा दृढो भव नरोत्तम ॥ ७.५१.३० ॥

ଏପରି ହେବା ପରେ, ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସୀତା ପାଇଁ ହେଉ କି ମୋ ପାଇଁ, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଦୃଢ଼ ରୁହ।

7.51.31

श्रुत्वा तु व्याहृतं वाक्यं सूतस्य परमाद्भुतम् ।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ७.५१.३१ ॥

ସାରଥିଙ୍କ କହିଥିବା ସେହି ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଅତୁଳ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଏବଂ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହିଲେ।

7.51.32

ततः संवदतोरेवं सूतलक्ष्मणयोः पथि ।
अस्तमर्के गते वासं केशिन्यां तावथोषतुः ॥ ७.५१.३२ ॥

ଏହିପରି ପଥରେ ସାରଥି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ କେଶିନୀ ନଦୀ କୂଳରେ ରାତି କଟାଇଲେ।