മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.148.1
पाण्डवान्धार्तराष्ट्रांश्च कृतास्त्रान्प्रसमीक्ष्य सः ।
गुर्वर्थं दक्षिणां काले प्राप्तेऽमन्यत वै गुरुः ॥ १.१४८.१ ॥
ഗുരു പാണ്ഡവരെയും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെയും അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണരായി കണ്ടു; യഥാകാലം എത്തിയപ്പോൾ ഗുരുദക്ഷിണയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
1.148.2
अस्त्रशिक्षामनुज्ञातान्रङ्गद्वारमुपागतान् ।
भारद्वाजस्ततस्तांस्तु सर्वानेवाभ्यभाषत ॥ १.१४८.२ ॥
അസ്ത്രശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി അനുമതി വാങ്ങി രംഗദ്വാരത്തിൽ എത്തിയ അവരോട് ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.
1.148.3
इच्छामि दत्तां सहितां मह्यं परमदक्षिणाम् ।
एवमुक्तास्ततः सर्वे शिष्या द्रोणमथाब्रुवन्।
भगवन्किं प्रयच्छाम आज्ञापयतु नो गुरुः ॥ १.१४८.३ ॥
"എനിക്ക് പരമദക്ഷിണ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശിഷ്യരെല്ലാം ദ്രോണനോട്, "ഭഗവൻ, ഞങ്ങൾ എന്ത് നൽകണം? ഗുരു ഞങ്ങളോട് ആജ്ഞാപിക്കണം" എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.148.4
ततः शिष्यान्समाहूय आचार्योऽर्थमचोदयत् ।
द्रोणः सर्वानशेषेण दक्षिणार्थं महीपते ॥ १.१४८.४ ॥
പിന്നീട് ആചാര്യനായ ദ്രോണൻ ശിഷ്യന്മാരെ വിളിച്ചുവരുത്തി, മഹാരാജാവേ, ദക്ഷിണയ്ക്കായി അവരെയെല്ലാം പൂർണ്ണമായി പ്രേരിപ്പിച്ചു.
1.148.5
पञ्चालराजं द्रुपदं गृहित्वा रणमूर्धनि ।
पर्यानयत भद्रं वः सा स्यात्परमदक्षिणा ॥ १.१४८.५ ॥
യുദ്ധമുഖത്ത് പാഞ്ചാലരാജാവായ ദ്രുപദനെ പിടികൂടി എന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരൂ. നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം; അതുതന്നെ പരമദക്ഷിണയാകും.
1.148.6
तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे रथैस्तूर्णं प्रहारिणः ।
आचार्यधनदानार्थं द्रोणेन सहिता ययुः ॥ १.१४८.६ ॥
"അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ യോദ്ധാക്കളെല്ലാം വേഗത്തിൽ രഥങ്ങളിൽ കയറി, ആചാര്യന് ധനം നൽകാൻ ദ്രോണനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
1.148.7
ततोऽभिजग्मुः पञ्चालान्निघ्नन्तस्ते नरर्षभाः ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महौजसः ॥ १.१४८.७ ॥
അപ്പോൾ ആ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ പാഞ്ചാലരുടെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത് പ്രഹരിച്ചു; മഹാതേജസ്വിയായ ദ്രുപദന്റെ നഗരം അവർ തകർത്തു.
1.148.8
दुर्योधनश्च कर्णश्च युयुत्सुश्च महाबलः ।
दुःशासनो विकर्णश्च जलसन्धः सुलोचनः ॥ १.१४८.८ ॥
ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും മഹാബലനായ യുയുത്സുവും ദുശ്ശാസനനും വികർണ്ണനും ജലസന്ധനും സുലോചനനും.
1.148.9
एते चान्ये च बहवः कुमारा बहुविक्रमाः ।
अहं पूर्वमहं पूर्वमित्येवं क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१४८.९ ॥
ഇവരും മറ്റ് പല പരാക്രമികളായ കുമാരന്മാരും, ക്ഷത്രിയ ശ്രേഷ്ഠന്മാരും — 'ഞാൻ മുമ്പ്, ഞാൻ മുമ്പ്' എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട്.
1.148.10
ततो वरराथारूढाः कुमाराः सादिभिः सह ।
प्रविश्य नगरं सर्वे राजमार्गमुपाययुः ॥ १.१४८.१० ॥
അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠരഥങ്ങളിൽ കയറിയ കുമാരന്മാർ കുതിരപ്പടയാളികളോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് രാജവീഥിയിലെത്തി.
1.148.11
तस्मिन्काले तु पाञ्चालः श्रुत्वा दृष्ट्वा महद्बलम् ।
भ्रातृभिः सहितो राजंस्त्वरया निर्ययौ गृहात् ॥ १.१४८.११ ॥
ആ സമയം പാഞ്ചാല രാജാവ് മഹാസൈന്യത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടും കണ്ടും, രാജാവേ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ത്വരയോടെ ഗൃഹത്തിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി.
1.148.12
ततस्तु कृतसन्नाहा यज्ञसेनसहोदराः ।
शरवर्षाणि मुञ्चन्तः प्रणेदुः सर्व एव ते ॥ १.१४८.१२ ॥
അപ്പോൾ കവചം ധരിച്ച യജ്ഞസേനന്റെ സഹോദരന്മാർ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് എല്ലാവരും ഗർജ്ജിച്ചു.
1.148.13
ततो रथेन शुभ्रेण समासाद्य तु कौरवान् ।
यज्ञसेनः शरान्घोरान्ववर्ष युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.१३ ॥
പിന്നെ തിളങ്ങുന്ന രഥത്തിൽ കൗരവരുടെ അടുത്തെത്തി, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്ത യജ്ഞസേനൻ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ മഴയായി വർഷിച്ചു.
1.148.14
पूर्वमेव तु संमन्त्र्य पार्थो द्रोणमथाऽब्रवीत् ।
दर्पोद्रेकात्कुमाराणामाचार्यं द्विजसत्तमम् ॥ १.१४८.१४ ॥
മുൻപേ ആലോചിച്ച ശേഷം, രാജകുമാരന്മാരുടെ അഹങ്കാരാതിരേകത്താൽ പാർത്ഥൻ ദ്വിജോത്തമനായ ആചാര്യൻ ദ്രോണരോട് പറഞ്ഞു.
1.148.15
एषां पराक्रमस्यान्ते वयं कुर्याम साहसम् ।
एतैरशक्यः पाञ्चालो ग्रहीतुं रणमूर्धनि ॥ १.१४८.१५ ॥
ഇവരുടെ പരാക്രമം അവസാനിക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് സാഹസം കാണിക്കാം; ഇവരാൽ പാഞ്ചാലനെ യുദ്ധമുഖത്ത് പിടിക്കാനാവില്ല.
1.148.16
एवमुक्त्वा तु कौन्तेयो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
अर्धक्रोशे तु नगरादतिष्ठद्बहिरेव सः ॥ १.१४८.१६ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം കുന്തീപുത്രനായ, കളങ്കമില്ലാത്ത അർജുനൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് അര ക്രോശം അകലെ പുറത്തു നിന്നു.
1.148.17
द्रुपदः कौरवान्दृष्ट्वा प्राधावत समन्ततः ।
शरजालेन महता मोहयन्कौरवीं चमूम् ॥ १.१४८.१७ ॥
ദ്രുപദൻ കൗരവരെ കണ്ട് നാല് ഭാഗത്തുനിന്നും പാഞ്ഞു; വലിയ അമ്പുവലയാൽ കൗരവസേനയെ മോഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
1.148.18
तमुद्यतं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रासान्मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ १.१४८.१८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രഥത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് മുന്നേറി വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അവനെ, ഭയം കാരണം കൗരവർ അവിടെ അനേകം പേരായി കരുതി.
1.148.19
द्रुपदस्य शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्च सहस्रशः ॥ १.१४८.१९ ॥
ദ്രുപദന്റെ ഭയങ്കരമായ ശരങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പരന്നു. പിന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് ശംഖുകളും ഭേരികളും മൃദംഗങ്ങളും മുഴങ്ങി.
1.148.20
प्रावाद्यन्त महाराज पञ्चालानां निवेशने ।
सिंहनादश्च संजज्ञे पञ्चालानां महात्मनाम् ॥ १.१४८.२० ॥
മഹാരാജാവേ! പാഞ്ചാലരുടെ പാളയത്തിൽ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി. മഹാത്മാക്കളായ പാഞ്ചാലരുടെ സിംഹനാദം ഉയർന്നു.
1.148.21
धनुर्ज्यातलशब्दश्च संस्पृश्य गगनं महान् ।
दुर्योधनो विकर्णश्च सुबाहुर्दीर्घलोचनः ॥ १.१४८.२१ ॥
വില്ലിന്റെ ചരടുകളുടെ മഹാശബ്ദം ആകാശത്തെ സ്പർശിച്ചു. ദുര്യോധനനും വികർണനും ദീർഘനേത്രനായ സുബാഹുവും (മുന്നോട്ടു വന്നു).
1.148.22
दुःशाशनश्च संक्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः पार्षतो युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.२२ ॥
കോപിച്ച ദുശ്ശാസനൻ ശരവർഷം കൊണ്ട് അവനെ മൂടി. ആ മഹാധനുർധരനും യുദ്ധത്തിൽ അജേയനുമായ പാർഷതൻ അത്യന്തം മുറിവേറ്റു.
1.148.23
व्यधमत्तान्यनीकानि तत्क्षणादेव भारत ।
दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं चापि महाबलम् ॥ १.१४८.२३ ॥
ഭാരതാ! ആ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ അവൻ ആ സേനകളെ ചിതറിച്ചു. ദുര്യോധനനെയും വികർണനെയും മഹാബലനായ കർണനെയും (ഓടിച്ചു).
1.148.24
नानानृपसुतान्वीरान्सैन्यानि विविधानि च ।
अलातचक्रवत्सर्वं चरन्बाणैरतर्पयत् ॥ १.१४८.२४ ॥
അലാതചക്രം പോലെ എല്ലായിടത്തും ചുറ്റിക്കറങ്ങി അവൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നാനാ രാജകുമാരന്മാരെയും വീരന്മാരെയും വിവിധ സേനകളെയും (തൃപ്തിപ്പെടുത്തി).
1.148.25
ततस्तु नागराः सर्वे मुसलैर्यष्टिभिस्तदा ।
अभ्यवर्षन्त कौरव्यान्वर्षमाणा घा इव ॥ १.१४८.२५ ॥
അപ്പോൾ നഗരവാസികളെല്ലാം ഉലക്കകളും വടികളുമായി മേഘം പെയ്യുന്നതുപോലെ കൗരവരുടെ മേൽ വർഷിച്ചു.
1.148.26
सबालवृद्धाः काम्पिल्याः कौरवानभ्ययुस्तदा ।
श्रुत्वा सुतुमुलं युद्धं कौरवानेव भारत ॥ १.१४८.२६ ॥
കുട്ടികളും വൃദ്ധരുമുൾപ്പെടെ കാമ്പില്യയിലെ ജനങ്ങൾ അപ്പോൾ കൗരവരെ ആക്രമിച്ചു; ഭാരതാ, ആ ഘോരയുദ്ധത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് അവർ കൗരവരുടെ നേരെതന്നെ ഓടിയെത്തി.
1.148.27
द्रवन्तिस्म नदन्तिस्म क्रोशन्तः पाण्डवान्प्रति ।
पाडवास्तु स्वनं श्रुत्वा आर्तानां रोमहर्षणम् ॥ १.१४८.२७ ॥
ഓടിയും നിലവിളിച്ചും അവർ പാണ്ഡവരുടെ നേരെ നീങ്ങി; പാണ്ഡവരോ പീഡിതരുടെ രോമാഞ്ചമുണർത്തുന്ന ആ നിലവിളി കേട്ടു.
1.148.28
अभिवाद्य ततो द्रोणं रथानारुरुहुस्तदा ।
युधिष्ठिरं निवार्याशु मा युध्यस्वेति पाण्डवम् ॥ १.१४८.२८ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണരെ വണങ്ങി അവർ രഥങ്ങളിൽ കയറി; പാണ്ഡവനായ യുധിഷ്ഠിരനെ ഉടൻ തടഞ്ഞ്, "യുദ്ധം ചെയ്യരുത്" എന്നു പറഞ്ഞു.
1.148.29
माद्रेयौ चक्ररक्षौ तु फाल्गुनश्च तदाऽकरोत् ।
सेनाग्रगो भीमसेनस्तदाभूद्गदया सह ॥ १.१४८.२९ ॥
മാദ്രിയുടെ ഇരുമക്കൾ രഥചക്രങ്ങളുടെ രക്ഷകരായി; ഫാൽഗുനനും അപ്പോൾ അതുതന്നെ ചെയ്തു; പിന്നെ ഭീമസേനൻ ഗദയോടെ സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്നു.
1.148.30
तदा शत्रुस्वनं श्रुत्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
आयाज्जवेन कौन्तेयो रथेनानादयन्दिशः ॥ १.१४८.३० ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളുടെ ആരവം കേട്ട് കളങ്കരഹിതനായ കൗന്തേയൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ വന്നു; രഥത്തിൽ ദിക്കുകളെ മുഴക്കിക്കൊണ്ട്.
1.148.31
पञ्चालानां ततः सेनामुद्धूतार्णवनिःस्वनाम् ।
भीमसेनो महाबाहुर्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ १.१४८.३१ ॥
അപ്പോൾ ഇളകിമറിയുന്ന സമുദ്രഗർജ്ജനം പോലുള്ള പാഞ്ചാലസേനയെ, ദണ്ഡമേന്തിയ യമനെപ്പോലെ മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ (നേരിട്ടു).
1.148.32
प्रविवेश महासेनां मकरः सागरं यथा ।
चतुरङ्गबलाकीर्णे ततस्तस्मिन्रणोत्सवे ॥ १.१४८.३२ ॥
സമുദ്രത്തിൽ മകരം കടക്കുംപോലെ, ചതുരംഗസേനകൾ നിറഞ്ഞ ആ മഹാസേനയിലേക്ക് ആ യുദ്ധോത്സവത്തിൽ അവൻ കടന്നു.
1.148.33
स्वयमभ्यद्रवद्भीमो नागानीकं गदाधरः ॥ १.१४८.३३ ॥
ഗദാധാരിയായ ഭീമൻ തന്നെ ആനപ്പടയുടെ മേൽ ചാടിവീണു.
1.148.34
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चातुलः ।
अहनत्कुञ्जरानीकं गदया कालरूपधृक् ॥ १.१४८.३४ ॥
യുദ്ധകുശലനും ബാഹുവീര്യത്തിൽ അതുല്യനുമായ പാർത്ഥൻ കാലരൂപം ധരിച്ച് ഗദകൊണ്ട് ആനപ്പടയെ സംഹരിച്ചു.
1.148.35
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तो रुधिरं बहु ।
भीमसेनस्य गदया भिन्नमस्तकपिण्डकाः ॥ १.१४८.३५ ॥
പർവതസമാനരായ ആ ആനകൾ ഏറെ രക്തം ഒഴുക്കി, ഭീമസേനന്റെ ഗദയാൽ ശിരസ്സുകൾ തകർന്ന് (വീണു).
1.148.36
पतन्ति द्विरदा भूमौ वज्रघातादिवाचलाः ।
गजानश्वान्रथांश्चैव पातयामास पाण्डवः ॥ १.१४८.३६ ॥
വജ്രപ്രഹാരമേറ്റ് വീഴുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ ആനകൾ നിലത്ത് വീണു; പാണ്ഡവൻ ആനകളെയും കുതിരകളെയും രഥങ്ങളെയും വീഴ്ത്തി.
1.148.37
पदातींश्च रथांश्चैव न्यवधीदर्जुनाग्रजः ।
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ॥ १.१४८.३७ ॥
കാട്ടിൽ ഇടയൻ വടികൊണ്ട് കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തെ അടിക്കുന്നതുപോലെ, അർജുനന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ കാലാളുകളെയും രഥങ്ങളെയും വധിച്ചു.
1.148.38
चालयन्रथनागांश्च संचचाल वृकोदरः ।
भारद्वाजप्रियं कर्तुमुद्यतः फाल्गुनस्तदा ॥ १.१४८.३८ ॥
രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും ഇളക്കി വൃകോദരൻ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി; അപ്പോൾ ഫാൽഗുനൻ ദ്രോണന്റെ പ്രിയം ചെയ്യാൻ ഉദ്യുക്തനായി.
1.148.39
पार्षतं शरजालेन क्षिपन्नागात्स पाण्डवः ।
हयौघांश्च रथौघांश्च गजौघांश्च समन्ततः ॥ १.१४८.३९ ॥
ശരജാലംകൊണ്ട് പാർഷതനെ ആനകളിൽനിന്ന് അകറ്റിയെറിഞ്ഞ ആ പാണ്ഡവൻ, നാലുഭാഗത്തുനിന്നും കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളെയും രഥക്കൂട്ടങ്ങളെയും ആനക്കൂട്ടങ്ങളെയും വീഴ്ത്തി.
1.148.40
पातयन्समरे राजन्युगान्ताग्रिरिव ज्वलन् ।
ततस्ते हन्यमाना वै पञ्चालाः सृञ्जयास्तथा ॥ १.१४८.४० ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി യുഗാന്താഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു; അപ്പോൾ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന പാഞ്ചാലരും സൃഞ്ജയരും അങ്ങനെതന്നെ.
1.148.41
शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पार्थं संछाद्य सर्वशः ।
सिंहनादं मुखैः कृत्वा समयुध्वन्त पाण्डवम् ॥ १.१४८.४१ ॥
പലതരം ശരങ്ങൾകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ പാർത്ഥനെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും മൂടി, വായ്കളാൽ സിംഹനാദം ചെയ്ത് ആ പാണ്ഡവനോട് പൊരുതി.
1.148.42
तद्युद्धमभवद्धोरं समुहाद्भुतदर्शनम् ।
सिंहनादस्वनं श्रुत्वा नामृष्यत्पाकशासनिः ॥ १.१४८.४२ ॥
ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരമായും കാണാൻ അദ്ഭുതകരമായും തീർന്നു. സിംഹനാദശബ്ദം കേട്ട് ഇന്ദ്രപുത്രൻ സഹിച്ചില്ല.
1.148.43
ततः किरीटी सहसा पञ्चालान्समरेऽद्रवत् ।
छादयन्निषुजालेन महता मोहयन्निव ॥ १.१४८.४३ ॥
അപ്പോൾ കിരീടി അർജുനൻ പെട്ടെന്ന് യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലരുടെ മേൽ ചാടി; വലിയ അമ്പുവല കൊണ്ട് അവരെ മൂടി, മയക്കുന്നതുപോലെ.
1.148.44
शीघ्रमभ्यस्यतो बाणान्संदधानस्य चानिशम् ।
नान्तरं ददृशे किंचित्कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ १.१४८.४४ ॥
വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ എയ്തും, ഇടവിടാതെ അമ്പ് തൊടുത്തും നിന്ന യശസ്വിയായ കൗന്തേയനിൽ ഒരു വിടവും കാണാനായില്ല.
1.148.45
न दिशो नान्तरिक्षं च तदा नैव च मेदिनी ।
अदृश्यत महाराज तत्र किंचिन्न सङ्गरे ॥ १.१४८.४५ ॥
മഹാരാജാവേ! അപ്പോൾ ദിക്കുകളോ, ആകാശമോ, ഭൂമിയോ പോലും കാണാനായില്ല; ആ യുദ്ധത്തിൽ അവിടെ ഒന്നും കാണാനായില്ല.
1.148.46
पाञ्चालानां कुरूणां च साधुसाध्विति निस्वनः ।
तत्र तूर्यनिनादश्च शङ्खानां च महास्वनः ॥ १.१४८.४६ ॥
പാഞ്ചാലരും കുരുക്കളും "സാധു! സാധു!" എന്ന് ആർത്തുവിളിച്ചു; അവിടെ കാഹളനാദവും ശംഖുകളുടെ മഹാനാദവും മുഴങ്ങി.
1.148.47
सिंहनादश्च संजज्ञे साधुशब्देन मिश्रितः ।
ततः पाञ्चालराजस्तु तथा सत्यजिता सह ॥ १.१४८.४७ ॥
"സാധു" എന്ന വാക്കോടു കലർന്ന സിംഹനാദവും ഉയർന്നു; പിന്നെ പാഞ്ചാലരാജാവും സത്യജിത്തിനോടൊപ്പം (മുന്നേറി).
1.148.48
त्वरमाणोऽभिदुद्राव महेन्द्रं शम्बरो यथा ।
महता शरवर्षेण पार्थः पाञ्चालमावृणोत् ॥ १.१४८.४८ ॥
ശംബരൻ വേഗത്തിൽ മഹേന്ദ്രനു മേൽ ചാടിയതുപോലെ അവൻ ധൃതിയിൽ മുന്നേറി; പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) പാഞ്ചാലനെ വലിയ അമ്പുമഴകൊണ്ട് മൂടി.
1.148.49
ततो हलहलाशब्द आसीत्पाञ्चालके बले ।
जिवृक्षति महासिंहे गजानामिव यूथपम् ॥ १.१४८.४९ ॥
അപ്പോൾ പാഞ്ചാല സൈന്യത്തിൽ ഹലഹല ശബ്ദമുയർന്നു; ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നായകനെ പിടിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന മഹാസിംഹത്തെപ്പോലെ.
1.148.50
दृष्ट्वा पार्थं तदायान्तं सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
पाञ्चालं वै परिप्रेप्सुर्धनञ्जयमदुद्रुवत् ॥ १.१४८.५० ॥
പാർത്ഥൻ വരുന്നത് കണ്ട്, സത്യവിക്രമനായ സത്യജിത്ത് പാഞ്ചാലനെ രക്ഷിക്കാൻ ധനഞ്ജയന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
1.148.51
ततस्त्वर्जुनपाञ्चालौ युद्धाय समुपागतौ ।
व्यक्षोभयेतां तौ सैन्यमिन्द्रवैरोचनाविव ॥ १.१४८.५१ ॥
പിന്നെ അർജുനനും പാഞ്ചാലനും യുദ്ധത്തിനായി അടുത്തെത്തി; ആ ഇരുവരും ഇന്ദ്രനെയും വിരോചനനെയും പോലെ സേനയെ ഇളക്കി.
1.148.52
ततः सत्यजितं पार्थो दशभिर्मर्मभेदिभिः ।
विव्याध बवलद्गाढं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १.१४८.५२ ॥
പിന്നെ പാർത്ഥൻ സത്യജിത്തിനെ മർമ്മം തുളയ്ക്കുന്ന പത്ത് അമ്പുകളാൽ വേഗത്തിൽ ആഴത്തിൽ തുളച്ചു; അത് അദ്ഭുതം പോലെയായി.
1.148.53
ततः शरशतैः पार्थं पाञ्चालः शीघ्रमार्दयत् ।
पार्थस्तु शरवर्षेण च्छाद्यमानो महारथः ॥ १.१४८.५३ ॥
പിന്നെ പാഞ്ചാലൻ വേഗത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകളാൽ പാർത്ഥനെ പീഡിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ പാർത്ഥൻ, മഹാരഥൻ, അമ്പുമഴയാൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി…
1.148.54
वेगं चक्रे महावेगो धनुर्ज्यामवमृज्य च ।
ततः सत्यजितश्चापं छित्वा राजानमभ्ययात् ॥ १.१४८.५४ ॥
മഹാവേഗനായ പാർത്ഥൻ വില്ലിന്റെ ചരട് ഉറപ്പിച്ച് വേഗം കാട്ടി; പിന്നെ സത്യജിത്തിന്റെ വില്ല് മുറിച്ച് രാജാവിന്റെ നേർക്ക് ചെന്നു.
1.148.55
अथान्यद्धनुरादाय सत्यजिद्वेगवत्तरम् ।
साश्वं ससूतं सरथं पार्थं विव्याध सत्वरः ॥ १.१४८.५५ ॥
പിന്നീട് സത്യജിത് മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് അതിവേഗത്തിൽ, കുതിരകളോടും സാരഥിയോടും രഥത്തോടും കൂടി പാർത്ഥനെ വേഗത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
1.148.56
स तं न ममृषे पार्थः पाञ्चालेनार्दितो युधि ।
ततस्तस्य विनाशार्थं सत्वरं व्यसृजच्छरान् ॥ १.१४८.५६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലനാൽ പീഡിതനായ പാർത്ഥൻ അത് സഹിച്ചില്ല; അപ്പോൾ അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ അയച്ചു.
1.148.57
हयान्ध्वजं धनुर्मुष्टिमुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ।
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ॥ १.१४८.५७ ॥
കുതിരകൾ, ധ്വജം, വില്ലിന്റെ പിടി, ആ രണ്ട് പാർശ്വസാരഥികൾ—ഇങ്ങനെ വില്ലുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പൊട്ടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ.
1.148.58
हयेषु विनिकृत्तेषु विमुखोऽभवदाहवे ।
स सत्यजितमालेक्य तथा विमुखमाहवे ॥ १.१४८.५८ ॥
കുതിരകൾ വെട്ടിവീഴ്ത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. സത്യജിത് അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയിരിക്കുന്നതായി അവൻ കണ്ടു.
1.148.59
वेगेन महता राजन्नभ्यधावत पार्षतम् ।
तदा चक्रे महद्युद्धमर्जुनो जयतां वरः ॥ १.१४८.५९ ॥
രാജാവേ, അവൻ മഹാവേഗത്തോടെ പാർഷതനെ ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ മഹായുദ്ധം നടത്തി.
1.148.60
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा ध्वजं चोर्व्यामपातयत् ।
पञ्चभिस्तस्य विव्याध हयान्सूतं च सायकैः ॥ १.१४८.६० ॥
പാർത്ഥൻ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച് ധ്വജവും നിലത്തു വീഴ്ത്തി; അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും തുളച്ചു.
1.148.61
तत उत्सृज्य तच्चापमाददानः शरावरम् ।
खड्गमुद्धृत्य कौन्तेयः सिंहनादमथाकरोत् ॥ १.१४८.६१ ॥
അപ്പോൾ ആ വില്ല് ഉപേക്ഷിച്ച്, വാൾ ഉയർത്തി കൗന്തേയൻ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
1.148.62
पाञ्चालस्य रथस्येषामाप्लुत्य सहसाऽपतत् ।
पाञ्चालरथमास्थाय अवित्रस्तो धनञ्जयः ॥ १.१४८.६२ ॥
പാഞ്ചാലന്റെ രഥത്തിന്റെ ഈഷയിലേക്ക് പെട്ടെന്ന് ചാടി, ഭയമില്ലാത്ത ധനഞ്ജയൻ പാഞ്ചാലരഥത്തിൽ കയറി.
1.148.63
विक्षोभ्याम्भोनिधिंतार्क्ष्यस्तंनागमिव सोऽग्रहीत् ।
ततस्तु सर्वपाञ्चाला विद्रवन्ति दिशो दश ॥ १.१४८.६३ ॥
ഗരുഡൻ സമുദ്രം കലക്കി നാഗത്തെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ അവനെ പിടികൂടി; അപ്പോൾ പാഞ്ചാലന്മാരെല്ലാം പത്തു ദിക്കിലേക്കും ഓടി.
1.148.64
दर्शयन्सर्वसैन्यानां स बाह्वोर्बलमात्मनः ।
सिंहनादस्वनं कृत्वा निर्जगाम धनञ्जयः ॥ १.१४८.६४ ॥
എല്ലാ സേനകൾക്കും തന്റെ ഭുജബലം കാണിച്ച്, സിംഹനാദം മുഴക്കി ധനഞ്ജയൻ പുറത്തേക്കു പോയി.
1.148.65
आयान्तमर्जुनं दृष्ट्वा कुमाराः सहितास्तदा ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.१४८.६५ ॥
അർജുനൻ വരുന്നതു കണ്ട് അപ്പോൾ രാജകുമാരന്മാരെല്ലാം ചേർന്ന് മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ നഗരം മർദ്ദിച്ചു.
1.148.66
संबन्धी कुरुवीराणां द्रुपदो राजसत्तमः ।
मा वधीस्तद्बलं भीम गुरुदानं प्रदीयताम् ॥ १.१४८.६६ ॥
ദ്രുപദൻ കുരുവീരന്മാരുടെ ബന്ധുവും രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമനുമാണ്. ഭീമാ, അവരുടെ സേനയെ വധിക്കരുത്; ഗുരുദക്ഷിണ നൽകപ്പെടട്ടെ.
1.148.67
भीमसेनस्तदा राजन्नर्जुनेन निवारितः ।
अतृप्तो युद्धधर्मेषु न्यवर्तत महाबलः ॥ १.१४८.६७ ॥
രാജാവേ, അർജുനൻ തടഞ്ഞതിനാൽ മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ യുദ്ധധർമ്മത്തിൽ തൃപ്തനാകാതെയും മടങ്ങി.
1.148.68
ते यज्ञसेनं द्रुपदं गृहीत्वा रणमूर्धनि ।
उपाजग्मुः सहामात्यं द्रोणाय भरतर्षभ ॥ १.१४८.६८ ॥
അവർ യുദ്ധമുഖത്ത് യജ്ഞസേനനായ ദ്രുപദനെ പിടികൂടി, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ദ്രോണന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
1.148.69
भग्नदर्पं हृतधनं तं तथा वशमागतम् ।
स वैरं मनसा ध्यात्वा द्रोणो द्रुपदमब्रवीत् ॥ १.१४८.६९ ॥
അഹങ്കാരം തകർന്ന്, ധനം അപഹരിക്കപ്പെട്ട്, അങ്ങനെ വശപ്പെട്ടുവന്ന അവനെ കണ്ട്, ദ്രോണൻ മനസ്സിൽ വൈരം ധ്യാനിച്ച് ദ്രുപദനോട് പറഞ്ഞു.
1.148.70
विमृज्य तरसा राष्ट्रं पुरं ते मृदितं मया ।
प्राप्य जीवन्रिपुवशं सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४८.७० ॥
നിന്റെ രാജ്യവും നഗരവും ബലത്താൽ തുടച്ചുനീക്കി ഞാൻ ചതച്ചുകളഞ്ഞു. ശത്രുവശത്ത് ജീവിച്ച്, മുൻപുള്ള സുഹൃത്തേ, ഇപ്പോൾ നീ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
1.148.71
एवमुक्त्वा प्रहस्यैनं किंचित्स पुनरब्रवीत् ।
मा भैः प्राणभयाद्वीर क्षमिणो ब्राह्मणा वयम् ॥ १.१४८.७१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ വീണ്ടും അവനോട് എന്തോ പറഞ്ഞു: വീരാ, പ്രാണഭയത്താൽ ഭയപ്പെടേണ്ട; നാം ക്ഷമാശീലരായ ബ്രാഹ്മണരാണ്.
1.148.72
आश्रमे क्रीडितं यत्तु त्वया बाल्ये मया सह ।
तेन संवर्धितः स्नेहः प्रीतिश्च क्षत्रियर्षभ ॥ १.१४८.७२ ॥
ആശ്രമത്തിൽ ബാല്യത്തിൽ നീ എന്നോടൊപ്പം കളിച്ച കളിയാൽ സ്നേഹവും പ്രീതിയും വളർന്നു, ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠാ.
1.148.73
प्रार्थयेयं त्वया सख्यं पुनरेव जनाधिप ।
वरं ददामि ते राजन्राज्यस्यार्धमवाप्नुहि ॥ १.१४८.७३ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് വീണ്ടും സൗഹൃദം ചോദിക്കാൻ ഇരുന്നു. ജനാധിപാ, നിനക്ക് ഞാൻ വരം നൽകുന്നു — രാജാവേ, രാജ്യത്തിന്റെ പകുതി നേടുക.
1.148.74
अराजा किल नो राज्ञः सखा भवितुमर्हति ।
अतः प्रयतितं राज्ये यज्ञसेन मया तव ॥ १.१४८.७४ ॥
രാജാവല്ലാത്തവൻ രാജാവിന്റെ സുഹൃത്താകാൻ യോഗ്യനല്ല. അതിനാൽ, യജ്ഞസേനാ, നിന്റെ രാജ്യത്തിനായി ഞാൻ ശ്രമിച്ചു.
1.148.75
राजासि दक्षिणे कूले भागीरथ्याहमुत्तरे ।
सखायं मां विजानीहि पाञ्चाल यदि मन्यसे ॥ १.१४८.७५ ॥
നീ ഗംഗയുടെ തെക്കേ കരയിലെ രാജാവാണ്; ഞാൻ വടക്കേ കരയിലാണ്. പാഞ്ചാലാ, നീ അങ്ങനെ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ എന്നെ നിന്റെ സുഹൃത്തായി അറിയുക.
1.148.76
अनाश्चर्यमिदं ब्रह्मन्विक्रान्तेषु महात्मसु ।
प्रीये त्वयाऽहं त्वत्तश्च प्रीतिमिच्छामि शाश्वतीम् ॥ १.१४८.७६ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, വീരന്മാരും മഹാത്മാക്കളും ആയവരിൽ ഇത് അത്ഭുതമല്ല. നിന്നാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിന്നിൽനിന്ന് ശാശ്വതമായ സ്നേഹം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.148.77
एवमुक्तः स तं द्रोणो मोक्षयामास भारत ।
सत्कृत्य चैनं प्रीतात्मा राज्यार्धं प्रत्यपादयत् ॥ १.१४८.७७ ॥
ഭാരതാ, ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ദ്രോണൻ അവനെ മോചിപ്പിച്ചു. പ്രസന്നമനസ്സോടെ അവനെ ആദരിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ പകുതി തിരികെ നൽകി.
1.148.78
माकन्दीमथ गङ्गायास्तीरे जनपदायुताम् ।
सोऽध्यावसद्दीनमनाः काम्पिल्यं च पुरोत्तमम् ॥ १.१४८.७८ ॥
പിന്നെ ഗംഗാതീരത്ത്, അസംഖ്യം ജനപദങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മാകന്ദിയിൽ അവൻ ദീനമനസ്സോടെ വസിച്ചു; ശ്രേഷ്ഠനഗരമായ കാമ്പില്യത്തിലും വസിച്ചു.
1.148.79
दक्षिणांश्चापि पञ्चालान्यावच्चर्मण्वती नदी ।
द्रोणेन चैवं द्रुपदः परिभूयाथ पालितः ॥ १.१४८.७९ ॥
ചർമ്മണ്വതീ നദിവരെയുള്ള ദക്ഷിണ പാഞ്ചാലങ്ങളെയും, ദ്രോണനാൽ ഇങ്ങനെ അപമാനിതനായ ദ്രുപദൻ പിന്നീട് ഭരിച്ചു.
1.148.80
क्षात्रेण च बलेनास्य नापश्यत्स पराजयम् ।
हीनं विदित्वा चात्मानं ब्राह्मेण स बलेनतु ॥ १.१४८.८० ॥
ക്ഷാത്ര ബലത്താൽ അവൻ തന്റെ പരാജയം കണ്ടില്ല; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണ ബലത്തിൽ താൻ ദുർബലനെന്നറിഞ്ഞ് അവൻ...
1.148.81
पुत्रजन्म परीप्सन्वै पृथिवीमन्वसंचरत् ।
अहिच्छत्रं च विषयं द्रोणः समभिपद्यत ॥ १.१४८.८१ ॥
പുത്രജന്മം ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ഭൂമി മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു; ദ്രോണൻ അഹിച്ഛത്ര ദേശത്ത് എത്തി.
1.148.82
एवं राजन्नहिच्छत्रा पुरीजनपदायुता ।
युधि निर्जित्य पार्थेन द्रोणाय प्रतिपादिता ॥ १.१४८.८२ ॥
ഓ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ അഹിച്ഛത്രാ നഗരം അതിന്റെ ജനപദത്തോടൊപ്പം പാർത്ഥനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് ദ്രോണന് നൽകപ്പെട്ടു.