ऋग्वेद · सूक्त 10.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.8.1
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता या॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति ।
दि॒वश्चि॒दन्ताँ॑ उप॒माँ उदा॑नळ॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध ॥
अग्नी आपल्या महान ज्योतीच्या ध्वजेसह पुढे जातो; तो वृषभ दोन्ही लोकांत गर्जना करतो. आकाशाच्या टोकांपर्यंत आणि सीमांपर्यंत तो वर पोहोचला; पाण्यांच्या कुशीत तो महिष वाढला.
10.8.2
मु॒मोद॒ गर्भो॑ वृष॒भः क॒कुद्मा॑नस्रे॒मा व॒त्सः शिमी॑वाँ अरावीत् ।
स दे॒वता॒त्युद्य॑तानि कृ॒ण्वन्त्स्वेषु॒ क्षये॑षु प्रथ॒मो जि॑गाति ॥
तो गर्भरूप वृषभ, कुबड्या असलेला, अथक, वासरू, शिंगांचा, आनंदाने गर्जला. देवांच्या सहवासात तो उंचावला गेला; आपल्या स्वतःच्या निवासांमध्ये तो प्रथम होऊन पुढे जातो.
10.8.3
आ यो मू॒र्धानं॑ पि॒त्रोरर॑ब्ध॒ न्य॑ध्व॒रे द॑धिरे॒ सूरो॒ अर्णः॑ ।
अस्य॒ पत्म॒न्नरु॑षी॒रश्व॑बुध्ना ऋ॒तस्य॒ योनौ॑ त॒न्वो॑ जुषन्त ॥
दोन्ही मातापित्यांचे (द्यावापृथिवी) मस्तक यज्ञात स्थापन करणारे, सूर्याच्या प्रवाहासारखे जल ठेवणारे. त्यांच्या मार्गात लाल किरणे आहेत, अश्वमूळ असलेली; ऋताच्या गर्भात त्यांनी आपली शरीरे उपभोगली.
10.8.4
उ॒षौषो॒ हि व॑सो॒ अग्र॒मेषि॒ त्वं य॒मयो॑रभवो वि॒भावा॑ ।
ऋ॒ताय॑ स॒प्त द॑धिषे प॒दानि॑ ज॒नय॑न्मि॒त्रं त॒न्वे॑ स्वायै॑ ॥
उषांची उषा, हे वसो, निश्चयाने तू अग्रस्थानी जातोस; यम-यमीच्या जुळ्यांमध्ये तू प्रकाशलास. ऋतासाठी सात पावले तू ठेवलीस, मित्राला आपल्या देहासाठी निर्माण करताना.
10.8.5
भुव॒श्चक्षु॑र्म॒ह ऋ॒तस्य॑ गो॒पा भुवो॒ वरु॑णो॒ यदृ॒ताय॒ वेषि॑ ।
भुवो॑ अ॒पां नपा॑ज्जातवेदो॒ भुवो॑ दू॒तो यस्य॑ ह॒व्यं जुजो॑षः ॥
तू डोळा होतोस, महान ऋताचा रक्षक; ऋतासाठी प्रवेश करताना तू वरुण होतोस. हे जातवेदा, तू जलांचा नातू होतोस; ज्याचे हव्य तू उपभोगशील त्याचा दूत होतोस.
10.8.6
भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भिः॒ सच॑से शि॒वाभिः॑ ।
दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म् ॥
तू यज्ञाचा आणि अंतरिक्षाचा नेता होतोस; तिथे तू शुभ मार्गांशी जोडला जातोस. स्वर्गात तू आपले मस्तक स्थापले, स्वयंप्रकाशी होऊन; हे अग्नी, जिभेला हव्यवाहक केलेस.
10.8.7
अ॒स्य त्रि॒तः क्रतु॑ना व॒व्रे अ॒न्तरि॒च्छन्धी॒तिं पि॒तुरेवैः॒ पर॑स्य ।
स॒च॒स्यमा॑नः पि॒त्रोरु॒पस्थे॑ जा॒मि ब्रु॑वा॒ण आयु॑धानि वेति ॥
त्रित आपल्या बुद्धीने आत खोल असलेल्या प्रार्थनेचा शोध घेत, दूरच्या पित्याच्या उपायांनी, मातापित्यांच्या मांडीवर स्थिर राहून, नात्याचे बोल बोलत, आयुधे मिळवतो.
10.8.8
स पित्र्या॒ण्यायु॑धानि वि॒द्वानिन्द्रे॑षित आ॒प्त्यो अ॒भ्य॑युध्यत् ।
त्रि॒शी॒र्षाणं॑ स॒प्तर॑श्मिं जघ॒न्वान्त्वा॒ष्ट्रस्य॑ चि॒न्निः स॑सृजे त्रि॒तो गाः ॥
पूर्वजांची आयुधे जाणणारा तो, इंद्राने प्रेरित केलेला आप्त्य लढला. तीन मस्तकांच्या, सात किरणांच्या त्याला मारून, त्वष्ट्याच्या पुत्राच्या गायी त्रिताने सोडवल्या.
10.8.9
भूरीदिन्द्र॑ उ॒दिन॑क्षन्त॒मोजोऽवा॑भिन॒त्सत्प॑ति॒र्मन्य॑मानम् ।
त्वा॒ष्ट्रस्य॑ चिद्वि॒श्वरू॑पस्य॒ गोना॑माचक्रा॒णस्त्रीणि॑ शी॒र्षा परा॑ वर्क् ॥
इंद्राने आपल्या महान बलाने लपू इच्छिणाऱ्या आणि गर्विष्ठ अशा त्याला दूर फोडले; सत्याचा स्वामी तोच. त्वष्ट्याचा पुत्र, विश्वरूपाच्या गायी चोरणाऱ्याची तीन मस्तके छाटून दूर फेकली.