অথর্ববেদ · সূক্ত 11.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.3.1
तस्यौदनस्य बृहस्पतिः शिरो ब्रह्म मुखम् ॥ ११.३.१ ॥
সেই ওদনের মস্তক বৃহস্পতি, ব্রহ্ম মুখ।
11.3.2
द्यावापृथिवी श्रोत्रे सूर्याचन्द्रमसावक्षिणी सप्तऋषयः प्राणापानाः ॥ ११.३.२ ॥
দ্যাবাপৃথিবী তার দুই কান, সূর্য ও চন্দ্র তার দুই চোখ, সপ্তঋষি ও প্রাণ-অপান।
11.3.3
चक्षुर्मुसलं काम उलूखलम् ॥ ११.३.३ ॥
চক্ষু মুষল, কাম উলূখল।
11.3.4
दितिः शूर्पमदितिः शूर्पग्राही वातोऽपाविनक् ॥ ११.३.४ ॥
দিতি শূর্প, অদিতি শূর্পগ্রাহী; বায়ু উড়িয়ে দেয়।
11.3.5
अश्वाः कणा गावस्तण्डुला मशकास्तुषाः ॥ ११.३.५ ॥
অশ্বরা কণা, গাভীরা তণ্ডুল, মশারা তুষ।
11.3.6
कब्रु फलीकरणाः शरोऽभ्रम् ॥ ११.३.६ ॥
কব্রু ফলীকরণ, শর অভ্র।
11.3.7
श्याममयोऽस्य मांसानि लोहितमस्य लोहितम् ॥ ११.३.७ ॥
এর মাংস শ্যামবর্ণ, এর রক্ত লোহিত।
11.3.8
त्रपु भस्म हरितं वर्णः पुष्करमस्य गन्धः ॥ ११.३.८ ॥
সীসা ও ভস্ম এর হরিত বর্ণ; পুষ্কর এর গন্ধ।
11.3.9
खलः पात्रं स्फ्यावंसावीषे अनूक्ये ॥ ११.३.९ ॥
খল এর পাত্র; স্ফ্য দুটি এর কাঁধ; ঈষা ও অনূক্য এর অঙ্গ।
11.3.10
आन्त्राणि जत्रवो गुदा वरत्राः ॥ ११.३.१० ॥
অন্ত্রসমূহ এর জত্রু; গুদ এর বরত্রা।
11.3.11
इयमेव पृथिवी कुम्भी भवति राध्यमानस्यौदनस्य द्यौरपिधानम् ॥ ११.३.११ ॥
রান্না হওয়া ওদনের পাত্র হয় এই পৃথিবীই; দ্যুলোক তার ঢাকনা।
11.3.12
सीताः पर्शवः सिकता ऊबध्यम् ॥ ११.३.१२ ॥
সীতা (লাঙলের রেখা) এর পর্শু; সিকতা (বালি) এর ঊবধ্য।
11.3.13
ऋतं हस्तावनेजनं कुल्योपसेचनम् ॥ ११.३.१३ ॥
ঋত হল হাত ধোয়া, খাল থেকে ছিটানো।
11.3.14
ऋचा कुम्भ्यधिहितार्त्विज्येन प्रेषिता ॥ ११.३.१४ ॥
ঋক দিয়ে কলসে রাখা, ঋত্বিকের কর্মে প্রেরিত।
11.3.15
ब्रह्मणा परिगृहीता साम्ना पर्यूढा ॥ ११.३.१५ ॥
ব্রহ্ম দ্বারা গৃহীত, সাম দ্বারা চারদিকে বাহিত।
11.3.16
बृहदायवनं रथन्तरं दर्विः ॥ ११.३.१६ ॥
বৃহৎ মিশ্রণপাত্র, রথন্তর হাতা।
11.3.17
ऋतवः पक्तार आर्तवाः समिन्धते ॥ ११.३.१७ ॥
ঋতুগণ রাধুনি; ঋতুসম্বন্ধীরা আগুন জ্বালায়।
11.3.18
चरुं पञ्चबिलमुखं घर्मोऽभीन्धे ॥ ११.३.१८ ॥
পাঁচ ছিদ্রের মুখবিশিষ্ট চরু; ঘর্ম (তাপ) জ্বলে।
11.3.19
ओदनेन यज्ञवतः सर्वे लोकाः समाप्याः ॥ ११.३.१९ ॥
ওদন দ্বারা যজ্ঞকারীর সমস্ত লোক লাভযোগ্য।
11.3.20
यस्मिन्त्समुद्रो द्यौर्भूमिस्त्रयोऽवरपरं श्रिताः ॥ ११.३.२० ॥
যার মধ্যে সমুদ্র, দ্যুলোক ও ভূমি—এই তিনটি, নিম্ন ও উচ্চ, আশ্রিত।
11.3.21
यस्य देवा अकल्पन्तोच्छिष्टे षडशीतयः ॥ ११.३.२१ ॥
যার উচ্ছিষ্টে দেবতারা রূপ পেয়েছেন, ছিয়াশি (বিভাগ)।
11.3.22
तं त्वौदनस्य पृच्छामि यो अस्य महिमा महान् ॥ ११.३.२२ ॥
সেই ওদনকে আমি জিজ্ঞাসা করছি, যার এই মহিমা মহান।
11.3.23
स य ओदनस्य महिमानं विद्यात् ॥ ११.३.२३ ॥
যে ওদনের মহিমা জানে, সে-ই।
11.3.24
नाल्प इति ब्रूयान् नानुपसेचन इति नेदं च किं चेति ॥ ११.३.२४ ॥
"এটা অল্প" এমন বলবে না, "অনুপসেচন" এমন বলবে না, "এটা কী" ও "কী" এমনও বলবে না।
11.3.25
यावद्दाताभिमनस्येत तन् नाति वदेत् ॥ ११.३.२५ ॥
দাতা মনে অসন্তুষ্ট না হওয়া পর্যন্ত, তার সম্পর্কে অতিরিক্ত কিছু বলবে না।
11.3.26
ब्रह्मवादिनो वदन्ति पराञ्चमोदनं प्राशी३ः प्रत्यञ्चा३ इति ॥ ११.३.२६ ॥
ব্রহ্মবাদীরা বলেন: 'ওদন, পিছনমুখী হয়ে খাও; সামনমুখী হয়ে খাও।'
11.3.27
त्वमोदनं प्राशी३ त्वामोदना३ इति ॥ ११.३.२७ ॥
'তুমি ওদনকে খাও'; 'ওদন তোমাকে খাক' — এভাবে (বলা হয়)।
11.3.28
पराञ्चं चैनं प्राशीः प्राणास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ॥ ११.३.२८ ॥
পিছনমুখী হয়ে একে যে খায়, তাকে সে বলে: 'প্রাণ তোমাকে ত্যাগ করবে।'
11.3.29
प्रत्यञ्चं चैनं प्राशीरपानास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ॥ ११.३.२९ ॥
সামনমুখী হয়ে একে যে খায়, তাকে সে বলে: 'অপান তোমাকে ত্যাগ করবে।'
11.3.30
नैवाहमोदनं न मामोदनः ॥ ११.३.३० ॥
আমি ওদন নই; ওদনও আমাকে খায় না।
11.3.31
ओदन एवौदनं प्राशीत् ॥ ११.३.३१ ॥
ওদনই ওদনকে ভক্ষণ করল।