ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.51.1
तथा सञ्चोदितः सूतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
तद्वाक्यमृषिणा प्रोक्तं व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹੇ ਉਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
7.51.2
पुरा नाम्ना हि दुर्वासा अत्रेः पुत्रो महामुनिः ।
वसिष्ठस्याश्रमे पुण्ये वार्षिक्यं समुवास ह ॥ ७.५१.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੱਕ ਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
7.51.3
तमाश्रमं महातेजाः पिता ते सुमहायशाः ।
पुरोहितं महात्मानं दिदृक्षुरगमस्त्वयम् ॥ ७.५१.३ ॥
ਤੇਰੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਿਤਾ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ।
7.51.4
स दृष्ट्वा सूर्यसङ्काशं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उपविष्टं वसिष्ठस्य सव्यपार्श्वे महामुनिम् ॥ ७.५१.४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲ ਰਹੇ ਹੋਣ।
7.51.5
तौ मुनी तापसश्रेष्ठौ विनीतो ह्यभिवादयत् ।
स ताभ्यां पूजितो राजा स्वागतेनासनेन च ॥
पाद्येन फलमूलैश्च उवास मुनिभिः सह ॥ ७.५१.५ ॥
ਨਿਮਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਆਗਤ ਬਚਨਾਂ, ਆਸਨ, ਪਾਦ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਅਤੇ ਫਲ-ਮੂਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਰਾਜਾ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਠਹਿਰਿਆ।
7.51.6
तेषां तत्रोपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।
बभूवुः परमर्षीणां मध्यादित्यगते ऽहनि ॥ ७.५१.६ ॥
ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਆਉਣ ਤੇ ਅਨੇਕ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ।
7.51.7
ततः कथायां कस्याञ्चित्प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः ।
उवाच तं महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम् ॥ ७.५१.७ ॥
ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਅੱਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.51.8
भगवन्किं प्रमाणेन मम वंशो भविष्यति ।
किमायुश्च हि मे रामः पुत्राश्चान्ये किमायुषः ॥ ७.५१.८ ॥
ਭਗਵਨ, ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਰਹੇਗਾ? ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?
7.51.9
रामस्य च सुता ये स्युस्तेषामायुः कियद्भवेत् ।
काम्यया भगवन्बूहि वंशस्यास्य गतिं मम ॥ ७.५१.९ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਭਗਵਨ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
7.51.10
तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं राज्ञो दशरथस्य च ।
दुर्वासाः सुमहातेजा व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१० ॥
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ।
7.51.11
शृणु राजन्पुरावृत्तं तदा देवासुरे युधि ।
दैत्याः सुरैर्भर्त्स्यमाना भृगुपत्नीं समाश्रिताः ॥ ७.५१.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਾਏ ਜਾ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
7.51.12
तया दत्ताभयास्तत्र न्यवसन्नभयास्तदा ॥ ७.५१.१२ ॥
ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਅਭੈ ਦਾਨ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।
7.51.13
तया परिगृहीतांस्तान्दृष्ट्वा क्रुद्धः सुरेश्वरः ।
चक्रेण शितधारेण भृगुपत्न्याः शिरो ऽहरत् ॥ ७.५१.१३ ॥
ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.51.14
ततस्तां निहतां दृष्ट्वा पत्नीं भृगुकुलोद्वहः ।
शशाप सहसा क्रुद्धो विष्णुं रिपुकुलार्दनम् ॥ ७.५१.१४ ॥
ਫਿਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵੈਰੀ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ।
7.51.15
यस्मादवध्यां मे पत्नीमवधीः क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्मात्त्वं मानुषे लोके जनिष्यसि जनार्दन ॥ ७.५१.१५ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਵੱਧਿਆ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ।
7.51.16
तत्र पत्नीवियोगं त्वं प्राप्स्यसे बहुवार्षिकम् ॥ ७.५१.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
7.51.17
शापाभिहतचेतास्स स्वात्मना भावितो ऽभवत् ॥ ७.५१.१७ ॥
ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਮਨ ਹਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
7.51.19
अर्चयामास तं देवं भृगुः शापेन पीडितः ।
तपसाराधितो देवो ह्यब्रवीद्भक्तवत्सलः ।
लोकानां संहितार्थं तु तं शापं ग्राह्यमुक्तवान् ॥ ७.५१.१९ ॥
ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ ਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਉਹ ਸਰਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.51.20
इहागतो हि पुत्रत्वं तव पार्थिवसत्तम ॥ ७.५१.२० ॥
ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ।
7.51.21
राम इत्यभिविख्यातस्त्रिषु लोकेषु मानद ।
तत्फलं प्राप्स्यते चापि भृगुशापकृतं महत् ॥ ७.५१.२१ ॥
ਹੇ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਾਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
7.51.22
अयोध्यायाः पती रामो दीर्घकालं भविष्यति ।
सुखिनश्च समृद्धाश्च भविष्यन्त्यस्य ये ऽनुगाः ॥ ७.५१.२२ ॥
ਰਾਮ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ।
7.51.23
दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ ७.५१.२३ ॥
ਰਾਮ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਜਾਵੇਗਾ।
7.51.24
समृद्धैश्चाश्वमेधैश्च इष्ट्वा परमदुर्जयः ।
राजवंशांश्च बहुशो बहून्संस्थापयिष्यति ॥ ७.५१.२४ ॥
ਪਰਮ ਅਜਿੱਤ ਰਾਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ।
7.51.25
द्वौ पुत्रौ तु भविष्येते सीतायां राघवस्य तु ।
अन्यत्र न त्वयोध्यायां सत्यमेतन्नसंशयः ॥ ७.५१.२५ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ; ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.51.26
सीतायाश्च ततः पुत्रावभिषेक्ष्यति राघवः ॥ ७.५१.२६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਸੀਤਾ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਗੇ।
7.51.27
स सर्वमखिलं राज्ञो वंशस्याह गतागतम् ।
आख्याय सुमहातेजास्तूष्णीमासीन्महामुनिः ॥ ७.५१.२७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸ ਕੇ ਚੁੱਪ ਧਾਰ ਲਈ।
7.51.28
तूष्णीम्भूते तदा तस्मिन्राजा दशरथो मुनौ ।
अभिवाद्य महात्मानौ पुनरायात्पुरोत्तमम् ॥ ७.५१.२८ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
7.51.29
एतद्वचो मया तत्र मुनिना व्याहृतं पुरा ।
श्रुतं हृदि च निक्षिप्तं नान्यथा तद्भविष्यति ॥ ७.५१.२९ ॥
ਮੁਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਏ ਹਨ; ਉਹ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
7.51.30
एवं गते न सन्तापं कर्तुमर्हसि राघव ।
सीतार्थे राघवार्थे वा दृढो भव नरोत्तम ॥ ७.५१.३० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸੀਤਾ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿ।
7.51.31
श्रुत्वा तु व्याहृतं वाक्यं सूतस्य परमाद्भुतम् ।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ७.५१.३१ ॥
ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਕਹੇ ਉਸ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਬੋਲਿਆ।
7.51.32
ततः संवदतोरेवं सूतलक्ष्मणयोः पथि ।
अस्तमर्के गते वासं केशिन्यां तावथोषतुः ॥ ७.५१.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।