ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.107.1
स राजा शान्तनुर्धीमान्देवराजर्षिसत्कृतः ।
धर्मात्मा सर्वलोकेषु सत्यवागिति विश्रुतः ॥ १.१०७.१ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜ ಶಾಂತನು, ದೇವರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ಧರ್ಮಾತ್ಮನೆಂದೂ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾದಿಯೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.
1.107.2
शान्तनोः कीर्तयिष्यामि सर्वानेव गुणानहम् ।
दमो दानं क्षमा बुद्धिर्ह्रीर्धृतिस्तेज उत्तमम्।
नित्यान्यासन्महासत्वे शान्तनौ पुरुषर्षभे ॥ १.१०७.२ ॥
ಶಾಂತನುವಿನ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುವೆನು. ದಮ, ದಾನ, ಕ್ಷಮೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜೆ, ಧೃತಿ, ಉತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸು — ಇವು ಆ ಮಹಾತ್ಮ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂತನುವಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇದ್ದವು.
1.107.3
एवं स गुणसंपन्नो धर्मार्थकुशलो नृपः ।
आसीद्भरतवंशस्य गोप्ता सर्वजनस्य च ॥ १.१०७.३ ॥
ಹೀಗೆ ಗುಣಸಂಪನ್ನನೂ, ಧರ್ಮಾರ್ಥಕುಶಲನೂ ಆದ ಆ ರಾಜನು ಭರತವಂಶದ ರಕ್ಷಕನೂ ಎಲ್ಲ ಜನರ ಪಾಲಕನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
1.107.4
कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः ॥ १.१०७.४ ॥
ಶಂಖದಂತಹ ಕತ್ತು, ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳು, ಮದಗಜದಂತಹ ಪರಾಕ್ರಮ ಉಳ್ಳವನು; ರಾಜಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ತುಂಬಿದವನು, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಉದ್ದೇಶಗಳುಳ್ಳವನು.
1.107.5
तस्य कीर्तिमतो वृत्तमवेक्ष्य सततं नराः ।
धर्म एव परः कामादर्थाच्चेति व्यवस्थितः ॥ १.१०७.५ ॥
ಕೀರ್ತಿವಂತನ ನಡತೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಗಮನಿಸಿದ ಜನರು, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು.
1.107.6
एवमासीन्महासत्वः शान्तनुर्भरतर्षभ ।
न चास्य सदृशः कश्चिद्धर्मतः पार्थिवोऽभवत् ॥ १.१०७.६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಮಹಾತ್ಮ ಶಾಂತನು ಹೀಗಿದ್ದನು; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಬೇರೆ ರಾಜನೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.107.7
वर्तमानं हि धर्मेषु सर्वधर्मभृतां वरम् ।
तं महीपा महीपालं राजराज्येऽभ्यषेचयन् ॥ १.१०७.७ ॥
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನೂ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಅವನನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯುವ ರಾಜನಾಗಿ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.
1.107.8
वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्ननिबोधनाः ।
पतिं भारतगोप्तारं समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०७.८ ॥
ಶೋಕ, ಭಯ, ಬಾಧೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಸುಖನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಭೂಪಾಲರು ಭರತವಂಶದ ರಕ್ಷಕನಾದ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪಡೆದರು.
1.107.9
तेन कीर्तिमता शिष्टाः शक्रप्रतिमतेजसा ।
यज्ञदानक्रियाशीलाः समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०७.९ ॥
ಕೀರ್ತಿವಂತನೂ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನೂ ಆದ ಅವನಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿತರಾದ ಭೂಪಾಲರು ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಾನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು.
1.107.10
शान्तनुप्रमुखैर्गुप्ते लोके नृपतिभिस्तदा ।
नियमात्सर्ववर्णानां धर्मोत्तरमवर्तत ॥ १.१०७.१० ॥
ಆಗ ಶಂತನು ಮೊದಲಾದ ರಾಜರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದವರಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಧರ್ಮವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.
1.107.11
ब्रह्म पर्यचरत्क्षत्रं विशः क्षत्रमनुव्रताः ।
ब्रह्मक्षत्रानुरक्ताश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः ॥ १.१०७.११ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಸೇವಿಸಿದರು; ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ವೈಶ್ಯರು ಸೇವಿಸಿದರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತರಾದ ಶೂದ್ರರು ವೈಶ್ಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು.
1.107.12
स हास्तिनपुरे रम्ये कुरूणां पुटभेदने ।
वसन्सागरपर्यन्तामन्वशासद्वसुन्धराम् ॥ १.१०७.१२ ॥
ಕುರುಗಳ ರಮಣೀಯ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಸಾಗರದವರೆಗಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
1.107.13
स देवराजसदृशो धर्मज्ञः सत्यवागृजुः ।
दानधर्मतपोयोगाच्छ्रिया परमया युतः ॥ १.१०७.१३ ॥
ಅವನು ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಂತೆ; ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಸತ್ಯವಾದಿ, ಋಜುಸ್ವಭಾವದವನು; ದಾನ, ಧರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ಯೋಗಗಳಿಂದ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.
1.107.14
अरागद्वेषसंयुक्तः सोमवत्प्रियदर्शनः ।
तेजसा सूर्यकल्पोऽभूद्वायुवेगसमो जवे।
अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१०७.१४ ॥
ಅವನು ರಾಗದ್ವೇಷರಹಿತನು; ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನನು; ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ವೇಗದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮನು; ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಯಮನಂತೆ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ.
1.107.15
वधः पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ।
शान्तनौ पृथिवीपाले नावर्तत तथा नृप ॥ १.१०७.१५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಭೂಪಾಲ ಶಾಂತನುವಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳ, ಹಂದಿಗಳ, ಮೃಗಗಳ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಧೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
1.107.16
ब्रह्मधर्मोत्तरे राज्ये शान्तनुर्विनयात्मवान् ।
समं शशास भूतानि कामरागविवर्जितः ॥ १.१०७.१६ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಪ್ರಧಾನವಾದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿನಯಶೀಲ ಶಾಂತನು ಕಾಮ-ರಾಗರಹಿತನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಳಿದನು.
1.107.17
चकोरनेत्रस्ताम्रास्यः सिंहर्षभगतिर्युवा ।
गुणैरनुपमैर्युक्तः समस्तैराभिगामिकैः।
गम्भीरः सत्वसंपन्नः पूर्णचन्द्रनिभाननः ॥ १.१०७.१७ ॥
ಅವನು ಯುವಕನು; ಚಕೋರ ಪಕ್ಷಿಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೆಂಪು ಮುಖ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ವೃಷಭನಂತಹ ನಡಿಗೆ ಉಳ್ಳವನು; ರಾಜೋಚಿತ ಅನುಪಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು; ಗಂಭೀರ, ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವನು.
1.107.18
देवर्षिपितृयज्ञार्थमारभ्यन्त तदा क्रियाः ।
न चाधर्मेण केषांचित्प्राणिनामभवद्वधः ॥ १.१०७.१८ ॥
ಆಗ ದೇವ, ಋಷಿ, ಪಿತೃಗಳ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಯಾವ ಜೀವಿಗೂ ವಧೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
1.107.19
असुखानामनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम् ।
स एव राजा सर्वेषां भूतानामभवत्पिता ॥ १.१०७.१९ ॥
ದುಃಖಿತರಿಗೆ, ಅನಾಥರಿಗೆ, ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವವರಿಗೆ, ಆ ರಾಜನೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯಾದನು.
1.107.20
तस्मिन्कुरुपतिश्रेष्ठे राजराजेश्वरे सति ।
श्रिता वागभवत्सत्यं दानधर्माश्रितं मनः ॥ १.१०७.२० ॥
ಕುರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ರಾಜರಾಜನೂ ಆದ ಅವನಿದ್ದಾಗ, ವಾಣಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿತು; ಮನಸ್ಸು ದಾನಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿತು.
1.107.21
यज्ञार्थं पशवः सृष्टाः संतानार्थं च मैथुनम् ।
स समाः षोडशाष्टौ च चतस्रोऽष्टौ तथाऽपराः।
रतिमप्राप्नुवन्स्त्रीषु बभूव वनगोचरः ॥ १.१०७.२१ ॥
ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಪಶುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು; ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಥುನ. ಅವನು ಹದಿನಾರು, ಎಂಟು, ನಾಲ್ಕು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಇತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ವನವಾಸಿಯಾದನು.
1.107.22
तथारूपस्तथाचारस्तथावृत्तस्तथाश्रुतः ।
गाङ्गेयस्तस्य पुत्रोऽभून्नाम्ना देवव्रतो वसुः ॥ १.१०७.२२ ॥
ಅಂತಹ ರೂಪ, ಆಚಾರ, ನಡತೆ, ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಗಾಂಗೇಯನು ಅವನ ಪುತ್ರನಾದನು; ಅವನ ಹೆಸರು ದೇವವ್ರತ ವಸು.
1.107.23
सर्वास्त्रेषु स निष्णातः पार्थिवेष्वितरेषु च ।
महाबलो महासत्वो महावीर्यो महारथः ॥ १.१०७.२३ ॥
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು; ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ; ಮಹಾಬಲ, ಮಹಾಸತ್ವ, ಮಹಾವೀರ್ಯ, ಮಹಾರಥ.
1.107.24
स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा गङ्गामनुसरन्नदीम् ।
भागीरथीमल्पजलां शान्तनुर्दृष्टवान्नृपः ॥ १.१०७.२४ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಜಿಂಕೆಗೆ ಬಾಣ ಹೊಡೆದು, ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಶಂತನು ಭಾಗೀರಥಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡನು.
1.107.25
तां दृष्ट्वा चिन्तयामास शान्तनुः पुरुषर्षभः ।
स्यन्दते किं न्वियं नाद्य सरिच्छ्रेष्ठा यथा पुरा ॥ १.१०७.२५ ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಂತನು ಚಿಂತಿಸಿದನು, "ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಇವಳು ಇಂದು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಏಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ?"
1.107.26
ततो निमित्तमन्विच्छन्ददर्श स महामनाः ।
कुमारं रूपसंपन्नं बृहन्तं चारुदर्शनम् ॥ १.१०७.२६ ॥
ಆಗ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಕನು ರೂಪಸಂಪನ್ನನಾದ, ಎತ್ತರದ, ಸುಂದರ ದರ್ಶನವುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ಕುಮಾರನನ್ನು ಕಂಡನು.
1.107.27
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणं यथा देवं पुरन्दरम् ।
कृत्स्नां गङ्गां समावृत्य शरैस्तीक्ष्णैरवस्थितम् ॥ १.१०७.२७ ॥
ಅವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ದೇವೇಂದ್ರನಂತೆ; ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.
1.107.28
तां शरैराचितां दृष्ट्वा नदीं गङ्गां तदन्तिके ।
अभवद्विस्मितो राजा दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ॥ १.१०७.२८ ॥
ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಅತಿಮಾನುಷ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.
1.107.29
जातमात्रं पुरा दृष्टं तं पुत्रं शान्तनुस्तदा ।
नोपलेभे स्मृतिं धीमानभिज्ञातुं तमात्मजम् ॥ १.१०७.२९ ॥
ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ನೋಡಿದ್ದ ಆ ಮಗನನ್ನು, ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಸ್ಮರಣೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಂತನುವಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.
1.107.30
स तु तं पितरं दृष्ट्वा मोहयामास मायया ।
संमोह्य तु ततः क्षिप्रं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.१०७.३० ॥
ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು; ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.
1.107.31
तदद्बुतं ततो दृष्ट्वा तत्र राजा स शान्तनुः ।
सङ्कमानः सुतं गङ्गामब्रवीद्दर्शयेति ह ॥ १.१०७.३१ ॥
ಆಗ ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜ ಶಂತನು ಗಂಗೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, "ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತೋರಿಸು" ಎಂದನು.
1.107.32
दर्शयामास तं गङ्गा बिभ्रती रूपमुत्तमम् ।
गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ तं कुमारमलङ्कृतम् ॥ १.१०७.३२ ॥
ಗಂಗೆ ಉತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು; ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಆ ಕುಮಾರನನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು.
1.107.33
अलङ्कृतामाभरणैर्विरजोम्बरधारिणीम् ।
दृष्टपूर्वामपि स तां नाभ्यजानात्स शान्तनुः ॥ १.१०७.३३ ॥
ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು, ಮೊದಲೇ ನೋಡಿದ್ದರೂ ಆ ಶಂತನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.107.34
यं पुत्रमष्टमं राजंस्त्वं पुरा मय्यविन्दथाः ।
स चायं पुरुषव्याघ्र सर्वास्त्रविदनुत्तमः ॥ १.१०७.३४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಪಡೆದ ಎಂಟನೆಯ ಮಗ ಇವನೇ; ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯೆ ತಿಳಿದ ಅನುತ್ತಮ.
1.107.35
गृहाणेमं महाराज मया संवर्धितं सुतम् ।
आदाय पुरुषव्याघ्र नयस्वैनं गृहं विभो ॥ १.१०७.३५ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾನು ಸಾಕಿದ ಈ ಮಗನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಓ ವಿಭು, ಇವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು.
1.107.36
वेदानधिजगे साङ्गान्वसिष्ठादेष वीर्यवान् ।
कृतास्त्रः परमेष्वासो देवराजसमो युधि ॥ १.१०७.३६ ॥
ಇವನು ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನ ಸಮಾನ.
1.107.37
सुराणां संमतो नित्यमसुराणां च भारत ।
उशा वेद यच्छास्त्रमयं तद्वेद सर्वशः ॥ १.१०७.३७ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ! ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಶನನು ಯಾವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದನೋ, ಅದನ್ನು ಇವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ.
1.107.38
तथैवाङ्गिरसः पुत्रः सुरसुरनमस्कृतः ।
यद्वेद शास्त्रं तच्चापि कृत्स्नमस्मिन्प्रतिष्ठितम् ॥ १.१०७.३८ ॥
ಅಂಗಿರಸನ ಮಗನು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಯಾವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನೋ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಇವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
1.107.39
तव पुत्रे महाबाहौ साङ्गोपाङ्गं महात्मनि ।
ऋषिः परैरनाधृष्यो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ १.१०७.३९ ॥
ನಿಮ್ಮ ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರನಲ್ಲಿ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ (ವಿದ್ಯೆ ಇದೆ); ಇತರರಿಂದ ಅಜೇಯನಾದ, ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ಋಷಿ.
1.107.40
यदस्त्रं वेद राभश्च तदेतस्मिन्प्रतिष्ठितम् ।
महेष्वासमिमं राजन्राजधर्मार्थकोविदम् ॥ १.१०७.४० ॥
ರಾಮನು ಅರಿತಿರುವ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆ ಇವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಓ ರಾಜನೇ! ಈ ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿ ರಾಜಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ತಿಳಿದವನು.
1.107.41
मया दत्तं निजं पुत्रं वीरं वीर गृहं नय ।
इत्युक्त्वा सा महाभागा तत्रैवान्तरधीयत।
तयैवं समनुज्ञातः पुत्रमादाय शान्तनुः ॥ १.१०७.४१ ॥
ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು, ಓ ವೀರನೇ, ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾಭಾಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದೃಶ್ಯಳಾದಳು. ಅವಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಶಂತನು ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ...
1.107.42
भ्राजमानं यथाऽदित्यमाययौ स्वपुरं प्रति ।
पौरवस्तु पुरीं गत्वा पुरन्दरपुरोपमाम् ॥ १.१०७.४२ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಪೌರವ ರಾಜನು ಇಂದ್ರಪುರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ ...
1.107.43
सर्वकामसमृद्धार्थं मेने सोत्मानमात्मना ।
पौरवेषु ततः पुत्रं राज्यार्थमभयप्रदम् ॥ १.१०७.४३ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ತೃಪ್ತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಆಗ ಪೌರವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಒಬ್ಬ ಮಗನು (ಜನಿಸಿದನು).
1.107.44
गुणवन्तं महात्मानं यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ।
पौरवाञ्शान्तनोः पुत्रः पितरं च महायशाः ॥ १.१०७.४४ ॥
ಗುಣವಂತನೂ ಮಹಾತ್ಮನೂ ಆದ ಆ ಮಗನನ್ನು ಅವನು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು. ಶಂತನುವಿನ ಮಗ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ (ಅವನು), ಪೌರವರಿಗೂ ತಂದೆಗೂ (ಪ್ರಿಯನಾದನು).
1.107.45
राष्ट्रं च रञ्जयामास वृत्तेन भरतर्षभ ।
स तथा सह पुत्रेण रममाणो महीपतिः ॥ १.१०७.४५ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ತನ್ನ ನಡತೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜನು (ಆಳಿದನು).
1.107.46
वर्तयामास वर्षाणि चत्वार्यमितविक्रमः ।
स कदाचिद्वनं यातो यमुनामभितो नदीम् ॥ १.१०७.४६ ॥
ಅಪರಿಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದನು. ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.
1.107.47
महीपतिरनिर्देश्यमाजिघ्रद्गन्धमुत्तमम् ।
तस्य प्रभवमन्विच्छन्विचचार समन्ततः ॥ १.१०७.४७ ॥
ಆ ರಾಜನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿದನು. ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
1.107.48
स ददर्श तदा कन्यां दाशानां देवरूपिणीम् ।
तामपृच्छत्स दृष्ट्वैव कन्यामसितलोचनाम् ॥ १.१०७.४८ ॥
ಆಗ ಅವನು ದಾಶರ ದೇವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
1.107.49
कस्य त्वमसि का चासि किं च भीरु चिकीर्षसि ।
साऽब्रवीद्दाशकन्याऽस्मि धर्मार्थं वाहये तरिम् ॥ १.१०७.४९ ॥
ನೀನು ಯಾರವಳು, ಯಾರು? ಓ ಭೀರು, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀ? ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾನು ಅಂಬಿಗನ ಮಗಳು; ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ದೋಣಿ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ.'
1.107.50
पितुर्नियोगाद्भद्रं ते दाशराज्ञो महात्मनः ।
रूपमाधुर्यगन्धैस्तां संयुक्तां देवरूपिणीम् ॥ १.१०७.५० ॥
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ — ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದಾಶರಾಜನ ಮಗಳು. ರೂಪದ ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದೇವರೂಪದ ಆಕೆ.
1.107.51
समीक्ष्य राजा दाशेयीं कामयामास शान्तनुः ।
स गत्वा पितरं तस्या वरयामास तां तदा ॥ १.१०७.५१ ॥
ಆ ದಾಶಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜ ಶಂತನು ಅವಳನ್ನು ಬಯಸಿದನು. ಅವನು ಅವಳ ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಆಗ ಅವಳನ್ನು ವರಿಸಲು ಕೇಳಿದನು.
1.107.52
पर्यपृच्छत्ततस्तस्याः पितरं सोत्मकारणात् ।
स च तं प्रत्युवाचेदं दाशराजो महीपतिम् ॥ १.१०७.५२ ॥
ಆಗ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಜನು ಅವಳ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ದಾಶರಾಜನು ಆ ಮಹೀಪತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.107.53
जातमात्रैव मे देया वराय वरवर्णिनी ।
हृदि कामस्तु मे कश्चित्तं निबोध जनेश्वर ॥ १.१०७.५३ ॥
ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆಯೇ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣೆಯನ್ನು ವರನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸೆ ಇದೆ — ಓ ಜನೇಶ್ವರ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿ.
1.107.54
यदीमां धर्मपत्नीं त्वं मत्तः प्रार्थयसेऽनघ ।
सत्यवागसि सत्येन समयं कुरु मे ततः ॥ १.१०७.५४ ॥
ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಇವಳನ್ನು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಓ ಅನಘ, ನೀನು ಸತ್ಯವಾದಿ; ಸತ್ಯದಿಂದ ನನಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡು.
1.107.55
समयेन प्रदद्यां ते कन्यामहमिमां नृप ।
न हि मे त्वत्समः कश्चिद्वरो जातु भविष्यति ॥ १.१०७.५५ ॥
ರಾಜನೇ, ಒಂದು ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನಗೆ ಸಮಾನನಾದ ವರ ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
1.107.56
श्रुत्वा तव वरं दाश व्यवस्येयमहं तव ।
दातव्यं चेत्प्रदास्यामि न त्वदेयं कथंचन ॥ १.१०७.५६ ॥
ದಾಶನೇ, ನಿನ್ನ ವರವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದಾದರೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನಿನಗೆ ಕೊಡಲಾಗದ್ದನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.107.57
अस्यां जायेत यः पुत्रः स राजा पृथिवीपते ।
त्वदूर्ध्वमभिषेक्तव्यो नान्यः कश्चन पार्थिव ॥ १.१०७.५७ ॥
ಇವಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನೇ, ಭೂಪತಿಯೇ, ರಾಜನಾಗುವನು; ನಿನ್ನ ನಂತರ ಅವನೇ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಹೊಂದಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಜನೇ.
1.107.58
नाकामयत तं दातुं वरं दाशाय शान्तनुः ।
शरीरजेन तीव्रेण दह्यमानोऽपि भारत ॥ १.१०७.५८ ॥
ಶಂತನು ದಾಶನಿಗೆ ಆ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ; ಓ ಭಾರತನೇ, ಅವನು ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತೀವ್ರ ನೋವಿನಿಂದ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ.
1.107.59
स चिन्तयन्नेव तदा दाशकन्यां महीपतिः ।
प्रत्ययाद्धास्तिनपुरं कामोपहतचेतनः ॥ १.१०७.५९ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹೀಪತಿ ದಾಶನ ಮಗಳನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಕಾಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಲಕಿದವನಾಗಿ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.
1.107.60
ततः कदाचिच्छोचन्तं शान्तनुं ध्यानमास्थितम् ।
पुत्रो देवव्रतोऽभ्येत्य पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१०७.६० ॥
ಆ ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಶಂತನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ, ಅವನ ಮಗ ದೇವವ್ರತನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ತಂದೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.107.61
सर्वतो भवतः क्षेमं विधेयाः सर्वपार्थिवाः ।
तत्किमर्थमिहाभीक्ष्णं परिशोचसि दुःखितः ॥ १.१०७.६१ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಮಗೆ ಕ್ಷೇಮವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ನಿಮಗೆ ಅಧೀನರು. ಹಾಗಿರುವಾಗ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏತಕ್ಕಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
1.107.62
ध्यायन्निव च मां राजन्नाभिभाषसि किंचन ।
न चाश्वेन विनिर्यासि विवर्णो हरिणः कृशः ॥ १.१०७.६२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀವು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರಂತಿದ್ದೀರಿ; ನನ್ನೊಡನೆ ಏನೂ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನೀವು ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟು ಕೃಶರಾಗಿದ್ದೀರಿ.
1.107.63
व्याधिमिच्छामि ते ज्ञातुं प्रतिकुर्यां हि तत्र वै ।
स तं काममवाच्यं वै दाशकन्यां प्रतीदृशम् ॥ १.१०७.६३ ॥
ನಿಮ್ಮ ರೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಆ ಬಯಕೆ—ದಾಶಕನ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅಂತಹ ಬಯಕೆ—ಹೇಳತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ.
1.107.64
विवर्तुं नाशकत्तस्मै पिता पुत्रस्य शान्तनुः ।
एवमुक्तः स पुत्रेण शान्तनुः प्रत्यभाषत ॥ १.१०७.६४ ॥
ತಂದೆ ಶಂತನುವಿಗೆ ಮಗನ ಮುಂದೆ (ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು) ಮರೆಮಾಚಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಗನ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ಶಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.107.65
असंशयं ध्यानपरो यथा वत्स तथा शृणु ।
अपत्यं नस्त्वमेवैकः कुले महति भारत ॥ १.१०७.६५ ॥
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ನಾನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಕೇಳು—ಈ ಮಹಾ ಕುಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಸಂತಾನ ನೀನೇ, ಓ ಭಾರತ.
1.107.66
शस्त्रनित्यश्च सततं पौरुषे पर्यवस्थितः ।
अनित्यतां च लोकानामनुशोचामि पुत्रक ॥ १.१०७.६६ ॥
ನೀನು ಸದಾ ಶಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೀಯೆ; ಪುರುಷಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸದಾ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ. ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಲೋಕಗಳ ಅನಿತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನಾನು ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.107.67
कथंचित्तव गाङ्गेय विपत्तौ नास्ति नः कुलम् ।
असंशयं त्वमेवैकः शतादपि वरः सुतः ॥ १.१०७.६७ ॥
ಗಾಂಗೇಯ, ಯಾವುದೇ ವಿಪತ್ತು ಬಂದರೂ ನಮ್ಮ ವಂಶ ನಿನ್ನಿಂದ ನಾಶವಾಗದು. ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ನೀನೊಬ್ಬನೇ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ.
1.107.68
न चाप्यहं वृथा भूयो दारान्कर्तुमिहोत्सहे ।
संतानस्याविनाशाय कामये भद्रमस्तु ते ॥ १.१०७.६८ ॥
ನಾನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಉತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಂಶ ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
1.107.69
अनपत्यतैकपुत्रत्वमित्याहुर्धर्मवादिनः ।
चक्षुरेकं च पुत्रश्च अस्ति नास्ति च भारत।
चक्षुर्नाशे तनोर्नाशः पुत्रनाशे कुलक्षयः ॥ १.१०७.६९ ॥
ಧರ್ಮವಾದಿಗಳು ಒಬ್ಬ ಮಗನೇ ಇರುವುದು ಸಂತಾನಹೀನತೆಯಂತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತ, ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗ ಇರುವುದು ಇದ್ದಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ನಾಶವಾದರೆ ದೇಹ ನಾಶ; ಮಗ ನಾಶವಾದರೆ ವಂಶ ಕ್ಷಯ.
1.107.70
अग्निहोत्रं त्रयी विद्या यज्ञाश्च सहदक्षिणाः ।
सर्वाण्येतान्यपत्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ १.१०७.७० ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯೆ, ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಯಜ್ಞಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂತಾನದ ಹದಿನಾರನೆಯ ಕಲೆಗೂ ಸಮನಲ್ಲ.
1.107.71
एवमेतन्मनुष्येषु तच्च सर्वं प्रजास्विति ।
यदपत्यं महाप्राज्ञ तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १.१०७.७१ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ; ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದೇ ಸತ್ಯ. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಸಂತಾನದ ಕುರಿತು ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
1.107.72
अपत्येनानृणो लोके पितॄणां नास्ति संशयः ।
एषा त्रयी पुराणानां देवतानां च शाश्वती ॥ १.१०७.७२ ॥
ಸಂತಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಪುರಾತನರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶಾಶ್ವತ ತ್ರಯೀ ಧರ್ಮ.
1.107.73
अपत्यं कर्म विद्या च त्रीणि ज्योतींषि भारत ॥ १.१०७.७३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಸಂತಾನ, ಕರ್ಮ, ವಿದ್ಯೆ — ಇವು ಮೂರು ಜ್ಯೋತಿಗಳು.
1.107.74
त्वं च शूरः सदाऽमर्षी शस्त्रनित्यश्च भारत ।
नान्यत्र युद्धात्तस्मात्ते निधनं विद्यते क्वचित् ॥ १.१०७.७४ ॥
ನೀನು ಶೂರ, ಸದಾ ರೋಷಿ, ಶಸ್ತ್ರನಿತ್ಯನು, ಭಾರತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಮರಣವಿಲ್ಲ.
1.107.75
सोऽस्मि संशयमापन्नस्त्वयि शान्ते कथं भवेत् ।
इति ते कारणं तात दुःखस्योक्तमशेषतः ॥ १.१०७.७५ ॥
ನೀನು ಶಾಂತನಾದ ಮೇಲೆ ಇದು ಹೇಗಾಗುವುದೋ ಎಂದು ನಾನು ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದೆ. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ದುಃಖದ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.
1.107.76
ततस्तत्कारणं राज्ञो ज्ञात्वा सर्वमशेषतः ।
देवव्रतो महाबुद्धिः प्रज्ञया चान्वचिन्तयत् ॥ १.१०७.७६ ॥
ಆಗ ರಾಜನ ಆ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯ ದೇವವ್ರತನು ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿದನು.
1.107.77
अपत्यफलसंयुक्तमेतच्छ्रुत्वा पितुर्वचः ।
सूतं भूयोऽपि संतप्त आह्वयामास वै पितुः ॥ १.१०७.७७ ॥
ಸಂತಾನ ಫಲದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ತಂದೆಯ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತಂದೆಯ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿದನು.
1.107.78
सूतस्तु कुरुमुख्यस्य उपयातस्तदाज्ञया ।
तमुवाच महाप्राज्ञो भीष्मो वै सारथिं पितुः ॥ १.१०७.७८ ॥
ಆಗ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸಾರಥಿ ಬಂದನು. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಭೀಷ್ಮನು ತಂದೆಯ ಆ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.107.79
त्वं सारथे पितुर्मह्यं सखासि रथधूर्गतः ।
अपि जानासि यदि वै कस्यां भावो नृपस्य तु ॥ १.१०७.७९ ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಗೆಳೆಯ; ರಥದ ನೊಗವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೊತ್ತವನು. ರಾಜನ ಮನಸ್ಸು ಯಾರ ಕಡೆಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಹೇಳು.
1.107.80
तदाचक्ष्व भवान्पृष्टः करिष्ये न तदन्यथा ।
दाशकन्या कुरुश्रेष्ठ तत्र भावः पितुर्गतः ॥ १.१०७.८० ॥
ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದಾಶಕನ್ಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಂದೆಯ ಮನಸ್ಸು ಹೋಗಿದೆ.
1.107.81
वृतः स नरदेवेन तदा वचनमब्रवीत् ।
योऽस्यां पुमान्भवेज्जातः स राजा त्वदनन्तरम् ॥ १.१०७.८१ ॥
ರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಅವಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪುತ್ರನೇ ನಿನ್ನ ನಂತರ ರಾಜನಾಗುವನು."
1.107.82
नाकामयत तं दातुं पिता तव वरं तदा ।
स चापि निश्चयस्तस्य न च दद्यां ततोऽन्यथा ॥ १.१०७.८२ ॥
ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಆಗ ಆ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ನಿಶ್ಚಯವೂ ಇದೇ: "ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ."
1.107.83
एतत्ते कथितं वीर कुरुष्व यदनन्तरम् ।
ततः स पितुराज्ञाय मतं सम्यगवेक्ष्य च।
ज्ञात्वा च मानसं पुत्रः प्रययौ यमुनां प्रति ॥ १.१०७.८३ ॥
ವೀರನೇ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡು. ಆಗ ಮಗನು ತಂದೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಯಮುನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
1.107.84
क्षत्रियैः सह धर्मात्मा पुराणैर्धर्मचारिभिः ।
उच्चैश्श्रवसमागम्य कन्यां वव्रे पितुः स्वयम् ॥ १.१०७.८४ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಆ ಮಗನು ಪುರಾತನ ಧರ್ಮಾಚಾರಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ತಾನೇ ತಂದೆಗಾಗಿ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
1.107.85
तं दाशः प्रतिजग्राह विधिवत्प्रतिपूज्य च ।
अब्रवीच्चैनमासीनं राजसंसदि भारत ॥ १.१०७.८५ ॥
ದಾಶನು ಅವರನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು; ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ, ಭಾರತನೇ, ಹೀಗೆಂದನು.
1.107.86
राज्यशुल्का प्रदातव्या कन्येयं याचतां वर ।
अपत्यं यद्भवेदस्याः स राजाऽस्तु पितुः परम् ॥ १.१०७.८६ ॥
ಯಾಚಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಇವಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನು ತಂದೆಯ ನಂತರ ರಾಜನಾಗಲಿ.
1.107.87
त्वमेवात्र महाबाहो शान्तनोर्वंशवर्धनः ।
पुत्रः शस्त्रभृतां श्रेष्ठः किं नु वक्ष्यामि ते वचः ॥ १.१०७.८७ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶಂತನುವಿನ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವವನು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ; ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
1.107.88
कुमारिकायाः शुल्कार्थं किंचिद्वक्ष्यामि भारत ।
कोहि संबन्धखं श्लाघ्यमीप्सितं यौनमीदृशम्।
अतिक्रामन्न तप्येत साक्षादपि शतक्रतुः ॥ १.१०७.८८ ॥
ಭಾರತನೇ, ಕನ್ಯೆಯ ಶುಲ್ಕದ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಇಂತಹ ಶ್ಲಾಘನೀಯ, ಬಯಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಯಾರು, ಇಂದ್ರನೇ ಆದರೂ, ದುಃಖಿಸದಿರುತ್ತಾರೆ?
1.107.89
अपत्यं चैतदार्यस्य यो युष्माकं समो गुणैः ।
यस्य शुक्रात्सत्यवती संभूता वरवर्णिनी ॥ १.१०७.८९ ॥
ಇದು ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಾದ ಆರ್ಯನ ಸಂತಾನ; ಅವನ ಶುಕ್ರದಿಂದಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದ ಸತ್ಯವತಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು.
1.107.90
तेन मे बहुशस्तात पिता ते परिकीर्तितः ।
अर्हः सत्यवतीं वोढुं धर्मज्ञः स नराधिपः ॥ १.१०७.९० ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಅದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಹೊಗಳಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಧರ್ಮಜ್ಞ ನರಾಧಿಪನು ಸತ್ಯವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಅರ್ಹನು.
1.107.91
इयं सत्यवती देवी पितरं तेऽब्रवीत्तथा ।
अर्थितश्चापिराजर्षिः प्रत्याख्यातः पुरा मया ॥ १.१०७.९१ ॥
ದೇವಿ ಸತ್ಯವತಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ರಾಜರ್ಷಿ ಮೊದಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೆ.
1.107.92
कन्यापितृत्वात्किंचित्तु वक्ष्यामि त्वां नराधिप ।
बलवत्सपत्नतामत्र दोषं पश्यामि केवलम् ॥ १.१०७.९२ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಮಗಳ ತಂದೆಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಸವತಿಯ ಭಯವೆಂಬ ಒಂದೇ ದೋಷ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
1.107.93
भूयांसं त्वयि पश्यामि तद्दोषमपराजित ।
यस्य हि त्वं सपत्नः स्या गन्धर्वस्यासुरस्य वा ॥ १.१०७.९३ ॥
ಅಪರಾಜಿತನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಆ ದೋಷವನ್ನು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಗಂಧರ್ವನಿಗೋ ಅಸುರನಿಗೋ ಸವತಿಯಾಗಬಹುದಲ್ಲವೇ.
1.107.94
न स जातु चिरं जीवेत्त्वयि क्रुद्धे परन्तप ।
एतावानत्र दोषो हि नान्यः कश्चन पार्थिव ॥ १.१०७.९४ ॥
ಪರಂತಪನೇ, ನೀನು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕನು. ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ದೋಷ ಇಷ್ಟೇ; ಬೇರೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ.
1.107.95
एतज्जानीहि भद्रं ते दानादाने परन्तप ॥ १.१०७.९५ ॥
ಪರಂತಪನೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ — ಇದೇ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವುದು.
1.107.96
एवमुक्तस्तु गाङ्गेयस्तद्युक्तं प्रत्यभाषत ।
शृण्वतां भूमिपालानां पितुरर्थाय भारत ॥ १.१०७.९६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಗಾಂಗೇಯನು ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು — ರಾಜರು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು, ಭಾರತನೇ, ತಂದೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ.
1.107.97
इदं वचनमाधत्स्व नास्ति वक्तास्य मत्समः ।
अन्यो जातो न जनिता न च कश्चन संप्रति ॥ १.१०७.९७ ॥
ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು — ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಂತೆ ಮಾತನಾಡುವವನಿಲ್ಲ; ಈಗ ನನ್ನಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದವನೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದವನೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
1.107.98
एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वमनुभाषसे ।
योऽस्यां जनिष्यते पुत्रः स नो राजा भविष्यति ॥ १.१०७.९८ ॥
ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇವಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನೇ ನಮ್ಮ ರಾಜನಾಗುವನು.
1.107.99
इत्युक्तः पुनरेव स्म तं दाशः प्रत्यभाषत ।
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म राज्यार्थे भरतर्षभ ॥ १.१०७.९९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದಾಶನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು — ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
1.107.100
त्वमेव नाथः संप्राप्तः शान्तनोरमितद्युते ।
कन्यायाश्चैव धर्मात्मन्प्रभुर्दानाय चेश्वरः ॥ १.१०७.१०० ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗನೇ, ನೀನೇ ಇಲ್ಲಿ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ; ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವೂ ನಿನ್ನದೇ.
1.107.101
इदं तु वचनं सौम्य कार्यं चैव निबोध मे ।
कौमारिकाणां शीलेन वक्ष्याम्यहमरिन्दम ॥ १.१०७.१०१ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು — ಕನ್ಯೆಯರ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಶತ್ರುದಮನನೇ.
1.107.102
यत्त्वया सत्यवत्यर्थे सत्यधर्मपरायण ।
राजमध्ये प्रतिज्ञातमनुरूपं तवैव तत् ॥ १.१०७.१०२ ॥
ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನೇ, ಸತ್ಯವತಿಗಾಗಿ ರಾಜರ ನಡುವೆ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ — ಅದು ನಿನಗೇ ಸೂಕ್ತವಾದುದು.
1.107.103
नान्यथा तन्महाबाहो संशयोऽत्र न कश्चन ।
तवापत्यं भवेद्यत्तु तत्र नः संशयो महान् ॥ १.१०७.१०३ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಬೇರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಸಂತಾನವಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಹವಿದೆ.
1.107.104
तस्यैतन्मतमाज्ञाय सत्यधर्मपरायणः ।
प्रत्यजानात्तदा राजन्पितुः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१०७.१०४ ॥
ಅವನ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಪರಾಯಣನಾದ ಅವನು, ಓ ರಾಜನೇ, ತಂದೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಗ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.
1.107.105
उच्चैश्श्रवः समाधत्स्व प्रतिज्ञां जनसंसदि ।
ऋषयो वाथ वा देवा भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ १.१०७.१०५ ॥
ಓ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ, ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊ. ಋಷಿಗಳಾಗಲಿ, ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಅಗೋಚರ ಜೀವಿಗಳಾಗಲಿ—
1.107.106
यानि यानीह शृण्वन्तु नास्ति वक्तास्य मत्समः ।
दाशराज निबोधेदं वचनं मे नृपोत्तम ॥ १.१०७.१०६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇಳಲಿ, ಇದನ್ನು ಹೇಳುವವನು ನನ್ನಂತೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಓ ದಾಶರಾಜನೇ, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮನೇ, ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿ.
1.107.107
शृण्वतां भूमिपालानां यद्ब्रवीमि पितुः कृते ।
राज्यं तावत्पूर्वमेव मया त्यक्तं नराधिपाः ॥ १.१०७.१०७ ॥
ಕೇಳುವ ರಾಜರೇ, ನನ್ನ ತಂದೆಗಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದು ಇದು—ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಓ ನರಾಧಿಪರೇ.
1.107.108
अपत्यहेतोरपि च करिष्येऽद्य विनिश्चयम् ।
अद्यप्रभृति मे दाश ब्रह्मचर्यं भविष्यति ॥ १.१०७.१०८ ॥
ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿಯೂ ನಾನು ಈಗ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ದಾಶನೇ, ಇಂದಿನಿಂದ ನನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
1.107.109
अपुत्रस्यापि मे लोका भविष्यन्त्यक्षया दिवि ।
न हि जन्मप्रभृत्युक्तं मया किंचिदिहानृतम् ॥ १.१०७.१०९ ॥
ನನಗೆ ಮಗನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಲೋಕಗಳು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ.
1.107.110
यावत्प्राणा ध्रियन्ते वै मम देहं समाश्रिताः ।
तावन्न जनयिष्यामि पित्रे कन्यां प्रयच्छ मे ॥ १.१०७.११० ॥
ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ ನಾನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಂದೆಗಾಗಿ ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡು.
1.107.111
परित्यजाम्यहं राज्यं मैथुनं चापि सर्वशः ।
ऊर्ध्वरेता भविष्यामि दाश सत्यं ब्रवीमि ते ॥ १.१०७.१११ ॥
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೈಥುನವನ್ನು ನಾನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ದಾಶನೇ, ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸಾಗುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
1.107.112
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहः ।
ददानीत्येव तं दाशो धर्मात्मा प्रत्यभाषत ॥ १.१०७.११२ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ದಾಶನು "ಕೊಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.107.113
ततोन्तरिक्षेऽप्सरसो देवाः सर्षिगणास्तदा ।
तद्दृष्टा दुष्करं कर्म प्रशशंसुश्च पार्थिवाः ॥ १.१०७.११३ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಣಗಳು ಆ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜರೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
1.107.114
अभ्यवर्षन्त कुसुमैर्भीष्मोऽयमिति चाब्रुवन् ।
ततः स पितुरर्थाय तामुवाच यशस्विनीम् ॥ १.१०७.११४ ॥
ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತ "ಇವನು ಭೀಷ್ಮ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ತಂದೆಗಾಗಿ ಅವನು ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.107.115
अधिरोह रथं मातर्गच्छावः स्वगृहानिति ।
एवमुक्त्वा तु भीष्मस्तां रथमारोप्य भामिनीं ॥ १.१०७.११५ ॥
"ತಾಯಿ, ರಥವೇರು, ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಭೀಷ್ಮನು ಆ ತೇಜಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿದನು.
1.107.116
आगम्य हास्तिनपुरं शान्तनोः संन्यवेदयत् ।
तस्य तद्दुष्करं कर्म प्रशशंसुर्नाराधिपाः ॥ १.१०७.११६ ॥
ಹಾಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಂತನುವಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು. ಅವನ ಆ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಜರು ಹೊಗಳಿದರು.
1.107.117
समेताश्च पृथक्चैव भीष्मोयमिति चाब्रुवन् ।
तच्छ्रुत्वा दुष्करं कर्म कृतं भीष्मेण शान्तनुः ॥ १.१०७.११७ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ, "ಇವನೇ ಭೀಷ್ಮ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಭೀಷ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಆ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಂತನು—
1.107.118
बभूव दुःखितो राजा चिररात्राय भारत ।
स तेन कर्मणा सूनोः प्रीतस्तस्मै वरं ददौ ॥ १.१०७.११८ ॥
ಭರತನೇ, ರಾಜ ಶಂತನು ಬಹಳ ಕಾಲ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಮಗನ ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನಿತ್ತನು.
1.107.119
स्वच्छन्दमरणं तुष्टो ददौ तस्मै महात्मने ।
न ते मृत्युः प्रभविता यावज्जीवितुमिच्छसि ॥ १.१०७.११९ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣದ ವರವನ್ನಿತ್ತನು: "ನೀನು ಬದುಕಬಯಸುವವರೆಗೆ ನಿನ್ನ ಮೃತ್ಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಳದು."
1.107.120
त्वत्तो ह्यनुज्ञां संप्राप्य मृत्युः प्रभविताऽनघ ॥ १.१०७.१२० ॥
"ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕವೇ ಮೃತ್ಯು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು."