มหาภารตะ · อัธยายะ 1.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.133.1
कुन्तीपुत्रेषु जातेषु धृतराष्ट्रात्मजेषु च ।
मद्रराजसुता पाण्डुं रहो वचनमब्रवीत् ॥ १.१३३.१ ॥
เมื่อบุตรของกุนตีและบุตรของธฤตราษฎร์ประสูติแล้ว พระธิดาแห่งกษัตริย์มัทระตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่ท้าวปาณฑุเป็นการส่วนพระองค์
1.133.2
न मेऽस्ति त्वयि सन्तापो विगुणेऽपि परन्तप ।
नावरत्वे वरार्हायाः स्थित्वा चानघ नित्यदा ॥ १.१३३.२ ॥
ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู หม่อมฉันไม่มีความขุ่นเคืองต่อพระองค์ แม้พระองค์จะขาดคุณความดี ข้าแต่ผู้ไร้บาป หม่อมฉันเป็นภรรยาของผู้ควรแก่ความเป็นเลิศอยู่เสมอ และแม้ต้องอยู่ในฐานะต่ำกว่า หม่อมฉันก็ไม่เศร้าโศก
1.133.3
गान्धार्याश्चैव नृपते जातं पुत्रशतं तथा ।
श्रुत्वा न मे तथा दुःखमभवत्कुरुनन्दन ॥ १.१३३.३ ॥
ข้าแต่พระราชา แม้เมื่อได้ยินว่านางคันธารีให้กำเนิดบุตรหนึ่งร้อยคน หม่อมฉันก็ไม่เศร้าโศกเช่นนั้น ข้าแต่ความยินดีของชาวกุรุ
1.133.4
इदं तु मे महद्दुःखं तुल्यतायामपुत्रता ।
दिष्ट्या त्विदानीं भर्तुर्मे कुन्त्यामप्यस्ति सन्ततिः ॥ १.१३३.४ ॥
แต่ความทุกข์ใหญ่ของหม่อมฉันคือ แม้เราจะเสมอกัน หม่อมฉันกลับไม่มีบุตร โชคดีที่บัดนี้บุตรของสามีหม่อมฉันก็มีอยู่ในกุนตีด้วย
1.133.5
यदि त्वपत्यसन्तानं कुन्तिराजसुता मयि ।
कुर्यादनुग्रहो मे स्यात्तव चापि हितं भवेत् ॥ १.१३३.५ ॥
หากกุนตีธิดาแห่งกษัตริย์กุนติจะกรุณาให้มีบุตรแทนหม่อมฉัน ก็จะเป็นความเมตตาต่อหม่อมฉัน และจะเป็นประโยชน์แก่พระองค์ด้วย
1.133.6
संरम्भो हि सपत्नीत्वाद्वक्तुं कुन्तिसुतां प्रति ।
यदि तु त्वं प्रसन्नो मे स्वयमेनां प्रचोदय ॥ १.१३३.६ ॥
เพราะเราเป็นภรรยาร่วม หม่อมฉันจึงลังเลที่จะเอ่ยเรื่องนี้กับธิดาของกุนตี หากพระองค์พอพระทัยหม่อมฉัน ขอพระองค์โปรดชักนำนางเองเถิด
1.133.7
ममाप्येष सदा माद्रि हृद्यर्थः परिवर्तते ।
न तु त्वां प्रसहे वक्तुमिष्टानिष्टविवक्षया ॥ १.१३३.७ ॥
จุดหมายนี้ก็คอยวนเวียนอยู่ในใจของเราเสมอมา มาทรี แต่เราไม่กล้าเอ่ยกับเจ้า เพราะกลัวจะพูดสิ่งที่น่าพอใจและสิ่งที่ไม่น่าพอใจ
1.133.8
तव त्विदं मतं मत्वा प्रयतिष्याम्यतः परम् ।
मन्ये ध्रुवं मयोक्ता सा वचनं प्रतिपत्स्यते ॥ १.१३३.८ ॥
เมื่อเราได้รับความปรารถนาของเจ้าไว้ในใจแล้ว เราจะพยายามตั้งแต่นี้ไป เราคิดว่านางจะรับคำขอนี้อย่างแน่นอนเมื่อเราเอ่ยขึ้น
1.133.9
ततः कुन्तीं पुनः पाण्डुर्विविक्त इदमब्रवीत् ।
अनुगृह्णीष्व कल्याणि मद्रराजसुतामपि।
कुलस्य मम सन्तानं लोकस्य च कुरु प्रियम् ॥ १.१३३.९ ॥
ต่อมา ท้าวปาณฑุตรัสกับกุนตีอีกครั้งเป็นการส่วนพระองค์ว่า "ข้าแต่ผู้เป็นมงคล ขอโปรดเมตตาแม้แก่ธิดาแห่งกษัตริย์มัทระด้วยเถิด ขอให้ทำสิ่งที่เป็นที่รักของวงศ์ตระกูลของเราและของโลกเถิด"
1.133.10
मम चापिण्डनाशाय पूर्वेषां च महात्मनाम् ।
मत्प्रियार्थं च कल्याणि कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ १.१३३.१० ॥
ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เพื่อมิให้การถวายข้าวปั้นแด่เราและแด่บรรพบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ขาดสาย และเพื่อความยินดีของเรา ขอโปรดกระทำกุศลอันยิ่งใหญ่นี้เถิด
1.133.11
यशसोऽर्थाय चैव त्वं कुरु कर्म सुदुष्करम् ।
प्राप्याधिपत्यमिन्द्रेण यज्ञैरिष्टं यशोऽर्थिना ॥ १.१३३.११ ॥
เพื่อเกียรติยศ ขอเจ้าจงกระทำกรรมอันยากยิ่งนี้เถิด ดังที่พระอินทร์ผู้ปรารถนาเกียรติยศได้รับอธิปไตยและบูชาด้วยยัญ
1.133.12
तथा मन्त्रविदो विप्रास्तपस्तप्त्वा सुदुष्करम् ।
गुरूनभ्युपगच्छन्ति यशसोऽर्थाय भामिनि ॥ १.१३३.१२ ॥
เช่นเดียวกัน พราหมณ์ผู้รู้มนตร์ทั้งหลายบำเพ็ญตบะอันยากยิ่ง แล้วเข้าหาครูของตนเพื่อเกียรติยศ ข้าแต่หญิงผู้งาม
1.133.13
तथा राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणाश्च तपोधनाः ।
चक्रुरुच्चावचं कर्म यशसोऽर्थाय दुष्करम् ॥ १.१३३.१३ ॥
ฤๅษีราชาทั้งปวงและพราหมณ์ผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ก็ได้กระทำกรรมยากต่างๆ นานาเพื่อเกียรติยศเช่นกัน
1.133.14
सा त्वं माद्रीं प्लवेनैव तारयैनामनिन्दिते ।
अपत्यसंविधानेन परां कीर्तिमवाप्नुहि ॥ १.१३३.१४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้ตำหนิ เจ้าจงนำมาทรีข้ามไปเหมือนดั่งแพ เมื่อจัดให้มีบุตรแล้ว เจ้าจะได้รับเกียรติยศอันสูงสุด
1.133.15
धर्मं वै धर्मशास्त्रोक्तं यथा वदसि तत्तथा ।
तस्मादनुग्रहं तस्याः करोमि कुरुनन्दन ॥ १.१३३.१५ ॥
ดังที่ท่านกล่าวถึงธรรมที่สอนไว้ในคัมภีร์ธรรมศาสตร์ เป็นเช่นนั้นจริง ฉะนั้น ข้าแต่ความยินดีของชาวกุรุ ข้าจะแสดงความเมตตาแก่นางนั้น
1.133.16
एवमुक्ताऽब्रवीन्मार्द्रीं सकृच्चिन्तय दैवतम् ।
तस्मात्ते भविताऽपत्यमनुरूपमसंशयम् ॥ १.१३३.१६ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนี้ นางได้กล่าวแก่มาทรีว่า "จงระลึกถึงเทพเจ้าเพียงครั้งเดียว ฉะนั้นเจ้าจะมีบุตรที่เหมาะสมอย่างไม่ต้องสงสัย"
1.133.17
ततो मन्त्रे कृते तस्मिन्विधिदृष्टेन कर्मणा ।
ततो राजसुता स्नाता शयने संविवेश ह ॥ १.१३३.१७ ॥
ต่อมา เมื่อสวดมนตร์และประกอบพิธีตามที่กำหนดไว้ในวิธีแล้ว ธิดาแห่งกษัตริย์ก็อาบน้ำแล้วนอนลงบนที่นอน
1.133.18
ततो माद्री विचार्यैका जगाम मनसाऽश्विनौ ।
तावागम्य सुतौ तस्यां जनयामासतुर्यमौ।
नकुलं सहदेवं च रूपेणाप्रतिमौ भुवि ॥ १.१३३.१८ ॥
ต่อมา มาทรีได้ครุ่นคิดแล้วไปหาอัศวินทั้งสองเพียงลำพังด้วยใจ ทั้งสองมาถึงและให้กำเนิดบุตรฝาแฝดแก่นาง คือนกุลและสหเทพ ผู้ไม่มีใครเทียบได้ในความงามบนโลก
1.133.19
तथैव तावपि यमौ वागुवाचाशरीरिणी ।
धर्मतो भक्तितश्चैव शीलतो विनयैस्तथा ॥ १.१३३.१९ ॥
ในทำนองเดียวกัน เสียงที่ไร้ร่างกายได้กล่าวถึงบุตรฝาแฝดทั้งสองนั้นว่า เป็นเพราะธรรม ความภักดี ความประพฤติดี และความถ่อมตนด้วย
1.133.20
सत्वरूपगुणोपेतौ भवतोऽत्यश्विनाविति ।
मासते तेजसाऽत्यर्थं रूपद्रविणसंपदा ॥ १.१३३.२० ॥
"พวกท่านทั้งสองคืออัศวินผู้เพียบพร้อมด้วยความดีงาม รูปงาม และคุณความดี" ดังนั้นทั้งสองจึงอยู่ด้วยความรุ่งโรจน์ยิ่ง พร้อมด้วยความงามและสมบัติ
1.133.21
नामानि चक्रिरे तेषां शतशृङ्गनिवासिनः ।
भक्त्या च कर्मणा चैव तथाऽऽशीर्भिर्विशांपते ॥ १.१३३.२१ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ฤๅษีผู้อาศัยอยู่บนศตศฤงค์ตั้งชื่อให้แก่บุตรเหล่านั้น ด้วยความภักดี ด้วยการกระทำ และด้วยพรที่ให้
1.133.22
ज्येष्ठं युधिष्ठिरेत्येवं भीमसेनेति मध्यमम् ।
अर्जुनेति तृतीयं च कुन्तीपुत्रानकल्पयन् ॥ १.१३३.२२ ॥
ท่านตั้งชื่อบุตรคนโตว่ายุธิษฐิระ คนกลางว่าภีมเสนะ และคนที่สามว่าอรชุน ดังนี้ท่านทั้งหลายจึงตั้งชื่อให้แก่บุตรทั้งหลายของกุนตี
1.133.23
पूर्वजं नकुलेत्येवं सहदेवेति चापरम् ।
माद्रीपुत्रावकथयंस्ते विप्राः प्रीतमानसाः ॥ १.१३३.२३ ॥
บุตรคนพี่ตั้งชื่อว่านกุล และอีกคนว่าสหเทวะ พราหมณ์เหล่านั้นมีจิตยินดี จึงเรียกขานบุตรทั้งสองของมาทรีดังนี้
1.133.24
अनुसंवत्सरं जाता अपि ते कुरुसत्तमाः ।
पाण्डुपुत्रा व्यराजन्त पञ्चसंवत्सरा इव ॥ १.१३३.२४ ॥
แม้จะเกิดมาปีต่อปี บรรดาผู้ประเสริฐที่สุดในกุรุวงศ์ คือบุตรของปาณฑุ ก็ส่องแสงเรืองรองราวกับเด็กอายุห้าขวบ
1.133.25
महासत्त्वा महावीर्या महाबलपराक्रमाः ।
पाण्डुर्दृष्ट्वा सुतांस्तांस्तु देवरूपान्महौजसः ॥ १.१३३.२५ ॥
ปาณฑุเห็นบุตรเหล่านั้น ผู้มีพลังใจยิ่งใหญ่ ผู้มีพลังอำนาจและกำลังอันยิ่งใหญ่ ผู้มีรูปงามดังเทพและมีรัศมีอันสูงส่ง
1.133.26
मुदं परमिकां लेभे ननन्द च नराधिपः ।
ऋषीणामपि सर्वेषां शतशृङ्गनिवासिनाम् ॥ १.१३३.२६ ॥
จอมมนุษย์ได้รับความปีติยินดีอย่างยิ่ง และชื่นชมยินดี ฤๅษีทั้งปวงผู้อาศัยอยู่บนศตศฤงค์ก็เช่นกัน
1.133.27
प्रिया बभूवुस्तासां च तथैव मुनियोषिताम् ।
कुन्तीमथ पुनः पाण्डुर्माद्र्यर्थे समचोदयत् ॥ १.१३३.२७ ॥
บุตรเหล่านั้นเป็นที่รักของทุกคน ภรรยาของฤๅษีเหล่านั้นก็เช่นกัน จากนั้นปาณฑุได้ขอร้องกุนตีอีกครั้งเพื่อประโยชน์ของมาทรี
1.133.28
तमुवाच पृथा राजन् रहस्युक्ता तदा सती ।
उक्ता सक्वद्द्वन्द्वमेषा लेभे तेनास्मि वञ्चिता ॥ १.१३३.२८ ॥
ข้าแต่พระราชา พระนางปฤถาผู้ซื่อสัตย์ ซึ่งถูกเชิญให้พูดกันเป็นการส่วนตัวในตอนนั้น จึงกล่าวกับพระองค์ว่า "ครั้งหนึ่งข้าพเจ้าได้คู่นี้มาด้วยการเรียกขาน และด้วยเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงถูกหลอกลวง"
1.133.29
बिभेम्यस्याः परिभवात्कुस्त्रीणां गतिरिदृशी ।
नाज्ञासिषमहं मूढा द्वन्द्वाह्वाने फलद्वयम् ॥ १.१३३.२९ ॥
"ข้าพเจ้ากลัวการดูหมิ่นของนาง ทางของสตรีชั่วร้ายเป็นเช่นนี้ ข้าพเจ้าผู้โง่เขลาไม่รู้ผลสองประการเมื่อเรียกคู่นั้นมา"
1.133.30
तस्मान्नाहं नियोक्तव्या त्वयैषोऽस्तु वरो मम ।
एवं पाण्डोः सुताः पञ्च देवदत्ता महाबलाः ॥ १.१३३.३० ॥
"เพราะฉะนั้น ขออย่าให้ข้าพเจ้าถูกใช้อีกเลย ขอให้สิ่งนี้เป็นพรของข้าพเจ้า" ดังนั้นบุตรทั้งห้าของปาณฑุซึ่งเทวดาประทานให้ จึงเกิดมาพร้อมพลังอันยิ่งใหญ่
1.133.31
संभूताः कीर्तिमन्तश्च कुरुवंशविवर्धनाः ।
शुभलक्षणसंपन्नाः सोमवत्प्रियदर्शनाः ॥ १.१३३.३१ ॥
เกิดมามีชื่อเสียง เป็นผู้เพิ่มพูนวงศ์กุรุ ประดับด้วยลักษณะอันเป็นมงคล งามเป็นที่น่าชื่นชมดังพระจันทร์
1.133.32
सिंहदर्पा महेष्वासाः सिंहविक्रान्तगामिनः ।
सिंहग्रीवा मनुष्येन्द्रा ववृधुर्देवविक्रमाः ॥ १.१३३.३२ ॥
มีความภาคภูมิดั่งราชสีห์ เป็นนักยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่ เดินด้วยย่างก้าวดั่งราชสีห์ มีคอดั่งราชสีห์ เป็นจอมมนุษย์ มีวิกรมอันเสมอด้วยเทวดา พวกเขาเติบโตขึ้น
1.133.33
विवर्धमानास्ते तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ ।
विस्मयं जनयामासुर्महर्षीणां समेयुषाम् ॥ १.१३३.३३ ॥
เมื่อเติบโตอยู่ที่นั่น บนภูเขาหิมาลัยอันศักดิ์สิทธิ์ พวกเขาทำให้มหาฤๅษีผู้มาประชุมกันเกิดความอัศจรรย์ใจ
1.133.34
जातमात्रानुपादाय शतशृङ्गनिवासिनः ।
पाण्डोः पुत्रानमन्यन्त तापसाः स्वानिवात्मजान् ॥ १.१३३.३४ ॥
เหล่าดาบสผู้อาศัยอยู่บนศตศฤงค์ รับเอาเด็กแรกเกิดไปเลี้ยงดู และถือว่าบุตรของปาณฑุเป็นบุตรของตนเอง
1.133.35
ततस्तु वृष्णयः सर्वे वसुदेवपुरोगमाः ॥ १.१३३.३५ ॥
ต่อจากนั้น วฤษณีทั้งหมด มีวสุเทพเป็นผู้นำ ก็มาถึง
1.133.36
पाण्डुः शापभयाद्भीतः शतशृङ्गमुपेयिवान् ।
तत्रैव मुनिभिः सार्धं तापसोऽभूत्तपस्विभिः ॥ १.१३३.३६ ॥
ปาณฑุด้วยความกลัวต่อคำสาปจึงไปยังศตศฤงค์ และที่นั่นเองพร้อมกับฤๅษีทั้งหลาย ได้เป็นดาบสท่ามกลางผู้บำเพ็ญตบะ
1.133.37
शाकमूलफलाहारस्तपस्वी नियतेन्द्रियः ।
योगध्यानपरो राजा बभूवेति च वादकाः ॥ १.१३३.३७ ॥
กินผัก รากไม้ และผลไม้เป็นอาหาร เป็นผู้บำเพ็ญตบะที่สำรวมอินทรีย์ มุ่งมั่นในโยคะและการทำสมาธิ พระราชาได้เป็นเช่นนั้น บางท่านกล่าวดังนี้
1.133.38
प्रबुवन्ति स्म बहवस्तच्छ्रुत्वा शोककर्शिताः ।
पाण्डोः प्रीतिसमायुक्ताः कदा श्रोष्याम संकथाः ॥ १.१३३.३८ ॥
เมื่อได้ยินดังนั้น หลายคนซึ่งถูกความโศกเศร้ากัดกร่อน และเต็มไปด้วยความรักใคร่ต่อปาณฑุ ได้กล่าวว่า "เมื่อไรเราจะได้ฟังเรื่องราวของท่าน"
1.133.39
इत्येवं कथयन्तस्ते वृष्णयः सह बान्धवैः ।
पाण्डोः पुत्रागमं श्रुत्वा सर्वे हर्षसमन्विताः ॥ १.१३३.३९ ॥
วฤษณีเหล่านั้นพูดกันเช่นนี้พร้อมกับญาติพี่น้อง เมื่อได้ยินว่าบุตรของปาณฑุมาถึง ทุกคนก็เต็มไปด้วยความยินดี
1.133.40
सभाजयन्तस्तेऽन्योन्यं वसुदेवं वचोऽब्रुवन् ।
न भवेरन्क्रियाहीनाः पाण्डुपुत्रा महाबलाः ॥ १.१३३.४० ॥
พวกเขายกย่องซึ่งกันและกัน แล้วกล่าวแก่วสุเทพว่า "บุตรของปาณฑุผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่จะไม่ขาดพิธีกรรมดอกกระมัง"
1.133.41
पाण्डोः प्रियहितान्वेषी प्रेषय त्वं पुरोहितम् ।
वसुदेवस्तथेत्युक्त्वा विससर्ज पुरोहितम् ॥ १.१३३.४१ ॥
ผู้แสวงหาความเจริญและประโยชน์ของพระปาณฑุ ท่านควรส่งปุโรหิตของท่านไป วสุเทพกล่าวว่า "ก็ดีแล้ว" จึงส่งปุโรหิตไป
1.133.42
युक्तानि च कुमाराणां पारबर्हाण्यनेकशः ।
कुन्तीं माद्रीं च संदिश्य दासीदासपरिच्छदम् ॥ १.१३३.४२ ॥
และส่งของกำนัลอันเหมาะสมนับหลายอย่างแก่เหล่ากุมาร พร้อมคำกำชับแก่กุนตีและมาทรี ทั้งทาสชายหญิงและบริวาร
1.133.43
गावो हिरण्यं रौप्यं च प्रेषयामास भारत ।
तानि सर्वाणि संगृह्य प्रययौ स पुरोहितः ॥ १.१३३.४३ ॥
ท่านส่งวัว ทองคำ และเงินไปด้วย ข้าแต่ภารตะ ปุโรหิตนั้นรับของทั้งหมดมาแล้วก็เดินทางไป
1.133.44
तमागतं द्विजश्रेष्ठं काश्यपं वै पुरोहितम् ।
पूजयामास विधिवत्पाण्डुः परपुरञ्जयः ॥ १.१३३.४४ ॥
พระปาณฑุผู้ปราบเมืองของศัตรู ได้บูชาปุโรหิตกาศยปะ ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ ผู้เสด็จมาถึงนั้นตามวิธีอันถูกต้อง
1.133.45
पृथा माद्री च संहृष्टे वसुदेवं प्रशंसताम् ।
ततः पाण्डुः क्रियाः सर्वाः पाण्डवानामकारयत् ॥ १.१३३.४५ ॥
ปฤถาและมาทรีต่างปีติยินดี พากันสรรเสริญวสุเทพ จากนั้นพระปาณฑุก็ให้ประกอบพิธีกรรมทั้งปวงของเหล่าปาณฑพ
1.133.46
गर्भाधानादिकृत्यानि चौलोपनयनानि च ।
काश्यपः कृतवान्सर्वमुपाकर्म च भारत ॥ १.१३३.४६ ॥
ข้าแต่ภารตะ กาศยปะได้ประกอบพิธีทั้งปวง ตั้งแต่พิธีเริ่มด้วยการปฏิสนธิ พิธีโจละ พิธีอุปนยนะ และพิธีอุปากรรม
1.133.47
चौलोपनयनादूर्ध्वमृषभाक्षा यशस्विनः ।
वैदिकाध्ययने सर्वे समपद्यन्त पारगाः ॥ १.१३३.४७ ॥
หลังพิธีโจละและอุปนยนะ บรรดาผู้มีชื่อเสียงผู้มีดวงตาดุจวัวหนุ่มทั้งหมดนั้น ต่างเป็นผู้ชำนาญในการศึกษาพระเวท
1.133.48
शर्यातेः प्रथमः पुत्रः शुक्रो नाम परन्तपः ।
येन सागरपर्यन्ता धुषा निर्जिता मही ॥ १.१३३.४८ ॥
บุตรคนแรกของศรยาตี คือศุกระ ผู้ทำลายศัตรู ซึ่งพิชิตแผ่นดินอันมีมหาสมุทรเป็นขอบเขตได้
1.133.49
अश्वमेधशतैरिष्ट्वा स महात्मा महामखैः ।
आराध्य देवताः सर्वाः पितॄनपि महामतिः ॥ १.१३३.४९ ॥
ท่านผู้ยิ่งใหญ่และมีปัญญาเลิศนั้น ได้บูชายัญอัศวเมธนับร้อยและมหายัญอันยิ่งใหญ่ ทั้งบูชาเทวดาทั้งปวงและบรรพบุรุษด้วย
1.133.50
शतशृह्गे तपस्तेपे शाकमूलफलाशनः ।
तेनोपकरणश्रेष्ठैः शिक्षया चोपबृंहिताः ॥ १.१३३.५० ॥
ท่านบำเพ็ญตบะบนเขาศตศฤงคะ กินแต่ผัก ราก และผลไม้ และด้วยเครื่องมือชั้นเลิศกับคำสอนของท่าน ทั้งหมดนั้นจึงได้รับการเสริมกำลัง
1.133.51
तत्प्रसादाद्धनुर्वेदे समपद्यन्त पारगाः ।
गदायां पारगो भीमस्तोमरेषु युधिष्ठिरः ॥ १.१३३.५१ ॥
ด้วยพระคุณของท่าน ทั้งหมดนั้นได้เป็นผู้ชำนาญในธนุรเวท ภีมะชำนาญในการใช้คทา ยุธิษฐิระชำนาญในการใช้หอก
1.133.52
असिचर्मणि निष्णातौ यमौ सत्त्ववतां वरौ ।
धनुर्वेदे गतः पारं सव्यसाची परन्तपः ॥ १.१३३.५२ ॥
ฝาแฝดผู้ชำนาญในดาบและโล่ ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้มีพลัง และสัวยสาจิ ผู้เผาผลาญศัตรู ต่างบรรลุความชำนาญในธนุรเวท
1.133.53
शुक्रेण समनुज्ञातो मत्समोऽयमिति प्रभो ।
अनुज्ञाय ततो राजा शक्तिं खङ्गं ततः शरान् ॥ १.१३३.५३ ॥
ข้าแต่พระองค์ ศุกระอนุญาตให้ท่านศึกษาได้ โดยกล่าวว่า "ผู้นี้เสมอเรา" แล้วพระราชาจึงประทานอนุญาต จากนั้นทรงสอนหอก ดาบ แล้วจึงสอนลูกศร
1.133.54
धनुश्च दमतां श्रेष्ठस्तालमात्रं महाप्रभम् ।
विपाठक्षुरनाराचान्गृध्रपक्षैरलङ्कृतान् ॥ १.१३३.५४ ॥
และผู้ประเสริฐในหมู่ผู้ฝึกตนได้ถือธนูที่สูงเท่าต้นตาลและมีรัศมีรุ่งโรจน์มาก พร้อมลูกศรชนิดวิปาฐะ กษุระ และนาราจะ ที่ประดับด้วยขนแร้ง
1.133.55
ददौ पार्थाय संहृष्टो महोरगसमप्रभान् ।
अवाप्य सर्वशस्त्राणि मुदितो वासवात्मजः ॥ १.१३३.५५ ॥
ด้วยความยินดี บุตรของวาสวะผู้ได้อาวุธทั้งปวงแล้วก็ปีติ ประทานแก่ปารถะลูกศรที่มีรัศมีเหมือนงูใหญ่
1.133.56
मेने सर्वान्महीपालानपर्याप्तान्स्वतेजसः ॥ १.१३३.५६ ॥
ท่านเห็นว่าพระราชาทั้งปวงไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับเดชของตน
1.133.57
एकवर्षान्तरास्त्वेवं परस्परमरिन्दमाः ।
अन्ववर्तन्त पार्थाश्च माद्रीपुत्रौ तथैव च ॥ १.१३३.५७ ॥
เหล่าผู้ปราบศัตรูที่เกิดห่างกันหนึ่งปีเช่นนี้ ปฏิบัติต่อกัน ทั้งบุตรของปฤถาและบุตรสองคนของมาทรีก็เช่นกัน
1.133.58
ते च पञ्च शतं चैव कुरुवंशविवर्धनाः ।
सर्वे ववृधिरेऽल्पेन कालेनाप्स्विव पङ्कजाः ॥ १.१३३.५८ ॥
ทั้งห้าร้อยคนนั้นซึ่งเป็นผู้เจริญวงศ์กุรุ ต่างเติบโตขึ้นในเวลาอันสั้น ดุจดอกบัวที่เจริญในน้ำ