ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 8.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.7.1
या बभ्रवो याश्च शुक्रा रोहिणीरुत पृश्नयः ।
असिक्नीः कृष्णा ओषधीः सर्वा अच्छावदामसि ॥ ८.७.१ ॥
ਜੋ ਭੂਰੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਲਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਧੱਬੇਦਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
8.7.2
त्रायन्तामिमं पुरुषं यक्ष्माद्देवेषितादधि ।
यासां द्यौः पिता पृथिवी माता समुद्रो मूलं वीरुधां बभूव ॥ ८.७.२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦਿਉਲੋਕ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
8.7.3
आपो अग्रं दिव्या ओषधयः ।
तास्ते यक्ष्ममेनस्यमङ्गादङ्गादनीनशन् ॥ ८.७.३ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਪੀ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
8.7.4
प्रस्तृणती स्तम्बिनीरेकशुङ्गाः प्रतन्वतीरोषधीरा वदामि ।
अंशुमतीः कण्डिनीर्या विशाखा ह्वयामि ते वीरुधो वैश्वदेवीरुग्राः पुरुषजीवनीः ॥ ८.७.४ ॥
ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੁੱਛੇਦਾਰ, ਇੱਕ-ਡੰਡੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਅੰਸ਼ੁਮਤੀ, ਕੰਡਿਨੀ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ — ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ, ਉਗ੍ਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੇਲਾਂ।
8.7.5
यद्वः सहः सहमाना वीर्यं१ यच्च वो बलम् ।
तेनेममस्माद्यक्ष्मात्पुरुषं मुञ्चतौषधीरथो कृणोमि भेषजम् ॥ ८.७.५ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਸਹਿਣ-ਸਮਰਥ, ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ; ਔਸ਼ਧੀਓ, ਮੈਂ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
8.7.6
जीवलां नघारिषां जीवन्तीमोषधीमहम् ।
अरुन्धतीमुन्नयन्तीं पुष्पां मधुमतीमिह हुवेऽस्मा अरिष्टतातये ॥ ८.७.६ ॥
ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਜੀਉਂਦੀ ਔਸ਼ਧੀ ਨੂੰ — ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਨਿਸ਼ਟ-ਰਹਿਤ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
8.7.7
इहा यन्तु प्रचेतसो मेदिनीर्वचसो मम ।
यथेमं पारयामसि पुरुषं दुरितादधि ॥ ८.७.७ ॥
ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਸੁਚੇਤ, ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਨਾਲ; ਇਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੁਰਿਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਈਏ।
8.7.8
अग्नेर्घासो अपां गर्भो या रोहन्ति पुनर्णवाः ।
ध्रुवाः सहस्रनाम्नीर्भेषजीः सन्त्वाभृताः ॥ ८.७.८ ॥
ਅਗਨੀ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਗਰਭ, ਜੋ ਮੁੜ ਨਵੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ — ਉਹ ਟਿਕੀਆਂ, ਸਹਸ੍ਰਨਾਮੀ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਹੋਣ, ਲਿਆਂਦੀਆਂ।
8.7.9
अवकोल्बा उदकात्मान ओषधयः ।
व्यृषन्तु दुरितं तीक्ष्णशृङ्ग्यः ॥ ८.७.९ ॥
ਅਵਕੋਲਬ, ਪਾਣੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ ਐਸੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ — ਉਹ ਦੁਰਿਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਉਣ, ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ।
8.7.10
उन्मुञ्चन्तीर्विवरुणा उग्रा या विषदूषणीः ।
अथो बलासनाशनीः कृत्यादूषणीश्च यास्ता इहा यन्त्वोषधीः ॥ ८.७.१० ॥
ਬੰਧਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਗਰ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਲਗਮ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ — ਉਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆਉਣ।
8.7.11
अपक्रीताः सहीयसीर्वीरुधो या अभिष्टुताः ।
त्रायन्तामस्मिन् ग्रामे गामश्वं पुरुषं पशुम् ॥ ८.७.११ ॥
ਅਪਕ੍ਰੀਤ, ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਵੇਲਾਂ, ਉਸਤਤ ਕੀਤੀਆਂ — ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ, ਪੁਰਖ, ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
8.7.12
मधुमन् मूलं मधुमदग्रमासां मधुमन् मध्यं वीरुधां बभूव ।
मधुमत्पर्णं मधुमत्पुष्पमासां मधोः सम्भक्ता अमृतस्य भक्षो घृतमन्नं दुह्रतां गोपुरोगवम् ॥ ८.७.१२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮਿੱਠੀ, ਸਿਰਾ ਮਿੱਠਾ; ਵੇਲਾਂ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਤਾ ਮਿੱਠਾ, ਫੁੱਲ ਮਿੱਠਾ; ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾ ਕੇ, ਘਿਓ, ਅੰਨ, ਗੋਪੁਰੋਗਵ ਦੇਣ।
8.7.13
यावतीः कियतीश्चेमाः पृथिव्यामध्योषधीः ।
ता मा सहस्रपर्ण्यो मृत्योर्मुञ्चन्त्वंहसः ॥ ८.७.१३ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਹੋਣ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ।
8.7.14
वैयाघ्रो मणिर्वीरुधां त्रायमानोऽभिशस्तिपाः ।
अमीवाः सर्वा रक्षांस्यप हन्त्वधि दूरमस्मत् ॥ ८.७.१४ ॥
ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਣੀ, ਵੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਅਕ, ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ।
8.7.15
सिंहस्येव स्तनथोः सं विजन्तेऽग्नेरिव विजन्ते आभृताभ्यः ।
गवां यक्ष्मः पुरुषाणां वीरुद्भिरतिनुत्तो नाव्या एतु स्रोत्याः ॥ ८.७.१५ ॥
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦੇ ਕੰਬਣ ਵਾਂਗ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਯਕਸ਼ਮਾ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਧੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਿਸ਼ਤੀ ਯੋਗ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
8.7.16
मुमुचाना ओषधयोऽग्नेर्वैश्वानरादधि ।
भूमिं संतन्वतीरित यासां राजा वनस्पतिः ॥ ८.७.१६ ॥
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਨਸਪਤੀ ਹੈ।
8.7.17
या रोहन्त्याङ्गिरसीः पर्वतेषु समेषु च ।
ता नः पयस्वतीः शिवा ओषधीः सन्तु शं हृदे ॥ ८.७.१७ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਂਗਿਰਸ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੁੱਧ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋਣ; ਦਿਲ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ।
8.7.18
याश्चाहं वेद वीरुधो याश्च पश्यामि चक्षुषा ।
अज्ञाता जानीमश्च या यासु विद्म च संभृतम् ॥ ८.७.१८ ॥
ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਹਨ ਉਹ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਕੱਠਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
8.7.19
सर्वाः समग्रा ओषधीर्बोधन्तु वचसो मम ।
यथेमं पारयामसि पुरुषं दुरितादधि ॥ ८.७.१९ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪੂਰਨ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣਨ; ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੁਰਿਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਈਏ।
8.7.20
अश्वत्थो दर्भो वीरुधां सोमो राजामृतं हविः ।
व्रीहिर्यवश्च भेषजौ दिवस्पुत्रावमर्त्यौ ॥ ८.७.२० ॥
ਅਸ਼ਵੱਥ, ਦਰਭ, ਵੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੋਮ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਹਵਿ; ਵ੍ਰੀਹਿ ਅਤੇ ਯਵ ਦੋ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਦਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਮਰਤ।
8.7.21
उज्जिहीध्वे स्तनयत्यभिक्रन्दत्योषधीः ।
यदा वः पृश्निमातरः पर्जन्यो रेतसावति ॥ ८.७.२१ ॥
ਉੱਠੋ, ਹੇ ਔਸ਼ਧੀਓ! ਬੱਦਲ ਗਰਜਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਚਿੱਤਰੀ ਮਾਤਾ ਵਾਲਾ ਪਰਜੰਨ੍ਯ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਿਉਂਦਾ ਹੈ।
8.7.22
तस्यामृतस्येमं बलं पुरुषं पययामसि ।
अथो कृणोमि भेषजं यथासच्छतहायनः ॥ ८.७.२२ ॥
ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਦਵਾਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵੇ।
8.7.23
वराहो वेद वीरुधं नकुलो वेद भेषजीम् ।
सर्पा गन्धर्वा या विदुस्ता अस्मा अवसे हुवे ॥ ८.७.२३ ॥
ਵਰਾਹ ਉਹ ਵੇਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਕੁਲ ਉਹ ਦਵਾਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਸੱਪ ਅਤੇ ਗੰਧਰਬ ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
8.7.24
याः सुपर्णा आङ्गिरसीर्दिव्या या रघटो विदुः ।
वयांसि हंसा या विदुर्यास्च सर्वे पतत्रिणः ।
मृगा या विदुरोषधीस्ता अस्मा अवसे हुवे ॥ ८.७.२४ ॥
ਸੁਪਰਣ ਜੋ ਆਂਗਿਰਸੀ ਦਿੱਬ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਰਘਟ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਹੰਸ ਜੋ ਪੰਛੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਮ੍ਰਿਗ ਜੋ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
8.7.25
यावतीनामोषधीनां गावः प्राश्नन्त्यघ्न्या यवतीनामजावयः ।
तावतीस्तुभ्यमोषधीः शर्म यच्छन्त्वाभृताः ॥ ८.७.२५ ॥
ਅਘਨਿਆ ਗਾਵਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੌਆਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਡਾਂ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨੀਆਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦੇਣ।
8.7.26
यावतीषु मनुष्या भेषजं भिषजो विदुः ।
तावतीर्विश्वभेषजीरा भरामि त्वामभि ॥ ८.७.२६ ॥
ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਵੈਦ ਜਿੰਨੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨੀਆਂ ਸਰਬ-ਰੋਗਨਾਸ਼ਕ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।
8.7.27
पुष्पवतीः प्रसूमतीः फलिनीरफला उत ।
संमातर इव दुह्रामस्मा अरिष्टतातये ॥ ८.७.२७ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦੇਣ।
8.7.28
उत्त्वाहार्षं पञ्चशलादथो दशशलादुत ।
अथो यमस्य पड्वीशाद्विश्वस्माद्देवकिल्बिषात् ॥ ८.७.२८ ॥
ਤੈਨੂੰ ਪੰਜ ਸ਼ਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਦਸ ਸ਼ਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਯਮ ਦੇ ਪੜਵੀਸ਼ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ-ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ।