Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 11.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

11.2.1

भवाशर्वौ मृडतं माभि यातं भूतपती पशुपती नमो वाम् ।
प्रतिहितामायतां मा वि स्राष्टं मा नो हिंसिष्टं द्विपदो मा चतुष्पदः ॥ ११.२.१ ॥

ହେ ଭବ ଓ ଶର୍ବ, କୃପା କର, ଆମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କର ନାହିଁ। ହେ ଭୂତମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାହା ସ୍ଥାପିତ ତାହା ସ୍ଥିର ରହୁ, ବିକ୍ଷିପ୍ତ ନ ହେଉ; ଆମ ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦକୁ ଯେପରି ହିଂସା ନ କରେ।

11.2.2

शुने क्रोष्ट्रे मा शरीराणि कर्तमलिक्लवेभ्यो गृध्रेभ्यो ये च कृष्णा अविष्यवः ।
मक्षिकास्ते पशुपते वयांसि ते विघसे मा विदन्त ॥ ११.२.२ ॥

କୁକୁର ଓ ଶିଆଳକୁ ଆମ ଶରୀର ଦିଅ ନାହିଁ; ଅଲିକ୍ଲବ, ଶାଗୁଣା ଓ ମାଂସଲୋଭୀ କଳା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଅ ନାହିଁ। ହେ ପଶୁପତି, ମାଛିମାନେ ଓ ତୁମ ପକ୍ଷୀମାନେ ତୁମ ଅବଶେଷ ନ ପାଆନ୍ତୁ।

11.2.3

क्रन्दाय ते प्राणाय याश्च ते भव रोपयः ।
नमस्ते रुद्र कृण्मः सहस्राक्षायामर्त्य ॥ ११.२.३ ॥

ହେ ଭବ, ତୁମ ଆର୍ତ୍ତନାଦ ପାଇଁ, ତୁମ ପ୍ରାଣ ପାଇଁ, ଏବଂ ତୁମର ଯେଉଁ କ୍ଷତ ସବୁ ଅଛି ସେଥିପାଇଁ ନମସ୍କାର। ହେ ରୁଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁ; ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ହେ ଅମର୍ତ୍ୟ।

11.2.4

पुरस्तात्ते नमः कृण्म उत्तरादधरादुत ।
अभीवर्गाद्दिवस्पर्यन्तरिक्षाय ते नमः ॥ ११.२.४ ॥

ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁ; ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣରୁ ମଧ୍ୟ; ନିକଟ ପରିଧିରୁ, ଆକାଶ ପାରରୁ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପାଇଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

11.2.5

मुखाय ते पशुपते यानि चक्षूंषि ते भव ।
त्वचे रूपाय संदृशे प्रतीचीनाय ते नमः ॥ ११.२.५ ॥

ହେ ପଶୁପତି, ତୁମ ମୁଖକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଭବ, ତୁମର ଯେଉଁ ଆଖି ଅଛି ସେଥିପାଇଁ। ଚର୍ମ ପାଇଁ, ରୂପ ପାଇଁ, ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

11.2.6

अङ्गेभ्यस्त उदराय जिह्वाया आस्याय ते ।
दद्भ्यो गन्धाय ते नमः ॥ ११.२.६ ॥

ତୁମ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ତୁମ ଉଦର, ଜିଭ, ମୁଖକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମ ଦାନ୍ତ, ସୁଗନ୍ଧ ପାଇଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

11.2.7

अस्त्रा नीलशिखण्डेन सहस्राक्षेण वाजिना ।
रुद्रेणार्धकघातिना तेन मा समरामहि ॥ ११.२.७ ॥

ନୀଳ ଶିଖଣ୍ଡ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ବେଗବାନ୍ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅର୍ଧକକୁ ବଧକାରୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ମିଳିତ ହେଉ।

11.2.8

स नो भवः परि वृणक्तु विश्वत आप इवाग्निः परि वृणक्तु नो भवः ।
मा नोऽभि मांस्त नमो अस्त्वस्मै ॥ ११.२.८ ॥

ସେ ଭବ ଆମକୁ ସବୁଦିଗରୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି ଜଳକୁ ଘେରିବା ପରି ଭବ ଆମକୁ ଘେରନ୍ତୁ। ସେ ଆମକୁ ଅବଜ୍ଞା ନ କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

11.2.9

चतुर्नमो अष्टकृत्वो भवाय दश कृत्वः पशुपते नमस्ते ।
तवेमे पञ्च पशवो विभक्ता गावो अश्वाः पुरुषा अजावयः ॥ ११.२.९ ॥

ଭବଙ୍କୁ ଚାରିଥର, ଆଠଥର, ଦଶଥର ନମସ୍କାର। ହେ ପଶୁପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ଏହି ପାଞ୍ଚ ପଶୁ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି — ଗାଈ, ଘୋଡା, ମଣିଷ, ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢା।

11.2.10

तव चतस्रः प्रदिशस्तव द्यौस्तव पृथिवी तवेदमुग्रोर्वन्तरिक्षम् ।
तवेदं सर्वमात्मन्वद्यत्प्राणत्पृथिवीमनु ॥ ११.२.१० ॥

ତୁମର ଚାରି ଦିଗ, ତୁମର ଆକାଶ, ତୁମର ପୃଥିବୀ; ହେ ଉଗ୍ର, ତୁମର ଏହି ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ। ତୁମର ଏ ସବୁ ପ୍ରାଣବନ୍ତ — ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ୱାସ ନିଏ।

11.2.11

उरुः कोशो वसुधानस्तवायं यस्मिन्न् इमा विश्वा भुवनान्यन्तः ।
स नो मृड पशुपते नमस्ते परः क्रोष्टारो अभिभाः श्वानः परो यन्त्वघरुदो विकेश्यः ॥ ११.२.११ ॥

ଏହି ବିଶାଳ ଭଣ୍ଡାର, ସମ୍ପଦର ଆଧାର ତୁମର; ଏଥିମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ; ହେ ପଶୁପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଶିଆଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଭୁକୁଥିବା କୁକୁର ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ; ପାପ ପାଇଁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଅଳସା କେଶବାଳ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ।

11.2.12

धनुर्बिभर्षि हरितं हिरण्ययं सहस्रघ्निं शतवधं शिखण्डिन् ।
रुद्रस्येषुश्चरति देवहेतिस्तस्यै नमो यतमस्यां दिशीतः ॥ ११.२.१२ ॥

ହେ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ତୁମେ ସବୁଜ-ସୁନେଲି ଧନୁ ଧାରଣ କର, ଯାହା ହଜାରକୁ ଓ ଶହକୁ ବଧ କରେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବାଣ, ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ବିଚରଣ କରେ; ଏଠାରୁ ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଥାଉ, ତାକୁ ନମସ୍କାର।

11.2.13

योऽभियातो निलयते त्वां रुद्र निचिकीर्षति ।
पश्चादनुप्रयुङ्क्षे तं विद्धस्य पदनीरिव ॥ ११.२.१३ ॥

ଯେ ତୁମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସି ଲୁଚେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଯେ ତୁମର ଅନିଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା କରେ — ଆହତ ଲୋକର ପାଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ ପରି, ପଛରୁ ମୁଁ ତାକୁ ପଠାଏ।

11.2.14

भवारुद्रौ सयुजा संविदानावुभावुग्रौ चरतो वीर्याय ।
ताभ्यां नमो यतमस्यां दिशीतः ॥ ११.२.१४ ॥

ଭବ ଓ ରୁଦ୍ର — ଏକତ୍ର ଯୁକ୍ତ, ଏକମତ, ଉଭୟେ ଉଗ୍ର — ବୀର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଏଠାରୁ ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଥାଆନ୍ତୁ।

11.2.15

नमस्ते अस्त्वायते नमो अस्तु परायते ।
नमस्ते रुद्र तिष्ठत आसीनायोत ते नमः ॥ ११.२.१५ ॥

ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଆସୁଥିବା ଜଣକୁ ନମସ୍କାର; ଯାଉଥିବା ଜଣକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ରୁଦ୍ର, ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ବସିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

11.2.16

नमः सायं नमः प्रातर्नमो रात्र्या नमो दिवा ।
भवाय च शर्वाय चोभाभ्यामकरं नमः ॥ ११.२.१६ ॥

ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ନମସ୍କାର, ପ୍ରଭାତକୁ ନମସ୍କାର; ରାତ୍ରିକୁ ନମସ୍କାର, ଦିନକୁ ନମସ୍କାର। ଭବ ଓ ଶର୍ବ, ଉଭୟଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କଲି।

11.2.17

सहस्राक्षमतिपश्यं पुरस्ताद्रुद्रमस्यन्तं बहुधा विपश्चितम् ।
मोपाराम जिह्वयेयमानम् ॥ ११.२.१७ ॥

ହଜାର ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ସମ୍ମୁଖରୁ ସବୁ ଦେଖୁଥିବା, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ — ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପକାରୀ, ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କୁ — ଜିଭ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯେପରି ନିକଟ ନ ହେଉ, ସେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ବେଳେ।

11.2.18

श्यावाश्वं कृष्णमसितं मृणन्तं भीमं रथं केशिनः पादयन्तम् ।
पूर्वे प्रतीमो नमो अस्त्वस्मै ॥ ११.२.१८ ॥

ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, କୃଷ୍ଣ, ଅସିତ, ସଂହାରକାରୀ, ଭୟଙ୍କର ରଥଯୁକ୍ତ, କେଶୀମାନଙ୍କୁ ଦଳନକାରୀ — ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପରି ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ; ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ହେଉ।

11.2.19

मा नोऽभि स्रा मत्यं देवहेतिं मा नः क्रुधः पशुपते नमस्ते ।
अन्यत्रास्मद्दिव्यां शाखां वि धूनु ॥ ११.२.१९ ॥

ହେ ପଶୁପତି, ମର୍ତ୍ୟ ଉପରେ ଦେବାସ୍ତ୍ର ନ ଛାଡ଼; ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧ ନ କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଆମଠାରୁ ଦୂରରେ ଅନ୍ୟତ୍ର ତୁମ ଦିବ୍ୟ ଶାଖା ଝାଡ଼ି ଦିଅ।

11.2.20

मा नो हिंसीरधि नो ब्रूहि परि णो वृङ्धि मा क्रुधः ।
मा त्वया समरामहि ॥ ११.२.२० ॥

ଆମକୁ ହିଂସା କର ନାହିଁ; ଆମ ବିଷୟରେ ଭଲ କଥା କୁହ; ଆମଠାରୁ ଦୂର କର; କ୍ରୋଧ କର ନାହିଁ; ତୁମ ସହିତ ଆମେ (ଦୁଃଖରେ) ମିଳିତ ନ ହେଉ।

11.2.21

मा नो गोषु पुरुषेषु मा गृधो नो अजाविषु ।
अन्यत्रोग्र वि वर्तय पियारूणां प्रजां जहि ॥ ११.२.२१ ॥

ଆମ ଗାଈ, ମନୁଷ୍ୟ, ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢା ଉପରେ ଲୋଭ କର ନାହିଁ; ହେ ଉଗ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଫେରାଅ; ପିୟାରୂଙ୍କ ସନ୍ତାନକୁ ହତ୍ୟା କର।

11.2.22

यस्य तक्मा कासिका हेतिरेकमश्वस्येव वृषणः क्रन्द एति ।
अभिपूर्वं निर्णयते नमो अस्त्वस्मै ॥ ११.२.२२ ॥

ଯାହାର ଜ୍ୱର, କାଶ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଏକ, ପୁଂ ଅଶ୍ୱର ହ୍ରେଷା ପରି ଉଠେ, ଆଗକୁ ଚାଳିତ ହୁଏ — ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

11.2.23

योऽन्तरिक्षे तिष्ठति विष्टभितोऽयज्वनः प्रमृणन् देवपीयून् ।
तस्मै नमो दशभिः शक्वरीभिः ॥ ११.२.२३ ॥

ଯିଏ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୁଏ, ଅଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ଧରି ରଖେ, ଦେବଦ୍ୱେଷୀଙ୍କୁ ଦଳନ କରେ — ତାଙ୍କୁ ଦଶ ଶକ୍ୱରୀ ଛନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର।

11.2.24

तुभ्यमारण्याः पशवो मृगा वने हिता हंसाः सुपर्णाः शकुना वयांसि ।
तव यक्षं पशुपते अप्स्वन्तस्तुभ्यं क्षरन्ति दिव्या आपो वृधे ॥ ११.२.२४ ॥

ତୁମ ପାଇଁ ବନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବନ୍ୟ ପଶୁ ଓ ହରିଣ ଅଛନ୍ତି; ହଂସ, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି। ହେ ପଶୁପତି, ଜଳ ଭିତରେ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟି ଅଛି; ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।

11.2.25

शिंशुमारा अजगराः पुरीकया जषा मत्स्या रजसा येभ्यो अस्यसि ।
न ते दूरं न परिष्ठास्ति ते भव सद्यः सर्वां परि पश्यसि भूमिं पूर्वस्माद्धंस्युत्तरस्मिन्त्समुद्रे ॥ ११.२.२५ ॥

ଶିଂଶୁମାର, ଅଜଗର, ପୁରୀକ ସହିତ ଜଳଜୀବ, ମାଛ, ଯାହାଙ୍କୁ ତୁମେ ଜଳର ରଜରୁ ଛାଡ଼ୁଅଛ; ତୁମଠାରୁ ଦୂରତା ନାହିଁ, ବାଧା ନାହିଁ। ହେ ଭବ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଦେଖୁଅଛ; ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଝମ୍ପ ଦିଅଛ, ଉତ୍ତରରେ ସମୁଦ୍ରରେ।

11.2.26

मा नो रुद्र तक्मना मा विषेण मा नः सं स्रा दिव्येनाग्निना ।
अन्यत्रास्मद्विद्युतं पातयैताम् ॥ ११.२.२६ ॥

ହେ ରୁଦ୍ର, ଆମକୁ ଜ୍ୱରରେ ମାରନାହିଁ, ବିଷରେ ମାରନାହିଁ; ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଆମକୁ ଛୁଅନାହିଁ। ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌କୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରରେ କେଉଁଠି ପକାଅ।

11.2.27

भवो दिवो भव ईशे पृथिव्या भव आ पप्र उर्वन्तरिक्षम् ।
तस्यै नमो यतमस्यां दिशीतः ॥ ११.२.२७ ॥

ଭବ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି; ଭବ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି; ଭବ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରୁ ଯେଉଁ ଦିଗ ହେଉ, ସେଥିପ୍ରତି ନମସ୍କାର।

11.2.28

भव राजन् यजमानाय मृड पशूनां हि पशुपतिर्बभूथ ।
यः श्रद्दधाति सन्ति देवा इति चतुष्पदे द्विपदेऽस्य मृड ॥ ११.२.२८ ॥

ହେ ରାଜା ଭବ, ଯଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପା କର; ତୁମେ ହିଁ ପଶୁମାନଙ୍କର ପଶୁପତି ହୋଇଛ। ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖେ ଯେ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି, ତା'ର ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ଦ୍ୱିପଦ ପ୍ରତି କୃପା କର।

11.2.29

मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा नो वहन्तमुत मा नो वक्ष्यतः ।
मा नो हिंसीः पितरं मातरं च स्वां तन्वं रुद्र मा रीरिषो नः ॥ ११.२.२९ ॥

ହେ ରୁଦ୍ର, ଆମର ବଡ଼କୁ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଛୋଟକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ବହନକାରୀକୁ ନୁହେଁ, ବଢ଼ିବା ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆମ ପିତା ଓ ମାତାକୁ ହିଂସା କର ନାହିଁ, ଆମ ନିଜ ଶରୀରକୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ରୁଦ୍ର, କ୍ଷତି କର ନାହିଁ।

11.2.30

रुद्रस्यैलबकारेभ्योऽसंसूक्तगिलेभ्यः ।
इदं महास्येभ्यः श्वभ्यो अकरं नमः ॥ ११.२.३० ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଐଲବକାରମାନଙ୍କୁ, ଅସଂସୂକ୍ତ-ଗିଳମାନଙ୍କୁ, ଏହି ମହାମୁଖ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରିଛି।

11.2.31

नमस्ते घोषिणीभ्यो नमस्ते केशिनीभ्यः ।
नमो नमस्कृताभ्यो नमः संभुञ्जतीभ्यः ।
नमस्ते देव सेनाभ्यः स्वस्ति नो अभयं च नः ॥ ११.२.३१ ॥

ଗର୍ଜନକାରିଣୀମାନଙ୍କୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, କେଶିନୀମାନଙ୍କୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ନମସ୍କୃତାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମ୍ଭୁଞ୍ଜତୀମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବ, ତୁମ ସେନାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆମକୁ କଲ୍ୟାଣ ଓ ଅଭୟ ମିଳୁ।