അഥർവവേദം · സൂക്തം 11.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.4.1
ततश्चैनमन्येन शीर्ष्णा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ज्येष्ठतस्ते प्रजा मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
बृहस्पतिना शीर्ष्णा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३२ ॥ ११.४.१ ॥
പിന്നീട് ഇതിനെ മറ്റൊരു തലയോടെ ഭക്ഷിക്കണം; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഏതു തലയോടെ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചുവോ അതിനാൽ. 'നിന്റെ പ്രജ ജ്യേഷ്ഠനാൽ മരിക്കും' എന്ന് ഇതിനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ മറിച്ചോ എടുക്കുന്നില്ല; ബൃഹസ്പതിയുടെ തലയാൽ. അതിനാൽ ഇവനെ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഇവനെ ഞാൻ നേടി. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമായി സമ്പൂർണനാകുന്നു.
11.4.2
ततश्चैनमन्याभ्यां श्रोत्राभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
बधिरो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
द्यावापृथिवीभ्यां श्रोत्राभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३३ ॥ ११.४.२ ॥
പിന്നീട് ഇതിനെ മറ്റൊരു ചെവികളാൽ ഭക്ഷിപ്പിക്കണം; ഈ ഓദനത്തെ പൂർവ്വ ഋഷിമാർ ഭക്ഷിച്ചു. "നീ ബധിരനാകും" എന്ന് അവനോട് പറയണം. ആ ഓദനത്തെ മുന്നിൽ നിന്നും പിന്നിൽ നിന്നും മറിച്ചും ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു. ദ്യാവാപൃഥിവിയുടെ ചെവികളാൽ. അവയാൽ ഇവനെ ഞാൻ ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നു; അവയാൽ ഇവനെ ഞാൻ പുനർജീവിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഓദനം സർവ്വാംഗവും സർവ്വപരുവും സർവ്വതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവൻ സർവ്വാംഗവും സർവ്വപരുവും സർവ്വതനുവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.3
ततश्चैनमन्याभ्यामक्षीभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अन्धो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सूर्याचन्द्रमसाभ्यामक्षीभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३४ ॥ ११.४.३ ॥
പിന്നെ ഇതിനെ മറ്റ് കണ്ണുകളാൽ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചു. 'നീ അന്ധനാകും' എന്ന് ഇതിനോട് പറയുന്നു. അവനെ മുന്നോട്ട് വരുത്താതെയും അകറ്റാതെയും പിന്തിരിക്കാതെയും ഞാൻ ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നു. സൂര്യചന്ദ്രന്മാരാകുന്ന രണ്ടു കണ്ണുകളാൽ ഞാൻ അവനെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; അവയാൽ തന്നെ അവനെ ജീവിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.4
ततश्चैनमन्येन मुखेन प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
मुखतस्ते प्रजा मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ब्रह्मणा मुखेन ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३५ ॥ ११.४.४ ॥
പിന്നെ ഇതിനെ മറ്റൊരു വായാൽ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; പൂർവ്വ ഋഷികൾ വായാൽ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചു. 'വായാൽ നിന്റെ പ്രജ മരിക്കും' എന്ന് ഇതിനോട് പറയുന്നു. അവനെ മുന്നോട്ട് വരുത്താതെയും അകറ്റാതെയും പിന്തിരിക്കാതെയും ഞാൻ ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മമാകുന്ന വായാൽ ഞാൻ അവനെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ തന്നെ അവനെ ജീവിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.5
ततश्चैनमन्यया जिह्वया प्राशीर्यया चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
जिह्वा ते मरिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अग्नेर्जिह्वया ।
तयैनं प्राशिषं तयैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३६ ॥ ११.४.५ ॥
പിന്നെ ഇയാൾക്ക് മറ്റൊരു നാവുകൊണ്ട് ഊട്ടണം; പൂർവ്വ ഋഷികൾ അതുകൊണ്ടാണ് ഭക്ഷിച്ചത്. 'നിന്റെ നാവുകൊണ്ട് നീ മരിക്കും' എന്ന് ഇയാളോട് പറയണം. അയാളെ ഞാൻ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ എതിർദിശയിലോ കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. അഗ്നിയുടെ നാവുകൊണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇയാൾക്ക് ഊട്ടി, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇയാളെ ഉയിർപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സർവാംഗവും സർവഗ്രന്ഥിയും സർവശരീരവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവഗ്രന്ഥിയും സർവശരീരവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.6
ततश्चैनमन्यैर्दन्तैः प्राशीर्यैश्चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
दन्तास्ते शत्स्यन्तीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ऋतुभिर्दन्तैः ।
तैरेनं प्राशिषं तैरेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३७ ॥ ११.४.६ ॥
പിന്നെ ഇയാൾക്ക് മറ്റു പല്ലുകൾകൊണ്ട് ഊട്ടണം; പൂർവ്വ ഋഷികൾ അവകൊണ്ടാണ് ഭക്ഷിച്ചത്. 'നിന്റെ പല്ലുകൾ കൊഴിയും' എന്ന് ഇയാളോട് പറയണം. അയാളെ ഞാൻ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ എതിർദിശയിലോ കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. ഋതുക്കളുടെ പല്ലുകൊണ്ട്. അവകൊണ്ടുതന്നെ ഇയാൾക്ക് ഊട്ടി, അവകൊണ്ടുതന്നെ ഇയാളെ ഉയിർപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സർവാംഗവും സർവഗ്രന്ഥിയും സർവശരീരവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവഗ്രന്ഥിയും സർവശരീരവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.7
ततश्चैनमन्यैः प्राणापानैः प्राशीर्यैश्चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
प्राणापानास्त्वा हास्यन्तीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सप्तऋषिभिः प्राणापानैः ।
तैरेनं प्राशिषं तैरेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३८ ॥ ११.४.७ ॥
പിന്നീട് ഇതിനെ മറ്റുള്ളവർ പ്രാണ-അപാനങ്ങളോടൊപ്പം ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; പൂർവ്വ ഋഷിമാരും ഇതിനെത്തന്നെയാണ് ഭക്ഷിച്ചത്. "പ്രാണനും അപാനനും നിന്നെ വിട്ടുപോകും" എന്ന് ഇതിനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ മുന്നോട്ടോ, പിന്നോട്ടോ, എതിർദിശയിലോ കൊണ്ടുപോയില്ല. ഏഴ് ഋഷിമാരോടും പ്രാണ-അപാനങ്ങളോടും കൂടി ഞാൻ അവനെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; അവയാലാണ് ഞാൻ അവനെ കൊണ്ടുവന്നത്. ഈ ഓദനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനും സർവാംഗനും സർവപർവനും സർവതനുവുമായി സമ്പന്നനാകുന്നു.
11.4.8
ततश्चैनमन्येन व्यचसा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
राजयक्ष्मस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अन्तरिक्षेण व्यचसा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥३९ ॥ ११.४.८ ॥
പിന്നീട് ഇതിനെ മറ്റുള്ളവർ വിശാലമായ അന്തരീക്ഷത്തോടുകൂടി ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; പൂർവ്വ ഋഷിമാരും ഇതിനെത്തന്നെയാണ് ഭക്ഷിച്ചത്. "രാജയക്ഷ്മാവ് നിന്നെ നശിപ്പിക്കും" എന്ന് ഇതിനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ മുന്നോട്ടോ, പിന്നോട്ടോ, എതിർദിശയിലോ കൊണ്ടുപോയില്ല. വിശാലമായ അന്തരീക്ഷത്താൽ ഞാൻ അവനെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; അതിനാലാണ് ഞാൻ അവനെ കൊണ്ടുവന്നത്. ഈ ഓദനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനും സർവാംഗനും സർവപർവനും സർവതനുവുമായി സമ്പന്നനാകുന്നു.
11.4.9
ततश्चैनमन्येन पृष्ठेन प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
विद्युत्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
दिवा पृष्ठेन ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४० ॥ ११.४.९ ॥
അതിനുശേഷം ഇവന് മറ്റൊരു പുറത്താൽ ഭക്ഷണം നൽകണം; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഇത് ഭക്ഷിച്ചു. 'മിന്നൽ നിന്നെ അടിക്കും' എന്ന് അവൻ ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തുവരുന്നവനായോ അകന്നുപോകുന്നവനായോ എതിരെ വരുന്നവനായോ കരുതുന്നില്ല. പകലിന്റെ പുറത്താൽ. അതിനാൽ ഇവന് ഭക്ഷണം നൽകി, അതിനാൽ ഇവനെ ജീവിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമായി തീരുന്നു.
11.4.10
ततश्चैनमन्येनोरसा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
कृष्या न रात्स्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
पृथिव्योरसा ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४१ ॥ ११.४.१० ॥
അതിനുശേഷം ഇവന് മറ്റൊരു നെഞ്ചാൽ ഭക്ഷണം നൽകണം; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഇത് ഭക്ഷിച്ചു. 'കൃഷി ചെയ്താൽ നിനക്ക് ഒന്നും ലഭിക്കില്ല' എന്ന് അവൻ ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തുവരുന്നവനായോ അകന്നുപോകുന്നവനായോ എതിരെ വരുന്നവനായോ കരുതുന്നില്ല. ഭൂമിയുടെ നെഞ്ചാൽ. അതിനാൽ ഇവന് ഭക്ഷണം നൽകി, അതിനാൽ ഇവനെ ജീവിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമായി തീരുന്നു.
11.4.11
ततश्चैनमन्येनोदरेण प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
उदरदारस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सत्येनोदरेण ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४२ ॥ ११.४.११ ॥
പിന്നെ ഇവനെ മറ്റൊരു വയറുകൊണ്ട് ഊട്ടട്ടെ; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഇതു ഭക്ഷിച്ചു. 'ഉദരദാരൻ നിന്നെ കൊല്ലും' എന്നു ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തുമല്ല, അകലെയുമല്ല, എതിരെയുമല്ല കൊണ്ടുവരുന്നു; സത്യമായ വയറുകൊണ്ട്. അതിനാൽ ഇവനെ ഊട്ടുന്നു, അതിനാൽ ഇവനെ എത്തിക്കുന്നു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗനും സർവപരുവും സർവതനുവുമാകുന്നു.
11.4.12
ततश्चैनमन्येन वस्तिना प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अप्सु मरिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
समुद्रेण वस्तिना ।
तेनैनं प्राशिषं तेनैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४३ ॥ ११.४.१२ ॥
പിന്നെ ഇവനെ മറ്റൊരു മൂത്രസഞ്ചികൊണ്ട് ഊട്ടട്ടെ; പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഇതു ഭക്ഷിച്ചു. 'നീ വെള്ളത്തിൽ മരിക്കും' എന്നു ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തുമല്ല, അകലെയുമല്ല, എതിരെയുമല്ല കൊണ്ടുവരുന്നു; സമുദ്രമായ മൂത്രസഞ്ചികൊണ്ട്. അതിനാൽ ഇവനെ ഊട്ടുന്നു, അതിനാൽ ഇവനെ എത്തിക്കുന്നു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപരുവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗനും സർവപരുവും സർവതനുവുമാകുന്നു.
11.4.13
ततश्चैनमन्याभ्यामूरुभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ऊरू ते मरिष्यत इत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
मित्रावरुणयोरूरुभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४४ ॥ ११.४.१३ ॥
പിന്നീട് ഇവനെ മറ്റ് തുടകളാൽ ഭക്ഷിക്കണം; ഇതിനെ പൂർവ്വ ഋഷികൾ ഭക്ഷിച്ചു. "നിന്റെ തുടകൾ നശിക്കും" എന്ന് ഇവനോട് പറയുന്നു. ഞാൻ അവനെ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ എതിരേയോ അല്ല (ഭക്ഷിക്കുന്നത്). മിത്രാവരുണരുടെ തുടകളാൽ. അവയാലാണ് ഞാൻ ഇവനെ ഭക്ഷിച്ചത്, അവയാലാണ് ഇവനെ ജീവിപ്പിച്ചത്. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവൻ സർവാംഗനും സർവപർവനും സർവതനുവുമായി പൂർണ്ണനാകുന്നു.
11.4.14
ततश्चैनमन्याभ्यामष्ठीवद्भ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
स्रामो भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
त्वष्टुरष्ठीवद्भ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४५ ॥ ११.४.१४ ॥
പിന്നീട് അതിനെ മറ്റ് രണ്ട് മുട്ടെല്ലുകൾ കൊണ്ട് ഭക്ഷിക്കണം; പൂർവ്വ ഋഷിമാർ ഇപ്രകാരം ഭക്ഷിച്ചു. 'നീ സ്ഥിരനാകും' എന്ന് അതിനോട് പറയണം. ഞാൻ അതിനെ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ എതിരായോ എടുക്കുന്നില്ല. ത്വഷ്ടാവിന്റെ മുട്ടെല്ലുകൾ കൊണ്ട്. അവ കൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ അതിനെ ഭക്ഷിച്ചു, അവ കൊണ്ടുതന്നെ അതിനെ ഉൽപാദിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമായി സമ്പൂർണ്ണനാകുന്നു.
11.4.15
ततश्चैनमन्याभ्यां पादाभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
बहुचारी भविष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
अश्विनोः पादाभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४६ ॥ ११.४.१५ ॥
പിന്നെ ഇതിനെ മറ്റ് രണ്ട് പാദങ്ങളാൽ ഭക്ഷിക്കണം; അവയാൽ മുൻ ഋഷിമാർ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചു. "നീ ബഹുചാരിയാകും" എന്ന് ഇവനോട് പറയുന്നു. ഞാൻ അവനെ മുന്നോട്ടോ പിന്നോട്ടോ എതിർദിശയിലോ കൊണ്ടുപോയില്ല — അശ്വിനികളുടെ പാദങ്ങളാൽ. അവയാലാണ് ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചത്, അവയാലാണ് ഇതിനെ വിഴുങ്ങിയത്. ഈ ഓദനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗവും സർവപർവവും സർവതനുവുമായി ഭവിക്കുന്നു.
11.4.16
ततश्चैनमन्याभ्यां प्रपदाभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
सर्पस्त्वा हनिष्यतीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सवितुः प्रपदाभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४७ ॥ ११.४.१६ ॥
അനന്തരം ഇവനെ മറ്റ് രണ്ട് മുൻകാലുകളാൽ പൂർവ്വ ഋഷിമാർ ഭക്ഷിച്ചു. "സർപ്പം നിന്നെ കൊല്ലും" എന്ന് ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ വരുന്നതുമല്ല, പോകുന്നതുമല്ല, തിരിയുന്നതുമല്ല (ഭക്ഷിക്കുന്നു). സവിതാവിന്റെ മുൻപാദങ്ങളാൽ. അവയാൽ തന്നെ ഇവനെ ഞാൻ ഭക്ഷിച്ചു, അവയാൽ തന്നെ ഇവനെ ഞാൻ ജീവിപ്പിച്ചു. ഈ ഓദനം സത്യത്തിൽ സർവാംഗം, സർവപർവ്വം, സർവതനു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവാംഗനും സർവപർവ്വനും സർവതനുവുമായി ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു.
11.4.17
ततश्चैनमन्याभ्यां हस्ताभ्यां प्राशीर्याभ्यां चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
ब्राह्मणं हनिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
ऋतस्य हस्ताभ्याम् ।
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४८ ॥ ११.४.१७ ॥
പിന്നെ ഇതിനെ മറ്റു കൈകളാൽ ഭക്ഷിക്കണം; പൂർവ്വ ഋഷിമാർ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചു. 'നീ ബ്രാഹ്മണനെ അടിക്കും' എന്ന് ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തേക്കോ അകലേക്കോ എതിർദിശയിലേക്കോ കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. ഋതത്തിന്റെ കൈകളാൽ. ആ കൈകളാൽ തന്നെ ഞാൻ ഇവനെ ഭക്ഷിച്ചു, ആ കൈകളാൽ ഇവനെ കൊണ്ടുവന്നു. ഈ ഓദനം സർവ്വാംഗവും സർവ്വപരുവും സർവ്വതനുവുമുള്ളതാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവ്വാംഗ, സർവ്വപരു, സർവ്വതനുവായി സമൃദ്ധനാകുന്നു.
11.4.18
ततश्चैनमन्यया प्रतिष्ठया प्राशीर्यया चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन् ।
अप्रतिष्ठानोऽनायतनो मरिष्यसीत्येनमाह ।
तं वा अहं नार्वाञ्चं न पराञ्चं न प्रत्यञ्चम् ।
सत्ये प्रतिष्ठाय ।
तयैनं प्राशिषं तयैनमजीगमम् ।
एष वा ओदनः सर्वाङ्गः सर्वपरुः सर्वतनूः ।
सर्वाङ्ग एव सर्वपरुः सर्वतनूः सं भवति य एवं वेद ॥४९ ॥ ११.४.१८ ॥
പിന്നെ ഇതിനെ മറ്റൊരു ആധാരത്താൽ ഭക്ഷിക്കണം; പൂർവ്വ ഋഷിമാർ ഇതിനെ ഭക്ഷിച്ചു. 'നീ അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ, ആശ്രയമില്ലാതെ മരിക്കും' എന്ന് ഇവനോട് പറയുന്നു. അവനെ ഞാൻ അടുത്തേക്കോ അകലേക്കോ എതിർദിശയിലേക്കോ കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. സത്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന്. ആ ആധാരത്താൽ തന്നെ ഞാൻ ഇവനെ ഭക്ഷിച്ചു, അതിനാൽ തന്നെ ഇവനെ കൊണ്ടുവന്നു. ഈ ഓദനം സർവ്വാംഗവും സർവ്വപരുവും സർവ്വതനുവുമുള്ളതാണ്. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ സർവ്വാംഗ, സർവ്വപരു, സർവ്വതനുവായി സമൃദ്ധനാകുന്നു.