వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.51.1
तथा सञ्चोदितः सूतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
तद्वाक्यमृषिणा प्रोक्तं व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१ ॥
మహాత్ముడైన లక్ష్మణునిచే ఈ విధంగా ప్రేరేపించబడిన సారథి, ఋషి చెప్పిన ఆ మాటను వివరించడం ప్రారంభించాడు.
7.51.2
पुरा नाम्ना हि दुर्वासा अत्रेः पुत्रो महामुनिः ।
वसिष्ठस्याश्रमे पुण्ये वार्षिक्यं समुवास ह ॥ ७.५१.२ ॥
పూర్వం అత్రి కుమారుడైన దుర్వాసుడనే మహాముని వసిష్ఠుని పవిత్ర ఆశ్రమంలో వర్షాకాలమంతా నివసించాడు.
7.51.3
तमाश्रमं महातेजाः पिता ते सुमहायशाः ।
पुरोहितं महात्मानं दिदृक्षुरगमस्त्वयम् ॥ ७.५१.३ ॥
నీ తండ్రి, మహాతేజస్వి, అత్యంత యశస్వి, ఆ మహాత్ముడైన పురోహితుణ్ణి దర్శించాలనే కోరికతో ఆ ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.
7.51.4
स दृष्ट्वा सूर्यसङ्काशं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उपविष्टं वसिष्ठस्य सव्यपार्श्वे महामुनिम् ॥ ७.५१.४ ॥
అతడు వసిష్ఠుని ఎడమ వైపున కూర్చున్న ఆ మహాముని సూర్యునితో సమానంగా, తేజస్సుతో ప్రజ్వలిస్తూ ఉండటం చూశాడు.
7.51.5
तौ मुनी तापसश्रेष्ठौ विनीतो ह्यभिवादयत् ।
स ताभ्यां पूजितो राजा स्वागतेनासनेन च ॥
पाद्येन फलमूलैश्च उवास मुनिभिः सह ॥ ७.५१.५ ॥
వినయవంతుడైన రాజు ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ తపస్వులకు అభివాదం చేశాడు; వారు స్వాగత వాక్యాలతో, ఆసనంతో, పాద్యజలంతో, పండ్లు మరియు దుంపలతో అతనిని సత్కరించారు; రాజు మునులతో కలిసి అక్కడ నివసించాడు.
7.51.6
तेषां तत्रोपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।
बभूवुः परमर्षीणां मध्यादित्यगते ऽहनि ॥ ७.५१.६ ॥
అక్కడ కూర్చున్న ఆ పరమర్షుల మధ్య, సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరిన సమయంలో అనేక అత్యంత మధురమైన కథలు సాగాయి.
7.51.7
ततः कथायां कस्याञ्चित्प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः ।
उवाच तं महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम् ॥ ७.५१.७ ॥
అప్పుడు ఏదో సందర్భంలో రాజు చేతులు జోడించి, వినయంతో అత్రి కుమారుడూ తపోధనుడూ అయిన ఆ మహాత్ముడితో ఇలా అన్నాడు.
7.51.8
भगवन्किं प्रमाणेन मम वंशो भविष्यति ।
किमायुश्च हि मे रामः पुत्राश्चान्ये किमायुषः ॥ ७.५१.८ ॥
భగవంతుడా, నా వంశం ఎంతకాలం నిలుస్తుంది? నాకు, రాముడికి, ఇతర పుత్రులకు ఆయుష్షు ఎంత?
7.51.9
रामस्य च सुता ये स्युस्तेषामायुः कियद्भवेत् ।
काम्यया भगवन्बूहि वंशस्यास्य गतिं मम ॥ ७.५१.९ ॥
రాముడికి పుత్రులు ఉంటే, వారి ఆయుష్షు ఎంత ఉంటుంది? భగవంతుడా, ఆసక్తితో ఈ వంశం గతిని నాకు చెప్పండి.
7.51.10
तच्छ्रुत्वा व्याहृतं वाक्यं राज्ञो दशरथस्य च ।
दुर्वासाः सुमहातेजा व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५१.१० ॥
రాజు దశరథుని ఆ మాటలు విని, మహాతేజస్వి దుర్వాసుడు సమాధానం చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
7.51.11
शृणु राजन्पुरावृत्तं तदा देवासुरे युधि ।
दैत्याः सुरैर्भर्त्स्यमाना भृगुपत्नीं समाश्रिताः ॥ ७.५१.११ ॥
రాజా, విను. పూర్వం దేవాసుర యుద్ధంలో దైత్యులు దేవతల చేత బాధింపబడి, భృగు భార్య శరణు పొందారు.
7.51.12
तया दत्ताभयास्तत्र न्यवसन्नभयास्तदा ॥ ७.५१.१२ ॥
ఆమె అభయం ఇవ్వగా, వారు అక్కడ భయం లేకుండా నివసించారు.
7.51.13
तया परिगृहीतांस्तान्दृष्ट्वा क्रुद्धः सुरेश्वरः ।
चक्रेण शितधारेण भृगुपत्न्याः शिरो ऽहरत् ॥ ७.५१.१३ ॥
ఆమె వారిని రక్షిస్తుండగా చూసిన కోపోద్రిక్తుడైన సురేశ్వరుడు, పదునైన అంచుగల చక్రంతో భృగువు భార్య తలను ఖండించాడు.
7.51.14
ततस्तां निहतां दृष्ट्वा पत्नीं भृगुकुलोद्वहः ।
शशाप सहसा क्रुद्धो विष्णुं रिपुकुलार्दनम् ॥ ७.५१.१४ ॥
అప్పుడు భార్య హతమైనదని చూసిన భృగుకులోత్తముడు కోపంతో, శత్రుకులాలను నాశనం చేసే విష్ణువును వెంటనే శపించాడు.
7.51.15
यस्मादवध्यां मे पत्नीमवधीः क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्मात्त्वं मानुषे लोके जनिष्यसि जनार्दन ॥ ७.५१.१५ ॥
కోపంతో మూర్ఛితుడవై నీవు అవధ్యురాలైన నా భార్యను చంపావు; కాబట్టి, ఓ జనార్దనా, నీవు మానవ లోకంలో జన్మిస్తావు.
7.51.16
तत्र पत्नीवियोगं त्वं प्राप्स्यसे बहुवार्षिकम् ॥ ७.५१.१६ ॥
అక్కడ నీవు భార్యతో అనేక సంవత్సరాల వియోగాన్ని పొందుతావు.
7.51.17
शापाभिहतचेतास्स स्वात्मना भावितो ऽभवत् ॥ ७.५१.१७ ॥
శాపంతో హతమైన చిత్తంగల అతడు తన స్వభావంలోనే లీనమయ్యాడు.
7.51.19
अर्चयामास तं देवं भृगुः शापेन पीडितः ।
तपसाराधितो देवो ह्यब्रवीद्भक्तवत्सलः ।
लोकानां संहितार्थं तु तं शापं ग्राह्यमुक्तवान् ॥ ७.५१.१९ ॥
శాపంతో బాధపడిన భృగువు ఆ దేవుని పూజించాడు. తపస్సుతో ప్రసన్నుడైన భక్తవత్సలుడైన దేవుడు మాట్లాడి, లోకాల క్షేమం కోసం ఆ శాపాన్ని స్వీకరించవలసిందని చెప్పాడు.
7.51.20
इहागतो हि पुत्रत्वं तव पार्थिवसत्तम ॥ ७.५१.२० ॥
ఓ శ్రేష్ఠ రాజా, మీరు ఇక్కడ మీ పుత్రభావంతో వచ్చారు.
7.51.21
राम इत्यभिविख्यातस्त्रिषु लोकेषु मानद ।
तत्फलं प्राप्स्यते चापि भृगुशापकृतं महत् ॥ ७.५१.२१ ॥
గౌరవం ప్రసాదించువాడా, నీవు మూడు లోకాలలో 'రాముడు' అని ప్రసిద్ధి చెందుతావు; భృగువు శాపం వల్ల కలిగిన ఆ మహత్తర ఫలాన్నీ పొందుతావు.
7.51.22
अयोध्यायाः पती रामो दीर्घकालं भविष्यति ।
सुखिनश्च समृद्धाश्च भविष्यन्त्यस्य ये ऽनुगाः ॥ ७.५१.२२ ॥
రాముడు అయోధ్యకు ప్రభువై చాలాకాలం పాలిస్తాడు; అతనిని అనుసరించేవారు సుఖంగా, సమృద్ధిగా ఉంటారు.
7.51.23
दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ ७.५१.२३ ॥
రాముడు పదివేల సంవత్సరాలు, వెయ్యి సంవత్సరాలు రాజ్యం చేసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు.
7.51.24
समृद्धैश्चाश्वमेधैश्च इष्ट्वा परमदुर्जयः ।
राजवंशांश्च बहुशो बहून्संस्थापयिष्यति ॥ ७.५१.२४ ॥
అత్యంత అజేయుడైన రాముడు సమృద్ధిగా అశ్వమేధ యాగాలు చేసి, అనేక రాజవంశాలను స్థాపిస్తాడు.
7.51.25
द्वौ पुत्रौ तु भविष्येते सीतायां राघवस्य तु ।
अन्यत्र न त्वयोध्यायां सत्यमेतन्नसंशयः ॥ ७.५१.२५ ॥
రాఘవునికి సీతయందు ఇద్దరు కుమారులు కలుగుతారు; అయోధ్యలోనే పుడతారు, మరెక్కడా కాదు. ఇది సత్యం, సందేహం లేదు.
7.51.26
सीतायाश्च ततः पुत्रावभिषेक्ष्यति राघवः ॥ ७.५१.२६ ॥
అనంతరం సీత యొక్క ఇద్దరు కుమారులకు రాఘవుడు (రాముడు) అభిషేకం చేయిస్తాడు.
7.51.27
स सर्वमखिलं राज्ञो वंशस्याह गतागतम् ।
आख्याय सुमहातेजास्तूष्णीमासीन्महामुनिः ॥ ७.५१.२७ ॥
ఆ మహాతేజస్వి మహామునీంద్రుడు రాజవంశం యొక్క సంపూర్ణ చరిత్రను వివరించి మౌనంగా కూర్చున్నాడు.
7.51.28
तूष्णीम्भूते तदा तस्मिन्राजा दशरथो मुनौ ।
अभिवाद्य महात्मानौ पुनरायात्पुरोत्तमम् ॥ ७.५१.२८ ॥
ముని మౌనం వహించగా, రాజు దశరథుడు ఆ ఇద్దరు మహాత్ములకు నమస్కరించి, తిరిగి ఉత్తమ నగరానికి వెళ్లాడు.
7.51.29
एतद्वचो मया तत्र मुनिना व्याहृतं पुरा ।
श्रुतं हृदि च निक्षिप्तं नान्यथा तद्भविष्यति ॥ ७.५१.२९ ॥
ఆ ముని అక్కడ ముందు చెప్పిన ఈ మాటను నేను విని హృదయంలో నిలుపుకున్నాను; అది వేరుగా జరగదు.
7.51.30
एवं गते न सन्तापं कर्तुमर्हसि राघव ।
सीतार्थे राघवार्थे वा दृढो भव नरोत्तम ॥ ७.५१.३० ॥
ఇలా జరిగిన తర్వాత, ఓ రాఘవా, నీవు దుఃఖపడకూడదు; సీత కోసమైనా, నా కోసమైనా, ఓ నరోత్తమా, ధైర్యంగా ఉండు.
7.51.31
श्रुत्वा तु व्याहृतं वाक्यं सूतस्य परमाद्भुतम् ।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ७.५१.३१ ॥
సారథి చెప్పిన ఆ అత్యద్భుత వాక్యాన్ని విని అతడు అపారమైన ఆనందం పొంది, 'సాధు, సాధు' అన్నాడు.
7.51.32
ततः संवदतोरेवं सूतलक्ष्मणयोः पथि ।
अस्तमर्के गते वासं केशिन्यां तावथोषतुः ॥ ७.५१.३२ ॥
ఈ విధంగా దారిలో సారథి, లక్ష్మణుడు మాట్లాడుకుంటుండగా, సూర్యుడు అస్తమించాక వారిద్దరూ కేశినీ నది ఒడ్డున రాత్రి బస చేశారు.