ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ रामायण
~24,000 ಶ್ಲೋಕಗಳು · ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೇಳಿದ ರಾಮನ ಪಯಣ
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia
ಯಂತ್ರ ಕರಡು
ಸಂಸ್ಕೃತದ "ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯ": ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನ ಜೀವನ, ಅವನ ವನವಾಸ, ಸೀತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿಂದಿರುಗುವಿಕೆ — ಇದನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಏನು
"ರಾಮನ ಪಯಣ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಆದಿಕಾವ್ಯ, ಅಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 24,000 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನ ವಿವಾಹ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸ, ಲಂಕೆಯ ರಾಜ ರಾವಣನಿಂದ ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ವಾನರರ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ನಡೆದ ಯುದ್ಧ, ಹಾಗೂ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಿಕೆ.
ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ
ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಾಂಡಗಳಿವೆ: ಬಾಲ (ಬಾಲ್ಯ), ಅಯೋಧ್ಯಾ (ರಾಜಸಭೆ ಮತ್ತು ವನವಾಸ), ಅರಣ್ಯ (ಕಾಡು), ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ (ವಾನರರೊಂದಿಗಿನ ಮೈತ್ರಿ), ಸುಂದರ (ಹನುಮಂತನು ಲಂಕೆಗೆ ಹಾರಿದುದು ಮತ್ತು ಸೀತೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ), ಯುದ್ಧ (ಸಮರ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ (ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು). ಇದು ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ: ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ ರಾಮನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನು ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಂಡು ದುಃಖದಿಂದ ಮನಕರಗಿದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ — ಇಡೀ ಕಾವ್ಯವು ಮುಂದೆ ಅದೇ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಏನನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ
ರಾಮಾಯಣವು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತ ಕಾವ್ಯ: ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗ, ಸಹೋದರ, ಪತ್ನಿ, ಪತಿ, ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗುವುದು ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯ ಮಾತು ಉಳಿಯಲೆಂದು ರಾಮನು ವನವಾಸವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಭರತನು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ರಾಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಳುತ್ತಾನೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹನುಮಂತನು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ರಾವಣನಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀತೆಯ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅವಳ ವನವಾಸದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪರಂಪರೆಯು ಆ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಏನಾಗಬಹುದು
ರಾಮಾಯಣವು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೂ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಹೋದರರ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಠೆ, ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಸ್ನೇಹ, ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಧೈರ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಹನುಮಂತನಂತಹ ಭಕ್ತಿ. ಕಂಬನ ತಮಿಳು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ತುಲಸೀದಾಸರ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಥಾಯ್ ರಾಮಕಿಯನ್ವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮರುನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ UNESCO ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುವ ರಾಮಲೀಲಾ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಎಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು
ನಾರದರು ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಬಾಲಕಾಂಡದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ; ನಂತರ ವನವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಪಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಂದರಕಾಂಡವನ್ನು ಓದಿ — ಸುಂದರಕಾಂಡವನ್ನು ಅನೇಕರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. Vedyatra ದಲ್ಲಿನ ಕಥಾ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕಾಲನಿರ್ಣಯ
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ರಾಮನ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಹಾಡಿದರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ನಂಬುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ಅದರ ಮೂಲ ಕಾಂಡಗಳು (2 ರಿಂದ 6) ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕಾಂಡಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯವು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಇದರ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ಆರಂಭಿಕ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
Vedyatra ದಲ್ಲಿರುವ ಪಠ್ಯ
ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠವು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪುಟವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪುಟದ ನಿಖರವಾದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕೊಂಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಚಲಿತ ಪಾಠ (ವಲ್ಗೇಟ್), ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುವ ಪಾಠ; ಇದರಲ್ಲಿ 645 ಸರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 23,500 ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ದೋಷ, ಪದದೊಳಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಉಳಿಕೆಗಳು, ಅಥವಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಠಾಂತರ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, Vedyatra ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನೂ ಮುಕ್ತ ಆಕರ (ಓಪನ್-ಸೋರ್ಸ್) ಆಮದು ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು (ಅಯೋಧ್ಯಾ 55.17) ಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾಠವನ್ನು ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಅರಣ್ಯ 56ರ ನಂತರ ಮುದ್ರಿಸಿ, ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಬರೋಡಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯು (1960–1975) ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ, ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಠವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿತು. ಅದು ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದು, ಸುಮಾರು 18,700 ಶ್ಲೋಕಗಳು: ಪ್ರಚಲಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಕೆಲವು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅವನ್ನು ತನ್ನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಶ್ಲೋಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತ ಪಾಠದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಭಾಗ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಅದನ್ನು ಆ ಭಾಗದ ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾಠದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರಕಾಂಡವನ್ನು, ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಭಾಗಕ್ಕಿಂತ (ಕಾಂಡಗಳು 2ರಿಂದ 6) ನಂತರದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರಕಾಂಡವು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪಾಠದ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೂ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇದೆ. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಅಯೋಧ್ಯಾ 48ರಿಂದ 88 ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ 14 ಮತ್ತು 15 ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಪದಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ (ಸಂಧಿ ಬಿಡಿಸಿ) ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಧಿ ಸೇರಿಸಿದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವವರೆಗೆ, ಆ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮುದ್ರಿತವಾದಂತೆಯೇ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಸಲು ಭಾಗಗಳು
- ಬಾಲಕಾಂಡ, ಅಧ್ಯಾಯ 1: ನಾರದರು ವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
- ಬಾಲಕಾಂಡ, ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಯ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಶ್ಲೋಕದ ಜನನ.
- ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡ: ತಂದೆಯ ವಚನವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ರಾಮನು ವನವಾಸವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
- ಸುಂದರಕಾಂಡ: ಹನುಮಂತನು ಸಾಗರವನ್ನು ಹಾರಿ ದಾಟುವುದು ಮತ್ತು ಸೀತೆಗಾಗಿ ಅವನ ಹುಡುಕಾಟ.
Vedyatra ಸಂಪಾದಕರಿಂದ ಒಂದು ಪರಿಚಯ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.