वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.60.1
तयोः संवदतोरेवं रामलक्ष्मणयोस्तदा ।
वासन्तिकी निशा प्राप्ता न शीता न च घर्मदा ॥ ७.६०.१ ॥
असे राम आणि लक्ष्मण बोलत असताना वसंतासारखी रात्र आली; ती ना थंड होती ना उष्ण.
7.60.2
ततः प्रभाते विमले कृतपौर्वाह्णिकक्रियः ।
अभिचक्राम काकुत्स्थो दर्शनं पौरकार्यवित् ॥ ७.६०.२ ॥
मग निर्मळ पहाटे, पूर्वाह्नीची कर्मे आटोपून, नगरजनांचे कार्य जाणणारे काकुत्स्थ राम दर्शनासाठी पुढे गेले.
7.60.3
ततः सुमन्त्रस्त्वागम्य राघवं वाक्यमब्रवीत् ।
एते प्रतिहता राजन्द्वारि तिष्ठन्ति तापसाः ॥ ७.६०.३ ॥
मग सुमंत्र राघवाजवळ येऊन म्हणाला, 'हे राजा, हे तापसी दारात अडवले जाऊन उभे आहेत.'
7.60.4
भार्गवच्यवनं चैव पुरस्कृत्य महर्षयः ।
दर्शनं ते महाराज्ञश्चोदयन्ति कृतत्वराः ।
प्रीयमाणा नरव्याघ्र यमुनातीरवासिनः ॥ ७.६०.४ ॥
भार्गव आणि च्यवन यांना पुढे करून महर्षी, हे नरव्याघ्रा, यमुनातीरवासी, आनंदाने घाईने तुमच्या दर्शनाची विनंती करत आहेत.
7.60.5
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामः प्रोवाच धर्मवित् ।
प्रवेश्यन्तां महाभागा भार्गवप्रमुखा द्विजाः ॥ ७.६०.५ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून धर्मज्ञ राम म्हणाले, 'भार्गव प्रमुख असलेले महाभाग्यवान द्विज आत प्रवेश करोत.'
7.60.6
राज्ञस्त्वाज्ञां पुरस्कृत्य द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
प्रवेशयामास तदा तापसान्सुदुरासदान् ॥ ७.६०.६ ॥
राजाची आज्ञा शिरसा वंद्य मानून, हात जोडून द्वारपालाने तेव्हा त्या अत्यंत दुर्लभ तापसींना आत नेले.
7.60.7
शतं समधिकं तत्र दीप्यमानं स्वतेजसा ।
प्रविष्टं राजभवनं तापसानां महात्मनाम् ॥ ७.६०.७ ॥
तेथे स्वतेजाने तळपणारे शंभराहून अधिक महात्मे तपस्वी राजभवनात प्रविष्ट झाले.
7.60.8
ते द्विजाः पूर्णकलशैः सर्वतीर्थाम्बुसत्कृतैः ।
गृहीत्वा फलमूलं च रामस्याभ्याहरन्बहु ॥ ७.६०.८ ॥
त्या द्विजांनी सर्व तीर्थांच्या जलाने भरलेले कलश व फळे-मुळे घेऊन रामाकडे विपुल आणली.
7.60.9
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं रामः प्रीतिपुरस्कृतः ।
तीर्थोदकानि सर्वाणि फलानि विविधानि च ॥ ७.६०.९ ॥
प्रेमाने व आदराने रामाने ते सर्व स्वीकारले; सर्व तीर्थोदके आणि विविध फळे स्वीकारली.
7.60.10
उवाच च महाबाहुः सर्वानेव महामुनीन् ।
इमान्यासनमुख्यानि यथार्हमुपविश्यताम् ॥ ७.६०.१० ॥
महाबाहू राम सर्व महामुनींना म्हणाला — 'ही उत्तम आसने आहेत; यथायोग्य बसावे.'
7.60.11
रामस्य भाषितं श्रुत्वा सर्व एव महर्षयः ।
बृसीषु रुचिराख्यासु निषेदुः काञ्चनीषु ते ॥ ७.६०.११ ॥
रामाचे वचन ऐकून सर्व महर्षी त्या रुचिर नावांच्या सोन्याच्या आसनांवर बसले.
7.60.12
उपविष्टानृषींस्तत्र दृष्ट्वा परपुरञ्जयः ।
प्रयतः प्राञ्जलिर्भूत्वा राघवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.६०.१२ ॥
तेथे बसलेल्या ऋषींना पाहून शत्रुनगरे जिंकणारा राघव संयमाने हात जोडून हे वचन बोलला.
7.60.13
किमागमनकार्यं वः किं करोमि समाहितः ।
आज्ञाप्यो ऽहं महर्षीणां सर्वकामकरः सुखम् ॥ ७.६०.१३ ॥
तुमच्या आगमनाचे प्रयोजन काय? मी एकाग्र होऊन काय करू? महर्षींनो, मला आज्ञा करा; तुमच्या सर्व इच्छा मी आनंदाने पूर्ण करीन.
7.60.14
इदं राज्यं च सकलं जीवितं च हृदि स्थितम् ।
सर्वमेतद्द्विदार्थं मे सत्यमेतद्ब्रवीमि वः ॥ ७.६०.१४ ॥
हे संपूर्ण राज्य आणि माझ्या हृदयात असलेले जीवन—हे सर्व माझ्या दोन हेतूंसाठी आहे; हे मी तुम्हांला खरे सांगतो.
7.60.15
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा साधुकारो महानभूत् ।
ऋषीणामुग्रतपसां यमुनातीरवासिनाम् ॥ ७.६०.१५ ॥
त्यांचे ते बोलणे ऐकून यमुनातीरावर राहणाऱ्या उग्र तपस्वी ऋषींकडून मोठा साधुकार उठला.
7.60.16
ऊचुश्च ते महात्मानो हर्षेण महता वृताः ।
उपपन्नं नरश्रेष्ठ तवैव भुवि नान्यतः ॥ ७.६०.१६ ॥
महान हर्षाने भरलेले ते महात्मे म्हणाले—हे नरश्रेष्ठा, पृथ्वीवर हे फक्त तुलाच योग्य आहे, इतर कोणाला नाही.
7.60.17
बहवः पार्थिवा राजन्नतिक्रान्ता महाबलाः ।
कार्यस्य गौरवं मत्वा प्रतिज्ञां नाभ्यरोचयन् ॥ ७.६०.१७ ॥
हे राजा, अनेक महाबलवान राजे या कार्याचे गांभीर्य जाणून ती प्रतिज्ञा स्वीकारण्यास तयार झाले नाहीत; ते निघून गेले.
7.60.18
त्वया पुनर्ब्राह्मणगौरवादियं कृता प्रतिज्ञा ह्यनवेक्ष्य कारणम् ।
ततश्च कर्ता ह्यसि नात्र संशयो महाभयात्ऺत्रातुमृषींस्त्वमर्हसि ॥ ७.६०.१८ ॥
परंतु तुम्ही ब्राह्मणांच्या गौरवामुळे कारणाचा विचार न करताच ही प्रतिज्ञा केली; म्हणून तुम्हीच ते पार पाडणार आहात, यात संशय नाही; महाभयापासून ऋषींचे रक्षण करणे तुम्हाला योग्य आहे.