Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.154

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.154.1

कणिकस्य मतं श्रुत्वा कार्त्स्न्येन भरतर्षभ ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
दुशासनचतुर्थास्ते मन्त्रयामासुरेकदा ॥ १.१५४.१ ॥

ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਣਿਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਪੂਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਵੀ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।

1.154.2

ते कौरव्यमनुज्ञाप्य धृतराष्ट्रं नराधिपम् ।
दहने तु सपुत्रायाः कुन्त्या बुद्धिमकारयन् ॥ १.१५४.२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਨਰਾਧਿਪ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।

1.154.3

तेषामिङ्गितभावज्ञो विदुरस्तत्त्वदर्शिवान् ।
आकारेण च तं मन्त्रं बुबुधे दुष्टचेतसाम् ॥ १.१५४.३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੱਤਦਰਸ਼ੀ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤਾਂ ਦੀ ਉਹ ਸਲਾਹ ਸਮਝ ਲਈ।

1.154.4

ततो विदितवेद्यात्मा पाण्डवानां हिते रतः ।
पलायने मतिं चक्रे कुन्त्याः पुत्रैः सहानघः ॥ १.१५४.४ ॥

ਫਿਰ ਆਤਮਗਿਆਨੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।

1.154.5

ततो वातसहां नावं यन्त्रयुक्तां पताकिनीम् ।
ऊर्मिक्षमां दृढां कृत्वा कुन्तीमिदमुवाच ह ॥ १.१५४.५ ॥

ਫਿਰ ਹਵਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਸਹਿਣ ਯੋਗ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਣਵਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

1.154.6

एष जातः कुलस्यास्य कीर्तिवंशप्रणाशनः ।
धृतराष्ट्रः परीतात्मा धर्मं त्यजति शाश्वतम् ॥ १.१५४.६ ॥

ਇਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਜੰਮ ਪਿਆ ਹੈ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1.154.7

इयं वारिपथे युक्ता तरङ्गपवनक्षमा ।
नौर्यया मृत्युपाशात्त्वं सपुत्रा मोक्ष्यसे शुभे ॥ १.१५४.७ ॥

ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਸਹਿਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਇਹ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵੇਂਗੀ।

1.154.8

तच्छ्रुत्वा व्यथिता कुन्ती पुत्रैः सह यशस्विनी ।
नावमारुह्य गङ्गायां प्रययौ भरतर्षभ ॥ १.१५४.८ ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਪਈ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।

1.154.9

ततो विदुरवाक्येन नावं विक्षिप्य पाण्डवाः ।
धनं चादाय तैर्दत्तमरिष्टं प्राविशन्वनम् ॥ १.१५४.९ ॥

ਫਿਰ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।

1.154.10

निषादी पञ्चपुत्रा तु जातेषु तत्र वेश्मनि ।
कारणाभ्यागता दग्धा सह पुत्रैरनागसा ॥ १.१५४.१० ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਦੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੜ ਗਈ।

1.154.11

स च म्लेच्छाधमः पापो दग्धस्तत्र पुरोचनः ।
वञ्चिताश्च दुरात्मानो धार्तराष्ट्राः सहानुगाः ॥ १.१५४.११ ॥

ਉਹ ਮਲੇਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀਚ, ਪਾਪੀ ਪੁਰੋਚਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੜ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਠੱਗੇ ਗਏ।

1.154.12

अविज्ञाता महात्मनो जनानामक्षतास्तथा ।
जनन्या सह कौन्तेया मुक्ता विदुरमन्त्रिताः ॥ १.१५४.१२ ॥

ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾ ਪਛਾਤੇ ਗਏ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਛੁੱਟ ਗਏ।

1.154.13

ततस्तस्मिन्पुरे लोका नगरे वारणावते ।
दृष्ट्वा जतुगृहं दग्धमन्वशोचन्त दुःखिताः ॥ १.१५४.१३ ॥

ਫਿਰ ਵਾਰਣਾਵਤ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਲਾਖ ਦਾ ਘਰ ਸੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

1.154.14

प्रेषयामासू राजानं यथावृत्तं निवेदितुम् ।
संवृतस्ते महान्कामः पाण्डवान्दग्धवानसि ॥ १.१५४.१४ ॥

ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੂਤ ਭੇਜੇ: 'ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਤੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'

1.154.15

सकामो भव कौरव्य भुङ्क्ष्व राज्यं सपुत्रकः ।
तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रस्तु सहपुत्रेण शोचयन् ॥ १.१५४.१५ ॥

'ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ ਭੋਗ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

1.154.16

प्रेतकार्याणि च तथा चकार सह बान्धवैः ।
पाण्डवानां तथा क्षत्ता भीष्मश्च कुरुसत्तमः ॥ १.१५४.१६ ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਕ੍ਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ) ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।

1.154.17

पुनर्विस्तरशः श्रोतुमिच्छामि द्विजसत्तम ।
दाहं जतुगृहस्यैव पाण्डवानां च मोक्षणम् ॥ १.१५४.१७ ॥

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਸੜਨਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

1.154.18

सुनृशंसमिदं कर्म तेषां क्रूरोपसंहितम् ।
कीर्तयस्व यथावृत्तं परं कौतूहलं मम ॥ १.१५४.१८ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅਤਿ ਨਿਰਦਈ ਕਰਮ, ਜ਼ਾਲਮੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ — ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ; ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

1.154.19

शृणु विस्तरशो राजन्वदतो मे परन्तप ।
दाहं जतुगृहस्यैतत्पाण्डवानां च मोक्षणम् ॥ १.१५४.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ — ਇਹ ਜਤੁਗ੍ਰਹ ਦਾ ਸਾੜਨਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।

1.154.20

ततो दुर्योधनो राजा धृतराष्ट्रमभाषत ।
पाण्डवेभ्यो भयं नः स्यात्तान्विवासयतां भवान्।
निपुणेनाभ्युपायेन नगरं वारणावतम् ॥ १.१५४.२० ॥

ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚਤੁਰ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਣਾਵਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿਓ।

1.154.21

धृतराष्ट्रस्तु पुत्रेण श्रुत्वा वचनमीरितम् ।
मुहूर्तमिव संचिन्त्य दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ १.१५४.२१ ॥

ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

1.154.22

धर्मनित्यः सदा पाण्डुस्तथा धर्मपरायणः ।
सर्वेषु ज्ञातिषु तथा मयि त्वासीद्विशेषतः ॥ १.१५४.२२ ॥

ਪਾਂਡੂ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਸਨ; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨੇਹ ਸੀ।

1.154.23

नासौ किंचिद्विजानाति भोजनादिचिकीर्षितम् ।
निवेदयति नित्यं हि मम राज्यं धृतव्रतः ॥ १.१५४.२३ ॥

ਵ੍ਰਤ-ਨਿਸ਼ਚਾਈ ਉਹ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

1.154.24

तस्य पुत्रो यथा पाण्डुस्तथा धर्मपरायणः ।
गुणवान्लोकविख्यातः पौरवाणां सुसंमतः ॥ १.१५४.२४ ॥

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਾਂਡੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਹੈ; ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।

1.154.25

स कथं शक्यतेऽस्माभिरपाकर्तुं बलादितः ।
पितृपैतामाहाद्राज्यात्ससहायो विशेषतः ॥ १.१५४.२५ ॥

ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਲ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਕਿਵੇਂ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

1.154.26

भृता हि पाण्डुनाऽमात्या बलं च सततं भृतम् ।
भृताः पुत्राश्च पौत्राश्च तेषामपि विशेषतः ॥ १.१५४.२६ ॥

ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਲੀ ਗਈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਪਾਲੇ ਗਏ।

1.154.27

ते पुरा सत्कृतास्तात पाण्डुना नागरा जनाः ।
कथं युधिष्ठिरस्यार्थे न नो हन्युः सबान्धवान् ॥ १.१५४.२७ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਾਰਨਗੇ?

1.154.28

एवमेतन्मया तात भावितं दोषमात्मनि ।
दृष्ट्वा प्रकृतयः सर्वा अर्थमानेन पूजिताः ॥ १.१५४.२८ ॥

ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਧਨ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਗਈ ਸੀ।

1.154.29

ध्रुवमस्मत्सहायास्ते भविष्यन्ति प्रधानतः ।
अर्थवर्गः सहामात्यो मत्संस्थोऽद्य महीपते ॥ १.१५४.२९ ॥

ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣਗੇ; ਧਨੀ ਵਰਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

1.154.30

स भवान्पाण्डवानाशु विवासयितुमर्हति ।
मृदुनैवाभ्युपायेन नगरं वारणावतम् ॥ १.१५४.३० ॥

ਤੁਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਰਮ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਵਾਰਣਾਵਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।

1.154.31

यदा प्रतिष्ठितं राज्यं मयि राजन्भविष्यति ।
तदा कुन्ती सहापत्या पुनरेष्यति भारत ॥ १.१५४.३१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਆਵੇਗੀ।

1.154.32

दुर्योधन ममाप्येतद्धृदि संपरिवर्तते ।
अभिप्रायस्य पापत्वान्नैवं तु विवृणोम्यहम् ॥ १.१५४.३२ ॥

ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਾਪੀਪਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

1.154.33

न च भीष्मो न च द्रोणो न च क्षत्ता न गौतमः ।
विवास्यमानान्कौन्तेयाननुमंस्यन्ति कर्हिचित् ॥ १.१५४.३३ ॥

ਨਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਨਾ ਦ੍ਰੋਣ, ਨਾ ਕਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ), ਨਾ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) — ਕੱਢੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ।

1.154.34

समा हि कौरवेयाणां वयं ते चैव पुत्रक ।
नैते विषममिच्छेयुर्धर्मयुक्ता मनस्विनः ॥ १.१५४.३४ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ; ਧਰਮਯੁਕਤ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਅਨਿਆਏ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਣਗੇ।

1.154.35

ते वयं कौरवेयाणामेतेषां च महात्मनाम् ।
कथं न वध्यतां तात गच्छाम जगतस्तथा ॥ १.१५४.३५ ॥

ਹੇ ਤਾਤ, ਅਸੀਂ, ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਜਗਤ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।

1.154.36

मध्यस्थः सततं भीष्मो द्रोणपुत्रो मयि स्थितः ।
यतः पुत्रस्ततो द्रोणो भविता नात्र संशयः ॥ १.१५४.३६ ॥

ਭੀਸ਼ਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੱਧਸਥ ਹਨ; ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਰੋਣ ਵੀ ਯਕੀਨਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

1.154.37

कृपः शारद्वतश्चैव यत एतौ ततो भवेत् ।
द्रोणं च भागिनेयं च न स त्यक्ष्यति कर्हिचित् ॥ १.१५४.३७ ॥

ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਵੀ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਉਸੇ ਤੋਂ; ਉਹ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭਾਣਜੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ।

1.154.38

क्षत्ताऽर्थबद्धस्त्वस्माकं प्रच्छन्नं संयतः परैः ।
न चैकः स समर्थोऽस्मान्पाम्डवार्थेऽधिबाधितुम् ॥ १.१५४.३८ ॥

ਕਸ਼ੱਤਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ।

1.154.39

सुविस्रब्धः पाण्डुपुत्रान्सह मात्रा प्रवासय ।
वारणावतमद्यैव यथा यान्ति यथा कुरु ॥ १.१५४.३९ ॥

ਪੂਰੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜੋ; ਅੱਜ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਣਾਵਤ ਜਾਣ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋਵੇ ਕਰੋ।

1.154.40

विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् ।
शोकपावकमुद्भूतं कर्मणैतेन नाशय ॥ १.१५४.४० ॥

ਨੀਂਦ ਖੋਹਣ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਕੰਡੇ ਵਰਗੀ, ਸੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਹੈ — ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰੋ।