ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.89.1
श्रुत्वा किम्पुरुषोत्पत्तिं लक्ष्मणो भरतस्तदा ।
आश्चर्यमिति चाब्रूतामुभौ रामं जनेश्वरम् ॥ ७.८९.१ ॥
କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭରତ ଉଭୟେ ସେତେବେଳେ ଜନେଶ୍ୱର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
7.89.2
अथ रामः कथामेतां भूय एव महायशाः ।
कथयामास धर्मात्मा प्रजापतिसुतस्य वै ॥ ७.८९.२ ॥
ଅନନ୍ତର ମହାଯଶସ୍ବୀ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି କାହାଣୀ ପୁଣି କହିଲେ।
7.89.3
सर्वास्ता विद्रुता दृष्ट्वा किन्नरीर्ऋषिसत्तमः ।
उवाच रूपसम्पन्नां तां स्त्रियं प्रहसन्निव ॥ ७.८९.३ ॥
ସମସ୍ତ କିନ୍ନରୀ ପଳାଇଯିବା ଦେଖି ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସିଲା ପରି ସେହି ରୂପବତୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ କହିଲେ।
7.89.4
सोमस्याहं सुदयितः सुतः सुरुचिरानने ।
भजस्व मां वरारोहे भक्त्या स्निग्धेन चक्षुषा ॥ ७.८९.४ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀ, ମୁଁ ସୋମଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର। ହେ ବରାରୋହେ, ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।
7.89.5
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शून्ये स्वजनवर्जिते ।
इला सुरुचिरप्रख्यं प्रत्युवाच महाग्रहम् ॥ ७.८९.५ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ନିଜ ଲୋକରହିତ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଇଳା ସେହି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିବା ମହାଗ୍ରହକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
7.89.6
अहं कामचरी सौम्य तवास्मि वशवर्तिनी ।
प्रशाधि मां सोमसुत यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ७.८९.६ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣକାରିଣୀ ଓ ତୁମ ବଶବର୍ତ୍ତିନୀ। ହେ ସୋମପୁତ୍ର, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ ଓ ସେପରି କର।
7.89.7
तस्यास्तदद्भुतप्रख्यं श्रुत्वा हर्षमुपागतः ।
स वै कामी सह तया रेमे चन्द्रमसः सुतः ॥ ७.८९.७ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ସେହି କାମୀ ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କଲେ।
7.89.8
बुधस्य माधवो मासस्तामिलां रुचिराननाम् ।
गतो रमयतो ऽत्यर्थं क्षणवत्तस्य कामिनः ॥ ७.८९.८ ॥
ବୁଧଙ୍କ ମାଧବ ମାସ ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀ ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କରୁଥିବା ସେହି କାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଏକ କ୍ଷଣ ପରି ବିତିଗଲା।
7.89.9
अथ मासे तु सम्पूर्णे पूर्णेन्दुसदृशाननः ।
प्रजापतिसुतः श्रीमाञ्छयने प्रत्यबुध्यत ॥ ७.८९.९ ॥
ତା'ପରେ ମାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖ ଥିବା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ।
7.89.10
सो ऽपश्यत्सोमजं तत्र तपन्तं सलिलाशये ।
ऊर्ध्वबाहुं निरालम्बं तं राजा प्रत्यभाषत ॥ ७.८९.१० ॥
ସେଠାରେ ଜଳାଶୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସୋମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ହାତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଇ, କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ବିନା ଥିବା ତାଙ୍କୁ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
7.89.11
भगवन्पर्वतं दुर्गं प्रविष्टो ऽस्मि सहानुगः ।
न च पश्यामि तत्सैन्यं क्व नु ते मामका गताः ॥ ७.८९.११ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ମୁଁ ମୋ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ପର୍ବତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି ସୈନ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ମୋର ସେହି ଲୋକମାନେ କେଉଁଠାକୁ ଗଲେ?
7.89.12
तच्छ्रुत्वा तस्य राजर्षेर्नष्टसञ्ज्ञस्य भाषितम् ।
प्रत्युवाच शुभं वाक्यं सान्त्वयन्परया गिरा ॥ ७.८९.१२ ॥
ସେହି ସଂଜ୍ଞା ହରାଇଥିବା ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ଶୁଭ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଏବଂ ଅତି ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
7.89.13
अश्मवर्षेण महता भृत्यास्ते विनिपातिताः ।
त्वं चाश्रमपदे सुप्तो वातवर्षभयार्दितः ॥ ७.८९.१३ ॥
ବଡ଼ ପଥରର ବର୍ଷାରେ ତୁମ ସେବକମାନେ ପଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି; ଆଉ ତୁମେ ଆଶ୍ରମରେ ବାତ୍ୟା-ବର୍ଷାର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶୋଇଥିଲ।
7.89.14
समाश्वसिहि भद्रं ते निर्भयो विगतज्वरः ।
फलमूलाशनो वीर निवसेह यथासुखम् ॥ ७.८९.१४ ॥
ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ନିର୍ଭୟ ଓ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ବୀର, ଫଳମୂଳ ଖାଇ ଏଠାରେ ସୁଖରେ ବାସ କର।
7.89.15
स राजा तेन वाक्येन प्रत्याश्वस्तो महामतिः ।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं दीनो भृत्यक्षयाद् भृशम् ॥ ७.८९.१५ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସେହି ମହାମତି ରାଜା, ସେବକମାନଙ୍କ ବିନାଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତାପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
7.89.16
त्यक्ष्याम्यहं स्वकं राज्यं नाहं भृत्यैर्विनाकृतः ।
वर्तयेयं क्षणं ब्रह्मन्समनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.८९.१६ ॥
ମୁଁ ମୋ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବି; ସେବକ ବିନା ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବି ରହି ପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା ତୁମର ଯୋଗ୍ୟ।
7.89.17
सुतो धर्मपरो ब्रह्मञ्ज्येष्ठो मम महायशाः ।
शशबिन्दुरिति ख्यातः स मे राज्यं प्रपत्स्यते ॥ ७.८९.१७ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ; ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ। ସେ ହିଁ ମୋ ରାଜ୍ୟ ପାଇବ।
7.89.18
न हि शक्ष्याम्यहं हित्वा भृत्यदारान्सुखान्वितान् ।
प्रतिवक्तुं महातेजः किञ्चिदप्यशुभं वचः ॥ ७.८९.१८ ॥
ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସୁଖରେ ଥିବା ସେବକ ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଏକ ଅଶୁଭ କଥା ବି ଉତ୍ତର ଦେଇ ପାରିବି ନାହିଁ।
7.89.19
तथा ब्रुवति राजेन्द्रे बुधः परममद्भुतम् ।
सान्त्वपूर्वमथोवाच वासस्त इह रोचताम् ॥ ७.८९.१९ ॥
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଏହିପରି କହିବା ପରେ ବୁଧ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ସାନ୍ତ୍ୱନା ସହିତ କହିଲେ: "ଏଠାରେ ତୁମର ବାସ ରୁଚିକର ହେଉ।"
7.89.20
न सन्तापस्त्वया कार्यः कार्दमेय महाबल ।
संवत्सरोषितस्येह कारयिष्यामि ते हितम् ॥ ७.८९.२० ॥
ହେ କାର୍ଦମେୟ, ହେ ମହାବଳ, ତୁମେ ସନ୍ତାପ କରନାହିଁ। ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଲେ ମୁଁ ତୁମର ହିତ କରିବି।
7.89.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बुधस्याक्लिष्टकर्मणः ।
वासाय विदधे बुद्धिं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ७.८९.२१ ॥
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ବୁଧଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେହିପରି ବାସ କରିବାକୁ ସେ ସ୍ଥିର କଲେ।
7.89.22
मासं स स्त्री तदा भूत्वा रमयत्यनिशं शुदा ।
मासं पुरुषभावेन धर्मबुद्धिं चकार सः ॥ ७.८९.२२ ॥
ଏକ ମାସ ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ଅବିରାମ ରମଣ କଲେ; ଏକ ମାସ ପୁରୁଷ ରୂପରେ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିରେ ଆଚରଣ କଲେ।
7.89.23
ततः सा नवमे मासि इला सोमसुतात्सुतम् ।
जनयामास सुश्रोणी पुरूरवसमूर्जितम् ॥ ७.८९.२३ ॥
ତା ପରେ ସେହି ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ଇଳା ନବମ ମାସରେ ସୋମପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପୁରୂରବା ନାମକ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କଲେ।
7.89.24
जातमात्रं तु सुश्रोणी पितुर्हस्ते न्यवेशयत् ।
बुधस्य समवर्णभमिला पुत्रं महाबलम् ॥ ७.८९.२४ ॥
ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ଇଳା ସେହି ମହାବଳ ପୁତ୍ରକୁ ପିତା ବୁଧଙ୍କ ହାତରେ ରଖିଲେ; ସେ ବୁଧଙ୍କ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
7.89.25
बुधस्तु पुरुषीभूतं स वै संवत्सरान्तरम् ।
कथाभी रमयामास धर्मयुक्ताभिरात्मवान् ॥ ७.८९.२५ ॥
ପୁରୁଷରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ ସେହି ଇଳାକୁ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବୁଧ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଧର୍ମଯୁକ୍ତ କଥାରେ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।