महाभारत · अध्याय 1.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.125.1
तत्रापि तपसि श्रेष्ठे वर्तमानः स वीर्यवान् ।
सिद्धचारणसङ्घानां बभूव प्रियदर्शनः ॥ १.१२५.१ ॥
तेथेही श्रेष्ठ तपात निमग्न असलेले ते वीर्यवान सिद्ध आणि चारणांच्या समूहांमध्ये प्रियदर्शन झाले.
1.125.2
सुश्रूषुरनहंवादी संयतात्मा जितेन्द्रियः ।
स्वर्गं गन्तुं पराक्रान्तः स्वेन वीर्येण भारत ॥ १.१२५.२ ॥
सेवाभावी, अहंकारहीन, संयतात्मा आणि इंद्रियजित असलेले ते, हे भारता, आपल्याच पराक्रमाने स्वर्गाला जाण्यास उद्युक्त झाले.
1.125.3
केषांचिदभवद्भ्राता केषांचिदभवत्सखा ।
ऋषयस्त्वपरे चैनं पुत्रवत्पर्यपालयन् ॥ १.१२५.३ ॥
कोणाचा तो भाऊ होता, कोणाचा मित्र होता; इतर ऋषींनी त्याला पुत्राप्रमाणे सांभाळले.
1.125.4
स तु कालेन महता प्राप्य निष्कल्मषं तपः ।
ब्रह्मर्षिसदृशः पाण्डुर्बभूव भरतर्षभ ॥ १.१२५.४ ॥
ते पाण्डु दीर्घकाळाने निष्कलंक तप प्राप्त करून, हे भरतर्षभा, ब्रह्मर्षीसारखे झाले.
1.125.5
अमावास्यां तु सहिता ऋषयः संशितव्रताः ।
ब्रह्माणं द्रष्टुकामास्ते संप्रतस्थुर्महर्षयः ॥ १.१२५.५ ॥
अमावास्येस एकत्र आलेले कठोर व्रतांचे ऋषी ब्रह्मदेवाचे दर्शन घेण्याच्या इच्छेने निघाले, ते महर्षी.
1.125.6
संप्रयातानृषीन्दृष्ट्वा पाण्डुर्वचनमब्रवीत् ।
भवन्तः क्व गमिष्यन्ति ब्रूत मे वदतां वराः ॥ १.१२५.६ ॥
निघालेल्या ऋषींना पाहून पाण्डु म्हणाला: "आपण कुठे जाणार आहात? मला सांगा, हे वक्त्यांत श्रेष्ठ."
1.125.7
समावायो महानद्य ब्रह्मलोके महात्मनाम् ।
देवानां च ऋषीणां च पितॄणां च महात्मनाम्।
वयं तत्र गमिष्यामो द्रष्टुकामाः स्वयंभुवम् ॥ १.१२५.७ ॥
ब्रह्मलोकात महात्मे, देव, ऋषी आणि पितर यांचा मोठा मेळावा होत आहे. स्वयंभूंच्या (ब्रह्मदेवाच्या) दर्शनाच्या इच्छेने आम्ही तिथे जाऊ.
1.125.8
पाण्डुरुत्थाय सहसा गन्तुकामो महर्षिभिः ।
स्वर्गपारं तितीर्षुः स शतशृङ्गादुदङ्मुखः ॥ १.१२५.८ ॥
पांडू अचानक उठला. महर्षींसोबत जाण्याच्या इच्छेने, स्वर्गाच्या पलीकडे जाण्याची इच्छा धरून, शतशृंगातून उत्तरेकडे तोंड करून.
1.125.9
प्रतस्थे सह पत्नीभ्यामब्रुवंस्तं च तापसाः ।
उपर्युपरि गच्छन्तः शैलराजमुदङ्मुखाः ॥ १.१२५.९ ॥
तो आपल्या दोन पत्नींसह निघाला. तपस्वी त्याला म्हणाले: उत्तरेकडे तोंड करून, पर्वतराजाकडे वर वर जात.
1.125.10
दृष्टवन्तो गिरौ रम्ये दुर्गान्देशान्बहून्वयम् ।
विमानशतसंबाधां गीतस्वरनिनादिताम् ॥ १.१२५.१० ॥
त्या रमणीय पर्वतावर आम्ही अनेक दुर्गम प्रदेश पाहिले, शेकडो विमानांनी भरलेले आणि गीतस्वरांनी दुमदुमलेले.
1.125.11
आक्रीडभूमिं देवानां गन्धर्वाप्सरसां तथा ।
उद्यानानि कुबेरस्य समानि विषमाणि च ॥ १.१२५.११ ॥
देव, गंधर्व आणि अप्सरा यांची क्रीडाभूमी आणि कुबेराची उद्याने पाहिली; काही सपाट, काही विषम.
1.125.12
महानदीनितम्बांश्च गहनान्गिरिगह्वरान् ।
सन्ति नित्यहिमा देशा निर्वृक्षमृगपक्षिणः ॥ १.१२५.१२ ॥
महानद्यांचे उतार आणि दाट पर्वतगुहा आहेत. सदैव हिमाच्छादित प्रदेश आहेत, जेथे वृक्ष, मृग वा पक्षी नाहीत.
1.125.13
सन्ति क्वचिन्महादर्यो दुर्गाः काश्चिद्दुरासदाः ।
नातिक्रामेत पक्षी यान्कुत एवेतरे मृगाः ॥ १.१२५.१३ ॥
कुठे मोठ्या गुहा आहेत, काही दुर्गम आणि दुष्प्राप्य आहेत, ज्या पक्षीसुद्धा ओलांडू शकत नाहीत, मग इतर मृग कसे ओलांडतील.
1.125.14
वायुरेको हि यात्यत्र सिद्धाश्च परमर्षयः ।
गच्छन्त्यौ शैलराजेऽस्मिन्राजपुत्र्यौ कथं न्विमे ॥ १.१२५.१४ ॥
येथे केवळ वायूच जातो, आणि सिद्ध व परम ऋषीही; या शैलराजावरून जाणाऱ्या या दोन राजकन्या कशा (गेल्या)?
1.125.15
न सीदेतामदुःखार्हे मा गमो भरतर्षभ ।
अप्रजस्य महाभागा न द्वारं परिचक्षते ॥ १.१२५.१५ ॥
दुःखाला अयोग्य असलेल्या यांनी व्यथित होऊ नये; हे भरतश्रेष्ठा, जाऊ नका. अपत्यहीनाला (स्वर्गाचे) द्वार नसते असे महाभाग म्हणतात.
1.125.16
स्वर्गे तेनाभितप्तोऽहमप्रजस्तु ब्रवीमि वः ।
सोऽहमुग्रेण तपसा सभार्यस्त्यक्तजीवितः ॥ १.१२५.१६ ॥
स्वर्गात त्यामुळे पीडित झालेला, अपत्यहीन असा मी तुम्हाला सांगतो. उग्र तपाने पत्नींसह प्राण सोडलेला मी.
1.125.17
अनपत्योऽपि विन्देयं स्वर्गमुग्रेण कर्मणा ।
अस्ति वै तव धर्मात्मन्विद्म देवोपम शुभम् ॥ १.१२५.१७ ॥
अपत्यहीन असलो तरी उग्र कर्माने स्वर्ग मिळवू शकलो असतो. हे धर्मात्मा, देवतुल्य, तुला एक शुभ (संतान) आहे हे आम्हाला माहीत आहे.
1.125.18
अपत्यमनघं राजन्वयं दिव्येन चक्षुषा ।
दैवोद्दिष्टं नरव्याघ्र कर्मणेहोपपादय ॥ १.१२५.१८ ॥
हे राजा, आम्ही दिव्य दृष्टीने निर्दोष संतान पाहतो. हे नरव्याघ्रा, दैवाने नेमलेले (संतान) येथे कर्माने निर्माण कर.
1.125.19
अक्लिष्टं फलमव्यग्रो विन्दते बुद्धिमान्नरः ।
तस्मिन्दृष्टे फले राजन्प्रयत्नं कर्तुमर्हसि ॥ १.१२५.१९ ॥
बुद्धिमान माणूस कष्टाशिवाय आणि विचलित न होता फळ मिळवतो. हे राजा, ते फळ दिसल्यावर तू प्रयत्न करायला हवा.
1.125.20
अपत्यं गुणसंपन्नं लब्धा प्रीतिकरं ह्यसि ।
तच्छ्रुत्वा तापसवचः पाण्डुस्चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.१२५.२० ॥
गुणसंपन्न अपत्य मिळवून तू खरोखर आनंदित होशील. त्या तपस्व्याचे ते शब्द ऐकून पाण्डू चिंतेत पडला.
1.125.21
आत्मनो मृगशापेन जानन्नुपहतां क्रियाम् ॥ १.१२५.२१ ॥
हरणाच्या शापामुळे आपले कार्य विफल झाले आहे हे जाणून.