Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 4.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

4.38.1

उ॒तो हि वां॑ दा॒त्रा सन्ति॒ पूर्वा॒ या पू॒रुभ्य॑स्त्र॒सद॑स्युर्नितो॒शे ।
क्षे॒त्रा॒सां द॑दथुरुर्वरा॒सां घ॒नं दस्यु॑भ्यो अ॒भिभू॑तिमु॒ग्रम् ॥

तुम्हा दोघांची जुनी दाने आहेत; त्रसदस्यूने मनुष्यांसाठी ती दिली. शेतांनी आणि कुरणांनी भरलेली संपत्ती तुम्ही दिली; दस्यूंना भयंकर पराभव दिला.

4.38.2

उ॒त वा॒जिनं॑ पुरुनि॒ष्षिध्वा॑नं दधि॒क्रामु॑ ददथुर्वि॒श्वकृ॑ष्टिम् ।
ऋ॒जि॒प्यं श्ये॒नं प्रु॑षि॒तप्सु॑मा॒शुं च॒र्कृत्य॑म॒र्यो नृ॒पतिं॒ न शूर॑म् ॥

तुम्ही बलवान, अनेक यज्ञांत पूजित दधिक्राला देखील दिले; सर्वांमध्ये प्रसिद्ध. ऋजिप्य, ससाण्यासारखा, वेगाने वाहणारा, चपळ, आर्यांचा सारथी, राजाप्रमाणे व वीराप्रमाणे तुम्ही दिला.

4.38.3

यं सी॒मनु॑ प्र॒वते॑व॒ द्रव॑न्तं॒ विश्वः॑ पू॒रुर्मद॑ति॒ हर्ष॑माणः ।
प॒ड्भिर्गृध्य॑न्तं मेध॒युं न शूरं॑ रथ॒तुरं॒ वात॑मिव॒ ध्रज॑न्तम् ॥

धावणाऱ्या त्याला पाहून सर्व पुरु जमात आनंदाने हर्षते; पायांनी उत्सुक, ज्ञानी वीराप्रमाणे, रथ वेगाने हाकणारा, वाऱ्यासारखा वेगाने धावतो.

4.38.4

यः स्मा॑रुन्धा॒नो गध्या॑ स॒मत्सु॒ सनु॑तर॒श्चर॑ति॒ गोषु॒ गच्छ॑न् ।
आ॒विरृ॑जीको वि॒दथा॑ नि॒चिक्य॑त्ति॒रो अ॑र॒तिं पर्याप॑ आ॒योः ॥

स्पर्धांमध्ये अडथळे तोडणारा, अत्यंत वेगाने चालणारा, गायींमध्ये जाणारा; स्पष्ट विजय असलेला, यज्ञ जाणणारा, शत्रूला ओलांडून पाण्यापर्यंत पोहोचतो.

4.38.5

उ॒त स्मै॑नं वस्त्र॒मथिं॒ न ता॒युमनु॑ क्रोशन्ति क्षि॒तयो॒ भरे॑षु ।
नी॒चाय॑मानं॒ जसु॑रिं॒ न श्ये॒नं श्रव॒श्चाच्छा॑ पशु॒मच्च॑ यू॒थम् ॥

युद्धांत वस्ती करणारे लोक त्याच्यामागे ओरडतात, वस्त्र चोरणाऱ्या चोरामागे जसे; खाली वाकून उडणाऱ्या ससाण्यासारखा, वेगवान धावपटू, कीर्ती आणि गोधनाच्या दिशेने तो धावतो.

4.38.6

उ॒त स्मा॑सु प्रथ॒मः स॑रि॒ष्यन्नि वे॑वेति॒ श्रेणि॑भी॒ रथा॑नाम् ।
स्रजं॑ कृण्वा॒नो जन्यो॒ न शुभ्वा॑ रे॒णुं रेरि॑हत्कि॒रणं॑ दद॒श्वान् ॥

त्यांच्यात पुढे असलेला तो रथांच्या रांगांसह पुढे सरकतो; माळ रचणारा, जन्मलेल्याप्रमाणे तेजस्वी, धूळ चाटणारा, प्रकाश पाहून तो धावतो.

4.38.7

उ॒त स्य वा॒जी सहु॑रिर्ऋ॒तावा॒ शुश्रू॑षमाणस्त॒न्वा॑ सम॒र्ये ।
तुरं॑ य॒तीषु॑ तु॒रय॑न्नृजि॒प्यो अधि॑ भ्रु॒वोः कि॑रते रे॒णुमृ॒ञ्जन् ॥

बलवान, विजयी, ऋताचा रक्षक असा तो अश्व युद्धात आपल्या देहाने सावध राहून, धावणाऱ्यांमध्ये वेगाने धावत, आपल्या भुवयांवरील धूळ उडवतो व झटकतो.

4.38.8

उ॒त स्मा॑स्य तन्य॒तोरि॑व॒ द्योर्ऋ॑घाय॒तो अ॑भि॒युजो॑ भयन्ते ।
य॒दा स॒हस्र॑म॒भि षी॒मयो॑धीद्दु॒र्वर्तुः॑ स्मा भवति भी॒म ऋ॒ञ्जन् ॥

त्याच्या क्रोधामुळे, आकाशातील गर्जनेप्रमाणे, आक्रमण करणारे भयभीत होतात; हजारोंवर तो तुटून पडतो तेव्हा तो अजिंक्य व भयंकर होतो.

4.38.9

उ॒त स्मा॑स्य पनयन्ति॒ जना॑ जू॒तिं कृ॑ष्टि॒प्रो अ॒भिभू॑तिमा॒शोः ।
उ॒तैन॑माहुः समि॒थे वि॒यन्तः॒ परा॑ दधि॒क्रा अ॑सरत्स॒हस्रैः॑ ॥

त्याच्या वेगाची व माणसांमधील बलवान, वेगवान आशूच्या विजयाची लोक स्तुती करतात; सभेत जाणते लोक त्याच्याबद्दल म्हणतात—दधिक्रा हजारोंसह दूर धावून गेला.

4.38.10

आ द॑धि॒क्राः शव॑सा॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टीः सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा॒पस्त॑तान ।
स॒ह॒स्र॒साः श॑त॒सा वा॒ज्यर्वा॑ पृ॒णक्तु॒ मध्वा॒ समि॒मा वचां॑सि ॥

दधिक्रा आपल्या बलाने पंचजनांसाठी पाणी पसरवतो, जसा सूर्य आपल्या प्रकाशाने; हजार व शेकडो देणारा वेगवान अश्व मधाने ही वचने भरो.