ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.89.1
श्रुत्वा किम्पुरुषोत्पत्तिं लक्ष्मणो भरतस्तदा ।
आश्चर्यमिति चाब्रूतामुभौ रामं जनेश्वरम् ॥ ७.८९.१ ॥
ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ।
7.89.2
अथ रामः कथामेतां भूय एव महायशाः ।
कथयामास धर्मात्मा प्रजापतिसुतस्य वै ॥ ७.८९.२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਫਿਰ ਸੁਣਾਈ।
7.89.3
सर्वास्ता विद्रुता दृष्ट्वा किन्नरीर्ऋषिसत्तमः ।
उवाच रूपसम्पन्नां तां स्त्रियं प्रहसन्निव ॥ ७.८९.३ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਉਸ ਰੂਪਵਤੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.89.4
सोमस्याहं सुदयितः सुतः सुरुचिरानने ।
भजस्व मां वरारोहे भक्त्या स्निग्धेन चक्षुषा ॥ ७.८९.४ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਸੋਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈ।
7.89.5
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शून्ये स्वजनवर्जिते ।
इला सुरुचिरप्रख्यं प्रत्युवाच महाग्रहम् ॥ ७.८९.५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਗ੍ਰਹ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.89.6
अहं कामचरी सौम्य तवास्मि वशवर्तिनी ।
प्रशाधि मां सोमसुत यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ७.८९.६ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ।
7.89.7
तस्यास्तदद्भुतप्रख्यं श्रुत्वा हर्षमुपागतः ।
स वै कामी सह तया रेमे चन्द्रमसः सुतः ॥ ७.८९.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਬੋਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਾਮੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.89.8
बुधस्य माधवो मासस्तामिलां रुचिराननाम् ।
गतो रमयतो ऽत्यर्थं क्षणवत्तस्य कामिनः ॥ ७.८९.८ ॥
ਬੁਧ ਦਾ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਉਸ ਕਾਮੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇੱਕ ਪਲ ਵਾਂਗ ਬੀਤ ਗਿਆ।
7.89.9
अथ मासे तु सम्पूर्णे पूर्णेन्दुसदृशाननः ।
प्रजापतिसुतः श्रीमाञ्छयने प्रत्यबुध्यत ॥ ७.८९.९ ॥
ਫਿਰ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਬਿਸਤਰ ਉੱਤੇ ਜਾਗ ਪਿਆ।
7.89.10
सो ऽपश्यत्सोमजं तत्र तपन्तं सलिलाशये ।
ऊर्ध्वबाहुं निरालम्बं तं राजा प्रत्यभाषत ॥ ७.८९.१० ॥
ਉੱਥੇ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸੋਮ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੁੱਕੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.89.11
भगवन्पर्वतं दुर्गं प्रविष्टो ऽस्मि सहानुगः ।
न च पश्यामि तत्सैन्यं क्व नु ते मामका गताः ॥ ७.८९.११ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੁਰਗਮ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਰ ਉਹ ਸੈਨਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ; ਮੇਰੇ ਉਹ ਬੰਦੇ ਕਿੱਥੇ ਗਏ?
7.89.12
तच्छ्रुत्वा तस्य राजर्षेर्नष्टसञ्ज्ञस्य भाषितम् ।
प्रत्युवाच शुभं वाक्यं सान्त्वयन्परया गिरा ॥ ७.८९.१२ ॥
ਉਸ ਸੁਰਤ ਗੁਆਏ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
7.89.13
अश्मवर्षेण महता भृत्यास्ते विनिपातिताः ।
त्वं चाश्रमपदे सुप्तो वातवर्षभयार्दितः ॥ ७.८९.१३ ॥
ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ-ਮੀਂਹ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ।
7.89.14
समाश्वसिहि भद्रं ते निर्भयो विगतज्वरः ।
फलमूलाशनो वीर निवसेह यथासुखम् ॥ ७.८९.१४ ॥
ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਬੇਖੌਫ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਂਦਾ ਇੱਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿ।
7.89.15
स राजा तेन वाक्येन प्रत्याश्वस्तो महामतिः ।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं दीनो भृत्यक्षयाद् भृशम् ॥ ७.८९.१५ ॥
ਉਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਮਤੀ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.89.16
त्यक्ष्याम्यहं स्वकं राज्यं नाहं भृत्यैर्विनाकृतः ।
वर्तयेयं क्षणं ब्रह्मन्समनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.८९.१६ ॥
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ; ਸੇਵਕਾਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ।
7.89.17
सुतो धर्मपरो ब्रह्मञ्ज्येष्ठो मम महायशाः ।
शशबिन्दुरिति ख्यातः स मे राज्यं प्रपत्स्यते ॥ ७.८९.१७ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਹੈ; ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
7.89.18
न हि शक्ष्याम्यहं हित्वा भृत्यदारान्सुखान्वितान् ।
प्रतिवक्तुं महातेजः किञ्चिदप्यशुभं वचः ॥ ७.८९.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਵੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ।
7.89.19
तथा ब्रुवति राजेन्द्रे बुधः परममद्भुतम् ।
सान्त्वपूर्वमथोवाच वासस्त इह रोचताम् ॥ ७.८९.१९ ॥
ਰਾਜੇਂਦਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਬੁਧ ਨੇ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਦਿਲਾਸੇ ਨਾਲ ਕਹੀ: "ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਸ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ।"
7.89.20
न सन्तापस्त्वया कार्यः कार्दमेय महाबल ।
संवत्सरोषितस्येह कारयिष्यामि ते हितम् ॥ ७.८९.२० ॥
ਹੇ ਕਾਰਦਮੇਯ, ਹੇ ਮਹਾਬਲ, ਤੂੰ ਸੰਤਾਪ ਨਾ ਕਰ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰਾਂਗਾ।
7.89.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बुधस्याक्लिष्टकर्मणः ।
वासाय विदधे बुद्धिं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ७.८९.२१ ॥
ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਬੁਧ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
7.89.22
मासं स स्त्री तदा भूत्वा रमयत्यनिशं शुदा ।
मासं पुरुषभावेन धर्मबुद्धिं चकार सः ॥ ७.८९.२२ ॥
ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਮਿਆ; ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਮਰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ।
7.89.23
ततः सा नवमे मासि इला सोमसुतात्सुतम् ।
जनयामास सुश्रोणी पुरूरवसमूर्जितम् ॥ ७.८९.२३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਲਾ ਨੇ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨਾਂ ਦਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
7.89.24
जातमात्रं तु सुश्रोणी पितुर्हस्ते न्यवेशयत् ।
बुधस्य समवर्णभमिला पुत्रं महाबलम् ॥ ७.८९.२४ ॥
ਜਨਮਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਲਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਬੁਧ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਬੁਧ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ।
7.89.25
बुधस्तु पुरुषीभूतं स वै संवत्सरान्तरम् ।
कथाभी रमयामास धर्मयुक्ताभिरात्मवान् ॥ ७.८९.२५ ॥
ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮਸੰਯਮੀ ਬੁਧ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਰਮ ਭਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।