Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 11.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

11.4.1

ततश्चैनमन्येन शीर्ष्णा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ज्येष्ठतस्ते प्रजा मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
बृहस्पतिना शीर्ष्णा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३२ ॥ ११.४.१ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ମସ୍ତକ ସହ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ମସ୍ତକରେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ ସେହି ମସ୍ତକରେ। 'ତୁମ ସନ୍ତାନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠରୁ ମରିବ' ଏହା ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ତାହାକୁ ମୁଁ ସାମନାକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ଓଲଟା ଦିଗକୁ ନେଉନାହିଁ; ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମସ୍ତକରେ। ସେଥିରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଏ, ସେଥିରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ପାଇଛି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

11.4.2

ततश्चैनमन्याभ्यां श्रोत्राभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
बधिरो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
द्यावापृथिवीभ्यां श्रोत्राभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३३ ॥ ११.४.२ ॥

ଏହାପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ କାନଦ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ଖୁଆଇବା ଉଚିତ; ଏହି ଓଦନକୁ ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଖାଇଥିଲେ। "ତୁମେ ବଧିର ହେବ" ଏହା ତାକୁ କହିବା ଉଚିତ। ସେହି ଓଦନକୁ ସମ୍ମୁଖରୁ, ପଛରୁ କିମ୍ବା ଓଲଟାରେ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ। ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀର କାନଦ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହାକୁ ଖୁଆଏ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରେ। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଏବଂ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଏବଂ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.3

ततश्चैनमन्याभ्यामक्षीभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अन्धो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सूर्याचन्द्रमसाभ्यामक्षीभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३४ ॥ ११.४.३ ॥

ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ଷୁରେ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ଅନ୍ଧ ହେବ' ବୋଲି ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ତାହାକୁ ମୁଁ ଆଗକୁ ଆସିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ଦୂରକୁ ଯିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ପଛକୁ ଫେରିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏହି ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁରେ ମୁଁ ତାହାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତାହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.4

ततश्चैनमन्येन मुखेन प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
मुखतस्ते प्रजा मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ब्रह्मणा मुखेन ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३५ ॥ ११.४.४ ॥

ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ମୁଖରେ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଗଲା; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ମୁଖରେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ମୁଖରୁ ତୁମ ପ୍ରଜା ମରିବ' ବୋଲି ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ତାହାକୁ ମୁଁ ଆଗକୁ ଆସିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ଦୂରକୁ ଯିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ପଛକୁ ଫେରିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମରୂପ ମୁଖରେ ମୁଁ ତାହାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି; ତାହା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତାହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.5

ततश्चैनमन्यया जिह्वया प्राशीर्यया चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
जिह्वा ते मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अग्नेर्जिह्वया ।
तयैनं प्राशिषं तयैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३६ ॥ ११.४.५ ॥

ଏବେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଜିହ୍ବାରେ ଖୁଆଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମ ଜିହ୍ବାରେ ତୁମେ ମରିବ' ଏହା ତାକୁ କହିବା ଉଚିତ। ତାକୁ ମୁଁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତକୁ ନେଇ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିର ଜିହ୍ବାରେ। ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହାକୁ ଖୁଆଇଲି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ସର୍ବଶରୀର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ସର୍ବଶରୀର ହୁଏ।

11.4.6

ततश्चैनमन्यैर्दन्तैः प्राशीर्यैश्चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
दन्तास्ते शत्स्यन्तीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ऋतुभिर्दन्तैः ।
तैरेनं प्राशिषं तैरेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३७ ॥ ११.४.६ ॥

ଏବେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦାନ୍ତରେ ଖୁଆଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମ ଦାନ୍ତ ଖସିଯିବ' ଏହା ତାକୁ କହିବା ଉଚିତ। ତାକୁ ମୁଁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତକୁ ନେଇ ନାହିଁ। ଋତୁମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହାକୁ ଖୁଆଇଲି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ସର୍ବଶରୀର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ସର୍ବଶରୀର ହୁଏ।

11.4.7

ततश्चैनमन्यैः प्राणापानैः प्राशीर्यैश्चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
प्राणापानास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सप्तऋषिभिः प्राणापानैः ।
तैरेनं प्राशिषं तैरेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३८ ॥ ११.४.७ ॥

ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣ-ଅପାନ ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ହିଁ ଖାଇଲେ। "ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦେବେ" ବୋଲି ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ମୁଁ ତାହାକୁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ନେଇ ନ ଥିଲି। ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ପ୍ରାଣ-ଅପାନ ସହିତ ମୁଁ ତାହାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାହାକୁ ଆଣିଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

11.4.8

ततश्चैनमन्येन व्यचसा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
राजयक्ष्मस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अन्तरिक्षेण व्यचसा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३९ ॥ ११.४.८ ॥

ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ହିଁ ଖାଇଲେ। "ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ତୁମକୁ ବିନାଶ କରିବ" ବୋଲି ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ମୁଁ ତାହାକୁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ନେଇ ନ ଥିଲି। ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାହାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି; ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାହାକୁ ଆଣିଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

11.4.9

ततश्चैनमन्येन पृष्ठेन प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
विद्युत्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
दिवा पृष्ठेन ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४० ॥ ११.४.९ ॥

ଏହା ପରେ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ପିଠିରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହା ଖାଇଥିଲେ। 'ବିଜୁଳି ତୁମକୁ ମାରିବ' ବୋଲି ସେ ତାକୁ କହେ। ମୁଁ ତାକୁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା, ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସୁଥିବା କିଛି ମନେ କରେ ନାହିଁ। ଦିନର ପିଠିରେ। ତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ତାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି, ତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତାକୁ ଜୀବନ ଦେଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.10

ततश्चैनमन्येनोरसा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
कृष्या न रात्स्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
पृथिव्योरसा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४१ ॥ ११.४.१० ॥

ଏହା ପରେ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଛାତିରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହା ଖାଇଥିଲେ। 'ହଳ ଚଷିଲେ ତୁମକୁ କିଛି ମିଳିବ ନାହିଁ' ବୋଲି ସେ ତାକୁ କହେ। ମୁଁ ତାକୁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା, ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସୁଥିବା କିଛି ମନେ କରେ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀର ଛାତିରେ। ତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ତାକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲି, ତା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତାକୁ ଜୀବନ ଦେଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.11

ततश्चैनमन्येनोदरेण प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
उदरदारस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सत्येनोदरेण ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४२ ॥ ११.४.११ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଉଦରରେ ଭୋଜନ କରାଉ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ଉଦରଦାର ତୁମକୁ ବଧ କରିବ' ଏହା ସେ ତାକୁ କହେ। ତାକୁ ମୁଁ ନା ନିକଟକୁ, ନା ଦୂରକୁ, ନା ବିପରୀତକୁ ଆଣେ; ସତ୍ୟ ଉଦରରେ। ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଖୁଆଏ, ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପହଞ୍ଚାଏ। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.12

ततश्चैनमन्येन वस्तिना प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अप्सु मरिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
समुद्रेण वस्तिना ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४३ ॥ ११.४.१२ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ମୂତ୍ରାଶୟରେ ଭୋଜନ କରାଉ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ଜଳରେ ମରିବ' ଏହା ସେ ତାକୁ କହେ। ତାକୁ ମୁଁ ନା ନିକଟକୁ, ନା ଦୂରକୁ, ନା ବିପରୀତକୁ ଆଣେ; ସମୁଦ୍ରରୂପ ମୂତ୍ରାଶୟରେ। ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଖୁଆଏ, ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପହଞ୍ଚାଏ। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.13

ततश्चैनमन्याभ्यामूरुभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ऊरू ते मरिष्यत इत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
मित्रावरुणयोरूरुभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४४ ॥ ११.४.१३ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଊରୁ ଦ୍ୱାରା ଖାଇବା ଉଚିତ; ଏହାକୁ ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଖାଇଥିଲେ। "ତୁମର ଊରୁ ନଷ୍ଟ ହେବ" ବୋଲି ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ। ମୁଁ ତାହାକୁ ସମ୍ମୁଖ, ପଛ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମୁଖ ହୋଇ ନୁହେଁ (ଖାଏ)। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଊରୁ ଦ୍ୱାରା। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଲି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

11.4.14

ततश्चैनमन्याभ्यामष्ठीवद्भ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
स्रामो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
त्वष्टुरष्ठीवद्भ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४५ ॥ ११.४.१४ ॥

ତା'ପରେ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଆଣ୍ଠୁ ହାଡ଼ରେ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହିପରି ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ସ୍ଥିର ହେବ' ବୋଲି ତାକୁ କହିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ତାକୁ ଆଗରୁ, ପଛରୁ କିମ୍ବା ସମ୍ମୁଖରୁ ନିଏ ନାହିଁ। ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ଆଣ୍ଠୁ ହାଡ଼ରେ। ସେମାନଙ୍କରେ ହିଁ ମୁଁ ତାକୁ ଖାଇଲି, ସେମାନଙ୍କରେ ହିଁ ତାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

11.4.15

ततश्चैनमन्याभ्यां पादाभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
बहुचारी भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अश्विनोः पादाभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४६ ॥ ११.४.१५ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପାଦରେ ଖାଇବା ଉଚିତ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। "ତୁମେ ବହୁଚାରୀ ହେବ" ବୋଲି ସେ ଏହାକୁ କହେ। ମୁଁ ତାହାକୁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ନେଲି ନାହିଁ — ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ପାଦରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଲି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଗିଳିଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୁଏ।

11.4.16

ततश्चैनमन्याभ्यां प्रपदाभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
सर्पस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सवितुः प्रपदाभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४७ ॥ ११.४.१६ ॥

ତା'ପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଅଗ୍ରପାଦରେ ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଖାଇଲେ। "ସାପ ତୁମକୁ ମାରିବ" ଏହିପରି ସେ ଏହାକୁ କହେ। ତାକୁ ମୁଁ ଆସୁନାହିଁ, ଯାଉନାହିଁ, ଫେରୁନାହିଁ (ଖାଉଛି)। ସବିତାର ଅଗ୍ରପାଦରେ। ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଲି, ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହାକୁ ଜୀବିତ କଲି। ଏହି ଓଦନ ପ୍ରକୃତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପର୍ବ ଓ ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

11.4.17

ततश्चैनमन्याभ्यां हस्ताभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ब्राह्मणं हनिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ऋतस्य हस्ताभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४८ ॥ ११.४.१७ ॥

ଏହାପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଆଘାତ କରିବ' ବୋଲି ସେ ଏହାକୁ କହେ। ତାହାକୁ ମୁଁ ନିକଟକୁ, ଦୂରକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ନେଉ ନାହିଁ। ଋତର ହାତରେ। ସେହି ହାତରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଲି, ସେହି ହାତରେ ଏହାକୁ ଆଣିଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।

11.4.18

ततश्चैनमन्यया प्रतिष्ठया प्राशीर्यया चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अप्रतिष्ठानोऽनायतनो मरिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सत्ये प्रतिष्ठाय ।
तयैनं प्राशिषं तयैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४९ ॥ ११.४.१८ ॥

ଏହାପରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଆଧାରରେ ଖାଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ଆଧାରହୀନ, ଆଶ୍ରୟହୀନ ହୋଇ ମରିବ' ବୋଲି ସେ ଏହାକୁ କହେ। ତାହାକୁ ମୁଁ ନିକଟକୁ, ଦୂରକୁ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ନେଉ ନାହିଁ। ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ। ସେହି ଆଧାରରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇଲି, ସେଥିରେ ଏହାକୁ ଆଣିଲି। ଏହି ଓଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ। ଯିଏ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ସର୍ବପରୁ, ସର୍ବତନୁ ହୋଇ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।