ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.93.1
वर्तमाने तथाभूते यज्ञे च परमाद्भुते ।
सशिष्य आजगामाशु वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९३.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
7.93.2
स दृष्ट्वा दिव्यसङ्काशं यज्ञमद्भुतदर्शनम् ।
एकान्ते ऋषिवाटानां चकार उटजाञ्छुभान् ॥ ७.९३.२ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਗੇ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਉਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਾਟਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।
7.93.3
शकटांश्च बहून्पूर्णान्फलमूलैश्च शोभनान् ।
वाल्मीकिवाटे रुचिरे स्थापयन्नविदूरतः ॥ ७.९३.३ ॥
ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਮੂਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਗੱਡੀਆਂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਵਾਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
7.93.4
आसीत्सुपूजितो राज्ञा मुनिभिश्च महात्मभिः ।
वाल्मीकिः सुमहातेजा न्यवसत्परमात्मवान् ॥ ७.९३.४ ॥
ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਵਸ ਗਏ।
7.93.5
स शिष्यावब्रवीद्धृष्टौ युवां गत्वा समाहितौ ।
कृत्स्नं रामायणं काव्यं गायेथां परया मुदा ॥ ७.९३.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਾ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚਾ ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਵਿ ਗਾਓ।"
7.93.6
ऋषिवाटेषु पुण्येषु ब्राह्मणावसथेषु च ।
रथ्यासु राजमार्गेषु पार्थिवानां गृहेषु च ॥ ७.९३.६ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ-ਵਾਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ (ਗਾਓ)।
7.93.7
रामस्य भवनद्वारि यत्र कर्म च कुर्वते ।
ऋत्विजामग्रतश्चैव तत्र गेयं विशेषतः ॥ ७.९३.७ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਭਵਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਅਤੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿੱਥੇ ਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਇਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.93.8
इमानि च फलान्यत्र स्वादूनि विविधानि च ।
जातानि पर्वताग्रेषु चास्वाद्यास्वाद्य गायताम् ॥ ७.९३.८ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਉੱਗੇ ਇਹ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਖਣ।
7.93.9
न यास्यथः श्रमं वत्सौ भक्षयित्वा फलानि वै ।
मूलानि च सुमृष्टानि नगराद्बहिरास्यथः ॥ ७.९३.९ ॥
ਫਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਥੱਕੋਗੇ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰਹੋਗੇ।
7.93.10
यदि शब्दापयेद्रामः श्रवणाय महीपतिः ।
ऋषीणामुपविष्टानां ततो गेयं प्रवर्तताम् ॥ ७.९३.१० ॥
ਜੇ ਮਹੀਪਤੀ ਰਾਮ ਸੁਣਨ ਲਈ ਬੁਲਾਵੇ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠੇ ਹੋਣ, ਤਦ ਗਾਇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ।
7.93.11
दिवसे विंशतिः सर्गा गेया मधुरया गिरा ।
प्रमाणैर्बहुभिस्तत्र यथोद्दिष्टा मया पुरा ॥ ७.९३.११ ॥
ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਸਰਗ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਸਹਿਤ।
7.93.12
लोभश्चापि न कर्तव्यः स्वल्पो ऽपि धनकाङ्क्षया ।
किं धनेनाश्रमस्थानां फलमूलोपजीविना ॥ ७.९३.१२ ॥
ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਆਸ਼ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ?
7.93.13
यदि पृच्छेत्स काकुत्स्थो युवां कस्येति दारकौ ।
आवां वाल्मीकिशिष्यौ स्वो ब्रूतमेवं नराधिपम् ॥ ७.९३.१३ ॥
ਜੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਪੁੱਛਣ ਕਿ 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸ ਦੇ ਬਾਲਕ ਹੋ?', ਤਾਂ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ—'ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਹਾਂ।'
7.93.14
इमास्तन्त्रीः सुमधुराः स्थानं वा ऽपूर्वदर्शनम् ।
मूर्च्छयित्वा सुमधुरं गायतां विगतज्वरौ ॥ ७.९३.१४ ॥
ਇਹ ਮਧੁਰ ਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਦੇਖੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸੁਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਾਓ, ਹੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਦੋਵੇਂ!
7.93.15
आदिप्रभृति गेयं स्यान्न चावज्ञाय पार्थिवम् ।
पिता हि सर्वभूतानां राजा भविति धर्मतः ॥ ७.९३.१५ ॥
ਆਦਿ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਗਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।
7.93.16
तद्युवां हृष्टमनसौ श्वः प्रभाते समास्थितौ ।
गायेथां मधुरं गेयं तन्त्रीलयसमन्वितम् ॥ ७.९३.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤਾਰ ਅਤੇ ਤਾਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਗੀਤ ਮਿੱਠੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਾਉ।
7.93.17
वाल्मीकिः परमोदारस्तूष्णीमासीन्महायशाः ॥ ७.९३.१७ ॥
ਪਰਮ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਚੁੱਪ ਰਹੇ।
7.93.18
सन्दिष्टौ मुनिना तेन तावुभौ मैथिलीसुतौ ।
तथैव करवावेति निर्जग्मतुररिन्दमौ ॥ ७.९३.१८ ॥
ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, 'ਏਦਾਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
7.93.19
तामद्भुतां तौ हृदये कुमारौ निवेश्य वाणीमृषिभाषितां तदा ।
समुत्सुकौ तौ सममूषतुर्निशां यथा ऽश्विनौ भार्गवनीतिसंहिताम् ॥ ७.९३.१९ ॥
ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਹੀ ਅਦਭੁਤ ਬਾਣੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ, ਚਾਹਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ; ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਨੀਤੀ-ਸੰਹਿਤਾ ਧਾਰਦੇ ਹਨ।