ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.148.1
पाण्डवान्धार्तराष्ट्रांश्च कृतास्त्रान्प्रसमीक्ष्य सः ।
गुर्वर्थं दक्षिणां काले प्राप्तेऽमन्यत वै गुरुः ॥ १.१४८.१ ॥
ଗୁରୁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଦେଖି, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିବାରୁ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.148.2
अस्त्रशिक्षामनुज्ञातान्रङ्गद्वारमुपागतान् ।
भारद्वाजस्ततस्तांस्तु सर्वानेवाभ्यभाषत ॥ १.१४८.२ ॥
ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ଅନୁମତି ନେଇ ରଙ୍ଗଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ତହିଁ କହିଲେ।
1.148.3
इच्छामि दत्तां सहितां मह्यं परमदक्षिणाम् ।
एवमुक्तास्ततः सर्वे शिष्या द्रोणमथाब्रुवन्।
भगवन्किं प्रयच्छाम आज्ञापयतु नो गुरुः ॥ १.१४८.३ ॥
"ମୋତେ ପରମ ଦକ୍ଷିଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମିଳୁ ଏହା ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।" ଏହା କୁହାଯିବାରୁ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭଗବନ୍, ଆମେ କ'ଣ ଦେବୁ? ଗୁରୁ ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।"
1.148.4
ततः शिष्यान्समाहूय आचार्योऽर्थमचोदयत् ।
द्रोणः सर्वानशेषेण दक्षिणार्थं महीपते ॥ १.१४८.४ ॥
ତା'ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ହେ ମହୀପତି, ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
1.148.5
पञ्चालराजं द्रुपदं गृहित्वा रणमूर्धनि ।
पर्यानयत भद्रं वः सा स्यात्परमदक्षिणा ॥ १.१४८.५ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ମୁଖରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଧରି ଆଣ। ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ସେଇଟି ପରମ ଦକ୍ଷିଣା ହେବ।
1.148.6
तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे रथैस्तूर्णं प्रहारिणः ।
आचार्यधनदानार्थं द्रोणेन सहिता ययुः ॥ १.१४८.६ ॥
"ସେହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧନଦାନ ପାଇଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ଗଲେ।
1.148.7
ततोऽभिजग्मुः पञ्चालान्निघ्नन्तस्ते नरर्षभाः ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महौजसः ॥ १.१४८.७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଆଘାତ କରି, ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗର ଦଳି ଦେଲେ।
1.148.8
दुर्योधनश्च कर्णश्च युयुत्सुश्च महाबलः ।
दुःशासनो विकर्णश्च जलसन्धः सुलोचनः ॥ १.१४८.८ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ମହାବଳ ଯୁଯୁତ୍ସୁ, ଦୁଃଶାସନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜଳସନ୍ଧ ଓ ସୁଲୋଚନ।
1.148.9
एते चान्ये च बहवः कुमारा बहुविक्रमाः ।
अहं पूर्वमहं पूर्वमित्येवं क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१४८.९ ॥
ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପରାକ୍ରମୀ ରାଜକୁମାର, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ — 'ମୁଁ ଆଗେ, ମୁଁ ଆଗେ' ବୋଲି।
1.148.10
ततो वरराथारूढाः कुमाराः सादिभिः सह ।
प्रविश्य नगरं सर्वे राजमार्गमुपाययुः ॥ १.१४८.१० ॥
ତା'ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ରାଜକୁମାରମାନେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରାଜପଥରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.148.11
तस्मिन्काले तु पाञ्चालः श्रुत्वा दृष्ट्वा महद्बलम् ।
भ्रातृभिः सहितो राजंस्त्वरया निर्ययौ गृहात् ॥ १.१४८.११ ॥
ସେହି ସମୟରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ମହାସେନା ଶୁଣି ଓ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ତ୍ବରାରେ ଗୃହରୁ ବାହାରିଲେ।
1.148.12
ततस्तु कृतसन्नाहा यज्ञसेनसहोदराः ।
शरवर्षाणि मुञ्चन्तः प्रणेदुः सर्व एव ते ॥ १.१४८.१२ ॥
ତା'ପରେ କବଚଧାରୀ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଶରବର୍ଷଣ କରି ସମସ୍ତେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
1.148.13
ततो रथेन शुभ्रेण समासाद्य तु कौरवान् ।
यज्ञसेनः शरान्घोरान्ववर्ष युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.१३ ॥
ତା'ପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ କୌରବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଯଜ୍ଞସେନ ଭୟଙ୍କର ବାଣର ବର୍ଷଣ କଲେ।
1.148.14
पूर्वमेव तु संमन्त्र्य पार्थो द्रोणमथाऽब्रवीत् ।
दर्पोद्रेकात्कुमाराणामाचार्यं द्विजसत्तमम् ॥ १.१४८.१४ ॥
ପୂର୍ବରୁ ପରାମର୍ଶ କରି, ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କର ଦର୍ପର ଅତିରେକରୁ ପାର୍ଥ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.148.15
एषां पराक्रमस्यान्ते वयं कुर्याम साहसम् ।
एतैरशक्यः पाञ्चालो ग्रहीतुं रणमूर्धनि ॥ १.१४८.१५ ॥
ଏମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଶେଷ ହେଲେ ଆମେ ସାହସ କରିବା; ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚାଳକୁ ରଣମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବା ଅସମ୍ଭବ।
1.148.16
एवमुक्त्वा तु कौन्तेयो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
अर्धक्रोशे तु नगरादतिष्ठद्बहिरेव सः ॥ १.१४८.१६ ॥
ଏପରି କହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ନିଷ୍ପାପ ଅର୍ଜୁନ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନଗରରୁ ଅର୍ଦ୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ବାହାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
1.148.17
द्रुपदः कौरवान्दृष्ट्वा प्राधावत समन्ततः ।
शरजालेन महता मोहयन्कौरवीं चमूम् ॥ १.१४८.१७ ॥
ଦ୍ରୁପଦ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଧାଇଁଲେ; ମହା ବାଣଜାଲରେ କୌରବ ସେନାକୁ ମୋହିତ କରି।
1.148.18
तमुद्यतं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रासान्मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ १.१४८.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥରେ ଏକାକୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ, ଭୟରୁ କୌରବମାନେ ସେଠାରେ ଅନେକ ଭଳି ଭାବିଲେ।
1.148.19
द्रुपदस्य शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्च सहस्रशः ॥ १.१४८.१९ ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶରସମୂହ ସବୁ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲା। ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ବାଜିଲା।
1.148.20
प्रावाद्यन्त महाराज पञ्चालानां निवेशने ।
सिंहनादश्च संजज्ञे पञ्चालानां महात्मनाम् ॥ १.१४८.२० ॥
ହେ ମହାରାଜ! ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଶିବିରରେ ବାଦ୍ୟ ବାଜିଲା। ମହାତ୍ମା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ସିଂହନାଦ ଉଠିଲା।
1.148.21
धनुर्ज्यातलशब्दश्च संस्पृश्य गगनं महान् ।
दुर्योधनो विकर्णश्च सुबाहुर्दीर्घलोचनः ॥ १.१४८.२१ ॥
ଧନୁ-ଦଉଡ଼ିର ମହାଶବ୍ଦ ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୀର୍ଘନୟନ ସୁବାହୁ (ଆଗକୁ ଆସିଲେ)।
1.148.22
दुःशाशनश्च संक्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः पार्षतो युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.२२ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁଃଶାସନ ଶରବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ପାର୍ଷତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ।
1.148.23
व्यधमत्तान्यनीकानि तत्क्षणादेव भारत ।
दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं चापि महाबलम् ॥ १.१४८.२३ ॥
ହେ ଭାରତ! ସେହିକ୍ଷଣି ସେ ସେହି ସେନାସମୂହକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲା। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମହାବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ଫେରାଇ ଦେଲା)।
1.148.24
नानानृपसुतान्वीरान्सैन्यानि विविधानि च ।
अलातचक्रवत्सर्वं चरन्बाणैरतर्पयत् ॥ १.१४८.२४ ॥
ଅଲାତଚକ୍ର ପରି ସବୁଦିଗରେ ଘୂରି ସେ ଶରରେ ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ର, ବୀର ଓ ବିବିଧ ସେନାକୁ (ଆଘାତ କଲା)।
1.148.25
ततस्तु नागराः सर्वे मुसलैर्यष्टिभिस्तदा ।
अभ्यवर्षन्त कौरव्यान्वर्षमाणा घा इव ॥ १.१४८.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ନଗରବାସୀ ସମସ୍ତେ ମୁଷଳ ଓ ଯଷ୍ଟି ଧରି ବର୍ଷଣଶୀଳ ମେଘ ପରି କୌରବମାନଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷଣ କଲେ।
1.148.26
सबालवृद्धाः काम्पिल्याः कौरवानभ्ययुस्तदा ।
श्रुत्वा सुतुमुलं युद्धं कौरवानेव भारत ॥ १.१४८.२६ ॥
ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସହିତ କାମ୍ପିଲ୍ୟର ଲୋକମାନେ ସେତେବେଳେ କୌରବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସି ପଡ଼ିଲେ; ହେ ଭାରତ, ସେହି ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେମାନେ କୌରବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
1.148.27
द्रवन्तिस्म नदन्तिस्म क्रोशन्तः पाण्डवान्प्रति ।
पाडवास्तु स्वनं श्रुत्वा आर्तानां रोमहर्षणम् ॥ १.१४८.२७ ॥
ସେମାନେ ଧାଇଁ ଓ ଚିତ୍କାର କରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି ଗଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚକର ସେହି ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଶୁଣିଲେ।
1.148.28
अभिवाद्य ततो द्रोणं रथानारुरुहुस्तदा ।
युधिष्ठिरं निवार्याशु मा युध्यस्वेति पाण्डवम् ॥ १.१४८.२८ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେମାନେ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ପାଣ୍ଡବ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନିବାରଣ କରି କହିଲେ, "ଯୁଦ୍ଧ କର ନାହିଁ।"
1.148.29
माद्रेयौ चक्ररक्षौ तु फाल्गुनश्च तदाऽकरोत् ।
सेनाग्रगो भीमसेनस्तदाभूद्गदया सह ॥ १.१४८.२९ ॥
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ରଥଚକ୍ରର ରକ୍ଷକ ହେଲେ; ଫାଲ୍ଗୁନ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ସେହିପରି କଲେ; ତା'ପରେ ଭୀମସେନ ଗଦା ସହିତ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରହିଲେ।
1.148.30
तदा शत्रुस्वनं श्रुत्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
आयाज्जवेन कौन्तेयो रथेनानादयन्दिशः ॥ १.१४८.३० ॥
ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ କୋଲାହଳ ଶୁଣି ନିଷ୍ପାପ କୌନ୍ତେୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ବେଗରେ ଆସିଲେ; ରଥରେ ଦିଗସମୂହ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି।
1.148.31
पञ्चालानां ततः सेनामुद्धूतार्णवनिःस्वनाम् ।
भीमसेनो महाबाहुर्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ १.१४८.३१ ॥
ତା'ପରେ ଉଦ୍ଦାମ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସେନାକୁ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ ପରି ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ (ଆକ୍ରମଣ କଲେ)।
1.148.32
प्रविवेश महासेनां मकरः सागरं यथा ।
चतुरङ्गबलाकीर्णे ततस्तस्मिन्रणोत्सवे ॥ १.१४८.३२ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ମକର ପ୍ରବେଶ କଲା ପରି, ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ମହାସେନାରେ, ସେହି ରଣୋତ୍ସବରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.148.33
स्वयमभ्यद्रवद्भीमो नागानीकं गदाधरः ॥ १.१४८.३३ ॥
ଗଦାଧାରୀ ଭୀମ ନିଜେ ହାତୀ ସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
1.148.34
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चातुलः ।
अहनत्कुञ्जरानीकं गदया कालरूपधृक् ॥ १.१४८.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ, ବାହୁବଳରେ ଅତୁଳନୀୟ ସେ ପାର୍ଥ, କାଳରୂପ ଧାରଣ କରି ଗଦାରେ ହାତୀ ସେନାକୁ ସଂହାର କଲେ।
1.148.35
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तो रुधिरं बहु ।
भीमसेनस्य गदया भिन्नमस्तकपिण्डकाः ॥ १.१४८.३५ ॥
ପର୍ବତ ପରି ସେ ହାତୀମାନେ ବହୁତ ରକ୍ତ ଝରାଇ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ ମୁଣ୍ଡର ପିଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି (ପଡ଼ି ଗଲେ)।
1.148.36
पतन्ति द्विरदा भूमौ वज्रघातादिवाचलाः ।
गजानश्वान्रथांश्चैव पातयामास पाण्डवः ॥ १.१४८.३६ ॥
ବଜ୍ରାଘାତରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ହାତୀମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ପାଣ୍ଡବ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ମଧ୍ୟ ପକାଇଲେ।
1.148.37
पदातींश्च रथांश्चैव न्यवधीदर्जुनाग्रजः ।
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ॥ १.१४८.३७ ॥
ବନରେ ଗୋପାଳ ଯେପରି ଦଣ୍ଡରେ ପଶୁଗଣକୁ ମାରେ, ସେପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ପଦାତି ଓ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ବଧ କଲେ।
1.148.38
चालयन्रथनागांश्च संचचाल वृकोदरः ।
भारद्वाजप्रियं कर्तुमुद्यतः फाल्गुनस्तदा ॥ १.१४८.३८ ॥
ରଥ ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ହଲାଇ ବୃକୋଦର ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ଫାଲ୍ଗୁନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
1.148.39
पार्षतं शरजालेन क्षिपन्नागात्स पाण्डवः ।
हयौघांश्च रथौघांश्च गजौघांश्च समन्ततः ॥ १.१४८.३९ ॥
ଶରଜାଳରେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ ସେ ପାଣ୍ଡବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀଗଣକୁ ପାତିତ କଲେ।
1.148.40
पातयन्समरे राजन्युगान्ताग्रिरिव ज्वलन् ।
ततस्ते हन्यमाना वै पञ्चालाः सृञ्जयास्तथा ॥ १.१४८.४० ॥
ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାତିତ କରି ସେ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳୁଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ହତ ହେଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସେହିପରି ହେଲେ।
1.148.41
शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पार्थं संछाद्य सर्वशः ।
सिंहनादं मुखैः कृत्वा समयुध्वन्त पाण्डवम् ॥ १.१४८.४१ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ଶରରେ ଶୀଘ୍ର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସବୁଦିଗରୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ମୁଖରୁ ସିଂହନାଦ କରି ସେମାନେ ସେହି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.148.42
तद्युद्धमभवद्धोरं समुहाद्भुतदर्शनम् ।
सिंहनादस्वनं श्रुत्वा नामृष्यत्पाकशासनिः ॥ १.१४८.४२ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦେଖିବାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା। ସିଂହନାଦର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.148.43
ततः किरीटी सहसा पञ्चालान्समरेऽद्रवत् ।
छादयन्निषुजालेन महता मोहयन्निव ॥ १.१४८.४३ ॥
ତା'ପରେ କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନ ହଠାତ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ବଡ଼ ଶରଜାଲରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ଯେପରି ମୋହରେ ପକାଉଥିଲେ।
1.148.44
शीघ्रमभ्यस्यतो बाणान्संदधानस्य चानिशम् ।
नान्तरं ददृशे किंचित्कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ १.१४८.४४ ॥
ଶୀଘ୍ର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଧନୁରେ ବାଣ ଯୋଡୁଥିବା ଯଶସ୍ୱୀ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ବିରତି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
1.148.45
न दिशो नान्तरिक्षं च तदा नैव च मेदिनी ।
अदृश्यत महाराज तत्र किंचिन्न सङ्गरे ॥ १.१४८.४५ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ସେତେବେଳେ ଦିଗ ନଥିଲା, ଆକାଶ ନଥିଲା, କି ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ; ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଠାରେ କିଛି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
1.148.46
पाञ्चालानां कुरूणां च साधुसाध्विति निस्वनः ।
तत्र तूर्यनिनादश्च शङ्खानां च महास्वनः ॥ १.१४८.४६ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କୁରୁମାନଙ୍କର "ସାଧୁ! ସାଧୁ!" ଧ୍ୱନି ହେଲା; ସେଠାରେ ତୂର୍ଯ୍ୟ ନିନାଦ ଓ ଶଙ୍ଖର ମହାଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ ହେଲା।
1.148.47
सिंहनादश्च संजज्ञे साधुशब्देन मिश्रितः ।
ततः पाञ्चालराजस्तु तथा सत्यजिता सह ॥ १.१४८.४७ ॥
"ସାଧୁ" ଶବ୍ଦ ସହ ମିଶିଥିବା ସିଂହନାଦ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା; ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳରାଜ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟଜିତଙ୍କ ସହିତ (ଆଗେଇଲେ)।
1.148.48
त्वरमाणोऽभिदुद्राव महेन्द्रं शम्बरो यथा ।
महता शरवर्षेण पार्थः पाञ्चालमावृणोत् ॥ १.१४८.४८ ॥
ଶମ୍ବର ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଥିଲା, ସେପରି ସେ (ପାଞ୍ଚାଳରାଜ) ତ୍ୱରାରେ ଧାଇଁଲେ; ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ବଡ଼ ଶରବର୍ଷଣରେ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
1.148.49
ततो हलहलाशब्द आसीत्पाञ्चालके बले ।
जिवृक्षति महासिंहे गजानामिव यूथपम् ॥ १.१४८.४९ ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାରେ ହଲହଲ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ଯେପରି ମହାସିଂହ ଗଜଯୂଥପତିକୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.148.50
दृष्ट्वा पार्थं तदायान्तं सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
पाञ्चालं वै परिप्रेप्सुर्धनञ्जयमदुद्रुवत् ॥ १.१४८.५० ॥
ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ସତ୍ୟବିକ୍ରମ ସତ୍ୟଜିତ୍ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଧନଞ୍ଜୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
1.148.51
ततस्त्वर्जुनपाञ्चालौ युद्धाय समुपागतौ ।
व्यक्षोभयेतां तौ सैन्यमिन्द्रवैरोचनाविव ॥ १.१४८.५१ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ପାଞ୍ଚାଳ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହେଲେ; ସେ ଦୁହେଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିରୋଚନ ପରି ସେନାକୁ କମ୍ପାଇଦେଲେ।
1.148.52
ततः सत्यजितं पार्थो दशभिर्मर्मभेदिभिः ।
विव्याध बवलद्गाढं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १.१४८.५२ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ସତ୍ୟଜିତ୍ଙ୍କୁ ମର୍ମଭେଦୀ ଦଶଟି ବାଣରେ ବେଗରେ ଗଭୀରଭାବେ ବିନ୍ଧିଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
1.148.53
ततः शरशतैः पार्थं पाञ्चालः शीघ्रमार्दयत् ।
पार्थस्तु शरवर्षेण च्छाद्यमानो महारथः ॥ १.१४८.५३ ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ଶୀଘ୍ର ଶହ ଶହ ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ପାର୍ଥ, ମହାରଥୀ, ବାଣ ବର୍ଷାରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇ…
1.148.54
वेगं चक्रे महावेगो धनुर्ज्यामवमृज्य च ।
ततः सत्यजितश्चापं छित्वा राजानमभ्ययात् ॥ १.१४८.५४ ॥
ମହାବେଗୀ ପାର୍ଥ ଧନୁର ଦଢ଼ି ଠିକ୍ କରି ବେଗ ଦେଖାଇଲେ; ତା'ପରେ ସତ୍ୟଜିତ୍ଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ରାଜାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
1.148.55
अथान्यद्धनुरादाय सत्यजिद्वेगवत्तरम् ।
साश्वं ससूतं सरथं पार्थं विव्याध सत्वरः ॥ १.१४८.५५ ॥
ତା'ପରେ ସତ୍ୟଜିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଅତି ବେଗରେ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ରଥ ସହିତ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲା।
1.148.56
स तं न ममृषे पार्थः पाञ्चालेनार्दितो युधि ।
ततस्तस्य विनाशार्थं सत्वरं व्यसृजच्छरान् ॥ १.१४८.५६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ପାର୍ଥ ତାହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତା'ପରେ ତାର ବିନାଶ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
1.148.57
हयान्ध्वजं धनुर्मुष्टिमुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ।
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ॥ १.१४८.५७ ॥
ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ-ମୁଷ୍ଟି, ସେହି ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ-ସାରଥି—ଏହିପରି ବାରମ୍ବାର ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିବା ବେଳେ।
1.148.58
हयेषु विनिकृत्तेषु विमुखोऽभवदाहवे ।
स सत्यजितमालेक्य तथा विमुखमाहवे ॥ १.१४८.५८ ॥
ଘୋଡ଼ା କଟାଯିବାରୁ ସେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିମୁଖ ହେଲା। ସେ ସତ୍ୟଜିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିମୁଖ ଦେଖିଲା।
1.148.59
वेगेन महता राजन्नभ्यधावत पार्षतम् ।
तदा चक्रे महद्युद्धमर्जुनो जयतां वरः ॥ १.१४८.५९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାବେଗରେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ତେବେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ମହାଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.148.60
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा ध्वजं चोर्व्यामपातयत् ।
पञ्चभिस्तस्य विव्याध हयान्सूतं च सायकैः ॥ १.१४८.६० ॥
ପାର୍ଥ ତାର ଧନୁ କାଟି ଧ୍ୱଜକୁ ମଧ୍ୟ ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ; ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ତାର ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.148.61
तत उत्सृज्य तच्चापमाददानः शरावरम् ।
खड्गमुद्धृत्य कौन्तेयः सिंहनादमथाकरोत् ॥ १.१४८.६१ ॥
ତାପରେ ସେ ଧନୁ ଛାଡ଼ି, ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ କୌନ୍ତେୟ ସିଂହନାଦ କଲେ।
1.148.62
पाञ्चालस्य रथस्येषामाप्लुत्य सहसाऽपतत् ।
पाञ्चालरथमास्थाय अवित्रस्तो धनञ्जयः ॥ १.१४८.६२ ॥
ପାଞ୍ଚାଳର ରଥର ଈଷା ଉପରେ ହଠାତ୍ ଡେଇଁ, ଅଭୟ ଧନଞ୍ଜୟ ପାଞ୍ଚାଳ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
1.148.63
विक्षोभ्याम्भोनिधिंतार्क्ष्यस्तंनागमिव सोऽग्रहीत् ।
ततस्तु सर्वपाञ्चाला विद्रवन्ति दिशो दश ॥ १.१४८.६३ ॥
ଗରୁଡ଼ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କରି ନାଗକୁ ଧରିବା ପରି ସେ ତାହାକୁ ଧରିଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
1.148.64
दर्शयन्सर्वसैन्यानां स बाह्वोर्बलमात्मनः ।
सिंहनादस्वनं कृत्वा निर्जगाम धनञ्जयः ॥ १.१४८.६४ ॥
ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନିଜ ବାହୁବଳ ଦେଖାଇ, ସିଂହନାଦ କରି ଧନଞ୍ଜୟ ବାହାରକୁ ଗଲେ।
1.148.65
आयान्तमर्जुनं दृष्ट्वा कुमाराः सहितास्तदा ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.१४८.६५ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ରାଜକୁମାର ମିଳିତ ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗରକୁ ଦଳିଲେ।
1.148.66
संबन्धी कुरुवीराणां द्रुपदो राजसत्तमः ।
मा वधीस्तद्बलं भीम गुरुदानं प्रदीयताम् ॥ १.१४८.६६ ॥
ଦ୍ରୁପଦ କୁରୁବୀରଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ଭୀମ, ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ବଧ କର ନାହିଁ; ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଯାଉ।
1.148.67
भीमसेनस्तदा राजन्नर्जुनेन निवारितः ।
अतृप्तो युद्धधर्मेषु न्यवर्तत महाबलः ॥ १.१४८.६७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିବାରିତ ହୋଇ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧଧର୍ମରେ ଅତୃପ୍ତ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଫେରିଲେ।
1.148.68
ते यज्ञसेनं द्रुपदं गृहीत्वा रणमूर्धनि ।
उपाजग्मुः सहामात्यं द्रोणाय भरतर्षभ ॥ १.१४८.६८ ॥
ସେମାନେ ରଣମୁଖରେ ଯଜ୍ଞସେନ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଧରି, ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
1.148.69
भग्नदर्पं हृतधनं तं तथा वशमागतम् ।
स वैरं मनसा ध्यात्वा द्रोणो द्रुपदमब्रवीत् ॥ १.१४८.६९ ॥
ଦର୍ପ ଭଙ୍ଗ, ଧନ ହୃତ, ଏପରି ବଶୀଭୂତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦ୍ରୋଣ ମନରେ ବୈର ଧ୍ୟାନ କରି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.148.70
विमृज्य तरसा राष्ट्रं पुरं ते मृदितं मया ।
प्राप्य जीवन्रिपुवशं सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४८.७० ॥
ତୁମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ନଗରକୁ ବଳରେ ମୁଛି ମୁଁ ଦଳିଦେଇଛି। ଶତ୍ରୁ ବଶରେ ଜୀବିତ ରହି, ପୂର୍ବ ସଖା, ଏବେ ତୁମେ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?
1.148.71
एवमुक्त्वा प्रहस्यैनं किंचित्स पुनरब्रवीत् ।
मा भैः प्राणभयाद्वीर क्षमिणो ब्राह्मणा वयम् ॥ १.१४८.७१ ॥
ଏପରି କହି ହସି ସେ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ: ହେ ବୀର, ପ୍ରାଣଭୟରେ ଭୟ କର ନାହିଁ; ଆମେ କ୍ଷମାଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
1.148.72
आश्रमे क्रीडितं यत्तु त्वया बाल्ये मया सह ।
तेन संवर्धितः स्नेहः प्रीतिश्च क्षत्रियर्षभ ॥ १.१४८.७२ ॥
ଆଶ୍ରମରେ ବାଲ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଯାହା ଖେଳିଥିଲ, ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରୀତି ବଢ଼ିଥିଲା, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟର୍ଷଭ।
1.148.73
प्रार्थयेयं त्वया सख्यं पुनरेव जनाधिप ।
वरं ददामि ते राजन्राज्यस्यार्धमवाप्नुहि ॥ १.१४८.७३ ॥
ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ପୁନର୍ବାର ବନ୍ଧୁତା ମାଗିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି। ହେ ଜନାଧିପ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବର ଦେଉଛି — ହେ ରାଜନ୍, ରାଜ୍ୟର ଅଧା ଅଂଶ ପ୍ରାପ୍ତ କର।
1.148.74
अराजा किल नो राज्ञः सखा भवितुमर्हति ।
अतः प्रयतितं राज्ये यज्ञसेन मया तव ॥ १.१४८.७४ ॥
ଯିଏ ରାଜା ନୁହେଁ, ସେ ରାଜାର ବନ୍ଧୁ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ଯଜ୍ଞସେନ, ମୁଁ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି।
1.148.75
राजासि दक्षिणे कूले भागीरथ्याहमुत्तरे ।
सखायं मां विजानीहि पाञ्चाल यदि मन्यसे ॥ १.१४८.७५ ॥
ତୁମେ ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳର ରାଜା; ମୁଁ ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଅଛି। ହେ ପାଞ୍ଚାଳ, ଯଦି ତୁମେ ଏପରି ମନେ କର, ମୋତେ ତୁମର ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଜାଣ।
1.148.76
अनाश्चर्यमिदं ब्रह्मन्विक्रान्तेषु महात्मसु ।
प्रीये त्वयाऽहं त्वत्तश्च प्रीतिमिच्छामि शाश्वतीम् ॥ १.१४८.७६ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିକ୍ରାନ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମଠାରୁ ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରୀତି ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.148.77
एवमुक्तः स तं द्रोणो मोक्षयामास भारत ।
सत्कृत्य चैनं प्रीतात्मा राज्यार्धं प्रत्यपादयत् ॥ १.१४८.७७ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଦ୍ରୋଣ ତାକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ତାକୁ ସତ୍କାର କରି ରାଜ୍ୟର ଅଧା ଅଂଶ ଫେରାଇ ଦେଲେ।
1.148.78
माकन्दीमथ गङ्गायास्तीरे जनपदायुताम् ।
सोऽध्यावसद्दीनमनाः काम्पिल्यं च पुरोत्तमम् ॥ १.१४८.७८ ॥
ତା'ପରେ ଗଙ୍ଗାତୀରରେ, ଅସଂଖ୍ୟ ଜନପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ମାକନ୍ଦୀରେ ସେ ଦୀନମନରେ ବାସ କଲା; ଉତ୍ତମ ନଗର କାମ୍ପିଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବାସ କଲା।
1.148.79
दक्षिणांश्चापि पञ्चालान्यावच्चर्मण्वती नदी ।
द्रोणेन चैवं द्रुपदः परिभूयाथ पालितः ॥ १.१४८.७९ ॥
ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ପାଞ୍ଚାଳକୁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଅପମାନିତ ହୋଇ ଦ୍ରୁପଦ ପରେ ଶାସନ କଲେ।
1.148.80
क्षात्रेण च बलेनास्य नापश्यत्स पराजयम् ।
हीनं विदित्वा चात्मानं ब्राह्मेण स बलेनतु ॥ १.१४८.८० ॥
କ୍ଷାତ୍ର ବଳରେ ସେ ନିଜର ପରାଜୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଳରେ ନିଜକୁ ହୀନ ଜାଣି ସେ...
1.148.81
पुत्रजन्म परीप्सन्वै पृथिवीमन्वसंचरत् ।
अहिच्छत्रं च विषयं द्रोणः समभिपद्यत ॥ १.१४८.८१ ॥
ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲେ; ଦ୍ରୋଣ ଅହିଛତ୍ର ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.148.82
एवं राजन्नहिच्छत्रा पुरीजनपदायुता ।
युधि निर्जित्य पार्थेन द्रोणाय प्रतिपादिता ॥ १.१४८.८२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଅହିଛତ୍ରା ନଗରୀ ତାର ଜନପଦ ସହିତ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।