మహాభారతం · అధ్యాయం 1.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.16.1
सौते त्वं कथयस्वेमां विस्तरेण कथां पुनः ।
आस्तीकस्य कवेःसाधोः शुश्रूषा परमा हिनः ॥ १.१६.१ ॥
సౌతీ, ఈ కథను మళ్లీ విపులంగా చెప్పు. కవి, సాధువు అయిన ఆస్తీకుని కథను వినడమే మాకు అత్యంత ప్రియం.
1.16.2
मधुरं कथ्यते सौम्य श्लक्ष्णाक्षरपदं त्वया ।
प्रीयामहे भृशं तात पितेवेदं प्रभाषसे ॥ १.१६.२ ॥
ఓ సౌమ్యా, నీవు మధురంగా, సున్నితమైన అక్షరాలు పదాలతో మాట్లాడుతున్నావు. ప్రియ పుత్రా, తండ్రిలా నీవు మాట్లాడుతున్నావు; మేము ఎంతో సంతోషిస్తున్నాము.
1.16.3
अस्मच्छुश्रूषणे नित्यं पिता हि निरतस्तव ।
आचष्टैतद्यथाऽऽक्यानं पिता तेत्वं तथा वद ॥ १.१६.३ ॥
మాకు సేవ చేయడంలో నీ తండ్రి ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నుడై ఉండేవాడు. నీ తండ్రి ఈ ఆఖ్యానాన్ని ఎలా చెప్పాడో, అలాగే నువ్వూ చెప్పు.
1.16.4
आयुष्मन्निदमाख्यानमास्तीकं कथयामि ते ।
यथाश्रुतं कथयतः सकाशाद्वै पितुर्मया ॥ १.१६.४ ॥
ఆయుష్మంతుడా, ఆస్తీకుని ఈ ఆఖ్యానాన్ని నీకు చెబుతున్నాను. నా తండ్రి చెప్పగా నేను విన్నట్లుగానే చెబుతున్నాను.
1.16.5
पुरा देवयुगे ब्रह्मन्प्रजापतिसुते शुभे ।
आस्तां भगिन्यौ रूपेण समुपेतेऽद्भुतेऽनघ ॥ १.१६.५ ॥
బ్రాహ్మణా, పూర్వం దేవయుగంలో ప్రజాపతి యొక్క ఇద్దరు శుభ కుమార్తెలు ఉండేవారు. వారు ఇద్దరు సోదరీమణులు, రూపంలో అద్భుతమైనవారు, నిష్కళంకులు.
1.16.6
ते भार्ये कश्यपस्यास्तां कद्रूश्च विनता च ह ।
प्रादात्ताभ्यां वरं प्रीतः प्रजापतिसमः पतिः ॥ १.१६.६ ॥
వారు కశ్యపుని భార్యలు: కద్రువ, వినత. ప్రజాపతితో సమానుడైన భర్త సంతోషించి వారిద్దరికీ వరం ఇచ్చాడు.
1.16.7
कश्यपो धर्मपत्नीभ्यां मुदा परमया युतः ।
वरातिसर्गं श्रुत्वैवं कश्यपादुत्तमं च ते ॥ १.१६.७ ॥
కశ్యపుడు తన ఇద్దరు ధర్మపత్నులతో అత్యంత ఆనందంతో నిండి ఉన్నాడు. వరం ఇవ్వబడినదని విని, కశ్యపుని నుండి ఆ ఉత్తమ వరాన్ని వారిద్దరూ పొందారు.
1.16.8
हर्षादप्रतिमां प्रीतिं प्रापतुः स्म वरस्त्रियौ ।
वव्रे कद्रूः सुतान्नागान्सहस्रं तुल्यवर्चसः ॥ १.१६.८ ॥
వరం పొందిన ఆ ఇద్దరు స్త్రీలు ఆనందంతో సాటిలేని ఆనందాన్ని పొందారు. కద్రువు సమాన తేజస్సుగల వెయ్యి నాగ పుత్రులను కోరింది.
1.16.9
द्वौ पुत्रौ विनता वव्रे कद्रूपुत्राधिकौ बले ।
तेजसा वपुषा चैव विक्रमेणाधिकौ च तौ ॥ १.१६.९ ॥
వినత కద్రువు కుమారుల కన్నా బలంలో అధికులైన ఇద్దరు కుమారులను కోరింది. వారు తేజస్సులోనూ, శరీరంలోనూ, పరాక్రమంలోనూ కూడా అధికులుగా ఉండాలి.
1.16.10
तस्यै भर्ता वरं प्रादादीदृसौ ते भविष्यतः ।
एवमस्त्विति तं चाह कश्यपं विनता तदा ॥ १.१६.१० ॥
ఆమె భర్త ఆమెకు అటువంటి వరం ఇచ్చాడు: అలాంటి పుత్రులే కలుగుతారు. అప్పుడు వినత కశ్యపునితో, "అలాగే కానివ్వు" అని అన్నది.
1.16.11
यथावत्प्रार्थितं लब्ध्वा वरं तुष्टाभवत्तदा ।
कृतकृत्या तु विनता लब्ध्वा वीर्याधिकौ सुतौ ॥ १.१६.११ ॥
కోరినట్లే వరం పొంది ఆమె అప్పుడు సంతుష్టురాలైంది. బలంలో అధికులైన ఇద్దరు కుమారులను పొంది వినత తన కార్యం సిద్ధించినదై కృతార్థురాలైంది.
1.16.12
कद्रूश्च लब्ध्वा पुत्राणां सहस्रं तुल्यवर्चसाम् ।
धार्यौ प्रयत्नतो गर्भावित्युक्त्वा स महातपाः ॥ १.१६.१२ ॥
కద్రువు కూడా సమాన తేజస్సుగల వెయ్యి పుత్రులను పొంది ఆనందించింది. "ఈ గర్భాలను జాగ్రత్తగా ధరించు" అని ఆ మహాతపస్వి చెప్పి.
1.16.13
ते भार्ये वरसंतुष्टे कश्यपो वनमाविशत् ।
कालेन महता कद्रूरण्डानां दशतीर्दश ॥ १.१६.१३ ॥
వరముతో సంతుష్టులైన ఆ ఇద్దరు భార్యలను విడిచి కశ్యపుడు అడవికి వెళ్లెను. చాలా కాలానికి కద్రువ వేయి అండములను కనెను.
1.16.14
जनयामास विप्रेन्द्र द्वे चाण्डे विनता तदा ।
तयोरण्डानि निदधुः प्रहृष्टाः परिचारिकाः ॥ १.१६.१४ ॥
విప్రశ్రేష్ఠా, అప్పుడు వినత రెండు అండములను కనెను. సంతోషించిన పరిచారికలు వాటిని ఉంచిరి.
1.16.15
सोपस्वेदेषु भाण्डेषु पञ्चवर्षशतानि च ।
ततः पञ्चशते काले कद्रूपुत्रा विनिःसृताः ॥ १.१६.१५ ॥
వెచ్చని పాత్రలలో ఐదు వందల సంవత్సరాలు ఉంచిరి. తరువాత ఐదు వందల కాలం గడిచాక కద్రువ కుమారులు బయటకు వచ్చిరి.
1.16.16
अण्डाभ्यां विनतायास्तु मिथुनं न व्यदृश्यत ।
ततः पुत्रार्थिनी देवी व्रीडिता च तपस्विनी ॥ १.१६.१६ ॥
కానీ వినత అండముల నుండి ఏ జంటా కనిపించలేదు. అప్పుడు పుత్రకాంక్షగల, సిగ్గుపడిన, తపస్విని అయిన దేవి...
1.16.17
अण्डं बिभेद विनता तत्र पुत्रमपश्यत ।
पूर्वार्धकायसंपन्नमितरेणाप्रकाशता ॥ १.१६.१७ ॥
వినత అండమును పగులగొట్టి అక్కడ పై శరీరం పూర్తిగా ఉన్న ఒక కుమారుడిని చూసెను; మరో భాగం అసంపూర్ణంగా ఉండెను.
1.16.18
स पुत्रः क्रोधसंरब्धः शशापैनामिति श्रुतिः ।
योऽहमेवं कृतो मातस्त्वया लोभपरीतया ॥ १.१६.१८ ॥
ఆ కుమారుడు కోపంతో ఆమెను శపించెనని వినబడినది: 'అమ్మా, లోభముతో నిండిన నీవు నన్ను ఇలా చేసితివి.'
1.16.19
शरीरेणासमग्रेण तस्माद्दासी भविष्यसि ।
पञ्च वर्षशतान्यस्या यया विस्पर्धसे सह ॥ १.१६.१९ ॥
అసమగ్రమైన శరీరంతో నీవు ఎవరితో పోటీపడుతున్నావో ఆమెకు ఐదు వందల సంవత్సరాలు దాసివి అవుతావు.
1.16.20
एष च त्वां सुतो मातर्दासीत्वान्मोचयिष्यति ।
यद्येनमपि मातस्त्वं मामिवाण्डविभेदनात् ॥ १.१६.२० ॥
అమ్మా, ఈ నీ కుమారుడు నిన్ను దాసత్వం నుండి విడిపిస్తాడు; అండం పగిలినప్పటి నుండి నన్ను వలె నీవు ఇతన్ని కూడా...
1.16.21
न करिष्यस्यनङ्गं वा व्यङ्गं वापि तपस्विनम् ।
प्रतिपालयितव्यस्ते जन्मकालोऽस्य धीरया ॥ १.१६.२१ ॥
నీవు అతన్ని అంగహీనుడిగా లేదా వికలాంగుడిగా చేయకూడదు; ధైర్యంతో అతని జన్మకాలం కోసం నీవు వేచి ఉండాలి.
1.16.22
विशिष्टं बलमीप्सन्त्या पञ्चवर्षशतात्परः ।
एवं शप्त्वा ततः पुत्रो विनतामन्तरिक्षगः ॥ १.१६.२२ ॥
విశిష్టమైన బలాన్ని కోరే నీకు ఐదు వందల సంవత్సరాల తర్వాత (విముక్తి). ఇలా శపించిన తర్వాత ఆకాశంలో సంచరించే ఆ కుమారుడు వినతతో...
1.16.23
अरुणोऽदृश्यत ब्रह्मन्प्रभातसमये तदा ।
उद्यन्नथ सहस्रांशुर्दृष्ट्वा तमरुणं प्रभुः ॥ १.१६.२३ ॥
బ్రాహ్మణుడా, అప్పుడు ప్రభాత సమయంలో అరుణుడు కనిపించాడు. అప్పుడు ఉదయిస్తున్న సహస్రాంశువు ప్రభువు ఆ అరుణుణ్ణి చూశాడు.
1.16.24
स्वतेजसा प्रज्वलन्तमात्मनः समतेजसम् ।
सारथ्ये कल्पयामास प्रीयमाणस्तमोनुदः ॥ १.१६.२४ ॥
తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, తనకు సమానమైన తేజస్సు గల అతన్ని, సంతోషించిన తమోనుదుడు (సూర్యుడు) సారథిగా నియమించాడు.
1.16.25
सोऽपि तं रथमारुह्य भानोरमिततेजसः ।
सर्वलोकप्रदीपस्य ह्यमरोऽप्यरुणोऽभवत् ॥ १.१६.२५ ॥
అతడు కూడా ఆ రథాన్ని ఎక్కి, అపరిమిత తేజస్సుగల, సర్వలోకాలకు దీపమైన సూర్యునికి సారథి అయ్యాడు; అమరుడైనప్పటికీ అతడు అరుణుడయ్యాడు.
1.16.26
गरुडोऽपि यथाकालं जज्ञे पन्नगभोजनः ।
स जातमात्रो विनतां परित्यज्य खमाविशत् ॥ १.१६.२६ ॥
గరుడుడు కూడా తగిన కాలంలో జన్మించాడు; సర్పాలను భక్షించేవాడైన అతడు, జన్మించిన వెంటనే వినతను విడిచి ఆకాశంలోకి ప్రవేశించాడు.
1.16.27
आदास्यन्नात्मनो भोज्यमन्नं विहितमस्य यत् ।
विधात्रा भृगुशार्दूल क्षुधितः पतगेश्वरः ॥ १.१६.२७ ॥
భృగు శార్దూలా! విధాత అతనికి నిర్ణయించిన ఆహారాన్ని తనకోసం తీసుకోబోతున్న ఆకలిగొన్న పక్షిరాజు…