ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 7.58

7.58.1

तिरश्चिराजेरसितात्पृदाकोः परि संभृतम् ।
तत्कङ्कपर्वणो विषमियं वीरुदनीनशत् ॥ ७.५८.१ ॥

ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଗତି କରୁଥିବା ସାପ, କଳା ପୃଦାକୁରୁ ସଂଗୃହୀତ ବିଷ, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀର ସନ୍ଧିର ସେହି ବିଷ — ଏହି ଔଷଧି ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଛି।

इयं वीरुन् मधुजाता मधुश्चुन् मधुला मधूः ।
सा विह्रुतस्य भेषज्यथो मशकजम्भनी ॥ ७.५८.२ ॥

ଏହି ଔଷଧି ମଧୁରୁ ଜାତ, ମଧୁ ଝରାଉଥିବା, ମଧୁର ଦାନ କରୁଥିବା, ମଧୁର। ଏହା ବିଷରେ ବଙ୍କା ହୋଇଥିବା ଲୋକର ଔଷଧ; ମଶାର ଦଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ।

यतो दष्टं यतो धीतं ततस्ते निर्ह्वयामसि ।
अर्भस्य तृप्रदंशिनो मशकस्यारसं विषम् ॥ ७.५८.३ ॥

ଯେଉଁଠାରେ କାମୁଡ଼ା ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦଂଶ ହେଲା, ସେଠାରୁ ତୁମ ବିଷକୁ ଆମେ ଡାକି ବାହାର କରୁ — ସାନ, କାମୁଡ଼ୁଥିବା ମଶାର ରସହୀନ ବିଷ।

अयं यो वक्रो विपरुर्व्यङ्गो मुखानि वक्रा वृजिना कृणोषि ।
तानि त्वं ब्रह्मणस्पते इषीकामिव सं नमः ॥ ७.५८.४ ॥

ଏହି ବଙ୍କା, ସନ୍ଧି ଭଙ୍ଗା, ଅଙ୍ଗବିକୃତ ଲୋକ ବଙ୍କା, ଦୁଷ୍ଟ ମୁଖ କରେ — ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନଳ ପରି ନମାଇ ଦିଅ।

अरसस्य शर्कोटस्य नीचीनस्योपसर्पतः ।
विषं ह्यस्यादिष्यथो एनमजीजभम् ॥ ७.५८.५ ॥

ରସହୀନ ଶର୍କୋଟର, ତଳେ ଶୋଇ ନିକଟରେ ଘୁଷୁରିବା ସାପର ବିଷ ମୁଁ କାଢ଼ିଦେଇଛି; ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ କରିଛି।

न ते बाह्वोर्बलमस्ति न शीर्षे नोत मध्यतः ।
अथ किं पापयाऽमुया पुच्छे बिभर्ष्यर्भकम् ॥ ७.५८.६ ॥

ତୁମ ବାହୁରେ ବଳ ନାହିଁ, ମୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ମଝିରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତେବେ ସେହି ପାପିନୀ ଲାଙ୍ଗୁଳରେ ଏହି ସାନକୁ କାହିଁକି ଧରି ରଖିଛ?

अदन्ति त्वा पिपीलिका वि वृश्चन्ति मयूर्यः ।
सर्वे भल ब्रवाथ शार्कोटमरसं विषम् ॥ ७.५८.७ ॥

ପିମ୍ପୁଡ଼ି ତୁମକୁ କାମୁଡ଼େ, ବିଛା ହୁଳ ଫୋଡ଼େ। ହେ ସମସ୍ତେ, କୁହ—ଶାର୍କୋଟର ବିଷ ରସହୀନ ହେଉ।

य उभाभ्यां प्रहरसि पुच्छेन चास्येन च ।
आस्ये न ते विषं किमु ते पुच्छधावसत् ॥ ७.५८.८ ॥

ତୁମେ ଦୁଇଟିରେ ପ୍ରହାର କର—ଲାଞ୍ଜ ଓ ମୁଖରେ। ମୁଖରେ ତୁମ ବିଷ ନାହିଁ; ତେବେ ଲାଞ୍ଜରେ ବହୁଥିବା ଟା କ'ଣ?