Mahābhārata · Adhyāya 1.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.154.1
कणिकस्य मतं श्रुत्वा कार्त्स्न्येन भरतर्षभ ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
दुशासनचतुर्थास्ते मन्त्रयामासुरेकदा ॥ १.१५४.१ ॥
Oh toro de los Bharatas, habiendo escuchado plenamente el consejo de Kaṇika, Duryodhana, Karṇa y Śakuni, hijo de Subala, con Duḥśāsana como cuarto, deliberaron una vez.
1.154.2
ते कौरव्यमनुज्ञाप्य धृतराष्ट्रं नराधिपम् ।
दहने तु सपुत्रायाः कुन्त्या बुद्धिमकारयन् ॥ १.१५४.२ ॥
Habiendo obtenido el consentimiento de Dhṛtarāṣṭra, señor de los hombres y descendiente de los Kuru, planearon quemar a Kuntī junto con sus hijos.
1.154.3
तेषामिङ्गितभावज्ञो विदुरस्तत्त्वदर्शिवान् ।
आकारेण च तं मन्त्रं बुबुधे दुष्टचेतसाम् ॥ १.१५४.३ ॥
Vidura, que conocía el sentido de sus gestos y veía la verdad, comprendió por su actitud el consejo de aquellos de mente perversa.
1.154.4
ततो विदितवेद्यात्मा पाण्डवानां हिते रतः ।
पलायने मतिं चक्रे कुन्त्याः पुत्रैः सहानघः ॥ १.१५४.४ ॥
Entonces Vidura, que se conocía a sí mismo y velaba por el bien de los Pāṇḍava, sin culpa, resolvió huir con los hijos de Kuntī.
1.154.5
ततो वातसहां नावं यन्त्रयुक्तां पताकिनीम् ।
ऊर्मिक्षमां दृढां कृत्वा कुन्तीमिदमुवाच ह ॥ १.१५४.५ ॥
Entonces, habiendo hecho construir una barca fuerte, capaz de resistir el viento, provista de mecanismos y adornada con banderas, capaz de soportar las olas, dijo esto a Kuntī.
1.154.6
एष जातः कुलस्यास्य कीर्तिवंशप्रणाशनः ।
धृतराष्ट्रः परीतात्मा धर्मं त्यजति शाश्वतम् ॥ १.१५४.६ ॥
Este ha nacido, destructor de la fama y el linaje de esta familia. Dhṛtarāṣṭra, con la mente turbada, abandona el dharma eterno.
1.154.7
इयं वारिपथे युक्ता तरङ्गपवनक्षमा ।
नौर्यया मृत्युपाशात्त्वं सपुत्रा मोक्ष्यसे शुभे ॥ १.१५४.७ ॥
Este bote, apto para la senda acuática y capaz de resistir olas y viento, está listo. Por él, oh auspiciosa, tú y tus hijos seréis liberados del lazo de la muerte.
1.154.8
तच्छ्रुत्वा व्यथिता कुन्ती पुत्रैः सह यशस्विनी ।
नावमारुह्य गङ्गायां प्रययौ भरतर्षभ ॥ १.१५४.८ ॥
Al oír esto, la afligida y renombrada Kuntī subió a un bote con sus hijos y partió por el Gaṅgā, oh toro de los Bharatas.
1.154.9
ततो विदुरवाक्येन नावं विक्षिप्य पाण्डवाः ।
धनं चादाय तैर्दत्तमरिष्टं प्राविशन्वनम् ॥ १.१५४.९ ॥
Entonces, por la palabra de Vidura, los Pāṇḍavas abandonaron el bote, tomaron la riqueza que les había sido dada y entraron en el bosque seguro.
1.154.10
निषादी पञ्चपुत्रा तु जातेषु तत्र वेश्मनि ।
कारणाभ्यागता दग्धा सह पुत्रैरनागसा ॥ १.१५४.१० ॥
Allí, mientras ardían en aquella casa, la mujer niṣāda con cinco hijos, que había llegado por alguna razón, fue quemada junto con sus hijos, aunque era inocente.
1.154.11
स च म्लेच्छाधमः पापो दग्धस्तत्र पुरोचनः ।
वञ्चिताश्च दुरात्मानो धार्तराष्ट्राः सहानुगाः ॥ १.१५४.११ ॥
Y aquel bárbaro vil y pecador, Purocana, fue quemado allí, y los hijos de Dhṛtarāṣṭra, de mente perversa, junto con sus seguidores, fueron engañados.
1.154.12
अविज्ञाता महात्मनो जनानामक्षतास्तथा ।
जनन्या सह कौन्तेया मुक्ता विदुरमन्त्रिताः ॥ १.१५४.१२ ॥
Sin ser reconocidos por la gente, los hijos de Kuntī, magnánimos e ilesos, aconsejados por Vidura, quedaron libres junto a su madre.
1.154.13
ततस्तस्मिन्पुरे लोका नगरे वारणावते ।
दृष्ट्वा जतुगृहं दग्धमन्वशोचन्त दुःखिताः ॥ १.१५४.१३ ॥
Entonces la gente de aquella ciudad de Vāraṇāvata, al ver la casa de laca quemada, se afligió con dolor.
1.154.14
प्रेषयामासू राजानं यथावृत्तं निवेदितुम् ।
संवृतस्ते महान्कामः पाण्डवान्दग्धवानसि ॥ १.१५४.१४ ॥
Enviaron mensajeros para informar al rey de lo sucedido: 'Tu gran deseo se ha cumplido; has quemado a los Pāṇḍavas.'
1.154.15
सकामो भव कौरव्य भुङ्क्ष्व राज्यं सपुत्रकः ।
तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रस्तु सहपुत्रेण शोचयन् ॥ १.१५४.१५ ॥
'Oh descendiente de Kuru, tu deseo se ha cumplido; disfruta del reino con tus hijos.' Al oírlo, Dhṛtarāṣṭra, junto con su hijo, se lamentó.
1.154.16
प्रेतकार्याणि च तथा चकार सह बान्धवैः ।
पाण्डवानां तथा क्षत्ता भीष्मश्च कुरुसत्तमः ॥ १.१५४.१६ ॥
Los ritos fúnebres por los Pāṇḍavas fueron igualmente celebrados junto a sus parientes; Vidura y Bhīṣma, el mejor de los Kuru, también lo hicieron.
1.154.17
पुनर्विस्तरशः श्रोतुमिच्छामि द्विजसत्तम ।
दाहं जतुगृहस्यैव पाण्डवानां च मोक्षणम् ॥ १.१५४.१७ ॥
Oh mejor de los brahmanes, deseo oír de nuevo en detalle el incendio de la casa de laca y la liberación de los Pāṇḍavas.
1.154.18
सुनृशंसमिदं कर्म तेषां क्रूरोपसंहितम् ।
कीर्तयस्व यथावृत्तं परं कौतूहलं मम ॥ १.१५४.१८ ॥
Este acto suyo, muy cruel y lleno de crueldad — cuéntalo tal como sucedió; tengo gran curiosidad.
1.154.19
शृणु विस्तरशो राजन्वदतो मे परन्तप ।
दाहं जतुगृहस्यैतत्पाण्डवानां च मोक्षणम् ॥ १.१५४.१९ ॥
Escucha con detalle, oh rey, oh atormentador de enemigos, mientras hablo: esta es la quema de la casa de laca y la liberación de los Pāṇḍavas.
1.154.20
ततो दुर्योधनो राजा धृतराष्ट्रमभाषत ।
पाण्डवेभ्यो भयं नः स्यात्तान्विवासयतां भवान्।
निपुणेनाभ्युपायेन नगरं वारणावतम् ॥ १.१५४.२० ॥
Entonces el rey Duryodhana habló a Dhṛtarāṣṭra: «Los Pāṇḍavas podrían causarnos temor; por algún ardid hábil, que sean desterrados a la ciudad de Vāraṇāvata».
1.154.21
धृतराष्ट्रस्तु पुत्रेण श्रुत्वा वचनमीरितम् ।
मुहूर्तमिव संचिन्त्य दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ १.१५४.२१ ॥
Pero Dhṛtarāṣṭra, tras oír las palabras pronunciadas por su hijo, reflexionó un momento y luego habló a Duryodhana.
1.154.22
धर्मनित्यः सदा पाण्डुस्तथा धर्मपरायणः ।
सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मयि त्वासीद्विशेषतः ॥ १.१५४.२२ ॥
Pāṇḍu fue siempre constante en el dharma y devoto de la rectitud; para con todos sus parientes, y para conmigo en particular, mostró especial afecto.
1.154.23
नासौ किंचिद्विजानाति भोजनादिचिकीर्षितम् ।
निवेदयति नित्यं हि मम राज्यं धृतव्रतः ॥ १.१५४.२३ ॥
Firme en sus votos, él nada sabe de lo que se pretende hacer respecto a la comida y cosas semejantes; siempre me informa acerca de mi reino.
1.154.24
तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस्तथा धर्मपरायणः ।
गुणवान्लोकविख्यातः पौरवाणां सुसंमतः ॥ १.१५४.२४ ॥
Su hijo, como Pāṇḍu, es devoto del dharma; es virtuoso, famoso en el mundo y muy estimado entre los Pauravas.
1.154.25
स कथं शक्यतेऽस्माभिरपाकर्तुं बलादितः ।
पितृपैतामाहाद्राज्यात्ससहायो विशेषतः ॥ १.१५४.२५ ॥
¿Cómo puede ser apartado por la fuerza de aquí, del reino de su padre y abuelo, especialmente con sus aliados?
1.154.26
भृता हि पाण्डुनाऽमात्या बलं च सततं भृतम् ।
भृताः पुत्राश्च पौत्राश्च तेषामपि विशेषतः ॥ १.१५४.२६ ॥
Pāṇḍu sostuvo a los ministros, y el ejército fue mantenido constantemente; sus hijos y nietos también fueron sostenidos, y en especial los de ellos.
1.154.27
ते पुरा सत्कृतास्तात पाण्डुना नागरा जनाः ।
कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान् ॥ १.१५४.२७ ॥
Querido, ¿por qué esos habitantes de la ciudad, honrados antes por Pāṇḍu, no nos matarían a nosotros y a nuestros parientes por causa de Yudhiṣṭhira?
1.154.28
एवमेतन्मया तात भावितं दोषमात्मनि ।
दृष्ट्वा प्रकृतयः सर्वा अर्थमानेन पूजिताः ॥ १.१५४.२८ ॥
Padre, yo también lo he considerado; veo la falta en mí, pues todos los súbditos han sido honrados con riquezas y estima.
1.154.29
ध्रुवमस्मत्सहायास्ते भविष्यन्ति प्रधानतः ।
अर्थवर्गः सहामात्यो मत्संस्थोऽद्य महीपते ॥ १.१५४.२९ ॥
Sin duda serán principalmente nuestros aliados; la clase adinerada, junto con los ministros, hoy depende de mí, oh señor de la tierra.
1.154.30
स भवान्पाण्डवानाशु विवासयितुमर्हति ।
मृदुनैवाभ्युपायेन नगरं वारणावतम् ॥ १.१५४.३० ॥
Vuestra merced debería pronto desterrar a los Pāṇḍavas a la ciudad de Vāraṇāvata por un medio suave.
1.154.31
यदा प्रतिष्ठितं राज्यं मयि राजन्भविष्यति ।
तदा कुन्ती सहापत्या पुनरेष्यति भारत ॥ १.१५४.३१ ॥
Oh rey, cuando el reino quede establecido bajo mi mando, entonces Kuntī regresará de nuevo con sus hijos, oh Bhārata.
1.154.32
दुर्योधन ममाप्येतद्धृदि संपरिवर्तते ।
अभिप्रायस्य पापत्वान्नैवं तु विवृणोम्यहम् ॥ १.१५४.३२ ॥
Oh Duryodhana, esto mismo también da vueltas en mi corazón; pero por la maldad de tal intención, no lo revelo de este modo.
1.154.33
न च भीष्मो न च द्रोणो न च क्षत्ता न गौतमः ।
विवास्यमानान्कौन्तेयाननुमंस्यन्ति कर्हिचित् ॥ १.१५४.३३ ॥
Ni Bhīṣma, ni Droṇa, ni Kṣattā, ni Gautama aprobarán jamás que los hijos de Kuntī sean desterrados.
1.154.34
समा हि कौरवेयाणां वयं ते चैव पुत्रक ।
नैते विषममिच्छेयुर्धर्मयुक्ता मनस्विनः ॥ १.१५४.३४ ॥
Hijo mío, nosotros y ellos somos iguales a los Kauravas; ellos, dotados de dharma y de mente noble, no desearían lo injusto.
1.154.35
ते वयं कौरवेयाणामेतेषां च महात्मनाम् ।
कथं न वध्यतां तात गच्छाम जगतस्तथा ॥ १.१५४.३५ ॥
Querido hijo, ¿cómo no seríamos destruidos nosotros, los Kauravas y estos magnánimos? Así iríamos al mundo como hombres arruinados.
1.154.36
मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः ।
यतः पुत्रस्ततो द्रोणो भविता नात्र संशयः ॥ १.१५४.३६ ॥
Bhīṣma permanece siempre neutral, y el hijo de Droṇa está conmigo; como él es como un hijo para mí, Droṇa también estará sin duda con nosotros; no hay duda.
1.154.37
कृपः शारद्वतश्चैव यत एतौ ततो भवेत् ।
द्रोणं च भागिनेयं च न स त्यक्ष्यति कर्हिचित् ॥ १.१५४.३७ ॥
Kṛpa, hijo de Śaradvat, y de aquel del que nacieron estos dos; él nunca abandonará a Droṇa ni al sobrino.
1.154.38
क्षत्ताऽर्थबद्धस्त्वस्माकं प्रच्छन्नं संयतः परैः ।
न चैकः स समर्थोऽस्मान्पाम्डवार्थेऽधिबाधितुम् ॥ १.१५४.३८ ॥
El administrador Vidura está ligado a nosotros por la riqueza, pero secretamente sujeto por nuestros enemigos; solo, no es capaz de oponerse a nosotros por causa de los Pāṇḍavas.
1.154.39
सुविस्रब्धः पाण्डुपुत्रान्सह मात्रा प्रवासय ।
वारणावतमद्यैव यथा यान्ति यथा कुरु ॥ १.१५४.३९ ॥
Con plena confianza, envía a los hijos de Pāṇḍu al exilio junto con su madre; hoy mismo haz que partan hacia Vāraṇāvata, y hazlo como sea.
1.154.40
विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
शोकपावकमुद्भूतं कर्मणैतेन नाशय ॥ १.१५४.४० ॥
Ese terrible que roba el sueño, como una espina clavada en el corazón: el fuego del dolor ya surgido — destrúyelo con este acto.