మహాభారతం · అధ్యాయం 1.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.116.1
किं कृतं कर्म धर्मेण येन शापमुपेयिवान् ।
कस्य शापाच्च ब्रह्मर्षेः शूद्रयोनावजायत ॥ १.११६.१ ॥
ఏ ధర్మకార్యం చేసి ఆయన శాపాన్ని పొందాడు? ఏ బ్రహ్మర్షి శాపం వల్ల ఆయన శూద్ర యోనిలో జన్మించాడు?
1.116.2
बभूव ब्राह्मणः कश्चिन्माण्डव्य इति विश्रुतः ।
धृतिमान्सर्वधर्मज्ञः सत्ये तपसि च स्थितः ॥ १.११६.२ ॥
మాండవ్యుడు అనే ప్రసిద్ధుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు; ధైర్యవంతుడు, సర్వధర్మ జ్ఞాని, సత్యంలోనూ తపస్సులోనూ స్థిరుడు.
1.116.3
स तीर्थयात्रां विचरन्नाजगाम यदृच्छया ।
संनिकृष्टानि तीर्थानि ग्रामाणां यानि कानि च।
तत्राश्रमपदं कृत्वा वसति स्म महामुनिः ॥ १.११६.३ ॥
ఆయన తీర్థయాత్ర చేస్తూ యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు; గ్రామాలకు సమీపంలోని తీర్థాలు ఏవైనా అక్కడ. అక్కడ ఆశ్రమం ఏర్పరచుకుని ఆ మహాముని నివసించాడు.
1.116.4
स आश्रमपदद्वारि वृक्षमूले महातपाः ।
ऊर्ध्वबाहुर्महायोगी तस्थौ मौनव्रतान्वितः ॥ १.११६.४ ॥
ఆయన ఆశ్రమ ద్వారం వద్ద, వృక్షమూలంలో, మహాతపస్వి, చేతులు పైకెత్తి, మహాయోగి, మౌనవ్రతంతో నిలబడ్డాడు.
1.116.5
तस्य कालेन महता तस्मिंस्तपसि वर्ततः ।
तमाश्रममनुप्राप्ता दस्यवो लोप्त्रहारिणः ॥ १.११६.५ ॥
ఆయన ఆ తపస్సులో చాలాకాలం గడుపుతుండగా, ఆ ఆశ్రమానికి దోచుకునే దొంగలు వచ్చారు.
1.116.6
अनुसार्यमाणा बहुभी रक्षिभिर्भरतर्षभ ।
तामेव वसतिं जग्मुस्ते ग्रामाल्लोप्त्रहारिणः ॥ १.११६.६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా! అనేక మంది రక్షకులచే తరమబడిన ఆ దోచుకునే దొంగలు, గ్రామం నుండి, ఆ నివాసంలోకే పారిపోయారు.
1.116.7
यस्मिन्नावसथे शेते स मुनिः संशितव्रतः ।
ते तस्यावसथे लोप्त्रं दस्यवः कुरुसत्तम ॥ १.११६.७ ॥
కఠిన వ్రతుడైన ఆ ముని నివసించే ఆశ్రమంలోనే, దొంగలు దొంగిలించిన సొత్తును దాచారు, కురుశ్రేష్ఠా.
1.116.8
निधाय च भयाल्लीनास्तत्रैवानागते बले ।
तेषु लीनेष्वथो शीघ्रं ततस्तद्रक्षिणां बलम् ॥ १.११६.८ ॥
సొత్తును పెట్టి భయంతో అక్కడే దాగారు; సైన్యం ఇంకా రాలేదు. వారు దాగిన వెంటనే రక్షకుల ఆ సైన్యం త్వరగా వచ్చింది.
1.116.9
आजगाम ततोऽपश्यंस्तमृषिं तस्करानुगाः ।
तमपृच्छंस्ततो राजंस्तथावृत्तं तपोधनम् ॥ १.११६.९ ॥
తరువాత వారు వచ్చి, దొంగలను వెంబడించిన ఆ ఋషిని చూశారు. రాజా, జరిగిన దాని గురించి ఆ తపోధనుని వారు అడిగారు.
1.116.10
कतरेण पथा याता दस्यवो द्विजसत्तम ।
तेन गच्छामहे ब्रह्मन्यथा शीघ्रतरं वयम् ॥ १.११६.१० ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా, దొంగలు ఏ మార్గంలో వెళ్ళారు? బ్రాహ్మణా, మేము త్వరగా వెళ్లగలిగే ఆ మార్గంలోనే వెళ్దాం.
1.116.11
तथा तु रक्षिमां तेषां ब्रुवतां स तपोधनः ।
न किंचिद्वचनं राजन्नब्रवीत्साध्वसाधु वा ॥ १.११६.११ ॥
కాపలాదారులు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, ఆ తపోధనుడు, రాజా, మంచి గానీ చెడు గానీ ఏ మాటా అనలేదు.
1.116.12
ततस्ते राजपुरुषा विचिन्वानास्तमाश्रमम् ।
ददृशुस्तत्र लीनांस्तांश्चोरांस्तद्द्रव्यमेव च ॥ १.११६.१२ ॥
తరువాత ఆ రాజ పురుషులు ఆ ఆశ్రమాన్ని వెతుకుతూ, అక్కడ దాగి ఉన్న ఆ దొంగలను, ఆ సొత్తును కూడా చూశారు.
1.116.13
ततः शङ्का समभवद्रक्षिणां तं मुनिं प्रति ।
संयम्यैनं ततो राज्ञे दस्यूंश्चैव न्यवेदयन् ॥ १.११६.१३ ॥
అప్పుడు రక్షకులకు ఆ ముని పట్ల అనుమానం కలిగింది. వారు అతన్ని బంధించి, దొంగలతో పాటు రాజుకు విన్నవించారు.
1.116.14
तं राजा सह तैश्चोरैरन्वशाद्वध्यतामिति ।
स रक्षिभिस्तैरज्ञातः शूले प्रोतो महातपाः ॥ १.११६.१४ ॥
రాజు అతన్ని ఆ దొంగలతో కలిపి 'వధించండి' అని ఆజ్ఞాపించాడు. మహాతపస్వి అయిన అతడు, రక్షకులకు తెలియకుండానే శూలంపై గుచ్చబడ్డాడు.
1.116.15
ततस्ते शूलमारोप्य तं मुनिं रक्षिणस्तदा ।
प्रतिजग्मुर्महीपालं धनान्यादाय तान्यथ ॥ १.११६.१५ ॥
అప్పుడు ఆ రక్షకులు ఆ మునిని శూలంపై ఎక్కించి, ఆ ధనాన్ని తీసుకుని రాజు వద్దకు తిరిగి వెళ్ళారు.
1.116.16
शूलस्थः स तु धर्मात्मा कालेन महता ततः ।
निराहारोऽपि विप्रर्षिर्मरणं नाभ्यपद्यत ॥ १.११६.१६ ॥
శూలంపై ఉన్న ఆ ధర్మాత్ముడైన బ్రాహ్మణ ఋషి, ఎంతోకాలం నిరాహారంగా ఉన్నా మరణాన్ని పొందలేదు.
1.116.17
धारयामास च प्राणानृषींश्च समुपानयत् ।
शूलाग्रे तप्यमानेन तपस्तेन महात्मना ॥ १.११६.१७ ॥
ఆ మహాత్ముడు శూలాగ్రంపై తపిస్తూ ప్రాణాలను నిలబెట్టుకొని, ఋషులను కూడా రప్పించాడు.
1.116.18
सन्तापं परमं जग्मुर्मुनयस्तपसाऽन्विताः ।
ते रात्रौ शकुना भूत्वा सन्निपत्त्य तु भारत।
दर्शन्तो यथाशक्ति तमपृच्छन्द्विजोत्तमम् ॥ १.११६.१८ ॥
తపస్సుతో కూడిన మునులు ఎంతో సంతాపం చెందారు. ఓ భారతా, వారు రాత్రివేళ పక్షులుగా మారి కలిసి వచ్చి, తమ శక్తికొద్దీ కనబడుతూ ఆ ద్విజోత్తముని అడిగారు.
1.116.19
श्रोतुमिच्छामहे ब्रह्मन्किं पापं कृतवानसि ।
येनेह समनुप्राप्तं शूले दुःखभयं महत् ॥ १.११६.१९ ॥
బ్రాహ్మణుడా, నీవు ఏ పాపం చేశావో వినాలని కోరుతున్నాము; దాని వల్ల ఇక్కడ శూలంపై నీకు గొప్ప దుఃఖభయం కలిగింది.