ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 11.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.9.1
उच्छिष्टे नाम रूपं चोच्छिष्टे लोक आहितः ।
उच्छिष्ट इन्द्रश्चाग्निश्च विश्वमन्तः समाहितम् ॥ ११.९.१ ॥
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ନାମ ଓ ରୂପ ଅଛି, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଲୋକ ସ୍ଥାପିତ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଅଛନ୍ତି; ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ତା’ ଭିତରେ ସମାହିତ।
11.9.2
उच्छिष्टे द्यावापृथिवी विश्वं भूतं समाहितम् ।
आपः समुद्र उच्छिष्टे चन्द्रमा वात आहितः ॥ ११.९.२ ॥
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଭୂତ ସମାହିତ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ସ୍ଥାପିତ।
11.9.3
सन्न् उच्छिष्टे असंश्चोभौ मृत्युर्वाजः प्रजापतिः ।
लौक्या उच्छिष्ट आयत्ता व्रश्च द्रश्चापि श्रीर्मयि ॥ ११.९.३ ॥
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦୁଇ ଅଛନ୍ତି; ମୃତ୍ୟୁ, ବାଜ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଅଛନ୍ତି। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଲୌକିକ ବସ୍ତୁ ଆଶ୍ରିତ; ବ୍ରଶ୍ଚ ଓ ଦ୍ରଶ୍ଚ ଅଛନ୍ତି; ମୋ’ ଭିତରେ ଶ୍ରୀ ଅଛି।
11.9.4
दृढो दृंह स्थिरो न्यो ब्रह्म विश्वसृजो दश ।
नाभिमिव सर्वतश्चक्रमुच्छिष्टे देवताः श्रिताः ॥ ११.९.४ ॥
ଦୃଢ଼କୁ ଦୃଢ଼ କର, ସ୍ଥିରକୁ ସ୍ଥିର କର; ବ୍ରହ୍ମ ଓ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦଶ ଅଛନ୍ତି। ଚକ୍ରର ନାଭି ଯେପରି ସର୍ବତ୍ର, ସେପରି ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଦେବତା ଆଶ୍ରିତ।
11.9.5
ऋक्साम यजुरुच्छिष्ट उद्गीथः प्रस्तुतं स्तुतम् ।
हिङ्कार उच्छिष्टे स्वरः साम्नो मेडिश्च तन् मयि ॥ ११.९.५ ॥
ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁଃ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି; ଉଦ୍ଗୀଥ, ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସ୍ତୁତ ମଧ୍ୟ। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ହିଙ୍କାର, ସାମର ସ୍ୱର ଓ ମେଡି ଅଛନ୍ତି; ମୋ’ ଭିତରେ ସେ ତନୁ ଅଛି।
11.9.6
ऐन्द्राग्नं पावमानं महानाम्नीर्महाव्रतम् ।
उच्छिष्टे यज्ञस्याङ्गान्यन्तर्गर्भ इव मातरि ॥ ११.९.६ ॥
ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନ, ପାବମାନ, ମହାନାମ୍ନୀ, ମହାବ୍ରତ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି; ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗସମୂହ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ, ଯେପରି ମାତା ଭିତରେ ଗର୍ଭ।
11.9.7
राजसूयं वाजपेयमग्निष्टोमस्तदध्वरः ।
अर्काश्वमेधावुच्छिष्टे जीवबर्हिर्मदिन्तमः ॥ ११.९.७ ॥
ରାଜସୂୟ, ବାଜପେୟ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ସେ ଅଧ୍ୱର; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅର୍କ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ; ଜୀବବର୍ହି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଦକାରୀ।
11.9.8
अग्न्याधेयमथो दीक्षा कामप्रश्छन्दसा सह ।
उत्सन्ना यज्ञाः सत्राण्युच्छिष्टेऽधि समाहिताः ॥ ११.९.८ ॥
ଅଗ୍ନ୍ୟାଧେୟ, ଆଉ ଦୀକ୍ଷା, କାମପ୍ରଶ୍ଛନ୍ଦସ ସହିତ; ଲୁପ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ସମାହିତ।
11.9.9
अग्निहोत्रं च श्रद्धा च वषट्कारो व्रतं तपः ।
दक्षिणेष्टं पूर्तं चोच्छिष्टेऽधि समाहिताः ॥ ११.९.९ ॥
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବଷଟ୍କାର, ବ୍ରତ, ତପ; ଦକ୍ଷିଣାସହ ଇଷ୍ଟ ଓ ପୂର୍ତ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ସମାହିତ।
11.9.10
एकरात्रो द्विरात्रः सद्यःक्रीः प्रक्रीरुक्थ्यः ।
ओतं निहितमुच्छिष्टे यज्ञस्याणूनि विद्यया ॥ ११.९.१० ॥
ଏକରାତ୍ର, ଦ୍ୱିରାତ୍ର, ସଦ୍ୟଃକ୍ରୀ, ପ୍ରକ୍ରୀ, ଉକ୍ଥ୍ୟ; ଯଜ୍ଞର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ବୁଣା ଓ ରଖାଯାଇଛି।
11.9.11
चतूरात्रः पञ्चरात्रः षड्रात्रश्चोभयः सह ।
षोडशी सप्तरात्रश्चोच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे ये यज्ञा अमृते हिताः ॥ ११.९.११ ॥
ଚତୁରାତ୍ର, ପଞ୍ଚରାତ୍ର, ଷଡ଼୍ରାତ୍ର, ଦୁଇଟି ଏକାଠି; ଷୋଡ଼ଶୀ ଓ ସପ୍ତରାତ୍ର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଜନ୍ମିଲେ — ଅମୃତରେ ହିତକାରୀ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ।
11.9.12
प्रतीहारो निधनं विश्वजिच्चाभिजिच्च यः ।
साह्नातिरात्रावुच्छिष्टे द्वादशाहोऽपि तन् मयि ॥ ११.९.१२ ॥
ପ୍ରତୀହାର, ନିଧନ, ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଓ ଅଭିଜିତ୍ — ଯାହା; ସାହ୍ନାତିରାତ୍ର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ, ଦ୍ୱାଦଶାହ ମଧ୍ୟ — ତାହା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ରହୁ।
11.9.13
सूनृता संनतिः क्षेमः स्वधोर्जामृतं सहः ।
उच्छिष्टे सर्वे प्रत्यञ्चः कामाः कामेन तातृपुः ॥ ११.९.१३ ॥
ସତ୍ୟ ବାଣୀ, ନମ୍ରତା, କଲ୍ୟାଣ, ସ୍ୱଧା, ଊର୍ଜ, ଅମୃତ ଓ ବଳ — ଏସବୁ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଛି। ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ସମସ୍ତ କାମନା କାମନାରେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ।
11.9.14
नव भूमीः समुद्रा उच्छिष्टेऽधि श्रिता दिवः ।
आ सूर्यो भात्युच्छिष्टेऽहोरात्रे अपि तन् मयि ॥ ११.९.१४ ॥
ନଅଟି ଭୂମି ଓ ସମୁଦ୍ର — ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୟୁଲୋକରେ ଆଶ୍ରିତ — ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି। ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ପାଏ; ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟ ମୋ ଭିତରେ ସେହିପରି ହେଉ।
11.9.15
उपहव्यं विषूवन्तं ये च यज्ञा गुहा हिताः ।
बिभर्ति भर्ता विश्वस्योच्छिष्टो जनितुः पिता ॥ ११.९.१५ ॥
ଉପହବ୍ୟ, ବିଷୂବାନ୍ ଓ ଗୁହାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞ — ଏସବୁକୁ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଧାରଣ କରେ; ସେ ସବୁର ଭର୍ତ୍ତା, ଜନକର ପିତା।
11.9.16
पिता जनितुरुच्छिष्टोऽसोः पौत्रः पितामहः ।
स क्षियति विश्वस्येशानो वृषा भूम्यामतिघ्न्यः ॥ ११.९.१६ ॥
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଜନକର ପିତା; ସେ ଅସୁର ପୌତ୍ର ଓ ପିତାମହ। ସେ ସବୁର ଈଶାନ, ବୃଷ; ପୃଥିବୀରେ ଅବଧ୍ୟ ହୋଇ ବାସ କରେ।
11.9.17
ऋतं सत्यं तपो राष्ट्रं श्रमो धर्मश्च कर्म च ।
भूतं भविष्यदुच्छिष्टे वीर्यं लक्ष्मीर्बलं बले ॥ ११.९.१७ ॥
ଋତ, ସତ୍ୟ, ତପ, ରାଷ୍ଟ୍ର, ଶ୍ରମ, ଧର୍ମ ଓ କର୍ମ — ଭୂତ ଓ ଭବିଷ୍ୟ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଳ — ଏସବୁ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅଛି; ବଳରେ ବଳ।
11.9.18
समृद्धिरोज आकूतिः क्षत्रं राष्ट्रं षडुर्व्यः ।
संवत्सरोऽध्युच्छिष्ट इडा प्रैषा ग्रहा हविः ॥ ११.९.१८ ॥
ସମୃଦ୍ଧି, ଓଜ, ଆକୂତି, କ୍ଷତ୍ର, ରାଷ୍ଟ୍ର, ଛଅଟି ବିସ୍ତୃତ ଦିଗ; ସଂବତ୍ସର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ — ଇଡ଼ା, ପ୍ରୈଷା, ଗ୍ରହ ଓ ହବିଃ ମଧ୍ୟ।
11.9.19
चतुर्होतार आप्रियश्चातुर्मास्यानि नीविदः ।
उच्छिष्टे यज्ञा होत्राः पशुबन्धास्तदिष्टयः ॥ ११.९.१९ ॥
ଚାରି ହୋତାଙ୍କର ଆପ୍ରି ସୂକ୍ତ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ କର୍ମ ଓ ନୀବି ମନ୍ତ୍ର; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଯଜ୍ଞ, ହୋତ୍ର ମନ୍ତ୍ର, ପଶୁବନ୍ଧ ଓ ସେହି ଇଷ୍ଟି ଅଛନ୍ତି।
11.9.20
अर्धमासाश्च मासाश्चार्तवा ऋतुभिः सह ।
उच्छिष्टे घोषिणीराप स्तनयित्नुः श्रुतिर्मही ॥ ११.९.२० ॥
ଅର୍ଧମାସ, ମାସ ଓ ଋତୁ ସହିତ ଆର୍ତବ; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଗର୍ଜନକାରୀ ଜଳ, ମେଘଗର୍ଜନ ଓ ମହାନ ଧ୍ୱନି ଅଛନ୍ତି।
11.9.21
शर्कराः सिकता अश्मान ओषधयो वीरुधस्तृणा ।
अभ्राणि विद्युतो वर्षमुच्छिष्टे संश्रिता श्रिता ॥ ११.९.२१ ॥
ଶିଳା, ବାଲି, ପଥର, ଔଷଧି, ଲତା, ତୃଣ; ମେଘ, ବିଦ୍ୟୁତ, ବର୍ଷା — ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଏସବୁ ସଂଯୁକ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରିତ।
11.9.22
राद्धिः प्राप्तिः समाप्तिर्व्याप्तिर्मह एधतुः ।
अत्याप्तिरुच्छिष्टे भूतिश्चाहिता निहिता हिता ॥ ११.९.२२ ॥
ସିଦ୍ଧି, ପ୍ରାପ୍ତି, ସମାପ୍ତି, ବ୍ୟାପ୍ତି, ମହତ୍ତ୍ୱର ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧି; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରେ ଅତ୍ୟାପ୍ତି ଓ ଭୂତି ସ୍ଥାପିତ, ନିହିତ ଓ ରଖାଯାଇଛି।
11.9.23
यच्च प्राणति प्राणेन यच्च पश्यति चक्षुषा ।
उच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥ ११.९.२३ ॥
ଯେଉଁ ପ୍ରାଣରେ ଶ୍ୱାସ ନିଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖେ — ସେ ସବୁ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଜନ୍ମିଲେ; ଦିବରେ ଆଶ୍ରିତ ସବୁ ଦେବତା।
11.9.24
ऋचः सामानि छन्दांसि पुराणं यजुषा सह ।
उच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥ ११.९.२४ ॥
ଋକ୍, ସାମ, ଛନ୍ଦ, ପୁରାଣ ଯଜୁଷ ସହିତ — ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଜନ୍ମିଲେ; ଦିବରେ ଆଶ୍ରିତ ସବୁ ଦେବତା।
11.9.25
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या ।
उच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥ ११.९.२५ ॥
ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶ୍ରୋତ୍ର, ଅକ୍ଷିତି ଓ କ୍ଷିତି, ଯାହା ଯାହା ଅଛି—ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଦିବିରେ ଆଶ୍ରିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜନ୍ମିଲେ।
11.9.26
आनन्दा मोदाः प्रमुदोऽभीमोदमुदश्च ये ।
उच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥ ११.९.२६ ॥
ଆନନ୍ଦ, ମୋଦ, ପ୍ରମୋଦ, ଅଭୀମୋଦ ଓ ମୁଦ—ଯାହା ଯାହା ଅଛି; ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଦିବିରେ ଆଶ୍ରିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜନ୍ମିଲେ।
11.9.27
देवाः पितरो मनुष्या गन्धर्वाप्सरसश्च ये ।
उच्छिष्टाज्जज्ञिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥ ११.९.२७ ॥
ଦେବତା, ପିତୃ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା, ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି—ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟରୁ ଦିବିରେ ଆଶ୍ରିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜନ୍ମିଲେ।