ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.38

4.38.1

उ॒तो हि वां॑ दा॒त्रा सन्ति॒ पूर्वा॒ या पू॒रुभ्य॑स्त्र॒सद॑स्युर्नितो॒शे ।
क्षे॒त्रा॒सां द॑दथुरुर्वरा॒सां घ॒नं दस्यु॑भ्यो अ॒भिभू॑तिमु॒ग्रम् ॥

તમારા બંનેના પ્રાચીન દાન છે; ત્રસદસ્યુએ મનુષ્યો માટે તે આપ્યા. ખેતરો અને ચરાણભૂમિથી ભરેલું ધન તમે આપ્યું; દસ્યુઓને પ્રચંડ પરાજય આપ્યો.

उ॒त वा॒जिनं॑ पुरुनि॒ष्षिध्वा॑नं दधि॒क्रामु॑ ददथुर्वि॒श्वकृ॑ष्टिम् ।
ऋ॒जि॒प्यं श्ये॒नं प्रु॑षि॒तप्सु॑मा॒शुं च॒र्कृत्य॑म॒र्यो नृ॒पतिं॒ न शूर॑म् ॥

તમે બળવાન, ઘણા યજ્ઞોમાં પૂજિત દધિક્રાને પણ આપ્યા; સૌમાં પ્રસિદ્ધ. ઋજિપ્ય, બાજ જેવા, ઝડપથી વહેનારા, ચપળ, આર્યોના સારથીને, રાજા અને વીર જેવા તમે આપ્યા.

यं सी॒मनु॑ प्र॒वते॑व॒ द्रव॑न्तं॒ विश्वः॑ पू॒रुर्मद॑ति॒ हर्ष॑माणः ।
प॒ड्भिर्गृध्य॑न्तं मेध॒युं न शूरं॑ रथ॒तुरं॒ वात॑मिव॒ ध्रज॑न्तम् ॥

દોડતા તેને જોઈને આખી પુરુ જાતિ હર્ષથી આનંદ પામે છે; પગથી ઉત્સુક, જ્ઞાની વીર જેવો, રથને ઝડપથી હાંકનારો, પવન સમાન વેગે દોડે છે.

यः स्मा॑रुन्धा॒नो गध्या॑ स॒मत्सु॒ सनु॑तर॒श्चर॑ति॒ गोषु॒ गच्छ॑न् ।
आ॒विरृ॑जीको वि॒दथा॑ नि॒चिक्य॑त्ति॒रो अ॑र॒तिं पर्याप॑ आ॒योः ॥

સ્પર્ધાઓમાં અવરોધો તોડનાર, અતિ ઝડપથી ચાલનાર, ગાયોની વચ્ચે જનાર; સ્પષ્ટ વિજયી, યજ્ઞોને ઓળખનાર, શત્રુને પાર કરી પાણી સુધી પહોંચે છે.

उ॒त स्मै॑नं वस्त्र॒मथिं॒ न ता॒युमनु॑ क्रोशन्ति क्षि॒तयो॒ भरे॑षु ।
नी॒चाय॑मानं॒ जसु॑रिं॒ न श्ये॒नं श्रव॒श्चाच्छा॑ पशु॒मच्च॑ यू॒थम् ॥

યુદ્ધોમાં વસનારા લોકો તેની પાછળ બૂમ પાડે છે, જેમ વસ્ત્ર ચોરનાર ચોરની પાછળ; નીચે વાંકા થઈ ઊડતા બાજની જેમ, વેગવાન દોડનાર, યશ અને ગોધન તરફ તે ધસે છે.

उ॒त स्मा॑सु प्रथ॒मः स॑रि॒ष्यन्नि वे॑वेति॒ श्रेणि॑भी॒ रथा॑नाम् ।
स्रजं॑ कृण्वा॒नो जन्यो॒ न शुभ्वा॑ रे॒णुं रेरि॑हत्कि॒रणं॑ दद॒श्वान् ॥

તેમાં સૌથી આગળનો તે રથોની હારો સાથે આગળ વધે છે; માળા રચતો, જન્મેલા જેવો તેજસ્વી, ધૂળ ચાટતો, પ્રકાશને જોઈને તે દોડે છે.

उ॒त स्य वा॒जी सहु॑रिर्ऋ॒तावा॒ शुश्रू॑षमाणस्त॒न्वा॑ सम॒र्ये ।
तुरं॑ य॒तीषु॑ तु॒रय॑न्नृजि॒प्यो अधि॑ भ्रु॒वोः कि॑रते रे॒णुमृ॒ञ्जन् ॥

બળવાન, વિજયી, ઋતના રક્ષક એવો તે અશ્વ યુદ્ધમાં પોતાના શરીરથી સજાગ રહીને, દોડનારાઓ વચ્ચે ઝડપથી દોડતો, પોતાની ભ્રમરો પર ધૂળ ઉડાડીને ખંખેરે છે.

उ॒त स्मा॑स्य तन्य॒तोरि॑व॒ द्योर्ऋ॑घाय॒तो अ॑भि॒युजो॑ भयन्ते ।
य॒दा स॒हस्र॑म॒भि षी॒मयो॑धीद्दु॒र्वर्तुः॑ स्मा भवति भी॒म ऋ॒ञ्जन् ॥

તેના ક્રોધથી, આકાશના ગર્જન જેમ, હુમલો કરનારા ડરી જાય છે; જ્યારે તે હજારો પર ધસી જાય છે ત્યારે તે અજેય અને ભયાનક બની જાય છે.

उ॒त स्मा॑स्य पनयन्ति॒ जना॑ जू॒तिं कृ॑ष्टि॒प्रो अ॒भिभू॑तिमा॒शोः ।
उ॒तैन॑माहुः समि॒थे वि॒यन्तः॒ परा॑ दधि॒क्रा अ॑सरत्स॒हस्रैः॑ ॥

તેના વેગની અને માણસોમાં બળવાન, ઝડપી આશુના વિજયની લોકો પ્રશંસા કરે છે; સભામાં જ્ઞાનીઓ તેના વિષે કહે છે—દધિક્રા હજારો સાથે દૂર દોડી ગયો.

आ द॑धि॒क्राः शव॑सा॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टीः सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा॒पस्त॑तान ।
स॒ह॒स्र॒साः श॑त॒सा वा॒ज्यर्वा॑ पृ॒णक्तु॒ मध्वा॒ समि॒मा वचां॑सि ॥

દધિક્રા પોતાના બળથી પાંચ જનો માટે જળ ફેલાવે છે, જેમ સૂર્ય પોતાના પ્રકાશથી; હજાર અને સો આપનાર વેગવાન અશ્વ મધુથી આ વચનોને ભરી દો.