Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.111

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.111.1

अम्बायां निर्गतायां तु भीष्मः शान्तनवस्तदा ।
न्यायेन कारयामास राज्ञो वैवाहिकीं क्रियाम् ॥ १.१११.१ ॥

अंबा निघून गेल्यावर शंतनूचा पुत्र भीष्म यांनी तेव्हा राजासाठी विवाहविधी न्यायानुसार करवला.

1.111.2

अम्बिकाम्बालिके चैव परिणीयाग्निसंनिधौ ।
तयोः पाणी गृहीत्वा तु कौरव्यो रूपदर्पितः।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कामात्मा समपद्यत ॥ १.१११.२ ॥

अग्नीच्या साक्षीने अंबिका आणि अंबालिका यांच्याशी विवाह करून, त्यांचे हात धरून, रूपाचा अभिमान बाळगणारा कौरव विचित्रवीर्य धर्मात्मा असूनही कामात्मा झाला.

1.111.3

ते चापि बृहतीश्यामे नीलकुञ्चितमूर्धजे ।
रक्ततुङ्गनखोपेते पीनश्रोणिपयोधऱे ॥ १.१११.३ ॥

त्या दोघीही विशाल, श्यामवर्णी, निळ्या कुरळ्या केसांच्या, लाल उंच नखांच्या, पुष्ट कंबर आणि स्तनांच्या होत्या.

1.111.4

आत्मनः प्रतिरूपोऽसौ लब्धः पतिरिति स्थिते ।
विचित्रवीर्यं कल्याण्यौ पूजयामासतुः शुभे ॥ १.१११.४ ॥

'हा माझ्या योग्यतेचा पती मला मिळाला' असे मानून त्या दोन कल्याणी स्त्रियांनी विचित्रवीर्याचा सन्मान केला.

1.111.5

अन्योन्यं प्रति सक्ते च एकभावे इव स्थिते ।
स चाश्विरूपसदृशो देवतुल्यपराक्रमः।
सर्वासामेव नारीणां चित्तप्रमथनो रहः ॥ १.१११.५ ॥

त्या दोघी एकमेकींवर आसक्त होऊन जणू एकाच मनाच्या झाल्या. तो अश्विनीकुमारांसारखा रूपवान, देवांसारखा पराक्रमी होता; एकांतात सर्व स्त्रियांचे मन ढवळून टाकणारा होता.

1.111.6

ताभ्यां सह समाः सप्त विहरन्पृथिवीपतिः ।
विचित्रवीर्यस्तरुणो यक्ष्मणा समगृह्यत ॥ १.१११.६ ॥

त्यांच्यासोबत सात वर्षे विहार करणारा तरुण पृथ्वीपती विचित्रवीर्य क्षयरोगाने ग्रस्त झाला.

1.111.7

सुहृदां यतमानानामाप्तैः सह चिकित्सकैः ।
जगामास्तमिवादित्यः कौरव्यो यमसादनम् ॥ १.१११.७ ॥

मित्रांनी प्रयत्न केले असतानाही, विश्वासू वैद्यांसह असतानाही, कौरव राजा सूर्य मावळावा तसा यमलोकाला गेला.

1.111.8

धर्मात्मा स तु गाङ्गेयः चिन्ताशोकपरायणः ।
प्रेतकार्याणि सर्वाणि तस्य सम्यगकारयत् ॥ १.१११.८ ॥

धर्मात्मा गाङ्गेय भीष्म चिंता व शोकात बुडालेले असतानाही त्याचे सर्व प्रेतकार्य त्यांनी यथाविधी करवले.

1.111.9

राज्ञो विचित्रवीर्यस्य सत्यवत्या मते स्थितः ।
ऋत्विग्बिः सहितो भीष्मः सर्वैश्च कुरुपुङ्गवैः ॥ १.१११.९ ॥

राजा विचित्रवीर्याच्या कार्यात सत्यवतीच्या संमतीने भीष्म ऋत्विजांसह आणि सर्व कुरुश्रेष्ठांसह उपस्थित राहिले.

1.111.11

प्रसीद यज्ञसेनेह गतिर्मे भव सोमक ॥ १.१११.११ ॥

हे यज्ञसेना, येथे कृपा कर; हे सोमका, तू माझा आश्रय हो.