ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.15

1.15.1

मात्रा हि भुजगाः शप्ताः पूर्वं ब्रह्मविदां वर ।
जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः ॥ १.१५.१ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପୂର୍ବେ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନେ ଅଭିଶପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବାୟୁ ଯାହାର ସାରଥି ସେ ଅଗ୍ନି ତୁମମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ।

तस्य शापस्य शान्त्यर्थं प्रददौ पन्नगोत्तमः ।
स्वसारमृषये तस्मै सुव्रताय महात्मने ॥ १.१५.२ ॥

ସେହି ଅଭିଶାପକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ସେହି ସୁବ୍ରତ ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ।

स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा ।
आस्तीको नाम पुत्रश्च तस्यां जज्ञे महामनाः ॥ १.१५.३ ॥

ସେ ବିଧିମତେ କର୍ମ କରି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଆସ୍ତୀକ ନାମକ ମହାମନା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।

तपस्वी च महात्मा च वेदवेदाङ्गपारगः ।
समः सर्वस्य लोकस्य पितृमातृभयापहः ॥ १.१५.४ ॥

ସେ ତପସ୍ୱୀ ଓ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରତି ସମଭାବୀ, ଏବଂ ମାତାପିତାଙ୍କ ଭୟ ଦୂରକାରୀ।

अथ दीर्घस्य कालस्य पाण्डवेयो नराधिपः ।
आजहार महायज्ञं सर्पसत्रमिति श्रुतिः ॥ १.१५.५ ॥

ଅନନ୍ତର ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ପାଣ୍ଡବବଂଶୀୟ ନରାଧିପ ଏକ ମହାଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ତାହା ସର୍ପସତ୍ର ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।

तस्मिन्प्रवृत्ते सत्रे तु सर्पाणामन्तकाय वै ।
मोचयामास ताञ्शापादास्तीकः सुमहातपाः ॥ १.१५.६ ॥

ସେହି ସର୍ପସତ୍ର ଆରମ୍ଭ ହେବାରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ମହାତପସ୍ବୀ ଆସ୍ତୀକ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।

भ्रातॄंश्च मातुलांश्चैव तथैवान्यान्स पन्नगान् ।
पितॄंश्च तारयामास संतत्या तपसा तथा ॥ १.१५.७ ॥

ସେ ଭାଇ, ମାମୁଁ ଓ ଅନ୍ୟ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର କଲେ।

व्रतैश्च विविधैर्ब्रह्मन्स्वाध्यायैश्चानृणोऽभवत् ।
देवांश्च तर्पयामास यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १.१५.८ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିବିଧ ବ୍ରତ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେଲେ; ବିବିଧ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।

ऋषींश्च ब्रह्मचर्येम सन्तत्या च पितामहान् ।
अपहृत्य गुरं भारं पितॄणां संशितव्रतः ॥ १.१५.९ ॥

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ପିତାମହମାନଙ୍କୁ (ଋଣମୁକ୍ତ କଲେ); ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ସେ ପିତୃମାନଙ୍କର ଗୁରୁଭାର ଅପସାରଣ କଲେ।

जरत्कारुर्गतः स्वर्गं सहितः स्वैः पितामहैः ।
आस्तीकं च सुतं प्राप्य धर्मं चानुत्तमं मुनिः ॥ १.१५.१० ॥

ଜରତ୍କାରୁ ନିଜ ପିତାମହମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଆସ୍ତୀକ ନାମକ ପୁତ୍ର ପାଇ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ମୁନି।

जरत्कारुः सुमहता कालेन स्वर्गमेयिवान् ।
एतदाख्यानमास्तीकं यथावत्कथितं मया।
प्रब्रूहि भृगुशार्दूल किमन्यत्कथयामि ते ॥ १.१५.११ ॥

ଜରତ୍କାରୁ ବହୁ କାଳ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଆସ୍ତୀକଙ୍କର ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ମୁଁ ଯଥାବତ୍ କହିଲି। ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁହନ୍ତୁ; ଆଉ କ'ଣ କହିବି ଆପଣଙ୍କୁ?