ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.15

1.15.1

मात्रा हि भुजगाः शप्ताः पूर्वं ब्रह्मविदां वर ।
जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः ॥ १.१५.१ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਜਿਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹੈ ਉਹ ਅਗਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾੜੇਗੀ।

तस्य शापस्य शान्त्यर्थं प्रददौ पन्नगोत्तमः ।
स्वसारमृषये तस्मै सुव्रताय महात्मने ॥ १.१५.२ ॥

ਉਸ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਉਸ ਸੁਵ੍ਰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।

स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा ।
आस्तीको नाम पुत्रश्च तस्यां जज्ञे महामनाः ॥ १.१५.३ ॥

ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਆਸਤੀਕ ਨਾਮੀ ਮਹਾਮਨਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ।

तपस्वी च महात्मा च वेदवेदाङ्गपारगः ।
समः सर्वस्य लोकस्य पितृमातृभयापहः ॥ १.१५.४ ॥

ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸਨ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਭੈ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।

अथ दीर्घस्य कालस्य पाण्डवेयो नराधिपः ।
आजहार महायज्ञं सर्पसत्रमिति श्रुतिः ॥ १.१५.५ ॥

ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਹਾਯੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਰਪਸੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ।

तस्मिन्प्रवृत्ते सत्रे तु सर्पाणामन्तकाय वै ।
मोचयामास ताञ्शापादास्तीकः सुमहातपाः ॥ १.१५.६ ॥

ਉਸ ਸਰਪਸੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਆਸਤੀਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ।

भ्रातॄंश्च मातुलांश्चैव तथैवान्यान्स पन्नगान् ।
पितॄंश्च तारयामास संतत्या तपसा तथा ॥ १.१५.७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਮਾਮਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਰਾਹੀਂ ਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।

व्रतैश्च विविधैर्ब्रह्मन्स्वाध्यायैश्चानृणोऽभवत् ।
देवांश्च तर्पयामास यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १.१५.८ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਉਹ ਰਿਣ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

ऋषींश्च ब्रह्मचर्येम सन्तत्या च पितामहान् ।
अपहृत्य गुरं भारं पितॄणां संशितव्रतः ॥ १.१५.९ ॥

ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ (ਰਿਣ-ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ); ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਵ੍ਰਤੀ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ।

जरत्कारुर्गतः स्वर्गं सहितः स्वैः पितामहैः ।
आस्तीकं च सुतं प्राप्य धर्मं चानुत्तमं मुनिः ॥ १.१५.१० ॥

ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ; ਆਸਤੀਕ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀ।

जरत्कारुः सुमहता कालेन स्वर्गमेयिवान् ।
एतदाख्यानमास्तीकं यथावत्कथितं मया।
प्रब्रूहि भृगुशार्दूल किमन्यत्कथयामि ते ॥ १.१५.११ ॥

ਜਰਤਕਾਰੂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ। ਆਸਤੀਕ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਮੈਂ ਯਥਾਵਤ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਦੱਸੋ; ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਾਵਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ?