ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 3.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.5.1
अथ हैनं कहोलः कौषीतकेयः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
यदेव साक्षादपरोक्षाद्ब्रह्म य आत्मा सर्वान्तरस्तं मे व्याचक्ष्वेति ।
एष त आत्मा सर्वान्तरः ।
कतमो याज्ञवल्क्य सर्वान्तरः ।
योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति ।
एतं वै तमात्मानं विदित्वा ब्राह्मणाः पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति ।
या ह्येव पुत्रैषणा सा वित्तैषणा या वित्तैषणा सा लोकैषणा ।
उभे ह्येते एषणे एव भवतः ।
तस्माद्ब्रामणः पाण्डित्यं निर्विद्य बाल्येन तिष्ठासेत् ।
बाल्यं च पाण्डित्यं च निर्विद्याथ मुनिः ।
अमौनं च मौनं च निर्विद्याथ ब्राह्मणः ।
स ब्राह्मणः केन स्याद्येन स्यात्तेनेदृश एव ।
अतोऽन्यदार्तम् ।
ततो ह कहोलः कौषीतकेय उपरराम ॥ ३.५.१ ॥
ਫਿਰ ਕੌਸ਼ੀਤਕੇਯ ਕਹੋਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਯਾਜਨਵਲਕਯ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸਾਖਿਆਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਓ।" "ਇਹ ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।" "ਹੇ ਯਾਜਨਵਲਕਯ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੌਣ ਹੈ?" "ਜੋ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਸ਼ੋਕ, ਮੋਹ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁੱਤਰੈਸ਼ਣਾ, ਵਿੱਤੈਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਲੋਕੈਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਭਿੱਖਿਆ ਚਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੁੱਤਰੈਸ਼ਣਾ ਹੈ ਉਹੀ ਵਿੱਤੈਸ਼ਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵਿੱਤੈਸ਼ਣਾ ਹੈ ਉਹੀ ਲੋਕੈਸ਼ਣਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਂਡਿਤਯ ਤਿਆਗ ਕੇ ਬਾਲਕ ਵਾਂਗ ਰਹੇ। ਬਾਲਪਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਿਤਯ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੌਨ ਅਤੇ ਅਮੌਨ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਸਭ ਦੁੱਖ ਹੈ।" ਤਦ ਕੌਸ਼ੀਤਕੇਯ ਕਹੋਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।