Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 11.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

11.3.1

तस्यौदनस्य बृहस्पतिः शिरो ब्रह्म मुखम् ॥ ११.३.१ ॥

ਉਸ ਓਦਨ ਦਾ ਸਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਮੂੰਹ ਹੈ।

11.3.2

द्यावापृथिवी श्रोत्रे सूर्याचन्द्रमसावक्षिणी सप्तऋषयः प्राणापानाः ॥ ११.३.२ ॥

ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉਸਦੇ ਕੰਨ, ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰਮਾ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਅਪਾਨ।

11.3.3

चक्षुर्मुसलं काम उलूखलम् ॥ ११.३.३ ॥

ਅੱਖ ਮੂਸਲ ਹੈ, ਕਾਮ ਓਖਲੀ ਹੈ।

11.3.4

दितिः शूर्पमदितिः शूर्पग्राही वातोऽपाविनक् ॥ ११.३.४ ॥

ਦਿਤੀ ਛੱਜ ਹੈ, ਅਦਿਤੀ ਛੱਜ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਹਵਾ ਉਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।

11.3.5

अश्वाः कणा गावस्तण्डुला मशकास्तुषाः ॥ ११.३.५ ॥

ਘੋੜੇ ਕਣ ਹਨ, ਗਾਵਾਂ ਚਾਵਲ ਹਨ, ਮੱਛਰ ਛਿਲਕੇ ਹਨ।

11.3.6

कब्रु फलीकरणाः शरोऽभ्रम् ॥ ११.३.६ ॥

ਕਬਰੂ ਫਲੀਕਰਣ ਹਨ, ਸ਼ਰ ਬੱਦਲ ਹੈ।

11.3.7

श्याममयोऽस्य मांसानि लोहितमस्य लोहितम् ॥ ११.३.७ ॥

ਇਸ ਦਾ ਮਾਸ ਸਾਂਵਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਲਹੂ ਲਾਲ ਹੈ।

11.3.8

त्रपु भस्म हरितं वर्णः पुष्करमस्य गन्धः ॥ ११.३.८ ॥

ਟੀਨ ਤੇ ਭਸਮ ਇਸ ਦਾ ਹਰਾ ਰੰਗ ਹਨ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਹੈ।

11.3.9

खलः पात्रं स्फ्यावंसावीषे अनूक्ये ॥ ११.३.९ ॥

ਖਲ ਇਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ; ਸ੍ਫਯ ਇਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਹਨ; ਈਸ਼ਾ ਤੇ ਅਨੂਕਯ ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

11.3.10

आन्त्राणि जत्रवो गुदा वरत्राः ॥ ११.३.१० ॥

ਆਂਦਰਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜਤ੍ਰੂ ਹਨ; ਗੁਦਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਰਤ੍ਰਾ ਹਨ।

11.3.11

इयमेव पृथिवी कुम्भी भवति राध्यमानस्यौदनस्य द्यौरपिधानम् ॥ ११.३.११ ॥

ਪੱਕਦੇ ਓਦਨ ਦੀ ਹਾਂਡੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਦਿਊ ਇਸ ਦਾ ਢੱਕਣ ਹੈ।

11.3.12

सीताः पर्शवः सिकता ऊबध्यम् ॥ ११.३.१२ ॥

ਸੀਤਾਂ (ਹਲ ਦੀਆਂ ਲੀਹਾਂ) ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ ਹਨ; ਸਿਕਤਾਂ (ਰੇਤ) ਇਸ ਦਾ ਊਬਧ੍ਯ ਹੈ।

11.3.13

ऋतं हस्तावनेजनं कुल्योपसेचनम् ॥ ११.३.१३ ॥

ਰਿਤ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਧੋਣਾ ਹੈ, ਨਹਿਰ ਤੋਂ ਛਿੜਕਾਅ ਹੈ।

11.3.14

ऋचा कुम्भ्यधिहितार्त्विज्येन प्रेषिता ॥ ११.३.१४ ॥

ਰਿਚਾ ਨਾਲ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਰਿਤਵਿਜ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

11.3.15

ब्रह्मणा परिगृहीता साम्ना पर्यूढा ॥ ११.३.१५ ॥

ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਮ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

11.3.16

बृहदायवनं रथन्तरं दर्विः ॥ ११.३.१६ ॥

ਬ੍ਰਿਹਤ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਰਥੰਤਰ ਕੜਛੀ ਹੈ।

11.3.17

ऋतवः पक्तार आर्तवाः समिन्धते ॥ ११.३.१७ ॥

ਰੁੱਤਾਂ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਰੁੱਤ-ਸੰਬੰਧੀ ਅੱਗ ਬਾਲਦੇ ਹਨ।

11.3.18

चरुं पञ्चबिलमुखं घर्मोऽभीन्धे ॥ ११.३.१८ ॥

ਪੰਜ ਛੇਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਚਰੂ; ਘਰਮ (ਗਰਮੀ) ਬਲਦੀ ਹੈ।

11.3.19

ओदनेन यज्ञवतः सर्वे लोकाः समाप्याः ॥ ११.३.१९ ॥

ਓਦਨ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।

11.3.20

यस्मिन्त्समुद्रो द्यौर्भूमिस्त्रयोऽवरपरं श्रिताः ॥ ११.३.२० ॥

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਯੌ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਇਹ ਤਿੰਨੇ, ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਉੱਚੇ, ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹਨ।

11.3.21

यस्य देवा अकल्पन्तोच्छिष्टे षडशीतयः ॥ ११.३.२१ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ, ਛਿਆਸੀ (ਭਾਗ)।

11.3.22

तं त्वौदनस्य पृच्छामि यो अस्य महिमा महान् ॥ ११.३.२२ ॥

ਉਸ ਓਦਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਮਹਾਨ ਹੈ।

11.3.23

स य ओदनस्य महिमानं विद्यात् ॥ ११.३.२३ ॥

ਜੋ ਓਦਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।

11.3.24

नाल्प इति ब्रूयान् नानुपसेचन इति नेदं च किं चेति ॥ ११.३.२४ ॥

"ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ" ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੇ, "ਅਨੁਪਸੇਚਨ" ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੇ, "ਇਹ ਕੀ" ਅਤੇ "ਕੀ" ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੇ।

11.3.25

यावद्दाताभिमनस्येत तन् नाति वदेत् ॥ ११.३.२५ ॥

ਦਾਤਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤੱਕ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਾਲ ਨਾ ਬੋਲੇ।

11.3.26

ब्रह्मवादिनो वदन्ति पराञ्चमोदनं प्राशी३ः प्रत्यञ्चा३ इति ॥ ११.३.२६ ॥

ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਓਦਨ, ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾ; ਅੱਗੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾ।'

11.3.27

त्वमोदनं प्राशी३ त्वामोदना३ इति ॥ ११.३.२७ ॥

'ਤੂੰ ਓਦਨ ਨੂੰ ਖਾ'; 'ਓਦਨ ਤੈਨੂੰ ਖਾਵੇ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।

11.3.28

पराञ्चं चैनं प्राशीः प्राणास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ॥ ११.३.२८ ॥

ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਪ੍ਰਾਣ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੇ।'

11.3.29

प्रत्यञ्चं चैनं प्राशीरपानास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ॥ ११.३.२९ ॥

ਅੱਗੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਅਪਾਨ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੇ।'

11.3.30

नैवाहमोदनं न मामोदनः ॥ ११.३.३० ॥

ਮੈਂ ਓਦਨ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਓਦਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।

11.3.31

ओदन एवौदनं प्राशीत् ॥ ११.३.३१ ॥

ਓਦਨ ਨੇ ਹੀ ਓਦਨ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ।