มหาภารตะ · อัธยายะ 1.148

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.148.1

पाण्डवान्धार्तराष्ट्रांश्च कृतास्त्रान्प्रसमीक्ष्य सः ।
गुर्वर्थं दक्षिणां काले प्राप्तेऽमन्यत वै गुरुः ॥ १.१४८.१ ॥

เมื่อทรงเห็นบรรดาปาณฑพและบุตรของธฤตราษฎร์ชำนาญในศัสตร์แล้ว อาจารย์ก็คิดถึงค่าครูทักษิณา เมื่อเวลามาถึง

1.148.2

अस्त्रशिक्षामनुज्ञातान्रङ्गद्वारमुपागतान् ।
भारद्वाजस्ततस्तांस्तु सर्वानेवाभ्यभाषत ॥ १.१४८.२ ॥

ภารทวาช (โทรณะ) จึงกล่าวกับศิษย์ทั้งหมดนั้น ผู้ได้รับอนุญาตให้เลิกการฝึกศัสตร์แล้วและมาถึงประตูลานประลอง

1.148.3

इच्छामि दत्तां सहितां मह्यं परमदक्षिणाम् ।
एवमुक्तास्ततः सर्वे शिष्या द्रोणमथाब्रुवन्।
भगवन्किं प्रयच्छाम आज्ञापयतु नो गुरुः ॥ १.१४८.३ ॥

ข้าพเจ้าปรารถนาจะได้รับทักษิณาอันสูงสุดอย่างครบถ้วน ศิษย์ทั้งหลายได้ฟังดังนี้แล้วจึงกล่าวแก่โทรณะว่า ท่านผู้เจริญ พวกเราจะถวายอะไร ขอให้อาจารย์สั่งพวกเราเถิด

1.148.4

ततः शिष्यान्समाहूय आचार्योऽर्थमचोदयत् ।
द्रोणः सर्वानशेषेण दक्षिणार्थं महीपते ॥ १.१४८.४ ॥

ครั้นแล้วอาจารย์โทรณะเรียกศิษย์ทั้งหมดมาและกระตุ้นให้ทุกคนไปเพื่อทักษิณา โอ้ราชาแห่งแผ่นดิน โดยไม่เหลือใครไว้

1.148.5

पञ्चालराजं द्रुपदं गृहित्वा रणमूर्धनि ।
पर्यानयत भद्रं वः सा स्यात्परमदक्षिणा ॥ १.१४८.५ ॥

จงจับพระเจ้าทรุปทแห่งปัญจาลมาให้ได้ที่แนวหน้าของการรบ แล้วนำมาให้ข้าพเจ้า ขอให้พวกเจ้าโชคดี นั่นจะเป็นทักษิณาอันสูงสุด

1.148.6

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे रथैस्तूर्णं प्रहारिणः ।
आचार्यधनदानार्थं द्रोणेन सहिता ययुः ॥ १.१४८.६ ॥

ทุกคนกล่าวว่า ตกลง แล้วนักรบผู้โจมตีเหล่านั้นรีบขึ้นรถศึก ออกเดินทางพร้อมโทรณะ เพื่อถวายสิ่งตอบแทนแด่อาจารย์

1.148.7

ततोऽभिजग्मुः पञ्चालान्निघ्नन्तस्ते नरर्षभाः ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महौजसः ॥ १.१४८.७ ॥

จากนั้นวีรบุรุษผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์เหล่านั้นก็บุกเข้าไปในแคว้นปัญจาล สังหารผู้คน แล้วย่ำยีเมืองของพระทรุปทผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่

1.148.8

दुर्योधनश्च कर्णश्च युयुत्सुश्च महाबलः ।
दुःशासनो विकर्णश्च जलसन्धः सुलोचनः ॥ १.१४८.८ ॥

ทุรโยธน์ กรรณะ ยุยุตสุผู้มีกำลังมหาศาล ทุศศาสน์ วิกรรณ ชลสนธ์ และสุโลจนะ

1.148.9

एते चान्ये च बहवः कुमारा बहुविक्रमाः ।
अहं पूर्वमहं पूर्वमित्येवं क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१४८.९ ॥

เหล่านี้และเจ้าชายอื่นอีกมากผู้มีวิกรมยิ่งใหญ่ วีรบุรุษผู้ประเสริฐในหมู่กษัตริย์ ต่างร้องว่า ข้าก่อน ข้าก่อน

1.148.10

ततो वरराथारूढाः कुमाराः सादिभिः सह ।
प्रविश्य नगरं सर्वे राजमार्गमुपाययुः ॥ १.१४८.१० ॥

จากนั้นเจ้าชายทั้งหลายขึ้นยืนบนรถศึกอันประเสริฐพร้อมทหารม้า เข้าสู่เมืองทั้งหมดและไปถึงถนนหลวง

1.148.11

तस्मिन्काले तु पाञ्चालः श्रुत्वा दृष्ट्वा महद्बलम् ।
भ्रातृभिः सहितो राजंस्त्वरया निर्ययौ गृहात् ॥ १.१४८.११ ॥

ในขณะนั้น โอ้กษัตริย์ พระราชาแห่งปัญจาลได้ทรงสดับและทอดพระเนตรกองทัพอันยิ่งใหญ่ จึงรีบเสด็จออกจากวังพร้อมด้วยพระอนุชาทั้งหลาย

1.148.12

ततस्तु कृतसन्नाहा यज्ञसेनसहोदराः ।
शरवर्षाणि मुञ्चन्तः प्रणेदुः सर्व एव ते ॥ १.१४८.१२ ॥

จากนั้นพี่น้องของยัชญเสนะ สวมเกราะพร้อมแล้ว ปล่อยฝนลูกศร ต่างคำรามกันทั้งหมด

1.148.13

ततो रथेन शुभ्रेण समासाद्य तु कौरवान् ।
यज्ञसेनः शरान्घोरान्ववर्ष युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.१३ ॥

จากนั้นยัชญเสนะเข้าใกล้เการพด้วยรถอันรุ่งเรือง ผู้ไม่อาจพิชิตได้ในการรบ ได้หลั่งลูกศรอันน่ากลัวลงมา

1.148.14

पूर्वमेव तु संमन्त्र्य पार्थो द्रोणमथाऽब्रवीत् ।
दर्पोद्रेकात्कुमाराणामाचार्यं द्विजसत्तमम् ॥ १.१४८.१४ ॥

หลังจากปรึกษากันก่อนแล้ว พารถกล่าวกับโทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์ เกี่ยวกับความทะนงตนอันล้นเกินของเหล่าเจ้าชาย

1.148.15

एषां पराक्रमस्यान्ते वयं कुर्याम साहसम् ।
एतैरशक्यः पाञ्चालो ग्रहीतुं रणमूर्धनि ॥ १.१४८.१५ ॥

เมื่อความกล้าหาญของพวกเขาหมดลงแล้ว พวกเราจงกระทำการอย่างกล้าหาญเถิด เพราะเมื่อมีคนเหล่านี้อยู่ ปัญจาลจะจับได้ยากที่แนวหน้าของการรบ

1.148.16

एवमुक्त्वा तु कौन्तेयो भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
अर्धक्रोशे तु नगरादतिष्ठद्बहिरेव सः ॥ १.१४८.१६ ॥

ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว อรชุนบุตรของกุนตี ผู้ปราศจากบาป ยืนพร้อมพี่น้องอยู่นอกเมือง ห่างไปครึ่งโกรศะ

1.148.17

द्रुपदः कौरवान्दृष्ट्वा प्राधावत समन्ततः ।
शरजालेन महता मोहयन्कौरवीं चमूम् ॥ १.१४८.१७ ॥

เมื่อทรุปทเห็นเการพ ก็พุ่งเข้าใส่จากทุกทิศ ทำให้กองทัพเการพสับสนด้วยข่ายลูกศรอันยิ่งใหญ่

1.148.18

तमुद्यतं रथेनैकमाशुकारिणमाहवे ।
अनेकमिव सन्त्रासान्मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ १.१४८.१८ ॥

เมื่อเห็นเขาเข้ามาเพียงลำพังบนรถศึก ว่องไวในการรบ เการพคิดด้วยความหวาดกลัวว่าเขาเป็นคนจำนวนมาก

1.148.19

द्रुपदस्य शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम् ।
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्च सहस्रशः ॥ १.१४८.१९ ॥

ลูกศรอันน่ากลัวของทรุปทกระจายไปทุกทิศทาง จากนั้นสังข์ กลอง และมฤทังค์นับพันก็ดังขึ้น

1.148.20

प्रावाद्यन्त महाराज पञ्चालानां निवेशने ।
सिंहनादश्च संजज्ञे पञ्चालानां महात्मनाम् ॥ १.१४८.२० ॥

โอ้มหาราชา เครื่องดนตรีดังขึ้นในค่ายของชาวปัญจาล และเสียงคำรามเหมือนสิงโตของชาวปัญจาลผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ก็ดังขึ้น

1.148.21

धनुर्ज्यातलशब्दश्च संस्पृश्य गगनं महान् ।
दुर्योधनो विकर्णश्च सुबाहुर्दीर्घलोचनः ॥ १.१४८.२१ ॥

เสียงสายธนูดังกึกก้องจนแตะท้องฟ้า ทุรโยธน์ วิกรรณะ และสุพาหุผู้มีนัยน์ตายาว (รุกเข้ามา)

1.148.22

दुःशाशनश्च संक्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासः पार्षतो युधि दुर्जयः ॥ १.१४८.२२ ॥

ทุศศาสนะผู้โกรธจัดก็ระดมห่าธนูใส่เขา บุตรของปฤษตะผู้ยิ่งใหญ่ผู้ถืออาวุธธนูนั้นถูกยิงจนบาดเจ็บสาหัส ไม่มีใครเอาชนะได้ในการรบ

1.148.23

व्यधमत्तान्यनीकानि तत्क्षणादेव भारत ।
दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं चापि महाबलम् ॥ १.१४८.२३ ॥

ข้าแต่ภารตะ ในทันใดนั้นเอง เขาก็ทำให้กองทัพเหล่านั้นแตกกระจัดกระจาย และผลักทุรโยธน์ วิกรรณะ และกรรณะผู้มีพลังมหาศาลถอยร่นไปด้วย

1.148.24

नानानृपसुतान्वीरान्सैन्यानि विविधानि च ।
अलातचक्रवत्सर्वं चरन्बाणैरतर्पयत् ॥ १.१४८.२४ ॥

หมุนวนไปทุกทิศดุจล้อไฟ เขายิงธนูใส่บรรดาโอรสของกษัตริย์หลายพระองค์ วีรบุรุษทั้งหลาย และกองทัพต่าง ๆ จนทั่ว

1.148.25

ततस्तु नागराः सर्वे मुसलैर्यष्टिभिस्तदा ।
अभ्यवर्षन्त कौरव्यान्वर्षमाणा घा इव ॥ १.१४८.२५ ॥

ครั้งนั้น ชาวเมืองทั้งหมดถือท่อนไม้และไม้ค้อนระดมลงใส่ชาวเการพ ดุจฝนที่เทลงมาจากเมฆ

1.148.26

सबालवृद्धाः काम्पिल्याः कौरवानभ्ययुस्तदा ।
श्रुत्वा सुतुमुलं युद्धं कौरवानेव भारत ॥ १.१४८.२६ ॥

ครั้งนั้น ชาวเมืองกาปิลยะทั้งเด็กและผู้เฒ่าต่างรีบเข้าหาชาวเการพ ข้าแต่ภารตะ เมื่อได้ยินเสียงการรบอันโกลาหลนั้น พวกเขาก็พุ่งตรงเข้าหาชาวเการพ

1.148.27

द्रवन्तिस्म नदन्तिस्म क्रोशन्तः पाण्डवान्प्रति ।
पाडवास्तु स्वनं श्रुत्वा आर्तानां रोमहर्षणम् ॥ १.१४८.२७ ॥

พวกเขาวิ่งและร้องตะโกนไปหาปาณฑพ ร่ำร้องอย่างน่าสะพรึงกลัว ฝ่ายปาณฑพได้ยินเสียงร้องขนลุกของผู้ทุกข์ยากนั้น

1.148.28

अभिवाद्य ततो द्रोणं रथानारुरुहुस्तदा ।
युधिष्ठिरं निवार्याशु मा युध्यस्वेति पाण्डवम् ॥ १.१४८.२८ ॥

จากนั้น ทั้งสองทำความเคารพโทรณะแล้วขึ้นรถศึก แล้วรีบห้ามยุธิษฐิระผู้เป็นปาณฑพไว้ กล่าวว่า "อย่ารบเลย"

1.148.29

माद्रेयौ चक्ररक्षौ तु फाल्गुनश्च तदाऽकरोत् ।
सेनाग्रगो भीमसेनस्तदाभूद्गदया सह ॥ १.१४८.२९ ॥

โอรสทั้งสองของมาทรีได้ทำหน้าที่คุ้มกันล้อรถ ฝ่ายผู้เป็นบุตรของผาลคุนะก็ทำเช่นเดียวกัน ส่วนภีมเสนะยืนนำหน้ากองทัพพร้อมกระบอง

1.148.30

तदा शत्रुस्वनं श्रुत्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
आयाज्जवेन कौन्तेयो रथेनानादयन्दिशः ॥ १.१४८.३० ॥

ครั้งนั้น เมื่อได้ยินเสียงโห่ร้องของศัตรู บุตรแห่งกุนตีผู้ไร้มลทินก็พร้อมพี่น้องรีบเคลื่อนมาด้วยความเร็ว รถศึกของเขาดังก้องไปทุกทิศ

1.148.31

पञ्चालानां ततः सेनामुद्धूतार्णवनिःस्वनाम् ।
भीमसेनो महाबाहुर्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ १.१४८.३१ ॥

จากนั้น ภีมเสนะผู้มีแขนทรงพลังก็พุ่งเข้าหากองทัพปัญจาละซึ่งคำรามดุจมหาสมุทรที่คลั่งคลื่น เขาดุจยมที่ยกไม้ตะบองขึ้นพร้อมจะฟาด

1.148.32

प्रविवेश महासेनां मकरः सागरं यथा ।
चतुरङ्गबलाकीर्णे ततस्तस्मिन्रणोत्सवे ॥ १.१४८.३२ ॥

ดุจมกรแหวกเข้าไปในมหาสมุทร เขาก็แหวกเข้าไปในกองทัพอันยิ่งใหญ่นั้น ซึ่งเต็มไปด้วยกองทัพทั้งสี่เหล่า ในงานมหรสพแห่งการรบนั้น

1.148.33

स्वयमभ्यद्रवद्भीमो नागानीकं गदाधरः ॥ १.१४८.३३ ॥

ภีมะผู้ถือกระบองได้พุ่งเข้าใส่กองทัพช้างด้วยตนเอง

1.148.34

स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चातुलः ।
अहनत्कुञ्जरानीकं गदया कालरूपधृक् ॥ १.१४८.३४ ॥

ปารถผู้ชำนาญการรบ ผู้ไม่มีใครเทียบได้ในพลังแขนของตน ได้ทุบกองทัพช้างด้วยกระบอง ทำตนดุจกาลเวลา

1.148.35

ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तो रुधिरं बहु ।
भीमसेनस्य गदया भिन्नमस्तकपिण्डकाः ॥ १.१४८.३५ ॥

ช้างเหล่านั้นสูงใหญ่ดุจภูเขา โลหิตไหลออกมามาก กะโหลกศีรษะถูกกระบองของภีมเสนะทุบแตกแล้วล้มลง

1.148.36

पतन्ति द्विरदा भूमौ वज्रघातादिवाचलाः ।
गजानश्वान्रथांश्चैव पातयामास पाण्डवः ॥ १.१४८.३६ ॥

ช้างทั้งหลายล้มลงกับพื้นดุจภูเขาถูกสายฟ้าฟาด ปาณฑพผู้นั้นยังทำให้ช้าง ม้า และรถศึกล้มลงด้วย

1.148.37

पदातींश्च रथांश्चैव न्यवधीदर्जुनाग्रजः ।
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ॥ १.१४८.३७ ॥

และดุจคนเลี้ยงวัวในป่าไล่ฝูงสัตว์ด้วยไม้เท้า พี่ชายคนโตของอรชุนก็ฟาดฟันทหารราบและรถศึกให้ล้มลงฉันนั้น

1.148.38

चालयन्रथनागांश्च संचचाल वृकोदरः ।
भारद्वाजप्रियं कर्तुमुद्यतः फाल्गुनस्तदा ॥ १.१४८.३८ ॥

วฤโกทระเขย่ารถศึกและช้างแล้วเดินหน้าไป ครั้งนั้นผาลคุนะก็ตั้งใจจะทำสิ่งที่โทรณะโปรด จึงเคลื่อนไปข้างหน้าด้วย

1.148.39

पार्षतं शरजालेन क्षिपन्नागात्स पाण्डवः ।
हयौघांश्च रथौघांश्च गजौघांश्च समन्ततः ॥ १.१४८.३९ ॥

ปาณฑพนั้นขับปารษตให้ออกห่างจากช้างด้วยตาข่ายแห่งลูกธนู และฟาดฟันฝูงม้า ฝูงรถศึก และฝูงช้างให้ล้มลงทุกทิศ

1.148.40

पातयन्समरे राजन्युगान्ताग्रिरिव ज्वलन् ।
ततस्ते हन्यमाना वै पञ्चालाः सृञ्जयास्तथा ॥ १.१४८.४० ॥

ข้าแต่พระราชา เขาฟาดฟันพวกศัตรูในสนามรบ ลุกโชติช่วงดุจเพลิงแห่งยุคสิ้นกัป ครั้งนั้น พวกปัญจาละและสฤญชัยซึ่งถูกเขาสังหาร ก็ล้มลงเช่นกัน

1.148.41

शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पार्थं संछाद्य सर्वशः ।
सिंहनादं मुखैः कृत्वा समयुध्वन्त पाण्डवम् ॥ १.१४८.४१ ॥

พวกเขารีบคลุมปารถะไว้ทุกด้านด้วยลูกศรหลายชนิด และส่งเสียงคำรามดุจสิงโตด้วยปาก แล้วก็ต่อสู้กับปาณฑพ

1.148.42

तद्युद्धमभवद्धोरं समुहाद्भुतदर्शनम् ।
सिंहनादस्वनं श्रुत्वा नामृष्यत्पाकशासनिः ॥ १.१४८.४२ ॥

การรบนั้นกลายเป็นการต่อสู้อันน่าสะพรึงและน่าอัศจรรย์ยิ่งที่จะได้เห็น เมื่อบุตรของพระอินทร์ได้ยินเสียงคำรามของสิงโต ก็ทนไม่ได้

1.148.43

ततः किरीटी सहसा पञ्चालान्समरेऽद्रवत् ।
छादयन्निषुजालेन महता मोहयन्निव ॥ १.१४८.४३ ॥

ครั้งนั้น กิริฏินี (อรชุน) รีบพุ่งเข้าใส่พวกปัญจาละในสนามรบ คลุมพวกเขาด้วยข่ายลูกศรอันใหญ่ราวกับจะทำให้งุนงง

1.148.44

शीघ्रमभ्यस्यतो बाणान्संदधानस्य चानिशम् ।
नान्तरं ददृशे किंचित्कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ १.१४८.४४ ॥

ไม่เห็นช่องว่างแม้เพียงเล็กน้อยในตัวบุตรของกุนตีผู้มีชื่อเสียง ผู้ยิงลูกศรอย่างรวดเร็วและง้างคันธนูไม่หยุดยั้ง

1.148.45

न दिशो नान्तरिक्षं च तदा नैव च मेदिनी ।
अदृश्यत महाराज तत्र किंचिन्न सङ्गरे ॥ १.१४८.४५ ॥

มหาราชเอ๋ย ครั้งนั้นไม่อาจเห็นทิศ ท้องฟ้า หรือแม้แต่แผ่นดิน ในการสงครามนั้นไม่มีสิ่งใดปรากฏให้เห็นเลย

1.148.46

पाञ्चालानां कुरूणां च साधुसाध्विति निस्वनः ।
तत्र तूर्यनिनादश्च शङ्खानां च महास्वनः ॥ १.१४८.४६ ॥

มีเสียงร้องว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว" จากฝ่ายปัญจาละและกุรุ ที่นั่นยังมีเสียงแตรและเสียงสังข์ดังกึกก้อง

1.148.47

सिंहनादश्च संजज्ञे साधुशब्देन मिश्रितः ।
ततः पाञ्चालराजस्तु तथा सत्यजिता सह ॥ १.१४८.४७ ॥

เสียงคำรามของสิงโตก็ดังขึ้นปนกับเสียงร้องว่า "ดีแล้ว" จากนั้นกษัตริย์แห่งปัญจาละพร้อมด้วยสัตยชิตก็เข้ามา

1.148.48

त्वरमाणोऽभिदुद्राव महेन्द्रं शम्बरो यथा ।
महता शरवर्षेण पार्थः पाञ्चालमावृणोत् ॥ १.१४८.४८ ॥

กษัตริย์พุ่งเข้าไปอย่างรวดเร็ว ดุจศัมพระพุ่งเข้าใส่มเหนทร (พระอินทร์) ส่วนปารถะ (อรชุน) ก็ซัดลูกศรลงมาดุจฝนใหญ่ คลุมกษัตริย์แห่งปัญจาละไว้

1.148.49

ततो हलहलाशब्द आसीत्पाञ्चालके बले ।
जिवृक्षति महासिंहे गजानामिव यूथपम् ॥ १.१४८.४९ ॥

จากนั้นเสียงโห่ร้องอึกทึกก็ดังขึ้นในกองทัพปัญจาละ ดุจสิงโตใหญ่ที่ปรารถนาจะตะครุบจ่าฝูงช้าง

1.148.50

दृष्ट्वा पार्थं तदायान्तं सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
पाञ्चालं वै परिप्रेप्सुर्धनञ्जयमदुद्रुवत् ॥ १.१४८.५० ॥

เมื่อสัตยชิตผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริงเห็นปารถะกำลังเข้ามา ก็พุ่งเข้าใส่ธนัญชัย ด้วยปรารถนาจะปกป้องกษัตริย์แห่งปัญจาละ

1.148.51

ततस्त्वर्जुनपाञ्चालौ युद्धाय समुपागतौ ।
व्यक्षोभयेतां तौ सैन्यमिन्द्रवैरोचनाविव ॥ १.१४८.५१ ॥

ครั้งนั้น อรชุนกับกษัตริย์แห่งปัญจาละก็เข้าประจัญบานกัน ทั้งสองทำให้กองทัพปั่นป่วน ดุจพระอินทร์กับพิโรจนะ

1.148.52

ततः सत्यजितं पार्थो दशभिर्मर्मभेदिभिः ।
विव्याध बवलद्गाढं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ १.१४८.५२ ॥

จากนั้น ปารถะก็แทงสัตยชิตอย่างรวดเร็วและลึกด้วยลูกศรสิบดอกที่เจาะจุดสำคัญ เป็นเรื่องน่าอัศจรรย์ยิ่ง

1.148.53

ततः शरशतैः पार्थं पाञ्चालः शीघ्रमार्दयत् ।
पार्थस्तु शरवर्षेण च्छाद्यमानो महारथः ॥ १.१४८.५३ ॥

จากนั้น กษัตริย์แห่งปัญจาละก็รีบยิงปารถะด้วยลูกศรนับร้อย ฝ่ายปารถะผู้เป็นมหารถิกะถูกลูกศรที่ซัดลงมาดุจฝนคลุมไว้...

1.148.54

वेगं चक्रे महावेगो धनुर्ज्यामवमृज्य च ।
ततः सत्यजितश्चापं छित्वा राजानमभ्ययात् ॥ १.१४८.५४ ॥

ปารถะผู้รวดเร็วยิ่งรีบเร่งทำการ ขึงสายธนูให้ตึง แล้วจึงตัดคันธนูของสัตยชิต จากนั้นจึงเข้าใกล้กษัตริย์

1.148.55

अथान्यद्धनुरादाय सत्यजिद्वेगवत्तरम् ।
साश्वं ससूतं सरथं पार्थं विव्याध सत्वरः ॥ १.१४८.५५ ॥

จากนั้น สัตยชิตหยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมาด้วยกำลังที่รุนแรงยิ่งขึ้น รีบยิงปารถะพร้อมทั้งม้า สารถี และรถศึก

1.148.56

स तं न ममृषे पार्थः पाञ्चालेनार्दितो युधि ।
ततस्तस्य विनाशार्थं सत्वरं व्यसृजच्छरान् ॥ १.१४८.५६ ॥

ปารถะถูกกษัตริย์แห่งปัญจาละรบกวนในสนามรบ ทนไม่ได้ จากนั้นเพื่อทำลายสัตยชิต จึงรีบยิงลูกศรออกไป

1.148.57

हयान्ध्वजं धनुर्मुष्टिमुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ।
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ॥ १.१४८.५७ ॥

ลูกศรนั้นทำลายม้า ธง ด้ามคันธนู และสารถีทั้งสองข้างที่อยู่ทางปีก ขณะที่คันธนูของเขาถูกทำลายซ้ำแล้วซ้ำอีก

1.148.58

हयेषु विनिकृत्तेषु विमुखोऽभवदाहवे ।
स सत्यजितमालेक्य तथा विमुखमाहवे ॥ १.१४८.५८ ॥

เมื่อม้าถูกตัดขาด เขาก็หันหลังให้การรบ เมื่อเห็นสัตยชิตก็หันหลังให้การรบเช่นกัน

1.148.59

वेगेन महता राजन्नभ्यधावत पार्षतम् ।
तदा चक्रे महद्युद्धमर्जुनो जयतां वरः ॥ १.१४८.५९ ॥

มหาราชเอ๋ย เขาพุ่งเข้าใส่บุตรของปฤษตะด้วยความเร็วยิ่ง ครั้งนั้นอรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้มีชัย ได้ทำสงครามครั้งใหญ่

1.148.60

तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा ध्वजं चोर्व्यामपातयत् ।
पञ्चभिस्तस्य विव्याध हयान्सूतं च सायकैः ॥ १.१४८.६० ॥

ปารถะตัดคันธนูของเขา ทำให้ธงตกลงสู่พื้นดิน และด้วยลูกศรห้าดอก แทงม้าและสารถีของเขา

1.148.61

तत उत्सृज्य तच्चापमाददानः शरावरम् ।
खड्गमुद्धृत्य कौन्तेयः सिंहनादमथाकरोत् ॥ १.१४८.६१ ॥

จากนั้นทิ้งธนูนั้นไป หยิบดาบขึ้นถือ แล้วโอรสของกุนตีก็คำรามเหมือนราชสีห์

1.148.62

पाञ्चालस्य रथस्येषामाप्लुत्य सहसाऽपतत् ।
पाञ्चालरथमास्थाय अवित्रस्तो धनञ्जयः ॥ १.१४८.६२ ॥

ทันใดนั้นเขากระโดดขึ้นไปบนแอกรถของปาญจาละ ธนัญชัยผู้ไม่หวาดกลัวจึงขึ้นยืนบนรถของปาญจาละ

1.148.63

विक्षोभ्याम्भोनिधिंतार्क्ष्यस्तंनागमिव सोऽग्रहीत् ।
ततस्तु सर्वपाञ्चाला विद्रवन्ति दिशो दश ॥ १.१४८.६३ ॥

ดุจครุฑกวนมหาสมุทรแล้วคว้างูไว้ฉะนั้น ท่านก็คว้าเขาไว้ ครั้นนั้นปาญจาละทั้งหมดก็แตกกระจัดกระจายไปสิบทิศ

1.148.64

दर्शयन्सर्वसैन्यानां स बाह्वोर्बलमात्मनः ।
सिंहनादस्वनं कृत्वा निर्जगाम धनञ्जयः ॥ १.१४८.६४ ॥

ธนัญชัยแสดงกำลังแขนของตนให้กองทัพทั้งปวงเห็น แล้วคำรามดุจราชสีห์ จากนั้นก็เดินจากไป

1.148.65

आयान्तमर्जुनं दृष्ट्वा कुमाराः सहितास्तदा ।
ममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.१४८.६५ ॥

เมื่อเห็นอรชุนกำลังเข้ามา เหล่าราชกุมารก็รวมกันเหยียบย่ำนครของท้าวทรุบทผู้ยิ่งใหญ่ในตอนนั้น

1.148.66

संबन्धी कुरुवीराणां द्रुपदो राजसत्तमः ।
मा वधीस्तद्बलं भीम गुरुदानं प्रदीयताम् ॥ १.१४८.६६ ॥

ท้าวทรุบทผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์เป็นญาติของวีรบุรุษแห่งกุรุ ดูกรภีมะ อย่าฆ่ากองทัพของเขาเลย จงให้ของขวัญแด่อาจารย์เถิด

1.148.67

भीमसेनस्तदा राजन्नर्जुनेन निवारितः ।
अतृप्तो युद्धधर्मेषु न्यवर्तत महाबलः ॥ १.१४८.६७ ॥

ดูกรพระราชา ภีมเสนผู้มีกำลังมหาศาล ถูกอรชุนห้ามไว้ในตอนนั้น แม้ยังไม่อิ่มพอในธรรมแห่งการรบ ก็หันกลับไป

1.148.68

ते यज्ञसेनं द्रुपदं गृहीत्वा रणमूर्धनि ।
उपाजग्मुः सहामात्यं द्रोणाय भरतर्षभ ॥ १.१४८.६८ ॥

พวกเขาจับยัชญเสนะทรุบทไว้ที่แนวหน้าของการรบ แล้วพาพระองค์พร้อมเหล่าอำมาตย์มายังโทรณะ ดูกรยอดแห่งภรตวงศ์

1.148.69

भग्नदर्पं हृतधनं तं तथा वशमागतम् ।
स वैरं मनसा ध्यात्वा द्रोणो द्रुपदमब्रवीत् ॥ १.१४८.६९ ॥

โทรณะเห็นท้าวทรุบทเช่นนั้น ความทะนงหักแล้ว ทรัพย์ถูกยึดไป และอยู่ในอำนาจ จึงครุ่นคิดถึงความแค้นในใจ แล้วกล่าวแก่ทรุบท

1.148.70

विमृज्य तरसा राष्ट्रं पुरं ते मृदितं मया ।
प्राप्य जीवन्रिपुवशं सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१४८.७० ॥

ข้าพเจ้าได้กวาดล้างแว่นแคว้นของท่านด้วยกำลัง และบดขยี้นครของท่านแล้ว ท่านยังมีชีวิตอยู่ภายใต้อำนาจของศัตรู ดูกรสหายเก่า บัดนี้ท่านปรารถนาสิ่งใด

1.148.71

एवमुक्त्वा प्रहस्यैनं किंचित्स पुनरब्रवीत् ।
मा भैः प्राणभयाद्वीर क्षमिणो ब्राह्मणा वयम् ॥ १.१४८.७१ ॥

ครั้นกล่าวเช่นนี้แล้ว โทรณะหัวเราะและกล่าวกับเขาอีกว่า ดูกรวีรบุรุษ อย่ากลัวเลยเพราะความกลัวต่อชีวิต พวกเราพราหมณ์เป็นผู้อดทนอภัย

1.148.72

आश्रमे क्रीडितं यत्तु त्वया बाल्ये मया सह ।
तेन संवर्धितः स्नेहः प्रीतिश्च क्षत्रियर्षभ ॥ १.१४८.७२ ॥

การเล่นที่ท่านเคยเล่นกับข้าพเจ้าในวัยเด็กที่อาศรม ได้หล่อเลี้ยงความรักและความเอ็นดูให้เติบโต ดูกรยอดแห่งกษัตริย์

1.148.73

प्रार्थयेयं त्वया सख्यं पुनरेव जनाधिप ।
वरं ददामि ते राजन्राज्यस्यार्धमवाप्नुहि ॥ १.१४८.७३ ॥

ดูกรพระราชา ข้าพเจ้าปรารถนาจะขอมิตรภาพจากท่านอีกครั้ง ดูกรเจ้าแห่งประชาชน ข้าพเจ้าให้พรแก่ท่าน ดูกรพระราชา ขอให้ท่านได้ครึ่งหนึ่งของอาณาจักร

1.148.74

अराजा किल नो राज्ञः सखा भवितुमर्हति ।
अतः प्रयतितं राज्ये यज्ञसेन मया तव ॥ १.१४८.७४ ॥

ผู้ที่มิใช่กษัตริย์ย่อมไม่สมควรเป็นมิตรของกษัตริย์ เพราะเหตุนั้น ดูกรยัชญเสนะ ข้าพเจ้าจึงพยายามเพื่ออาณาจักรของท่าน

1.148.75

राजासि दक्षिणे कूले भागीरथ्याहमुत्तरे ।
सखायं मां विजानीहि पाञ्चाल यदि मन्यसे ॥ १.१४८.७५ ॥

ท่านเป็นกษัตริย์ฝั่งใต้ของแม่น้ำภาคีรถี ส่วนข้าพเจ้าอยู่ฝั่งเหนือ ดูกรปาญจาละ หากท่านเห็นด้วย จงรู้จักข้าพเจ้าว่าเป็นสหายของท่าน

1.148.76

अनाश्चर्यमिदं ब्रह्मन्विक्रान्तेषु महात्मसु ।
प्रीये त्वयाऽहं त्वत्तश्च प्रीतिमिच्छामि शाश्वतीम् ॥ १.१४८.७६ ॥

ดูกรพราหมณ์ สิ่งนี้ไม่น่าอัศจรรย์ในหมู่มหาบุรุษผู้กล้าหาญ ข้าพเจ้าพอใจในท่าน และจากท่านข้าพเจ้าปรารถนาความรักที่ยั่งยืน

1.148.77

एवमुक्तः स तं द्रोणो मोक्षयामास भारत ।
सत्कृत्य चैनं प्रीतात्मा राज्यार्धं प्रत्यपादयत् ॥ १.१४८.७७ ॥

เมื่อโทรณะกล่าวดังนี้ ดูกรภารตะ ท่านก็ปล่อยเขาไป ด้วยจิตใจที่ยินดี ท่านให้เกียรติเขาแล้วคืนครึ่งหนึ่งของอาณาจักรให้

1.148.78

माकन्दीमथ गङ्गायास्तीरे जनपदायुताम् ।
सोऽध्यावसद्दीनमनाः काम्पिल्यं च पुरोत्तमम् ॥ १.१४८.७८ ॥

จากนั้นเขาพำนักอยู่ที่มากันที ริมฝั่งแม่น้ำคงคา ซึ่งเต็มไปด้วยชนบทนับไม่ถ้วน ด้วยจิตใจหดหู่ และยังพำนักที่กามปิลยะ นครอันประเสริฐ

1.148.79

दक्षिणांश्चापि पञ्चालान्यावच्चर्मण्वती नदी ।
द्रोणेन चैवं द्रुपदः परिभूयाथ पालितः ॥ १.१४८.७९ ॥

ปาญจาละฝั่งใต้ทั้งหมด จนถึงแม่น้ำจรรมัณวตี ท้าวทรุบทปกครองอยู่ เมื่อถูกโทรณะทำให้อับอายเช่นนี้

1.148.80

क्षात्रेण च बलेनास्य नापश्यत्स पराजयम् ।
हीनं विदित्वा चात्मानं ब्राह्मेण स बलेनतु ॥ १.१४८.८० ॥

ด้วยกำลังแห่งกษัตริย์ของตน เขาไม่เห็นความพ่ายแพ้ แต่เมื่อรู้ว่าตนด้อยกว่าในกำลังแห่งพราหมณ์ เขา...

1.148.81

पुत्रजन्म परीप्सन्वै पृथिवीमन्वसंचरत् ।
अहिच्छत्रं च विषयं द्रोणः समभिपद्यत ॥ १.१४८.८१ ॥

โทรณะปรารถนาจะได้บุตร จึงท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดิน และไปถึงแคว้นอหิจฉตรา

1.148.82

एवं राजन्नहिच्छत्रा पुरीजनपदायुता ।
युधि निर्जित्य पार्थेन द्रोणाय प्रतिपादिता ॥ १.१४८.८२ ॥

ดูกรพระราชา เช่นนี้แล เมืองอหิจฉตราพร้อมด้วยชนบทนั้น ถูกอรชุนผู้เป็นบุตรของปฤถาเอาชนะในการรบ แล้วถูกมอบให้แก่โทรณะ