सामवेद · विभाग 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.533
प्र꣡ से꣢ना꣣नीः꣢꣫ शूरो꣣ अ꣢ग्रे꣣ र꣡था꣢नां ग꣣व्य꣡न्ने꣢ति꣣ ह꣡र्ष꣢ते अस्य꣣ से꣡ना꣢ ।
भ꣣द्रा꣢न् कृ꣣ण्व꣡न्नि꣢न्द्रह꣣वा꣡न्त्सखि꣢꣯भ्य꣣ आ꣢꣫ सोमो꣣ व꣡स्त्रा꣢ रभ꣣सा꣡नि꣢ दत्ते ॥ ५३३ ॥
सोम सेनापती आणि वीराप्रमाणे रथांच्या पुढे जातो; गायींची इच्छा करून तो आनंदित होतो, त्याची सेना त्याच्या मागे चालते. मित्रांसाठी कल्याण करत, इंद्राला आवाहन करणारा सोम वेगवान वस्त्रे स्वीकारतो.
1.55.534
प्र꣢ ते꣣ धा꣢रा꣣ म꣡धु꣢मतीरसृग्र꣣न्वा꣢रं꣣ य꣢त्पू꣣तो꣢ अ꣣त्ये꣡ष्यव्य꣢꣯म् ।
प꣡व꣢मान꣣ प꣡व꣢से꣣ धा꣡म꣢ गो꣡नां꣢ ज꣣न꣢य꣣न्त्सू꣡र्य꣢मपिन्वो अ꣣र्कैः꣢ ॥ ५३४ ॥
हे सोमा, तुझ्या मधुर धारा वाहू लागल्या; तू शुद्ध होऊन लोकरीच्या गाळणीतून पुढे जातोस तेव्हा. हे पवमाना, तू गायींच्या धामात वाहतोस, सूर्याला उत्पन्न करून मंत्रांनी त्याचे पोषण करतोस.
1.55.535
प्र꣡ गा꣢यता꣣꣬भ्य꣢꣯र्चाम दे꣣वा꣡न्त्सोम꣢꣯ꣳ हिनोत मह꣣ते꣡ धना꣢꣯य ।
स्वा꣣दुः꣡ प꣢वता꣣मति꣣ वा꣢र꣣म꣢व्य꣣मा꣡ सी꣢दतु क꣣ल꣡शं꣢ दे꣣व꣡ इन्दुः꣢꣯ ॥ ५३५ ॥
पुढे गा, देवांची स्तुती करू; मोठ्या धनासाठी सोमाला प्रेरित करा. गोड सोम चाळणी आणि लोकरीच्या गाळणीतून वाहो; देव इंदू कलशात बसो.
1.55.536
प्र꣡ हि꣢न्वा꣣नो꣡ ज꣢नि꣣ता꣡ रोद꣢꣯स्यो꣣ र꣢थो꣣ न꣡ वाज꣢꣯ꣳ सनि꣣ष꣡न्न꣢यासीत् ।
इ꣢न्द्रं꣣ ग꣢च्छ꣣न्ना꣡यु꣢धा स꣣ꣳशि꣡शा꣢नो꣣ वि꣢श्वा꣣ व꣢सु꣣ ह꣡स्त꣢योरा꣣द꣡धा꣢नः ॥ ५३६ ॥
उभय लोकांचा जनक असलेला सोम, रथाप्रमाणे बल आणि बक्षीस जिंकत पुढे गेला आहे; इंद्राकडे जाताना आपली शस्त्रे धारदार करत, दोन्ही हातांत सर्व धन धारण करत.
1.55.537
त꣢क्ष꣣द्य꣢दी꣣ म꣡न꣢सो꣣ वे꣡न꣢तो꣣ वा꣡ग्ज्येष्ठ꣢꣯स्य꣣ ध꣡र्मं꣢ द्यु꣣क्षो꣡रनी꣢꣯के ।
आ꣡दी꣢माय꣣न्व꣢र꣣मा꣡ वा꣢वशा꣣ना꣢꣫ जुष्टं꣣ प꣡तिं꣢ क꣣ल꣢शे꣣ गा꣢व꣣ इ꣡न्दु꣢म् ॥ ५३७ ॥
मनाची इच्छा असलेली वाणी ज्येष्ठाचा धर्म घडवते तेव्हा, द्युलोकनिवासीच्या सेनेसमोर; तेव्हा गायी हंबरत श्रेष्ठ वराकडे गेल्या आणि कलशात प्रिय पती इंदूकडे पोहोचल्या.
1.55.538
सा꣣कमु꣡क्षो꣢ मर्जयन्त꣣ स्व꣡सा꣢रो꣣ द꣢श꣣ धी꣡र꣢स्य धी꣣त꣢यो꣣ ध꣡नु꣢त्रीः ।
ह꣢रिः꣣ प꣡र्य꣢द्रव꣣ज्जाः꣡ सूर्य꣢꣯स्य꣣ द्रो꣡णं꣢ ननक्षे꣣ अ꣢त्यो꣣ न꣢ वा꣣जी꣢ ॥ ५३८ ॥
बैलांनी एकत्र शुद्ध केले; धीराच्या दहा भगिनी, वेगाने जाणारे विचार एकत्र आले. सूर्यापासून जन्मलेला हरि सभोवती धावला; वेगवान घोड्यासारखा तो द्रोणापर्यंत पोहोचला.
1.55.539
अ꣢धि꣣ य꣡द꣢स्मिन्वा꣣जि꣡नी꣢व꣣ शु꣢भः꣣ स्प꣡र्ध꣢न्ते꣣ धि꣢यः꣣ सू꣢रे꣣ न꣡ विशः꣢꣯ ।
अ꣣पो꣡ वृ꣢णा꣣नः꣡ प꣢वते꣣ क꣡वी꣢यन्व्र꣣जं꣡ न प꣢꣯शु꣣व꣡र्ध꣢नाय꣣ म꣡न्म꣢ ॥ ५३९ ॥
त्यात, शर्यतीच्या घोडीप्रमाणे, सुंदर विचार स्पर्धा करतात तेव्हा, सूर्याजवळ प्रजेप्रमाणे; पाणी निवडत कवीप्रमाणे तो वाहतो, पशुवृद्धीसाठी गोठ्याप्रमाणे, हे मंत्र.
1.55.540
इ꣡न्दु꣢र्वा꣣जी꣡ प꣢वते꣣ गो꣡न्यो꣢घा꣣ इ꣢न्द्रे꣣ सो꣢मः꣣ स꣢ह꣣ इ꣢न्व꣣न्म꣡दा꣢य ।
ह꣢न्ति꣣ र꣢क्षो꣣ बा꣡ध꣢ते꣣ प꣡र्यरा꣢꣯तिं꣣ व꣡रि꣢वस्कृ꣣ण्व꣢न्वृ꣣ज꣡न꣢स्य꣣ रा꣡जा꣢ ॥ ५४० ॥
बलवान सोमबिंदू पवित्र होऊन वाहतो, गाई आणणारा; इंद्रासाठी सोम, आनंदासाठी त्याला प्रेरणा देत; राक्षसांचा वध करतो, शत्रुत्व हाकलतो, संपत्तीला जागा करून देत, तो गोठ्याचा राजा.
1.55.541
अ꣡या꣢ प꣣वा꣡ प꣢वस्वै꣣ना꣡ वसू꣢꣯नि माꣳश्च꣣त्व꣡ इ꣢न्द्रो꣣ स꣡र꣢सि꣣ प्र꣡ ध꣢न्व ।
ब्र꣣घ्न꣢श्चि꣣द्य꣢स्य꣣ वा꣢तो꣣ न꣢ जू꣣तिं꣡ पु꣢रु꣣मे꣡धा꣢श्चि꣣त्त꣡क꣢वे꣣ न꣡रं꣢ धात् ॥ ५४१ ॥
अशा प्रकारे पवित्र होऊन ही संपत्ती वाहू दे, मलाही; इंद्र सरोवरात, कोरडी भूमी ओलांडून धावतो; वायूसारखा वेगवान तेजस्वी सूर्य तोच आहे; ज्ञानी धावणाऱ्या माणसाला वेग देतो.
1.55.542
म꣣ह꣡त्तत्सोमो꣢꣯ महि꣣ष꣡श्च꣢कारा꣣पां꣡ यद्गर्भोऽवृ꣢꣯णीत दे꣣वा꣢न् ।
अ꣡द꣢धा꣣दि꣢न्द्रे꣣ प꣡व꣢मान꣣ ओ꣡जोऽज꣢꣯नय꣣त्सू꣢र्ये꣣ ज्यो꣢ति꣣रि꣡न्दुः꣢ ॥ ५४२ ॥
हे महान कार्य सोमाने, महान वृषभाने केले, जेव्हा पाण्याच्या गर्भाने देवांना निवडले; इंद्रात बल ठेवले, पवमान सोमाने; त्या इंदूने सूर्यात प्रकाश उत्पन्न केला.
1.55.543
अ꣡स꣢र्जि꣣ व꣢क्वा꣣ र꣢थ्ये꣣ य꣢था꣣जौ꣢ धि꣣या꣢ म꣣नो꣡ता꣢ प्रथ꣣मा꣡ म꣢नी꣣षा꣢ ।
द꣢श꣣ स्व꣡सा꣢रो꣣ अ꣢धि꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ मृ꣣ज꣢न्ति꣣ व꣢ह्नि꣣ꣳ स꣡द꣢ने꣣ष्व꣡च्छ꣢ ॥ ५४३ ॥
रथाच्या शर्यतीप्रमाणे, मनाने प्रेरित पहिला शब्द वेगवान सोमाला पाठवला. दहा बहिणी (बोटे) लोकरीच्या गाळणीवर, उंचीवर, वाहकाला आसनांकडे शुद्ध करतात.
1.55.544
अ꣣पा꣢मि꣣वे꣢दू꣣र्म꣢य꣣स्त꣡र्त्तुराणाः꣣ प्र꣡ म꣢नी꣣षा꣡ ई꣢रते꣣ सो꣢म꣣म꣡च्छ꣢ ।
न꣣मस्य꣢न्ती꣣रु꣡प꣢ च꣣ य꣢न्ति꣣ सं꣡ चाच꣢꣯ विशन्त्युश꣣ती꣢रु꣣श꣡न्त꣢म् ॥ ५४४ ॥
पाण्याच्या लाटा ओलांडून उसळतात तसे अंतर्दृष्टीचे विचार सोमाकडे प्रेरित होतात. नमस्कार करणाऱ्या उषा जवळ येतात; इच्छुक उषा इच्छुकात प्रवेश करतात.