ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 3.5

Bṛhadāraṇyaka 3.5.1

अथ हैनं कहोलः कौषीतकेयः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
यदेव साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस्तं मे व्याचक्ष्वेति ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ।
कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरः ।
योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति ।
एतं वै तमात्मानं विदित्वा ब्राह्मणाः पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति ।
या ह्येव पुत्रैषणा सा वित्तैषणा या वित्तैषणा सा लोकैषणा ।
उभे ह्येते एषणे एव भवतः ।
तस्माद्ब्रामणः पाण्डित्यं निर्विद्य बाल्येन तिष्ठासेत् ।
बाल्यं च पाण्डित्यं च निर्विद्याथ मुनिः ।
अमौनं च मौनं च निर्विद्याथ ब्राह्मणः ।
स ब्राह्मणः केन स्याद्येन स्यात्तेनेदृश एव ।
अतोऽन्यदार्तम् ।
ततो ह कहोलः कौषीतकेय उपरराम ॥ ३.५.१ ॥

そこでカウシータキの子カホーラは尋ねた。「ヤージュニャヴァルキヤよ、直接に、明らかに現れるブラフマン、一切の内にあるアートマンを私に説明してください。」「これがあなたのアートマンであり、一切の内にあるものです。」「ヤージュニャヴァルキヤよ、一切の内にあるものとは何ですか。」「飢えと渇き、悲しみと迷い、老いと死を超えるもの。そのアートマンを知って、バラモンたちは息子への欲望、富への欲望、世界への欲望を離れ、乞食の生活を送る。息子への欲望は富への欲望であり、富への欲望は世界への欲望である。この二つの欲望は実は同じものである。それゆえ、バラモンは学問を捨てて子供のようにあるべきである。幼さと学問を捨てて、彼は聖者となる。沈黙と非沈黙を捨てて、彼はバラモンとなる。どのような手段でバラモンとなるか、その手段のとおりに彼はある。これ以外はすべて苦である。」そこでカウシータキの子カホーラは黙した。