مهابهاراتا · أدهيايا 1.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.107.1
स राजा शान्तनुर्धीमान्देवराजर्षिसत्कृतः ।
धर्मात्मा सर्वलोकेषु सत्यवागिति विश्रुतः ॥ १.१०७.१ ॥
كان ذلك الملك الحكيم شانتانو، المكرَّم من سيد الآلهة ومن الحكماء الملوك، مشهورًا في جميع العوالم بأنه ذو روح بارة وصادق القول.
1.107.2
शान्तनोः कीर्तयिष्यामि सर्वानेव गुणानहम् ।
दमो दानं क्षमा बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम्।
नित्यान्यासन्महासत्वे शान्तनौ पुरुषर्षभे ॥ १.१०७.२ ॥
سأذكر جميع فضائل شانتانو: ضبط النفس، والعطاء، والصفح، والحكمة، والحياء، والثبات، والبهاء الأسمى — وكانت هذه دائمًا حاضرة في ذلك العظيم الروح، ثور الرجال شانتانو.
1.107.3
एवं स गुणसंपन्नो धर्मार्थकुशलो नृपः ।
आसीद्भरतवंशस्य गोप्ता सर्वजनस्य च ॥ १.१०७.३ ॥
وهكذا كان ذلك الملك، المتّصف بالفضائل والماهر في الدهارما والثروة، حاميًا لسلالة بهارتا ولجميع الناس.
1.107.4
कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः ॥ १.१०७.४ ॥
كان ذا عنق كالصدفة وكتفين عريضتين وبأس كفيل هائج، متّصفًا بجميع علامات الملك وبأهداف تامة الإنجاز.
1.107.5
तस्य कीर्तिमतो वृत्तमवेक्ष्य सततं नराः ।
धर्म एव परः कामादर्थाच्चेति व्यवस्थितः ॥ १.१०७.५ ॥
وإذ كان الناس يراقبون سلوك ذلك الملك المشهور دومًا، استقرّ رأيهم على أن الدهارما وحدها أسمى من الشهوة ومن الثروة.
1.107.6
एवमासीन्महासत्वः शान्तनुर्भरतर्षभ ।
न चास्य सदृशः कश्चिद्धर्मतः पार्थिवोऽभवत् ॥ १.१०७.६ ॥
هكذا كان شانتانو العظيم الروح، يا ثور البهاراتا؛ ولم يكن لأحد من الملوك على الأرض مثيلٌ له في الدهارما.
1.107.7
वर्तमानं हि धर्मेषु सर्वधर्मभृतां वरम् ।
तं महीपा महीपालं राजराज्येऽभ्यषेचयन् ॥ १.१०७.७ ॥
لأنه كان ثابتًا في الدharma، أفضل جميع حاملي الدharma، فقد مسحه الملوك ملكًا حاميًا للأرض في مملكة الملوك.
1.107.8
वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्ननिबोधनाः ।
पतिं भारतगोप्तारं समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०७.८ ॥
متحررين من الحزن والخوف والبلاء، مستيقظين كمن استيقظ من نوم هانئ، نال الملوك ذلك السيد حامي البهاراتا.
1.107.9
तेन कीर्तिमता शिष्टाः शक्रप्रतिमतेजसा ।
यज्ञदानक्रियाशीलाः समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०७.९ ॥
تحت تأديبه، ذي الشهرة وبهاء مماثل لإندرا، صار الملوك منكبين على القرابين والعطاء.
1.107.10
शान्तनुप्रमुखैर्गुप्ते लोके नृपतिभिस्तदा ।
नियमात्सर्ववर्णानां धर्मोत्तरमवर्तत ॥ १.१०७.१० ॥
ثم، في العالم المحروس بالملوك وعلى رأسهم شانتانو، جرى الدharma فوق الجميع بين الطبقات كافة بحكم النظام.
1.107.11
ब्रह्म पर्यचरत्क्षत्रं विशः क्षत्रमनुव्रताः ।
ब्रह्मक्षत्रानुरक्ताश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः ॥ १.१०७.११ ॥
خدم الكشاتريا البراهمة؛ وخدم الفايشيا، تابعين الكشاتريا، فيهم؛ وخدم الشودرا، المخلصون للبراهمة والكشاتريا، الفايشيا.
1.107.12
स हास्तिनपुरे रम्ये कुरूणां पुटभेदने ।
वसन्सागरपर्यन्तामन्वशासद्वसुन्धराम् ॥ १.१०७.१२ ॥
مقيمًا في هاستينابورا الجميلة للكورو، حكم الأرض المحدودة بالبحر.
1.107.13
स देवराजसदृशो धर्मज्ञः सत्यवागृजुः ।
दानधर्मतपोयोगाच्छ्रिया परमया युतः ॥ १.१०७.१३ ॥
كان مثل ملك الآلهة إندرا، عارفًا بالدارما، صادق القول، مستقيمًا؛ وبالعطاء والدارما والتقشف واليوغا كان متحليًا بالمجد الأعلى.
1.107.14
अरागद्वेषसंयुक्तः सोमवत्प्रियदर्शनः ।
तेजसा सूर्यकल्पोऽभूद्वायुवेगसमो जवे।
अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१०७.१४ ॥
كان خاليًا من التعلق والكراهية، جميل المنظر كالقمر؛ في البهاء كالشمس، وفي السرعة مساويًا للريح؛ في الغضب كالموت، وفي الصبر كالأرض.
1.107.15
वधः पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ।
शान्तनौ पृथिवीपाले नावर्तत तथा नृप ॥ १.१०७.१५ ॥
أيها الملك، في عهد شانتانو حامي الأرض، لم يحدث قتل للحيوانات ولا للخنازير البرية ولا للغزلان ولا للطيور.
1.107.16
ब्रह्मधर्मोत्तरे राज्ये शान्तनुर्विनयात्मवान् ।
समं शशास भूतानि कामरागविवर्जितः ॥ १.१०७.१६ ॥
في مملكة يتقدم فيها البراهمة والدارما، حكم شانتانو، المتواضع الطبع الخالي من الشهوة والتعلق، جميع الكائنات بالتساوي.
1.107.17
चकोरनेत्रस्ताम्रास्यः सिंहर्षभगतिर्युवा ।
गुणैरनुपमैर्युक्तः समस्तैराभिगामिकैः।
गम्भीरः सत्वसंपन्नः पूर्णचन्द्रनिभाननः ॥ १.१०७.१७ ॥
كان شابًا، ذا عينين كعيني طائر الشكورا ووجه محمر، ومشيته كمشية الأسد أو الثور؛ متحليًا بجميع الصفات الفريدة التي تليق بالملك، عميقًا، ممتلئًا بقوة الخلق، ووجهه كالبدر التام.
1.107.18
देवर्षिपितृयज्ञार्थमारभ्यन्त तदा क्रियाः ।
न चाधर्मेण केषांचित्प्राणिनामभवद्वधः ॥ १.१०७.१८ ॥
حينها كانت الشعائر تبدأ لقرابين الآلهة والحكماء والأسلاف، ولم يُقتل أي كائن بغير حق.
1.107.19
असुखानामनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम् ।
स एव राजा सर्वेषां भूतानामभवत्पिता ॥ १.१०७.१९ ॥
وصار ذلك الملك أبًا لجميع الكائنات، للتعساء وللذين لا كافل لهم ولأحياء أرحام الحيوانات.
1.107.20
तस्मिन्कुरुपतिश्रेष्ठे राजराजेश्वरे सति ।
श्रिता वागभवत्सत्यं दानधर्माश्रितं मनः ॥ १.१०७.२० ॥
وحين كان ذلك الأفضل بين سادة الكورو وملك الملوك حاكمًا، لجأ الكلام إلى الحق، ولجأ القلب إلى دهرما العطاء.
1.107.21
यज्ञार्थं पशवः सृष्टाः संतानार्थं च मैथुनम् ।
स समाः षोडशाष्टौ च चतस्रोऽष्टौ तथाऽपराः।
रतिमप्राप्नुवन्स्त्रीषु बभूव वनगोचरः ॥ १.१०७.२१ ॥
خُلقت البهائم للقربان، والمباشرة للنسل. وفي ستة عشر عامًا وثمانية وأربعة وثمانية وسنين أخرى لم ينل لذةً مع النساء، فصار ساكن الغابة.
1.107.22
तथारूपस्तथाचारस्तथावृत्तस्तथाश्रुतः ।
गाङ्गेयस्तस्य पुत्रोऽभून्नाम्ना देवव्रतो वसुः ॥ १.१०७.२२ ॥
وكان ابنه غانغيا، على هذا الجمال والسلوك والسيرة والعلم، واسمه ديفافراتا فاسو.
1.107.23
सर्वास्त्रेषु स निष्णातः पार्थिवेष्वितरेषु च ।
महाबलो महासत्वो महावीर्यो महारथः ॥ १.१०७.२३ ॥
كان ماهرًا في جميع الأسلحة، بين الملوك وغيرهم؛ عظيم القوة، عظيم الشجاعة والبأس، فارسًا عظيمًا على عربته.
1.107.24
स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा गङ्गामनुसरन्नदीम् ।
भागीरथीमल्पजलां शान्तनुर्दृष्टवान्नृपः ॥ १.१०७.२४ ॥
ذات مرة، بعد أن أصاب غزالًا وتتبّع نهر الغانغا، رأى الملك شانتانو البهاغيراثي قليلة الماء.
1.107.25
तां दृष्ट्वा चिन्तयामास शान्तनुः पुरुषर्षभः ।
स्यन्दते किं न्वियं नाद्य सरिच्छ्रेष्ठा यथा पुरा ॥ १.१०७.२५ ॥
فلما رآها فكّر شانتانو ثور الرجال: «لماذا لا يجري اليوم أفضل الأنهار كما كان من قبل؟»
1.107.26
ततो निमित्तमन्विच्छन्ददर्श स महामनाः ।
कुमारं रूपसंपन्नं बृहन्तं चारुदर्शनम् ॥ १.१०७.२६ ॥
فبحث عن السبب، فرأى ذلك الكريم النفس فتىً جميل الصورة، طويلاً، حسن المنظر.
1.107.27
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणं यथा देवं पुरन्दरम् ।
कृत्स्नां गङ्गां समावृत्य शरैस्तीक्ष्णैरवस्थितम् ॥ १.१०७.२७ ॥
كان يُطلق سلاحاً إلهياً كالإله بورندارا، واقفاً يغطي نهر الغانج كله بسهامه الحادة.
1.107.28
तां शरैराचितां दृष्ट्वा नदीं गङ्गां तदन्तिके ।
अभवद्विस्मितो राजा दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ॥ १.१०७.२८ ॥
فلما رأى الغانج النهر قريباً مغطى بالسهام، ورأى ذلك الفعل الفوق بشري، تحيّر الملك دهشةً.
1.107.29
जातमात्रं पुरा दृष्टं तं पुत्रं शान्तनुस्तदा ।
नोपलेभे स्मृतिं धीमानभिज्ञातुं तमात्मजम् ॥ १.१०७.२९ ॥
لم يستطع الحكيم شانتانو حينها أن يستحضر ذكرى الابن الذي رآه عند ولادته فيتعرّف عليه ابناً له.
1.107.30
स तु तं पितरं दृष्ट्वा मोहयामास मायया ।
संमोह्य तु ततः क्षिप्रं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.१०७.३० ॥
فلما رأى أباه أضلّه بالسحر، وبعد أن أضلّه اختفى على الفور في ذلك المكان.
1.107.31
तदद्बुतं ततो दृष्ट्वा तत्र राजा स शान्तनुः ।
सङ्कमानः सुतं गङ्गामब्रवीद्दर्शयेति ह ॥ १.१०७.३१ ॥
فلما رأى الملك شانتانو تلك المعجزة، اقترب من الغانجا وقال: «أرني ابني».
1.107.32
दर्शयामास तं गङ्गा बिभ्रती रूपमुत्तमम् ।
गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ तं कुमारमलङ्कृतम् ॥ १.१०७.३२ ॥
أرتْه الغانجا، متجلّيةً في هيئة سامية، وقد أمسكت بيدها اليمنى ذلك الفتى المزيّن.
1.107.33
अलङ्कृतामाभरणैर्विरजोम्बरधारिणीम् ।
दृष्टपूर्वामपि स तां नाभ्यजानात्स शान्तनुः ॥ १.१०७.३३ ॥
ومع أنه رآها من قبل، لم يعرفها الملك شانتانو، وهي مزيّنة بالحلي وترتدي ثياباً نقية.
1.107.34
यं पुत्रमष्टमं राजंस्त्वं पुरा मय्यविन्दथाः ।
स चायं पुरुषव्याघ्र सर्वास्त्रविदनुत्तमः ॥ १.१०७.३४ ॥
أيها الملك، هذا هو الابن الثامن الذي أنجبته مني من قبل: أفضل الرجال، العالم بكل السلاح، الذي لا يُضاهى.
1.107.35
गृहाणेमं महाराज मया संवर्धितं सुतम् ।
आदाय पुरुषव्याघ्र नयस्वैनं गृहं विभो ॥ १.१०७.३५ ॥
خذ هذا الابن، أيها الملك العظيم، الذي رعيته. احمله، أفضل الرجال، يا عظيم القدرة، وقده إلى بيتك.
1.107.36
वेदानधिजगे साङ्गान्वसिष्ठादेष वीर्यवान् ।
कृतास्त्रः परमेष्वासो देवराजसमो युधि ॥ १.१०७.३६ ॥
درس الفيدات مع فروعها على يد فاشيشتا؛ شديد البأس، متدرّب على السلاح، أمهر الرماة، يضاهي في الحرب إندرا ملك الآلهة.
1.107.37
सुराणां संमतो नित्यमसुराणां च भारत ।
उशा वेद यच्छास्त्रमयं तद्वेद सर्वशः ॥ १.१०७.३७ ॥
يا سليل بهارata، أُشنَس الذي كان دائمًا محترمًا من الآلهة والأسورا عرف ذلك العلم، وهذا يعرفه كله.
1.107.38
तथैवाङ्गिरसः पुत्रः सुरसुरनमस्कृतः ।
यद्वेद शास्त्रं तच्चापि कृत्स्नमस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ १.१०७.३८ ॥
وكذلك ابن أنجيراس، المكرَّم من الآلهة والأسورا، الذي عرف ذلك العلم، فإن ذلك العلم كله مستقر فيه.
1.107.39
तव पुत्रे महाबाहौ साङ्गोपाङ्गं महात्मनि ।
ऋषिः परैरनाधृष्यो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ १.१०७.३९ ॥
وفي ابنك العظيم الذراعين كبير النفس، بأطرافه وفروعه، ذلك العلم؛ والحكيم ابن جمداغني، الذي لا يُقهر من غيره والمجيد.
1.107.40
यदस्त्रं वेद राभश्च तदेतस्मिन्प्रतिष्ठितम् ।
महेष्वासमिमं राजन्राजधर्मार्थकोविदम् ॥ १.१०७.४० ॥
وعلم السلاح الذي يعرفه راما مستقر فيه. أيها الملك، هذا الرامي العظيم خبير بواجبات الملوك وثروتهم.
1.107.41
मया दत्तं निजं पुत्रं वीरं वीर गृहं नय ।
इत्युक्त्वा सा महाभागा तत्रैवान्तरधीयत।
तयैवं समनुज्ञातः पुत्रमादाय शान्तनुः ॥ १.१०७.४१ ॥
«خذ إلى بيتك هذا البطل، ابني الذي وهبتُه لك، أيها البطل». قالت ذلك ثم اختفت تلك العظيمة الحظ في الحال. وبإذنها أخذ شانتانو ابنه و...
1.107.42
भ्राजमानं यथाऽदित्यमाययौ स्वपुरं प्रति ।
पौरवस्तु पुरीं गत्वा पुरन्दरपुरोपमाम् ॥ १.१०७.४२ ॥
كان يتلألأ كالشمس، فمضى معه إلى مدينته. وصل ملك البوراڤا إلى المدينة التي تشبه مدينة إندرا، و...
1.107.43
सर्वकामसमृद्धार्थं मेने सोत्मानमात्मना ।
पौरवेषु ततः पुत्रं राज्यार्थमभयप्रदम् ॥ १.१०७.४३ ॥
لإتمام جميع رغباته ظن نفسه كاملاً. ثم وُلد في سلالة الباوراوا ابنٌ للملك، يمنح الأمان.
1.107.44
गुणवन्तं महात्मानं यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ।
पौरवाञ्शान्तनोः पुत्रः पितरं च महायशाः ॥ १.१०७.४४ ॥
نصّب ولي العهد ذلك الابن الفاضل النبيل. فصار ابن شانتانو، العظيم الشهرة، محبوباً لدى الباوراوا ولأبيه.
1.107.45
राष्ट्रं च रञ्जयामास वृत्तेन भरतर्षभ ।
स तथा सह पुत्रेण रममाणो महीपतिः ॥ १.१०७.४५ ॥
يا ثور البهاراتا، أرضى المملكة بسلوكه. وهكذا ظل الملك يحكم وهو يبتهج مع ابنه.
1.107.46
वर्तयामास वर्षाणि चत्वार्यमितविक्रमः ।
स कदाचिद्वनं यातो यमुनामभितो नदीम् ॥ १.१०७.४६ ॥
قضى ذو البأس الذي لا يُحد أربع سنين. ومرة ذهب إلى الغابة على ضفاف نهر اليامونا.
1.107.47
महीपतिरनिर्देश्यमाजिघ्रद्गन्धमुत्तमम् ।
तस्य प्रभवमन्विच्छन्विचचार समन्ततः ॥ १.१०७.४७ ॥
شمّ سيد الأرض عطراً فائقاً لا يوصف. وطلباً لمصدره، جال في كل الاتجاهات.
1.107.48
स ददर्श तदा कन्यां दाशानां देवरूपिणीम् ।
तामपृच्छत्स दृष्ट्वैव कन्यामसितलोचनाम् ॥ १.१०७.४८ ॥
عندها رأى فتاةً من الداشا، ذات هيئة إلهية. ولما رأى تلك الفتاة سوداء العينين سألها على الفور.
1.107.49
कस्य त्वमसि का चासि किं च भीरु चिकीर्षसि ।
साऽब्रवीद्दाशकन्याऽस्मि धर्मार्थं वाहये तरिम् ॥ १.१०७.४९ ॥
لمن أنتِ، ومن أنتِ؟ أيتها الخائفة، ماذا تنوين أن تفعلي؟ فأجابت: «أنا ابنة صيّاد؛ من أجل الواجب أُجري القارب.»
1.107.50
पितुर्नियोगाद्भद्रं ते दाशराज्ञो महात्मनः ।
रूपमाधुर्यगन्धैस्तां संयुक्तां देवरूपिणीम् ॥ १.१०७.५० ॥
بأمر أبيها، فلك الخير: كانت ابنة ملك الصيادين العظيم النفس، تحلّت بحلاوة الهيئة وعبق الطيب، ذات صورة إلهية.
1.107.51
समीक्ष्य राजा दाशेयीं कामयामास शान्तनुः ।
स गत्वा पितरं तस्या वरयामास तां तदा ॥ १.१०७.५१ ॥
لما رأى الملك شانتانو ابنة الصياد اشتهاها، فذهب إلى أبيها وطلب يدها عندئذٍ.
1.107.52
पर्यपृच्छत्ततस्तस्याः पितरं सोत्मकारणात् ।
स च तं प्रत्युवाचेदं दाशराजो महीपतिम् ॥ १.१०७.५२ ॥
ثم سأل الملك والدها بدافع اللهفة، فأجابه ملك الصيادين، سيّد الأرض، بهذا القول.
1.107.53
जातमात्रैव मे देया वराय वरवर्णिनी ।
हृदि कामस्तु मे कश्चित्तं निबोध जनेश्वर ॥ १.१०७.५३ ॥
كان ينبغي أن تُزوَّج ابنتي هذه، ذات اللون الحسن، لخطيب ما منذ ولادتها. لكن في قلبي رغبة؛ فاعلم ذلك، يا سيّد الناس.
1.107.54
यदीमां धर्मपत्नीं त्वं मत्तः प्रार्थयसेऽनघ ।
सत्यवागसि सत्येन समयं कुरु मे ततः ॥ १.१०७.५४ ॥
إن كنت تطلبها مني زوجةً شرعية، يا من لا عيب فيك، وكنت صادق القول، فاعقد لي عهدًا بالحق.
1.107.55
समयेन प्रदद्यां ते कन्यामहमिमां नृप ।
न हि मे त्वत्समः कश्चिद्वरो जातु भविष्यति ॥ १.१०७.५५ ॥
أيها الملك، سأعطيك هذه الفتاة بشرط واحد. فلن يكون لي خاطب يضاهيك أبدًا.
1.107.56
श्रुत्वा तव वरं दाश व्यवस्येयमहं तव ।
दातव्यं चेत्प्रदास्यामि न त्वदेयं कथंचन ॥ १.१०७.५६ ॥
بعد أن سمعت طلبك يا داشا، سأقرر. إن كان مما ينبغي أن يُعطى فسأعطيه، وما لا ينبغي أن يُعطى لك فلن أعطيه بحال.
1.107.57
अस्यां जायेत यः पुत्रः स राजा पृथिवीपते ।
त्वदूर्ध्वमभिषेक्तव्यो नान्यः कश्चन पार्थिव ॥ १.१०७.५७ ॥
الابن الذي يولد منها، يا سيد الأرض، هو وحده سيكون ملكًا، وبعدك يُتوَّج هو، لا غيره، أيها الملك.
1.107.58
नाकामयत तं दातुं वरं दाशाय शान्तनुः ।
शरीरजेन तीव्रेण दह्यमानोऽपि भारत ॥ १.१०७.५८ ॥
لم يرغب شانتانو في منح الصياد تلك المنحة، يا بهارتا، مع أنه كان يحترق من ألم شديد نشأ من جسده هو.
1.107.59
स चिन्तयन्नेव तदा दाशकन्यां महीपतिः ।
प्रत्ययाद्धास्तिनपुरं कामोपहतचेतनः ॥ १.१०७.५९ ॥
ثم عاد ذلك سيد الأرض إلى هاستيناpura، لا يفكر إلا في ابنة الصياد، وقد أصاب الهوى عقله، مدفوعًا بالتعلق.
1.107.60
ततः कदाचिच्छोचन्तं शान्तनुं ध्यानमास्थितम् ।
पुत्रो देवव्रतोऽभ्येत्य पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१०७.६० ॥
ثم في يوم من الأيام، بينما كان شانتانو جالسًا يحزن ومستغرقًا في التأمل، اقترب منه ابنه ديفافراتا وقال لأبيه هذه الكلمات.
1.107.61
सर्वतो भवतः क्षेमं विधेयाः सर्वपार्थिवाः ।
तत्किमर्थमिहाभीक्ष्णं परिशोचसि दुःखितः ॥ १.१०७.६१ ॥
سلامتك في كل مكان، وجميع الملوك خاضعون لك. فلماذا تحزن هكذا وتتوجع هنا باستمرار؟
1.107.62
ध्यायन्निव च मां राजन्नाभिभाषसि किंचन ।
न चाश्वेन विनिर्यासि विवर्णो हरिणः कृशः ॥ १.१०७.६२ ॥
أيها الملك، كأنك غارق في التأمل؛ لا تكلمني بشيء، ولا تخرج على حصانك؛ قد اصفر لونك وهزلت.
1.107.63
व्याधिमिच्छामि ते ज्ञातुं प्रतिकुर्यां हि तत्र वै ।
स तं काममवाच्यं वै दाशकन्यां प्रतीदृशम् ॥ १.१०७.६३ ॥
أريد أن أعرف مرضك، وسأعالجه لا محالة. لكن تلك الرغبة — مثل تلك الرغبة في ابنة الصياد — لا يُنطق بها.
1.107.64
विवर्तुं नाशकत्तस्मै पिता पुत्रस्य शान्तनुः ।
एवमुक्तः स पुत्रेण शान्तनुः प्रत्यभाषत ॥ १.१०७.६४ ॥
لم يستطع الأب شانتانو أن يصرف ابنه عن الأمر. وحين خاطبه ابنه بذلك، أجاب شانتانو.
1.107.65
असंशयं ध्यानपरो यथा वत्स तथा शृणु ।
अपत्यं नस्त्वमेवैकः कुले महति भारत ॥ १.१०७.६५ ॥
لا شك أنني غارق في التفكير. اسمع يا بُنيّ العزيز: في هذه الأسرة العظيمة أنت ذريتنا الوحيدة، يا بهاراتا.
1.107.66
शस्त्रनित्यश्च सततं पौरुषे पर्यवस्थितः ।
अनित्यतां च लोकानामनुशोचामि पुत्रक ॥ १.१०७.६६ ॥
أنت دائم الاشتغال بالسلاح، ثابت في الجهد الرجولي. يا بُنيّ، أنا أحزن على عدم دوام العوالم.
1.107.67
कथंचित्तव गाङ्गेय विपत्तौ नास्ति नः कुलम् ।
असंशयं त्वमेवैकः शतादपि वरः सुतः ॥ १.१०७.६७ ॥
يا ابن غانغا، مهما نزلت من نازلة فلن تفنى سلالتنا بسببك. بلا ريب، أنت وحدك خير من مئة ابن.
1.107.68
न चाप्यहं वृथा भूयो दारान्कर्तुमिहोत्सहे ।
संतानस्याविनाशाय कामये भद्रमस्तु ते ॥ १.१०७.६८ ॥
ولا أنوي عبثاً أن أتخذ زوجات هنا مرة أخرى. من أجل ألا تنقطع السلالة أتمنى لك الخير.
1.107.69
अनपत्यतैकपुत्रत्वमित्याहुर्धर्मवादिनः ।
चक्षुरेकं च पुत्रश्च अस्ति नास्ति च भारत।
चक्षुर्नाशे तनोर्नाशः पुत्रनाशे कुलक्षयः ॥ १.१०७.६९ ॥
يقول أهل الدهارما إن أن يكون لك ابن واحد هو كأن لا ولد لك. يا بهارتا، العين الواحدة والابن الواحد كأنهما موجودان وغير موجودين. بفقد العين يفقد الجسد، وبفقد الابن يُهلك النسل.
1.107.70
अग्निहोत्रं त्रयी विद्या यज्ञाश्च सहदक्षिणाः ।
सर्वाण्येतान्यपत्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १.१०७.७० ॥
إقامة النار، ومعرفة الفيدات الثلاثة، والقرابين مع أجورها—كل هذه معاً لا تساوي ولا الجزء السادس عشر من النسل.
1.107.71
एवमेतन्मनुष्येषु तच्च सर्वं प्रजास्विति ।
यदपत्यं महाप्राज्ञ तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १.१०७.७१ ॥
هكذا هو الأمر بين الناس، وهكذا بين جميع الكائنات. أيها الحكيم العظيم، لا شك عندي فيما يتعلق بالنسل.
1.107.72
अपत्येनानृणो लोके पितॄणां नास्ति संशयः ।
एषा त्रयी पुराणानां देवतानां च शाश्वती ॥ १.१०७.७२ ॥
بالنسل يتحرر الإنسان في هذا العالم من دَيْنه تجاه الأسلاف، ولا شك في ذلك. وهذه الثلاثية هي الطريق الأبدي للقدماء والآلهة.
1.107.73
अपत्यं कर्म विद्या च त्रीणि ज्योतींषि भारत ॥ १.१०७.७३ ॥
يا بهاراتا، النسل والفعل الطقسي والمعرفة هي الأنوار الثلاثة.
1.107.74
त्वं च शूरः सदाऽमर्षी शस्त्रनित्यश्च भारत ।
नान्यत्र युद्धात्तस्मात्ते निधनं विद्यते क्वचित् ॥ १.१०७.७४ ॥
أنت بطل، دائم الغضب، ملازم للسلاح أبدًا، يا بهاراتا. لذلك لا يوجد موتك في مكان سوى الحرب.
1.107.75
सोऽस्मि संशयमापन्नस्त्वयि शान्ते कथं भवेत् ।
इति ते कारणं तात दुःखस्योक्तमशेषतः ॥ १.१०७.७५ ॥
لقد وقعت في الشك في كيف يكون هذا حين تهدأ. وهكذا، يا بني الحبيب، قد قيل سبب حزنك كاملًا.
1.107.76
ततस्तत्कारणं राज्ञो ज्ञात्वा सर्वमशेषतः ।
देवव्रतो महाबुद्धिः प्रज्ञया चान्वचिन्तयत् ॥ १.१०७.७६ ॥
ثم، بعد أن فهم سبب الملك كله على التمام، تأمله ديفافراتا ذو العقل العظيم بحكمته.
1.107.77
अपत्यफलसंयुक्तमेतच्छ्रुत्वा पितुर्वचः ।
सूतं भूयोऽपि संतप्त आह्वयामास वै पितुः ॥ १.१०७.७७ ॥
لما سمع كلام أبيه المتصل بثمرة النسل، استدعى مكتئبًا مرة أخرى سائق عربة أبيه.
1.107.78
सूतस्तु कुरुमुख्यस्य उपयातस्तदाज्ञया ।
तमुवाच महाप्राज्ञो भीष्मो वै सारथिं पितुः ॥ १.१०७.७८ ॥
فجاء السائق بأمر سيد الكورو. فقال بهيشما، ذو الحكمة العظيمة، لسائق أبيه.
1.107.79
त्वं सारथे पितुर्मह्यं सखासि रथधूर्गतः ।
अपि जानासि यदि वै कस्यां भावो नृपस्य तु ॥ १.१०७.७९ ॥
أيها السائق، أنت صديق أبي وقد حملت نير عربته زمنا طويلا. فإن كنت تعلم إلى من يميل قلب الملك، فأخبرني.
1.107.80
तदाचक्ष्व भवान्पृष्टः करिष्ये न तदन्यथा ।
दाशकन्या कुरुश्रेष्ठ तत्र भावः पितुर्गतः ॥ १.१०७.८० ॥
سأخبرك كما سألت ولن أفعل خلافه. يا خير الكورو، لقد مال قلب أبيك إلى ابنة الصياد.
1.107.81
वृतः स नरदेवेन तदा वचनमब्रवीत् ।
योऽस्यां पुमान्भवेज्जातः स राजा त्वदनन्तरम् ॥ १.१०७.८१ ॥
فلما طلبها الملك قال: «إن الابن الذي يولد منها يكون ملكا بعدك.»
1.107.82
नाकामयत तं दातुं पिता तव वरं तदा ।
स चापि निश्चयस्तस्य न च दद्यां ततोऽन्यथा ॥ १.१०७.८२ ॥
لم يكن أبوك يرغب في منح ذلك الوعد حينها، وكان عزمه هو هذا: «وإلا فلن أعطيها.»
1.107.83
एतत्ते कथितं वीर कुरुष्व यदनन्तरम् ।
ततः स पितुराज्ञाय मतं सम्यगवेक्ष्य च।
ज्ञात्वा च मानसं पुत्रः प्रययौ यमुनां प्रति ॥ १.१०७.८३ ॥
أيها البطل، لقد قيل لك هذا؛ فافعل ما يلي. ثم إن الابن، بعد أن فهم رأي أبيه تمام الفهم وعرف مقصده، انطلق نحو نهر اليامونا.
1.107.84
क्षत्रियैः सह धर्मात्मा पुराणैर्धर्मचारिभिः ।
उच्चैश्श्रवसमागम्य कन्यां वव्रे पितुः स्वयम् ॥ १.१०७.८४ ॥
جاء ذلك الابن ذو النفس الصالحة مع الكشاتريا القدماء المتبعين للدارما، وطلب الفتاة لأبيه بنفسه.
1.107.85
तं दाशः प्रतिजग्राह विधिवत्प्रतिपूज्य च ।
अब्रवीच्चैनमासीनं राजसंसदि भारत ॥ १.१०७.८५ ॥
استقبله الصياد وفق الأصول وأكرمه، وقال له، وهو جالس في مجلس الملك، يا بهاراتا:
1.107.86
राज्यशुल्का प्रदातव्या कन्येयं याचतां वर ।
अपत्यं यद्भवेदस्याः स राजाऽस्तु पितुः परम् ॥ १.१०७.८६ ॥
يا أفضل الخاطبين، ينبغي أن تُعطى هذه الفتاة مقابل المملكة مهرًا؛ وليكن ابنها الذي يولد لها ملكًا بعد أبيه.
1.107.87
त्वमेवात्र महाबाहो शान्तनोर्वंशवर्धनः ।
पुत्रः शस्त्रभृतां श्रेष्ठः किं नु वक्ष्यामि ते वचः ॥ १.१०७.८७ ॥
يا ذا الذراعين القويتين، أنت هنا وحدك من يُنمّي نسل شانتنو، الابن الأفضل بين حاملي السلاح؛ فماذا أقول لك؟
1.107.88
कुमारिकायाः शुल्कार्थं किंचिद्वक्ष्यामि भारत ।
कोहि संबन्धखं श्लाघ्यमीप्सितं यौनमीदृशम्।
अतिक्रामन्न तप्येत साक्षादपि शतक्रतुः ॥ १.१०७.८८ ॥
يا بهاراتا، سأقول شيئًا عن مهر الفتاة: فمن، ولو كان إندرا نفسه، لا يندم بعد أن يتجاوز رابطة زواج جديرة بالثناء ومرغوبة كهذه؟
1.107.89
अपत्यं चैतदार्यस्य यो युष्माकं समो गुणैः ।
यस्य शुक्रात्सत्यवती संभूता वरवर्णिनी ॥ १.१०७.८९ ॥
وهذه الذرية تنتمي إلى النبيل الذي يماثلكم في الفضائل، وقد وُلدت من نطفته ساتياڤاتي ذات اللون الجميل.
1.107.90
तेन मे बहुशस्तात पिता ते परिकीर्तितः ।
अर्हः सत्यवतीं वोढुं धर्मज्ञः स नराधिपः ॥ १.१०७.९० ॥
يا عزيزي، لقد مدحتُ أباك مرارًا بسبب ذلك؛ وذلك السيد من البشر، العارف بالدَّرْما، جدير بأن يتزوج ساتياڤاتي.
1.107.91
इयं सत्यवती देवी पितरं तेऽब्रवीत्तथा ।
अर्थितश्चापिराजर्षिः प्रत्याख्यातः पुरा मया ॥ १.१०७.९१ ॥
قالت الإلهة ساتيافاتي لأبيك هكذا: «لقد طلبني الملك الحكيم من قبل، فرفضته.»
1.107.92
कन्यापितृत्वात्किंचित्तु वक्ष्यामि त्वां नराधिप ।
बलवत्सपत्नतामत्र दोषं पश्यामि केवलम् ॥ १.१०७.९२ ॥
أيها سيد الرجال، سأقول لك شيئًا بصفتي والد ابنة. لا أرى هنا إلا عيبًا واحدًا: خصومة الضرّة القوية.
1.107.93
भूयांसं त्वयि पश्यामि तद्दोषमपराजित ।
यस्य हि त्वं सपत्नः स्या गन्धर्वस्यासुरस्य वा ॥ १.१०७.९३ ॥
أيها الذي لا يُقهر، أرى ذلك العيب فيك أعظم، فقد تصبح ضرّة لغاندهروا أو أسورا.
1.107.94
न स जातु चिरं जीवेत्त्वयि क्रुद्धे परन्तप ।
एतावानत्र दोषो हि नान्यः कश्चन पार्थिव ॥ १.१०७.९४ ॥
أيها المُعذِّب للأعداء، لو غضبتَ لما عاش طويلًا. أيها الملك، ليس هنا من عيب سوى هذا، ولا عيب غيره.
1.107.95
एतज्जानीहि भद्रं ते दानादाने परन्तप ॥ १.१०७.९५ ॥
اعلم هذا أيها المُعذِّب للأعداء، ولك الخير: هذا هو العطاء والأخذ.
1.107.96
एवमुक्तस्तु गाङ्गेयस्तद्युक्तं प्रत्यभाषत ।
शृण्वतां भूमिपालानां पितुरर्थाय भारत ॥ १.१०७.९६ ॥
فلما قيل له ذلك أجاب غانغيا بما يليق، والملوك يسمعون، أيها البهاراتي، من أجل خير أبيه.
1.107.97
इदं वचनमाधत्स्व नास्ति वक्तास्य मत्समः ।
अन्यो जातो न जनिता न च कश्चन संप्रति ॥ १.१०७.९७ ॥
اسمع هذا القول: ليس في هذا الأمر متكلم مثلي، ولا مولود ولا والد مثلي الآن.
1.107.98
एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वमनुभाषसे ।
योऽस्यां जनिष्यते पुत्रः स नो राजा भविष्यति ॥ १.१०७.९८ ॥
سأفعل كما تقول تماماً: الابن الذي يولد منها سيكون ملكنا.
1.107.99
इत्युक्तः पुनरेव स्म तं दाशः प्रत्यभाषत ।
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म राज्यार्थे भरतर्षभ ॥ १.१०७.९९ ॥
فلما خوطب بذلك، أجابه الصياد مرة أخرى، راغباً في فعل أمر شاق من أجل المملكة، يا ثور البهاراتا.
1.107.100
त्वमेव नाथः संप्राप्तः शान्तनोरमितद्युते ।
कन्यायाश्चैव धर्मात्मन्प्रभुर्दानाय चेश्वरः ॥ १.१०७.१०० ॥
أنت، يا ابن شانتانو ذا النور اللامحدود، قد جئت هنا سيداً؛ يا أيها البار، إن سلطة إعطاء هذه العذراء هي لك وحدك أيضاً.
1.107.101
इदं तु वचनं सौम्य कार्यं चैव निबोध मे ।
कौमारिकाणां शीलेन वक्ष्याम्यहमरिन्दम ॥ १.१०७.१०१ ॥
لكن اسمع كلامي أيها اللطيف ونفّذه: سأتكلم بحسب طبيعة العذارى، يا قاهر الأعداء.
1.107.102
यत्त्वया सत्यवत्यर्थे सत्यधर्मपरायण ।
राजमध्ये प्रतिज्ञातमनुरूपं तवैव तत् ॥ १.१०७.१०२ ॥
العهد الذي قطعته أمام الملوك من أجل ساتياواتي، يا من تتمسك بالحق والدرم، إنما يليق بك أنت وحدك.
1.107.103
नान्यथा तन्महाबाहो संशयोऽत्र न कश्चन ।
तवापत्यं भवेद्यत्तु तत्र नः संशयो महान् ॥ १.१०७.१०३ ॥
أيها ذو الذراعين القويتين، لا شك في أنه لن يكون على غير ذلك. ولكن إن كان لك نسل، فلدينا شك عظيم في ذلك.
1.107.104
तस्यैतन्मतमाज्ञाय सत्यधर्मपरायणः ।
प्रत्यजानात्तदा राजन्पितुः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०७.१०४ ॥
وإذ علم بهذا الرأي، فإن ذلك الرجل المتفاني في الحق والواجب، أيها الملك، أعلن عهده حينئذ رغبة في إرضاء أبيه.
1.107.105
उच्चैश्श्रवः समाधत्स्व प्रतिज्ञां जनसंसदि ।
ऋषयो वाथ वा देवा भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ १.१०७.१०५ ॥
أيها أوتشايشرافاس، تمسّك بهذا العهد بثبات في مجلس الناس. سواء كانوا حكماء أو آلهة أو كائنات خفية عن الأنظار:
1.107.106
यानि यानीह शृण्वन्तु नास्ति वक्तास्य मत्समः ।
दाशराज निबोधेदं वचनं मे नृपोत्तम ॥ १.१०७.१०६ ॥
فليستمع كل من هنا؛ ليس في هذا من يتكلم مثلي. أيها ملك الداشا، أيها أفضل الملوك، افهم كلامي هذا.
1.107.107
शृण्वतां भूमिपालानां यद्ब्रवीमि पितुः कृते ।
राज्यं तावत्पूर्वमेव मया त्यक्तं नराधिपाः ॥ १.१०७.१०७ ॥
أيها الملوك المستمعون، ما أقوله من أجل أبي هو هذا: لقد تخليت عن المملكة من قبل. أيها سادة البشر.
1.107.108
अपत्यहेतोरपि च करिष्येऽद्य विनिश्चयम् ।
अद्यप्रभृति मे दाश ब्रह्मचर्यं भविष्यति ॥ १.१०७.१०८ ॥
ومن أجل النسل أيضًا، سأتخذ الآن عزمًا ثابتًا. أيها الداشا، من هذا اليوم فصاعدًا سيكون عيشي عفافًا وبرهمشاريا.
1.107.109
अपुत्रस्यापि मे लोका भविष्यन्त्यक्षया दिवि ।
न हि जन्मप्रभृत्युक्तं मया किंचिदिहानृतम् ॥ १.१०७.१०९ ॥
وإن لم يكن لي ابن، فستكون عوالمي في السماء خالدة. ومنذ ولادتي لم أقل هنا كذبة قط.
1.107.110
यावत्प्राणा ध्रियन्ते वै मम देहं समाश्रिताः ।
तावन्न जनयिष्यामि पित्रे कन्यां प्रयच्छ मे ॥ १.१०७.११० ॥
ما دامت أنفاس الحياة باقية في جسدي فلن أنجب نسلاً. أعطني فتاة من أجل أبي.
1.107.111
परित्यजाम्यहं राज्यं मैथुनं चापि सर्वशः ।
ऊर्ध्वरेता भविष्यामि दाश सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.१०७.१११ ॥
أتخلى عن المملكة وعن المباضعة تماماً. أيها الصياد، سأكون من يرتفع نسله إلى الأعلى. هذه الحقيقة أقولها لك.
1.107.112
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहः ।
ददानीत्येव तं दाशो धर्मात्मा प्रत्यभाषत ॥ १.१०७.११२ ॥
ولما سمع كلامه، وقد قام شعر جسده فرحاً، أجابه الصياد ذو النفس البارة: «سأعطيها».
1.107.113
ततोन्तरिक्षेऽप्सरसो देवाः सर्षिगणास्तदा ।
तद्दृष्टा दुष्करं कर्म प्रशशंसुश्च पार्थिवाः ॥ १.१०७.११३ ॥
ثم في السماء أخذت الحوريات والآلهة مع جماعات الحكماء، إذ رأوا ذلك العمل الشاق، والملوك أيضاً، يمدحون.
1.107.114
अभ्यवर्षन्त कुसुमैर्भीष्मोऽयमिति चाब्रुवन् ।
ततः स पितुरर्थाय तामुवाच यशस्विनीम् ॥ १.१०७.११४ ॥
وأمطروا الزهور قائلين: «هذا هو بهيشما». ثم، من أجل أبيه، خاطب تلك المشهورة.
1.107.115
अधिरोह रथं मातर्गच्छावः स्वगृहानिति ।
एवमुक्त्वा तु भीष्मस्तां रथमारोप्य भामिनीं ॥ १.१०७.११५ ॥
«يا أماه، اصعدي العربة، فلنذهب إلى بيتنا.» وبعد أن قال هذا، أركب بهيشما تلك المرأة المتألقة على العربة.
1.107.116
आगम्य हास्तिनपुरं शान्तनोः संन्यवेदयत् ।
तस्य तद्दुष्करं कर्म प्रशशंसुर्नाराधिपाः ॥ १.१०७.११६ ॥
ولما وصل إلى هاستيناپورا أخبر شانتانو بكل شيء. فأثنى ملوك الناس على عمله العسير.
1.107.117
समेताश्च पृथक्चैव भीष्मोयमिति चाब्रुवन् ।
तच्छ्रुत्वा दुष्करं कर्म कृतं भीष्मेण शान्तनुः ॥ १.१०७.११७ ॥
اجتمعوا وتفرقوا وهم يقولون: «هذا بهيشما.» ولما سمع شانتانو أن بهيشما قد أنجز هذا العمل العسير—
1.107.118
बभूव दुःखितो राजा चिररात्राय भारत ।
स तेन कर्मणा सूनोः प्रीतस्तस्मै वरं ददौ ॥ १.१०७.११८ ॥
وقد حزن الملك شانتانو زمنًا طويلًا، يا بهارتا. ثم سُرّ بعمل ابنه فمنحه نعمة.
1.107.119
स्वच्छन्दमरणं तुष्टो ददौ तस्मै महात्मने ।
न ते मृत्युः प्रभविता यावज्जीवितुमिच्छसि ॥ १.१०७.११९ ॥
فسُرّ وأعطى ذلك العظيم النفس نعمة الموت بإرادته: «لن يكون للموت سلطان عليك ما دمت تريد أن تعيش.»
1.107.120
त्वत्तो ह्यनुज्ञां संप्राप्य मृत्युः प्रभविताऽनघ ॥ १.१०७.१२० ॥
«يا بلا دنس، لن يكون للموت سلطان عليك إلا بعد أن ينال إذنك.»