વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
वर्तमाने तथाभूते यज्ञे च परमाद्भुते ।
सशिष्य आजगामाशु वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९३.१ ॥
આ રીતે ચાલતા અતિ અદ્ભુત યજ્ઞ દરમિયાન મુનિશ્રેષ્ઠ વાલ્મીકિ શિષ્યો સહિત તરત ત્યાં આવ્યા.
7.93.2
स दृष्ट्वा दिव्यसङ्काशं यज्ञमद्भुतदर्शनम् ।
एकान्ते ऋषिवाटानां चकार उटजाञ्छुभान् ॥ ७.९३.२ ॥
દિવ્ય જેવો, જોવામાં અદ્ભુત એ યજ્ઞ જોઈને તેમણે એકાંતમાં ઋષિવાટો માટે સુંદર કુટિરો બનાવી.
7.93.3
शकटांश्च बहून्पूर्णान्फलमूलैश्च शोभनान् ।
वाल्मीकिवाटे रुचिरे स्थापयन्नविदूरतः ॥ ७.९३.३ ॥
ફળો અને કંદમૂળથી ભરેલી અનેક સુંદર ગાડીઓ વાલ્મીકિના રમણીય આશ્રમની નજીક જ રખાવી.
7.93.4
आसीत्सुपूजितो राज्ञा मुनिभिश्च महात्मभिः ।
वाल्मीकिः सुमहातेजा न्यवसत्परमात्मवान् ॥ ७.९३.४ ॥
રાજા અને મહાત્મા મુનિઓ દ્વારા સારી રીતે પૂજિત મહાતેજસ્વી વાલ્મીકિ આત્મસંયમ સાથે ત્યાં રહ્યા.
7.93.5
स शिष्यावब्रवीद्धृष्टौ युवां गत्वा समाहितौ ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यं गायेथां परया मुदा ॥ ७.९३.५ ॥
તેમણે આનંદિત બે શિષ્યોને કહ્યું, "તમે બંને જઈને એકાગ્ર ચિત્તે પરમ આનંદથી સંપૂર્ણ રામાયણ કાવ્ય ગાઓ."
7.93.6
ऋषिवाटेषु पुण्येषु ब्राह्मणावसथेषु च ।
रथ्यासु राजमार्गेषु पार्थिवानां गृहेषु च ॥ ७.९३.६ ॥
પવિત્ર ઋષિવાટોમાં, બ્રાહ્મણોના નિવાસોમાં, શેરીઓમાં, રાજમાર્ગો પર અને રાજાઓના ઘરોમાં પણ (ગાઓ).
7.93.7
रामस्य भवनद्वारि यत्र कर्म च कुर्वते ।
ऋत्विजामग्रतश्चैव तत्र गेयं विशेषतः ॥ ७.९३.७ ॥
રામના ભવનદ્વાર પર અને ઋત્વિજોની સામે જ્યાં કર્મો થાય, ત્યાં ખાસ કરીને ગાન થવું જોઈએ.
7.93.8
इमानि च फलान्यत्र स्वादूनि विविधानि च ।
जातानि पर्वताग्रेषु चास्वाद्यास्वाद्य गायताम् ॥ ७.९३.८ ॥
પર્વતશિખરો પર ઊગેલાં આ વિવિધ મીઠાં ફળ ગાનારાઓ અહીં વારંવાર ચાખે.
7.93.9
न यास्यथः श्रमं वत्सौ भक्षयित्वा फलानि वै ।
मूलानि च सुमृष्टानि नगराद्बहिरास्यथः ॥ ७.९३.९ ॥
ફળો અને સારી રીતે તૈયાર કરેલાં મૂળ ખાઈને તમે બંને થાકશો નહીં; નગરની બહાર જ રહેશો.
7.93.10
यदि शब्दापयेद्रामः श्रवणाय महीपतिः ।
ऋषीणामुपविष्टानां ततो गेयं प्रवर्तताम् ॥ ७.९३.१० ॥
મહીપતિ રામ સાંભળવા માટે બોલાવે, અને ઋષિઓ બેઠા હોય, ત્યારે ગાન શરૂ થાય.
7.93.11
दिवसे विंशतिः सर्गा गेया मधुरया गिरा ।
प्रमाणैर्बहुभिस्तत्र यथोद्दिष्टा मया पुरा ॥ ७.९३.११ ॥
એક દિવસમાં વીસ સર્ગો મધુર સ્વરે ગાવા; મેં પહેલાં કહ્યા પ્રમાણે ઘણાં નિયમો સાથે.
7.93.12
लोभश्चापि न कर्तव्यः स्वल्पो ऽपि धनकाङ्क्षया ।
किं धनेनाश्रमस्थानां फलमूलोपजीविना ॥ ७.९३.१२ ॥
ધનની આકાંક્ષાથી થોડો પણ લોભ ન કરવો; ફળમૂળથી જીવતા આશ્રમવાસીઓને ધનથી શું કામ?
7.93.13
यदि पृच्छेत्स काकुत्स्थो युवां कस्येति दारकौ ।
आवां वाल्मीकिशिष्यौ स्वो ब्रूतमेवं नराधिपम् ॥ ७.९३.१३ ॥
જો કાકુત્સ્થ પૂછે કે 'તમે બંને કોના બાળકો છો?', તો તે નરાધિપને કહેજો—'અમે બંને વાલ્મીકિના શિષ્યો છીએ.'
7.93.14
इमास्तन्त्रीः सुमधुराः स्थानं वा ऽपूर्वदर्शनम् ।
मूर्च्छयित्वा सुमधुरं गायतां विगतज्वरौ ॥ ७.९३.१४ ॥
આ મધુર તારોને અને પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલા સ્થાનને સૂર મેળવીને અતિ મધુરતાથી ગાઓ, હે દુઃખરહિત બંને!
7.93.15
आदिप्रभृति गेयं स्यान्न चावज्ञाय पार्थिवम् ।
पिता हि सर्वभूतानां राजा भविति धर्मतः ॥ ७.९३.१५ ॥
આદિથી જ આ ગાવા યોગ્ય છે, રાજાનું અપમાન કરીને નહીં; કારણ કે ધર્મ પ્રમાણે રાજા જ સર્વ પ્રાણીઓનો પિતા છે.
7.93.16
तद्युवां हृष्टमनसौ श्वः प्रभाते समास्थितौ ।
गायेथां मधुरं गेयं तन्त्रीलयसमन्वितम् ॥ ७.९३.१६ ॥
તેથી તમે બંને પ્રસન્ન મનથી કાલે પ્રભાતે બેસીને તાર અને લયથી યુક્ત આ ગેય ગીત મધુરતાથી ગાજો.
7.93.17
वाल्मीकिः परमोदारस्तूष्णीमासीन्महायशाः ॥ ७.९३.१७ ॥
પરમ ઉદાર અને મહાયશસ્વી વાલ્મીકિ મૌન રહ્યા.
7.93.18
सन्दिष्टौ मुनिना तेन तावुभौ मैथिलीसुतौ ।
तथैव करवावेति निर्जग्मतुररिन्दमौ ॥ ७.९३.१८ ॥
તે મુનિ દ્વારા આદેશ પામેલા મૈથિલીના તે બંને પુત્રો, શત્રુદમન, 'તેમ જ કરીશું' કહીને ચાલ્યા ગયા.
7.93.19
तामद्भुतां तौ हृदये कुमारौ निवेश्य वाणीमृषिभाषितां तदा ।
समुत्सुकौ तौ सममूषतुर्निशां यथा ऽश्विनौ भार्गवनीतिसंहिताम् ॥ ७.९३.१९ ॥
એ મુનિએ કહેલી અદ્ભુત વાણીને બન્ને કુમારોએ હૃદયમાં ધારણ કરી, ઉત્સુકતાથી સાથે રાત્રિ વિતાવી; જેમ બે અશ્વિનીકુમારો ભાર્ગવની નીતિસંહિતા ધારણ કરે છે તેમ.